1004/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1004 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1004/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 23 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του Ν.Σ.Κ. Ευάγγελου Μαρίνη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Σ. συζ. Α. Τ. το γένος Χ. Κ., κατοίκου ... και 2. Σ. συζ. Ι. Π., το γένος Χ. Κ., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-8-2005 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας. Εκδόθηκε η απόφαση: 286/32006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 6-7-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου ανέγνωσε την από 14-2-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις υπ' αριθμούς 7832β/8-7-2011 και 4112/4-7-2011 εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητριών στα Πρωτοδικεία Γρεβενών και Βέροιας ... και ..., αντίστοιχα, που προσκομίζει και επικαλείται το αναιρεσείον, ακριβές αντίγραφο της από 6-7-2010 αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω απ' αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο καθώς και κλήση προς συζήτηση της αίτησης, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στις πρώτη και δεύτερη αναιρεσίβλητες Σ. Τ. και Σ. Π. οι οποίοι όμως δεν εμφανίσθηκαν κατά την ως άνω δικάσιμο κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της, από το πινάκιο. Επομένως και σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση που επισπεύδεται από το αναιρεσείον παρά την απουσία των πιο πάνω αναιρεσιβλήτων.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.ΑΠ 1/1999). Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559, αριθ. 19 λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης με την έννοια της ανεπαρκούς αιτιολογίας αφορά ελλείψεις αναγόμενες αποκλειστικά στη διατύπωση του αιτιολογικού πορίσματος αναφορικά με τη συνδρομή ή μη γεγονότων, που στη συγκεκριμένη περίπτωση συγκροτούν το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έτσι ώστε, από την ανεπαρκή ή αντιφατική έκθεση τους, να μη μπορεί να κριθεί αν η απόφαση στηρίζεται ή όχι νομικώς (Ολ.ΑΠ 13/1995). Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψη της πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο δε Άρειος Πάγος διαπιστώνει την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του προκειμένου λόγου αναίρεσης, ελέγχοντας μόνο την προσβαλλόμενη απόφαση και το αιτιολογικό της και όχι το περιεχόμενο άλλων, εγγράφων ή αποφάσεων σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ. Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από ,αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001: "Εάν απαλλοτριωθεί τμήμα ακινήτου με αποτέλεσμα η αξία του τμήματος που απομένει στον ιδιοκτήτη να μειωθεί -ή το τμήμα αυτό να γίνει άχρηστο για την χρήση που προορίζεται, με την απόφαση προσδιορισμού της αποζημίωσης για το απαλλοτριούμενο τμήμα προσδιορίζεται και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα που απομένει στον ιδιοκτήτη, η οποία καταβάλλεται μαζί με την αποζημίωση για το απαλλοτριούμενο". Η αιτιολογία της δικαστικής απόφασης για την επιδίκαση ιδιαίτερης αποζημίωσης θεωρείται ανεπαρκής αν: α) δεν ενέχει προσδιορισμό των εναπομεινάντων τμημάτων, ήτοι αναφορά περί του εμβαδού τους και λοιπών προσδιοριστικών στοιχείων και β) δεν αναφέρει την κατά προορισμό χρήση των απομενόντων τμημάτων και περαιτέρω την μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση δυνατότητα ή μη της πραγματοποίησης της χρήσης αυτής και με ποιες προϋποθέσεις (ΑΠ 1619/2010, 1290/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως με την προσβαλλόμενη απόφασή του αναφορικά με το ζήτημα του καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης με βάση τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 13 Ν. 2882/2001 για τα εναπομείναντα τμήματα των υπ' αριθμούς 159α και 159δ Ιδιοκτησιών που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά για λόγους δημόσιας ωφέλειας με την υπ' αριθ. 1067709/0010/1482003 κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομικών, Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων έργων τα ακόλουθα: ... Κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή Εγνατίας οδού στο τμήμα Παναγιά - Γρεβενά ακάλ. Θ 23+000 εφ. ΧΘ. 34+481,27 συνολικής έκτασης 482.750,42 τ.μ που βρίσκεται στην περιοχή των Δήμων Γρεβενών, Γόργιαης και Ο. Ζιάκα νομού Γρεβενών. Η παραπάνω απαλλοτριωθείσα έκταση αποτελείται από αγρούς ξηρικούς, Χέρσους και δάση.....Μεταξύ των άνω ακινήτων περιλαμβάνονται και τα με αύξοντα αριθμό κτηματολογικού πίνακα 159α και 159δ έκτασης 3.653,20 τ.μ και 7135,80 τ.μ αντίστοιχα τα οποία αποτελούν τμήματα μείζονος ακινήτου συνολικής εκτάσεως 51.387,12 τ.μ του οποίου συνιδιοκτήτες φέρονται οι αιτούσες κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου εκάστη ... . Περαιτέρω ... αποδεικνύονται τα ακόλουθα σχετικά με τα εναπομείναντα τμήματα της απαλλοτριουμένης ιδιοκτησίας των αιτουσών. Τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα αποτελούν τμήμα μείζονος αγροτεμαχίου, συνολικής εκτάσεως, όπως προειπώθηκε, 51.387,12 τ.μ μετά δε την απαλλοτρίωση και κατάληψη των ανωτέρω τμημάτων από την Εγνατία Οδό απέμειναν δυο τμήματα συνολικής έκτασης 38.598,12 τ.μ. Εξ αυτών το απομείναν βορείως της Εγνατίας οδού, με αύξοντα αριθμό κτηματολογικού πίνακα 159α εξακολουθεί να έχει πρόσοψη στον αγροτικό δρόμο, αλλά δεν είναι, άρτιο και οικοδομήσιμο, λόγω του εμβαδού του, το οποίο είναι μικρότερο των τεσσάρων (4) στρεμμάτων, για τον ίδιο δε λόγο είναι δυσχερής και η αγροτική του εκμετάλλευση και. η αξιοποίηση του με άλλο τρόπο, ενώ το νοτίως της Εγνατίας οδού εναπομείναν τμήμα μπορεί να χρησιμοποιείται, για αγροτική καλλιέργεια, όπως και πριν την απαλλοτρίωση, καθώς επίσης να οικοδομηθεί, λόγω του μεγάλου εμβαδού του, αλλά έχει στερηθεί την πρόσοψη του στην ως άνω αγροτική οδό και την πρόσβασή του σ' αυτήν διότι, η Εγνατία οδός είναι κλειστός αυτοκινητόδρομος. Με βάση τα στοιχεία αυτά υφίσταται, μείωση της αγοραίας αξίας τους, κατά ποσοστό 30% το πρώτο (159α) και 10% το δεύτερο 159δ). Πρέπει, επομένως, να καθορισθεί ιδιαίτερη αποζημίωση ίση με τα ανωτέρω ποσοστά, για το καθένα εναπομείναν τμήμα αντίστοιχα, επί της καθορισθείσας κατά. τα άνω, οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης του απαλλοτριουμένου ακινήτου υπέρ των αιτουσών. Έτσι κρίνοντας το Εφετείο διέλαβε πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο. Επομένως ο από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ μοναδικός λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί η αναίρεση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7-7-2010 αίτηση για αναίρεση της 204/2004 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Απριλίου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ