1007/2012 · 1007/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1007 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1007/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, το οποίο παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του Ν.Σ.Κ., Ευάγγελο Μαρίνη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Β. Κ. του Γ., κατοίκου ..., έως και 222) Γ. Γ. του Κ., κατοίκου ..., αμφότεροι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ευθύμιο Καραΐσκο, και κατέθεσαν προτάσεις.

Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων, αφού έλαβε τον λόγο δήλωσε ότι ως προς τους 11ο, 43ο, 77ο, 79ο, 80ο, 83ο, 87ο, 90ο, 91ο, 97ο, 99ο, 107ο, 110ο, 111ο, 123ο, 124η, 125ο, 130η, των αναιρεσιβλήτων, την κατάργηση της δίκης διότι οι ανωτέρω αναιρεσίβλητοι απεβίωσαν όπως προκύπτει από τις ληξιαρχικές πράξεις θανάτου, πριν από την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο 11ος, Κ. Κ. του Π. απεβίωσε την 18-7-2005, όπως αποδεικνύεται από την ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου Πελασγίας, ο 43ος Κ. Κ. του Γ. απεβίωσε την 5-4-2006, όπως αποδεικνύεται από την 16/6-4-2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Πελασγίας, ο 77ος Χ. Γ. του Κ. απεβίωσε την 23-2-2007, όπως προκύπτει από την 9/28-2-2007 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Πελασγίας, ο 79ος Ι. Γ. του Τ., απεβίωσε την 3-7-2006, όπως προκύπτει από την 30/4-7-2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Πελασγίας, ο 80ος Κ. Κ. του Ε., απεβίωσε την 1-10-2004 όπως προκύπτει από την 27/1-10-2004 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας, ο 83ος Κ. Κ. του Κ., απεβίωσε την 20-2-2003, όπως προκύπτει από την 5/20-2-2003 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας, ο 87ος Ι. Κ. του Π., απεβίωσε την 9-9-2008, όπως προκύπτει με την 44/10-9-2008 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Ωρεών Ευβοίας, ο 90ος Π. Κ. του Χ., απεβίωσε την 7-6-2002, όπως προκύπτει από την 15/8-6-2002 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας, ο 91ος Β. Κ. του Χ., απεβίωσε την 15-1-1998, όπως αποδεικνύεται από την 1/15-1-1998 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας, ο 97ος Γ. Κ. του Β., απεβίωσε την 16-5-2006, όπως αποδεικνύεται από την 25/16-5-2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Πελασγίας, ο 99ος Κ. Κ. του Π., απεβίωσε την 23-6-2006, όπως προκύπτει από την 29/23-6-2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Πελασγίας, ο 107ος Ε. Κ. του Γ., απεβίωσε την 25-3-2002, όπως αποδεικνύεται από την 9/ 26-3-2002 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας, ο 110ος Ε. Κ. του Γ., απεβίωσε την 13-1-1996, όπως προκύπτει από την 1/13-1-1996 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Αχλαδίου, ο 111ος Ε. Κ. του Ι., απεβίωσε την 13-4-2005, όπως προκύπτει από την 11/13-4-2005 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Πελασγίας, ο 123ος Π. Μ. του Ε., απεβίωσε την 17-2-2007, όπως προκύπτει από την 2/18-1-2007 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας, η 124η Μ. χα Δ. Μ., απεβίωσε 25-8-2007, όπως προκύπτει από την 25/25-8-2007 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας, ο 125ος Χ. Π. του Α., απεβίωσε την 13-6-2006, όπως προκύπτει από την 27/14-6-2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Πελασγίας και η 130η Γ. χα Α. Τ., απεβίωσε την 5-4-2006, όπως προκύπτει από την 15/5-4-2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Πελασγίας.

Επίσης δήλωσε ότι λόγω θανάτου των: Α) 82ου των αναιρεσιβλήτων Ε. Κ. του Σ., συνεχίζουν την δίκη για λογαριασμό του η 182η Μ. Μ. και 183η Α. - Η. Κ., ως νόμιμοι κληρονόμοι του. Β) της 84ης των αναιρεσιβλήτων Ε. Κ. του Α., δηλώνουν ότι συνεχίζουν την δίκη για λογαριασμό της οι : 184η Ξ. Κ., 185ος Ε. Κ. του Α., 186ος Θ. Κ. του Α., 187η Μ. Κ. του Αντωνίου, ως νόμιμοι κληρονόμοι της, Γ) του 103ου Α. Κ. του Ε., συνεχίζουν την δίκη για λογαριασμό του η 188η Χ. χα Α. Κ., και η 189η Ε. Κ. του Α., ως νόμιμοι κληρονόμοι του, Δ) της 191ης Π. Κ. του Δ., δήλωσαν ότι συνεχίζουν την δίκη η 190η Σ. Κ., ο 191ος Σ. Κ. του Δ. και ο 192ος Ε. Κ. του Δ., ως νόμιμοι κληρονόμοι της. Ε) του 121ου Δ. Μ., προκύπτει από το 931/24-1-2012 πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του Δήμου Στυλίδος, ότι κληρονόμοι του είναι οι: Σ. Μ. του Δ., Π. Μ. του Δ., Κ. Μ. του Δ. και Β. Μ. του Δ., εκ των οποίων παρίσταται στη δίκη ο Σ. Μ., ο οποίος διορίζει πληρεξούσιο δικηγόρο του τον ίδιο και κατέθεσε προτάσεις.

Επίσης ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων δήλωσε ότι διορθώνει την αίτηση ως προς τα εξής στοιχεία: 1. Για τον 69ο των αναιρεσιβλήτων Α. Σ. του Κ. ως προς το επώνυμο από το εσφαλμένο -Σ.- στο ορθό - Σ.-. 2. Για τον 71ο των αναιρεσιβλήτων, Χ. Σ. του Ι., ως προς το επώνυμο από το εσφαλμένο - Σ.- στο ορθό -Σ.-. 3. Για τον 131ο των αναιρεσιβλήτων Δ. Τ. του Σ., ως προς το πατρώνυμο από το εσφαλμένο - Σ.- στο ορθό -Σ.-. Και 4. Για την 86η των αναιρεσιβλήτων Β. Κ. του Ε., ως προς το πατρώνυμο από το εσφαλμένο -Ε.- στο ορθό -Κ.-.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την ΒΑΒ 102/2006/11-10-2006 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, και την 8/30-1-2007 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκαν στο Εφετείο Λαμίας για τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης, μετά την έκδοση της υπ' αριθ. 286/2006 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας που προσδιόρισε την προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επικειμένων τους. Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η απόφαση: 136/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 19-11-2008 αίτησή του. Η συζήτηση της αιτήσεως ματαιώθηκε και την επανέφεραν για συζήτηση με την από 4-5-2011 αίτησή τους οι αναιρεσίβλητοι.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Λαμπρόπουλος ανέγνωσε την από 25-2-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή όλων των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62 εδ.α', 73, 159, 160 παρ.1 και 556 παρ.1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η αναίρεση ασκείται κατά προσώπου υπαρκτού κατά το χρόνο άσκησής της. Στην προκειμένη περίπτωση από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθ. 20/18.7.2005, 16/6.4.2006, 9/23.2.2007, 30/4.7.2006, 27/1.10.2004, 5/20.2.2003, 15/8.6.2002, 1/15.1.1998, 25/16.5.2006, 29/23.6.2006, 9/26.3.2002, 11/13.4.2005, 2/18.1.2007, 25/25.8.2007, 27/14.6.2006, 15/5.4.2006 ληξιαρχικές πράξεις θανάτου του ληξιάρχου Πελασγίας Φθιώτιδος προκύπτει ότι οι 1) Κ. Κ. του Π. (19ος), 2) Κ. Κ. του Γ. (43ος), 3) Χ. Γ. του Κ. (77ος), 4) Ι. Γ. του Τ. (79ος), 5) Κ. Κ. του Ε. (80ος), 6) Κ. Κ. του Κ. (83ος), 7) Π. Κ. του Χ. (90ος), 8) Β. Κ. του Χ. (91ος), 9) Γ. Κ. του Β. (97ος), 10) Κ. Κ. του Π. (99ος), 11) Ε. Κ. του Γ. (107ος), 12) Ε. Κ. του Ι. (111ος), 13) Π. Μ. του Ε. (123ος), 14) Μ. χήρα Δ. Μ. (124η), 15) Χ. Π. του Α. (125ος), 16) Γ. χήρα Α. Τ. (130η), αντίστοιχα, είχαν προαποβιώσει κατά το χρόνο άσκησης της υπό κρίση αναιρέσεως (19.11.2008). Επίσης από τις υπ' αριθ. 44/10.9.2008, 1/13.1.1996 ληξιαρχικές πράξεις θανάτου των ληξιάρχων Ωριών Εύβοιας και Αχλαδίου Φθιώτιδος, αντίστοιχα, προκύπτει ότι και οι Ι. Κ. του Π. (87ος) και Ε. Κ. του Γ. (110ος) είχαν επίσης, προαποβιώσει κατά το χρόνο άσκησης της αναιρέσεως. Επομένως, εφόσον αυτοί δεν ήταν υπαρκτά πρόσωπο κατά το χρόνο άσκησής της πρέπει η αναίρεση να απορριφθεί λόγω ακυρότητας του δικογράφου της, ενόψει και του ότι δεν γίνεται και επίκληση από το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο άγνοιας των ως άνω θανόντων (ΑΠ 277/2010).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 576 ΚΠολΔ, εάν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκαίρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις υπ' αριθ. 3037Β/24.11.2011, 3039Β/24.11.2011, 3040Β/24.11.2011, 3042Β/24.11.2011, 3043Β/24.11.2011, 3041Β/24.11.2011, 3036Β/24.11.2011, 3060Β/25.11.2011, 3038Β/24.11.2011, 3035Β/24.11.2011, 2189Β/8.6.2011, 2398Β/27.7.2011, 3045Β/24.11.2011, 3044Β/24.11.2011, 2388Β/27.7.2011 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Λαμίας ... ακριβή αντίγραφα της από 4.5.2011 αίτησης-κλήσης μετά της από 23.5.2011 πράξης ορισμού δικασίμου για την εκδίκαση της αναιρέσεως και κλήση προς παράσταση στη σημερινή δικάσιμο της 27.1.2012 επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του δικηγόρου Κωνσταντίνου Μπιλάλη, πληρεξουσίου δικηγόρου του Β. Κ. (πρώτου αναιρεσιβλήτου) στους αναιρεσίβλητους Δ. Π. (5ος), Α. Λ. (6η), Α. Λ. (9ο), Δ. Μ. (15ο), Α. Ν. (21η), Χ. Τ. (26ο), "Α. Μ. & ΣΙΑ Ο.Ε." (55η), "Εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου ΝΠΔΔ" (57η), Ι. Π. (67ο), Α. Β. (75ο), Γ. Γ. (76ο), Μ. χήρα Ε. Κ. (184η), Σ. Ν. (206ο), Α. Ν. (207ο), Ε. Π. (220ο), πλην όμως αυτοί δεν εμφανίσθηκαν κατά τη συζήτηση της κρινομένης αίτησης και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόροι, ούτε με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Επίσης, όπως προκύπτει από τις υπ' αριθ. 11119Β/24.11.2011, 11121Β/24.11.2011 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πειραιώς ..., ακριβή αντίγραφα της ως άνω αίτησης-κλήσης της πράξης ορισμού δικασίμου και κλήση για την ίδια δικάσιμο επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του αυτού ως άνω πληρεξουσίου δικηγόρου, στους αναιρεσίβλητους Ν. Γ. (30ο), και ... (204η), πλην όμως και αυτοί δεν εμφανίστηκαν κατά τη συζήτηση της αίτησης και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει σύμφωνα με τα ανωτέρω να προχωρήσει η συζήτηση της αναιρέσεως παρά την απουσία όλων των ανωτέρω (17) σαν να ήταν και αυτοί παρόντες.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286 εδ. α', 287 παρ.1 και 290 ΚΠολΔ, οι οποίες εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη (άρθρ. 573 παρ.1 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι η βίαιη διακοπή της δίκης που επέρχεται με το θάνατο διαδίκου, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρχει αμφισβήτηση της ιδιότητός τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί αμέσως η συζήτηση της υποθέσεως (ΑΠ (Ολ.) 22/2000).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως αποδεικνύεται από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες υπ' αριθ. α) 45/29.11.2009 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Εχιναίων, β) 22/2.6.2011 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Πτελεού, γ) 34/20.11.2008 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Πελασγίας, δ) 13/5.5.2011 ληξιαρχική πράξη θανάτου, επίσης, του ληξιάρχου του Δήμου Πελασγίας, απεβίωσαν, μετά την άσκηση της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως (19.11.2008), οι Ε. Κ. του Σ. (82ος), Ε. Κ. του Α. (84η), Α. Κ. του Ε. (103ος) και Π. Κ. του Δ. (191η) και άφησαν πλησιεστέρους συγγενείς τις Μ. Μ. και Α.-Η. Κ. ο πρώτος (82ος), τους Ξ. Κ., Ε. Κ., Θ. Κ. και Μ. Κ. η δεύτερη (84η), τις Χ. χήρα Α. Κ. και Ε. Κ. ο τρίτος (103ος), τους Σ. Κ., Σ. Κ. και Ε. Κ. η τετάρτη (191η). Επομένως, εφόσον ο δικηγόρος Ευθύμιος Καραΐσκος, ως πληρεξούσιος των ανωτέρω, μοναδικών κληρονόμων αυτών (άρθρ. 1710, 1813, 1846 ΑΚ), γεγονός το οποίο δεν αμφισβητείται από το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο (άρθρ. 573 παρ.1, 261 ΚΠολΔ), νομίμως δήλωσε στο ακροατήριο, κατά την εκτίμηση της υποθέσεως την λόγω θανάτου αυτών βιαία διακοπή της δίκης και στη συνέχεια την εκουσία στο όνομά τους επανάληψη αυτής και έτσι παραδεκτά προχωρεί ως προς αυτούς η συζήτηση της υπόθεσης. Επίσης παραδεκτά πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης και ως προς τους απολειπομένους κληρονόμους του Δ. Μ. (121ος) Β., Ε., Π. και Κ. Μ. (αριθ. πρωτ. 931/24.1.2012 πιστ. οικογ. κατάστασης του Δήμου Στυλίδος), μετά τη νόμιμη κλήτευση αυτών όπως προκύπτει από τις υπ' αριθ. 3034Β/24.11.2011, 4764Β/ 23.11.2011, 3046Β/24.11.2011, 3033Β/24.11.2011, εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Λαμίας ... που προσκομίζει και επικαλείται ο πληρεξούσιος δικηγόρος του παρισταμένου κληρονόμου (5ος) του αποβιώσαντος Σ. Μ..

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αρ.19 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή την έκβαση της δίκης. Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου απ' αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τη προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία έκρινε επί αιτήσεως, ανταιτήσεων και παρεμβάσεων των διαδίκων μερών, περί καθορισμού της οριστικής αποζημιώσεως κλπ για την απαλλοτρίωση των σε αυτές ακινήτων, επικειμένων κλπ, το Εφετείο, σε σχέσει προς την αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος περί καθορισμού οριστικής τιμής αποζημιώσεως των απαλλοτριωμένων ακινήτων και των επικειμένων τους, δέχθηκε, ανελέγκτως, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά.

"... Τα επίδικα είναι ποτιστικά, σύμφωνα και με τις τεχνικές εκθέσεις του τοπογράφου μηχανικού Α. Μ. για τις απαλλοτριούμενες ιδιοκτησίες, δεδομένου ότι όλα τα ακίνητα είτε αρδεύονται από διερχόμενους υπόγειους αγωγούς, είτε υπάρχει η δυνατότητα άρδευσής τους από αγωγούς παρακείμενων ακινήτων. Άλλωστε κατά την διαδικασία αναγνώρισης δικαιούχων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, δυνάμει των 95/2008 και 98/2008 αποφάσεων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, διατάχθηκε διόρθωση και συμπλήρωση των κτηματολογικών πινάκων, ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτούς υπόγειοι αγωγοί και παροχές νερού, που δεν αναφέρονταν στους κτηματολογικούς πίνακες Συνεπώς δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι τα επίδικα ακίνητα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αμιγώς για γεωργικές καλλιέργειες. Πρόκειται για ακίνητα τα οποία λόγω της θέσης τους έχουν παράλληλα μεγάλη οικοπεδική και εμπορική αξία. Συγκεκριμένα, είναι δυνατή η εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων σε αυτά, καθώς είτε εφάπτονται, είτε βρίσκονται κοντά σε επαρχιακή οδό. Επίσης, κάποια εξ' αυτών βρίσκονται σε μικρή απόσταση από την θάλασσα και σε αμφιθεατρική θέση, ήτοι σε σημεία, όπου ήδη έχουν ξεκινήσει να χτίζονται εξοχικές κατοικίες και μικρές ξενοδοχειακές μονάδες, έτσι ώστε να είναι δυνατή η αξιοποίηση αυτών των ακινήτων για το σκοπό αυτό ...". Περαιτέρω, "... Οι αιτούντες προσκομίζουν συγκριτικά στοιχεία α) την 154/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, με την οποία καθορίστηκε προσωρινή τιμή μονάδας για ακίνητα του Δ.Δ. Αγίου Στεφάνου Δήμου Ξυνιάδας, της επαρχίας Δομοκού, περιοχή με υποδεέστερα ακίνητα από τα επίδικα που βρίσκονται σε μικρή απόσταση από την θάλασσα, Α. ΑΚΙΝΗΤΑ: α. Αγροτεμάχια ξηρικά εφαπτόμενα αγροτικών δρόμων, σε 13,00 ευρώ ανά τμ, β. Αγροτεμάχια ποτιστικά εφαπτόμενα αγροτικών δρόμων, σε 18,00 ευρώ ανά τμ., γ. Αγροτεμάχια ποτιστικά εφαπτόμενα σε επαρχιακή οδό σε 25,00 ευρώ ανά τμ. Β. ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΑ 1) ΚΤΗΜΑΤΑ : α. αντλιοστάσια (οικισμός και αποθήκη) σε 150 ευρώ ανά τμ. γεωτρήσεις σε 180 ευρώ ανά μέτρο βάθους, γ.450 ευρώ ανά στρέμμα το σύστημα άρδευσης 2): ΛΟΙΠΑ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΑ Δένδρα Α: ελιές ανά δένδρο , μικρές σε 100 ευρώ , μεσαίες σε 200 ευρώ, μεγάλες σε 300 ευρώ και για ακίνητα της ημιορεινής περιοχής του Δ.Δ. Μοσχοκαρυάς, για αγροτεμάχια ποτιστικά, εφαπτόμενα αγροτικών δρόμων σε 15 ευρώ ανά τ.μ. (σχετ. 6). β) την 127/2005 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου με την οποία έχει προσδιοριστεί ως τιμή μονάδας ανά τ.μ. για ακίνητα που βρίσκονται στην ημιορεινή περιοχή της Λευκάδας, χωρίς καμία οικοπεδική αξία, ήτοι σαφώς υποδεέστερα από κρίση ακίνητα, το ποσό των 18,00 ευρώ ανά τ.μ., γ) με την 267/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, που αφενός εκδόθηκε μεταγενέστερα από την 286/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, αλλά οι αντικειμενικές αξίες για το άνω χρονικό, δεν παρουσίασαν ιδιαίτερη αύξηση, προσδιορίστηκε ως τιμή μονάδας ανά τ.μ., για τα ακίνητα που βρίσκονται στην ημιορεινή περιοχή του Δ.Δ. Μοσχοκαρυάς, χωρίς επίσης καμία οικοπεδική αξία ως εξής: για αγροτεμάχια ποτιστικά, εφαπτόμενα αγροτικών δρόμων σε 15 ευρώ ανά τ.μ., για την περιοχή δε του Δ.Δ. Αγ. Στεφάνου που είναι μεν πεδινή αλλά ουδεμία σχέση έχει με την θάλασσα και η εμπορική - επιχειρηματική δραστηριότητα στην περιοχή είναι υποδεέστερη αυτής που παρατηρείται στις περιοχές Πελασγίας, Βαθυκοίλου, Γλύφας, προσδιορίστηκε ως τιμή μονάδας ανά τ.μ., για αγροτεμάχια ξηρικά εφαπτόμενα αγροτικών δρόμων σε 13,00 ευρώ ανά τ.μ. για αγροτεμάχια ποτιστικά εφαπτόμενα αγροτικών δρόμων σε 18,00 ευρώ ανά τ.μ. και για αγροτεμάχια ποτιστικά εφαπτόμενα επαρχιακής οδού σε 25,00 ευρώ ανά τ.μ. Το αιτούν Ελληνικό Δημόσιο προσκομίζει την 191/2005 απόφαση του Εφετείου Λαμίας για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης σε ακίνητα του Δήμου Πελασγίας στο τμήμα Ράχες - Άγιοι Θεόδωροι, με την οποία καθορίστηκε αποζημίωση για τους ποτιστικούς αγρούς με 28 ευρώ το τ.μ. και για τους ξερικούς σε 26 ευρώ το τ.μ. ...".

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, εστέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, διότι διέλαβε σ' αυτή ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα, α) ενώ δέχεται ότι τα απαλλοτριούμενα ακίνητα είναι ποτιστικά στη συνέχεια δέχεται ότι όλα είτε αρδεύονται από διερχόμενους αγωγούς, είτε υπάρχει η δυνατότητα άρδευσής τους από αγωγούς παρακειμένων ακινήτων, χωρίς περαιτέρω να εξηγεί αν η δυνατότητα αυτή ήταν αδάπανη ώστε να δικαιολογείται η εξίσωση ως προς την αξία των εν λόγω ακινήτων, β) δεν διευκρινίζει ποία ήταν κατάλληλα για γεωργική εκμετάλλευση και ποία και για οικοδόμηση έστω και κατά παρέκκλιση και ποία για εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων, γ) ποία εξ αυτών βρίσκονται πλησίον και σε ποία απόσταση από την περιοχή που ανεγείρονται εξοχικές κατοικίες και ξενοδοχειακές μονάδες, δ) δεν γίνεται καμία αναφορά περί του ύψους της αγοραίας αξίας εκάστης απαλλοτριωμένης έκτασης, ε) ποία ή ποίο εκ των ακινήτων που αναφέρονται στις δικαστικές αποφάσεις αφορούν όμορα ή παρακείμενα ακίνητα των απαλλοτριουμένων ακινήτων, στ) ποίο το εμβαδόν των επικειμένων κτισμάτων και ζ) εάν οι προσδιορισθείσες προσωρινές τιμές με τις αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας κατέστησαν οριστικές. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η έλλειψη νομίμου βάσεως, λόγω ασαφούς και ανεπαρκούς αιτιολογίας, σε σχέση με τον προσδιορισμό της οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν και των επικειμένων τους, προσδιορίζοντας μάλιστα τιμές πολλαπλάσιες των προσδιορισμένων προσωρινά, πρέπει να γίνει δεκτός ως κατ' ουσίαν βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω, και παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων, δεδομένου ότι η αναιρετική εμβέλεια του ως άνω λόγου εκτείνεται και στους λοιπούς λόγους, αφού αναφέρονται στο ίδιο ζήτημα της αξιώσεως για προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ και 18 παρ.4 ν. 2882/2001 ΚΑΑΑ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 136/2008 απόφαση του Εφετείου Λαμίας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Απριλίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ