Supreme Court dismisses appeal where one party withdrew and the other's arguments lack specific legal grounds.

Απόφαση 1006 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1006/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη και Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ... και 2. .... Ο πρώτος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Γρηγορίου ο οποίος δήλωσε ότι ο αναιρεσείων παραιτείται της από 20-11-2006 αίτησης για αναίρεση της 297/2005 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου και κατέθεσε το υπ'αριθ.... πληρεξούσιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Ανδρέα Μπουγιούκου. Η δεύτερη δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσίβλητου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Περικλή Κατσαούνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-10-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρίπολης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 39/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 297/2005 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20-11-2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισσάβετ Μπρίλλη-Μουγάκου ανέγνωσε την από 28-11-2008 έκθεσή της με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 294, 295§1, 297 και 299 Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζονται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 573§1 του ίδιου Κώδικα, και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει, ότι η παραίτηση του αναιρεσείοντα ολική ή μερική, από το δικόγραφο της αναίρεσης μπορεί να γίνει και με προφορική δήλωσή του, χωρίς τη συναίνεση του αναιρεσιβλήτου, πριν από την έναρξη της προφορικής συζήτησης της υπόθεσης στο ακροατήριο, που καταχωρίζεται στα πρακτικά και επιφέρει αντίστοιχη (αναλόγως του περιεχομένου και της έκτασής της) κατάργηση της δίκης, για το κύρος δε της εν λόγω παραίτησης δεν είναι αναγκαία η κλήτευση του αναιρεσιβλήτου, αφού αυτός, και αν τυχόν είχε κληθεί και παρίστατο, δεν θα μπορούσε να αντιταχθεί σ' αυτή, εφόσον γίνεται προτού το δικαστήριο προχωρήσει στην έρευνα των λόγων της αναίρεσης (Ολ.

ΑΠ 744/1982). Στην προκείμενη περίπτωση, ο πρώτος αναιρεσείων, με δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου του, που καταχωρίστηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, παραιτήθηκε από το δικόγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης. Πρέπει, επομένως, να θεωρηθεί πως η εν λόγω αίτηση αναίρεσης δεν ασκήθηκε ως προς τον πρώτο αναιρεσείοντα.

Από την...έκθεση επίδοσης του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Τρίπολης ... προκύπτει, ότι, κατόπιν έγγραφης παραγγελίας του πληρεξούσιου δικηγόρου του αναιρεσιβλήτου, που επισπεύδει τη συζήτηση, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά τη συζήτηση αυτή (της 17-12-2008) επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πληρεξούσιο δικηγόρο της δεύτερης αναιρεσείουσας, ως νόμιμο αντίκλητό της, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 143§3 Κ.Πολ.Δ.

Η τελευταία όμως δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε υπέβαλε έγγραφη δήλωση για παράστασή της στο ακροατήριο κατά το άρθρο 242§2 Κ.Πολ.Δ. Πρέπει, επομένως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576§2 Κ.Πολ.Δ., να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της δεύτερης αναιρεσείουσας.

Σύμφωνα μεν με τη διάταξη του άρθρου 400 εδάφιο 3 Κ.Πολ.Δ., δεν εξετάζονται, όταν κληθούν ως μάρτυρες πρόσωπα που μπορεί να έχουν συμφέρον στη δίκη, σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 403 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα, ο διάδικος οφείλει να προτείνει το λόγο της μη εξέτασης του μάρτυρα κατά το άρθρο 400 πριν ορκιστεί.

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περίπτ. α' του πιο πάνω Κώδικα, λόγος αναίρεσης ιδρύεται και αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει. Για το παραδεκτό, όμως, του αμέσως πιο πάνω αναιρετικού λόγου στην περίπτωση λήψης υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας της κατάθεσης μάρτυρα που μπορεί να έχει συμφέρον στη δίκη, πρέπει να εκτίθεται στο αναιρετήριο, ότι η ένσταση περί εξαίρεσής του από τον παραπάνω λόγο προτάθηκε πριν από την όρκισή του.

Ο πρώτος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο, υπό την επίκληση του αριθμού 11 περίπτ. α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλεται ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα περί της παραδοχής της ένδικης περί αναγνώρισης κληρονομικού δικαιώματος και απόδοσης νόμιμης μοίρας αγωγής, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις και την ένορκη κατάθεση της μάρτυρα απόδειξης ..., συζύγου του ενάγοντα και ήδη αναιρεσιβλήτου, που εξετάστηκε στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, μολονότι "είναι πρόδηλο το συμφέρον της από την έκβαση της δίκης, εφόσον η έκβαση αυτή έχει ως αναγκαία συνέπεια την επίδραση στην οικονομική της κατάσταση", δηλαδή έλαβε υπόψη ανεπίτρεπτο κατά νόμο αποδεικτικό μέσο, είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, εφόσον δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι η ένσταση εξαίρεσης της εν λόγω μάρτυρα από τον παραπάνω λόγο προτάθηκε από τους εναγομένους και ήδη αναιρεσείοντες νομότυπα πριν από την όρκισή της.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 24 παρ. 1 εδάφ. α' του Εισ.Ν. Κ.Πολ.Δ, το παραδεκτό των ένδικων μέσων, το επιτρεπτό των προβαλλόμενων λόγων και ο χρόνος της άσκησης κρίνονται σύμφωνα με το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο που δημοσιεύεται η απόφαση. Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 17 παρ. 2 του ν. 2915/2001, η ισχύς της οποίας, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 15 του ν. 2943/2001, αρχίζει από την 1-1-2002, διαγράφηκαν από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 οι λέξεις " ή δεν διέταξε απόδειξη γι' αυτά".

Έτσι, μετά την 1-1-2002 δεν δημιουργείται λόγος αναίρεσης, γιατί το δικαστήριο δέχθηκε πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, - οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, - ως αληθινά, χωρίς να διατάξει απόδειξη περί αυτών στις περιπτώσεις που υποχρεούται να πράξει τούτο κατά νόμο.

Ο δεύτερος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 10 περίπτ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν διέταξε αποδείξεις για πράγμα που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και, ειδικότερα, ως προς την προβαλλόμενη από τους αναιρεσείοντες ενώπιόν του ένσταση, ότι "τα φερόμενα ως πωλητήρια, με αριθμούς ...

και ..., αντίστοιχα, συμβόλαια του συμβολαιογράφου Τρίπολης Κων/νου Παϊσίου ήταν εικονικά υποκρύπτοντα σύμβαση δωρεάς", είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, εφόσον, τόσο κατά το χρόνο συζήτησης της προσβαλλόμενης απόφασης - 19-1-2005 - όσοι και κατά το χρόνο δημοσίευσης της εν λόγω απόφασης (9.6.2005), είχε ήδη καταργηθεί ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 10 περίπτ.

β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης. Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ, προκύπτει, ότι λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση τον πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της.

Για να είναι ορισμένος ο παραπάνω λόγος αναίρεσης πρέπει να καθορίζονται, μεταξύ άλλων, η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, εφόσον δε το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η ελάσσονα πρόταση του νομικού του συλλογισμού, δηλαδή, τα πραγματικά γεγονότα που αυτό δέχθηκε, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου, καθώς και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου (Ολ.

ΑΠ 32/1996). Ο τρίτος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, με το να μη προσθέσει στην αξία της πραγματικής κληρονομίας την αξία των δωρεών στη ζωή της κληρονομούμενης μητέρας και γιαγιάς, αντίστοιχα, των αναιρεσειόντων προς τον αντίδικό τους, γιο της, έστω και αν αυτές καλύπτονταν υπό το ένδυμα της εικονικής σύμβασης πώλησης, παραβίασε ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1831 εδάφιο β' ΑΚ, είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, εφόσον δεν διαλαμβάνονται σ' αυτόν, ούτε καν αποσπασματικά, οι παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, καθώς και το υπαγωγικό σφάλμα του Εφετείου, δηλαδή αν η παραβίαση της αμέσως πιο πάνω διάταξης οφείλεται σε ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή της, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί, αν η αιτίαση που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί πως η από 20-11-2006 αίτηση για αναίρεση της 297/2005 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου δεν ασκήθηκε όσον αφορά τον πρώτο αναιρεσείοντα.

Απορρίπτει την ίδια αίτηση αναίρεσης όσον αφορά τη δεύτερη αναιρεσείουσα. Και,

Καταδικάζει τη δεύτερη αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 31 Μαρτίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ