1002/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1002 / 2020 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1002/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Αγγελική Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Η. Κ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Καλαντζάκο και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δήμου Φιλαδέλφειας-Χαλκηδόνας, που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ζαμπέτα Δρόσου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/1/2011 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1631/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2609/2017 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25/9/2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 2609/2017 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Με την απόφαση αυτή έγινε δεκτή και κατ' ουσίαν η έφεση που είχε ασκήσει η αναιρεσίβλητη κατά της 1630/2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει δεκτή εν μέρει η από 15- 1-2011 ανακοπή της αναιρεσίβλητης κατά της 70/2011 διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, είχε ακυρωθεί η επιταγή προς πληρωμή που συντάχθηκε με βάση τη διαταγή πληρωμής, καθώς, επίσης, ακυρώθηκε η άνω διαταγή πληρωμής ως προς την επιδίκαση νόμιμων τόκων της απαίτησης. Μετά, δε, την εξαφάνιση της προσβαλλόμενης με την έφεση απόφασης, το Εφετείο, δικάζοντας την άνω ανακοπή, κατά το αναφερόμενο μέρος της, δέχθηκε αυτήν και ακύρωσε την άνω διαταγή πληρωμής. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 και 564 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Η υπέρβαση από τα πολιτικά δικαστήρια της δικαιοδοσίας τους, ιδρύει το λόγο αναίρεσης από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 4 ΚΠολΔ. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υφίσταται υπέρβαση δικαιοδοσίας και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, όταν τα πολιτικά δικαστήρια, δεχόμενα ότι έχουν δικαιοδοσία, επιλαμβάνονται υπόθεσης, η οποία, κατά το νόμο, δεν ανήκει στη δικαιοδοσία τους, αλλά, με βάση τα πλαίσια που ορίζονται στο άρθρο 1 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 1/2018), στη δικαιοδοσία άλλου δικαστηρίου, ποινικού ή διοικητικού ή στη δικαιοδοσία διοικητικής αρχής (ΟλΑΠ 5/1995, ΑΠ 4/2018, ΑΠ 59/2017).

Ο λόγος αυτός αναίρεσης, προτείνεται για πρώτη φορά και ενώπιον του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 2 περ. γ' ΚΠολΔ, καθόσον η έλλειψη δικαιοδοσίας αφορά τη δημόσια τάξη (Ολ.ΑΠ 20/08, ΑΠ 319/2018, ΑΠ 397/2018). Όταν όμως το δικαστήριο, αν και έχει δικαιοδοσία για την έρευνα της υπόθεσης, απορρίπτει την αίτηση δικαστικής προστασίας για έλλειψη δικαιοδοσίας (αρνητική υπέρβαση δικαιοδοσίας), υποπίπτει στην πλημμέλεια της παρά το νόμο κήρυξης απαραδέκτου του αρ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 2/1999, ΟλΑΠ 4/1992, ΑΠ 652/2018, ΑΠ 741/2017).

Στην περίπτωση υπέρβασης της δικαιοδοσίας του πολιτικού δικαστηρίου δεν ιδρύεται ο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, που στηρίζεται στην πλημμέλεια της παραβίασης κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, διότι οι περί δικαιοδοσιών διατάξεις, όπως του άρθρου 1 ΚΠολΔ, δεν είναι του ουσιαστικού, αλλά του δικονομικού δικαίου.

Τούτο δε, δεν αλλάζει εκ του ότι το δικαστήριο, την περί δικαιοδοσίας κρίση του, έχει τυχόν στηρίξει σε παρεμπίπτουσα κρίση σχετική με ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που φέρεται στο αναιρετήριο ότι επίσης παραβιάστηκε (ΟλΑΠ 11/2000, ΑΠ 1529/2017, ΑΠ 1043/2017). Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 4 ΚΠολΔ, κατ' εξαίρεση, δηλαδή και χωρίς να έχει προταθεί από τον αναιρεσείοντα σχετικός λόγος αναίρεσης, ο Άρειος Πάγος εξετάζει και αυτεπαγγέλτως λόγο αναίρεσης που αφορά πλημμέλεια κήρυξης παρά το νόμο απαραδέκτου, κατά τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Περαιτέρω, με το άρθρο 93 παρ. 1 του Συντάγματος ορίζεται: "Τα δικαστήρια διακρίνονται σε διοικητικά, πολιτικά και ποινικά και οργανώνονται με ειδικούς νόμους", ενώ με το άρθρο 94 ορίζεται "1. Στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια υπάγονται οι διοικητικές διαφορές, όπως νόμος ορίζει, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 2.

Στα πολιτικά δικαστήρια υπάγονται οι ιδιωτικές διαφορές, καθώς και υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας, όπως νόμος ορίζει. 3. Σε ειδικές περιπτώσεις και προκειμένου να επιτυγχάνεται η ενιαία εφαρμογή της αυτής νομοθεσίας, μπορεί να ανατεθεί με νόμο η εκδίκαση κατηγοριών ιδιωτικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια ή κατηγοριών διοικητικών διαφορών ουσίας στα πολιτικά δικαστήρια. 4.

Στα πολιτικά ή διοικητικά δικαστήρια μπορεί να ανατεθεί και κάθε άλλη αρμοδιότητα διοικητικής φύσης, όπως νόμος ορίζει. Στις αρμοδιότητες αυτές περιλαμβάνεται και η λήψη μέτρων για τη συμμόρφωση της διοίκησης με τις δικαστικές αποφάσεις. Οι δικαστικές αποφάσεις εκτελούνται αναγκαστικά και κατά του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, όπως νόμος ορίζει".

Το Σύνταγμα, με τις διατάξεις αυτές, οργανώνει την απονομή της δικαιοσύνης με τη λειτουργία δικαιοδοτικών οργάνων, αντίστοιχων προς τη φύση των αναφυόμενων δικαστικών διαφορών, ως ιδιωτικών ή διοικητικών, κατά τα λοιπά, δε, αναθέτει στον κοινό νομοθέτη την υποχρέωση να θεσπίζει τους κατάλληλους δικονομικούς κανόνες για την εκδίκαση των ιδιωτικών διαφορών από τα πολιτικά δικαστήρια και των διοικητικών διαφορών από το Συμβούλιο της Επικρατείας και τα διοικητικά δικαστήρια, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Εξαίρεση από τον κανόνα της κατανομής της δικαιοδοσίας, ανάλογα με τη φύση της διαφοράς ως ιδιωτικής ή διοικητικής, επιτρέπεται με τις τασσόμενες στο άρθρο 94 παρ. 3 του Συντάγματος προϋποθέσεις. Εξ άλλου, ενόψει του οργανωτικού σχήματος των χωριστών δικαιοδοσιών, που προβλέπεται από το Σύνταγμα, ο έλεγχος των αποφάσεων και λοιπών διαδικαστικών πράξεων, ενεργείται υποχρεωτικά από όργανα που ανήκουν στον ίδιο δικαιοδοτικό κλάδο, υπό την επιφύλαξη ότι δεν πρόκειται για πράξεις που συνιστούν άσκηση αρμοδιότητας διοικητικής φύσεως (ΑΕΔ 18/2005).

Η έκδοση διαταγής πληρωμής, που εκδίδεται κατά τις διατάξεις των άρθρων 624 έως 634 ΚΠολΔ, εντάσσεται στην άσκηση δικαστικής και όχι διοικητικής αρμοδιότητας, ο δε έλεγχος της απόφασης του δικαστικού λειτουργού της πολιτικής δικαιοδοσίας, που δέχθηκε την αίτηση έκδοσης διαταγής πληρωμής, ανήκει, κατά τα προεκτεθέντα, αποκλειστικά στα πολιτικά δικαστήρια.

Περαιτέρω, από το άρθρο 1 ΚΠολΔ, το οποίο καθορίζει τις διαφορές που υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων και ορίζει ότι στη δικαιοδοσία των δικαστηρίων αυτών ανήκουν οι διαφορές του ιδιωτικού δικαίου, εφ' όσον ο νόμος δεν τις έχει υπαγάγει σε άλλα δικαστήρια, καθώς και οι υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας και δημοσίου δικαίου που ο νόμος τις έχει υπαγάγει σ" αυτά, και το οποίο, κατά το άρθρο 591 παρ. 1 ίδιου Κώδικα, εφαρμόζεται και στις ειδικές διαδικασίες του τετάρτου βιβλίου του Κώδικα αυτού, μεταξύ των οποίων και η διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής, σε συνδυασμό με το άρθρο 623 ίδιου Κώδικα, κατά το οποίο, κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 624 έως 636, μπορεί να ζητηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής και για χρηματικές απαιτήσεις, που αποδεικνύονται, όπως και το οφειλόμενο ποσό, με δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο, συνάγεται ότι, μεταξύ των νομίμων προϋποθέσεων, οι οποίες πρέπει να συντρέχουν για την έκδοση διαταγής πληρωμής, είναι να πρόκειται για απαίτηση που προέρχεται από διαφορά η οποία υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, όπως είναι οι απαιτήσεις που προέρχονται από διαφορές ιδιωτικού δικαίου.

Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η έκδοση από πολιτικό δικαστήριο διαταγής πληρωμής για απαίτηση που προέρχεται από διαφορά δημοσίου δικαίου, όπως είναι και οι διαφορές που προκύπτουν από διοικητικές συμβάσεις, αφού πρόκειται για απαιτήσεις από διαφορές, οι οποίες δεν υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, αλλά έχουν υπαχθεί στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων (άρθρο 1 παρ. 2 εδ.

ι' ν. 1406/1983) και συνεπώς λείπει η ανωτέρω ουσιώδης προϋπόθεση για την έκδοσή της. Τα ανωτέρω δεν παραλλάσσουν και με την εκδοχή ότι στις δικαστικές αποφάσεις, οι οποίες, κατά το άρθρο 94 παρ. 4 εδ. τελευταίο του Συντάγματος, εκτελούνται (πλέον) αναγκαστικώς, όπως νόμος ορίζει, και κατά του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, περιλαμβάνονται (παρά το εδάφιο, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 20 ν. 3301/2004 στο άρθρο 1 του εκτελεστικού του τελευταίου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 94 του Συντάγματος ν. 3068/2002) και οι διαταγές πληρωμής.

Και τούτο διότι, η ανωτέρω συνταγματική διάταξη δεν μετέβαλε το νομικό καθεστώς σχετικά με την έκδοση διαταγής πληρωμής, επιτρέποντας γενικά την έκδοση διαταγής πληρωμής κατά του δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, αλλά επέτρεψε την αναγκαστική εκτέλεση διαταγών πληρωμής και κατ' αυτών, εφόσον όμως έχουν εκδοθεί εγκύρως βάσει του νομικού καθεστώτος, που ισχύει σχετικά.

Δηλαδή, με την ανωτέρω συνταγματική διάταξη δεν μεταβλήθηκε το μέχρι τότε νομοθετικό καθεστώς σχετικά με την έκδοση διαταγής πληρωμής και, συνεπώς, ούτε στα πολιτικά δικαστήρια παρασχέθηκε η δυνατότητα έκδοσης διαταγής πληρωμής για απαίτηση, η οποία απορρέει από διαφορά που δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία τους, ούτε στα διοικητικά δικαστήρια παρασχέθηκε η δυνατότητα έκδοσης διαταγής πληρωμής, σε αντίθεση με τον ΚΔιοικΔ (Ν. 2717/1999), ο οποίος δεν γνώριζε το θεσμό αυτό, μέχρι τη δημοσίευση του ν. 4329/2015, με τον οποίο θεσπίστηκε (για πρώτη φορά) το διαδικαστικό πλαίσιο για την έκδοση διαταγής πληρωμής για απαιτήσεις, οι οποίες απορρέουν από διαφορά που υπάγεται στη διαδικασία των διοικητικών δικαστηρίων.

Εξ άλλου, τα ανωτέρω δεν είναι αντίθετα στα όσα έκρινε η 18/2005 απόφαση του ΑΕΔ, εφ' όσον, όπως ρητά αναφέρεται στην απόφαση αυτή, το Δικαστήριο, το οποίο την εξέδωσε, δεν αποφάνθηκε για το αν είναι κατά νόμο επιτρεπτή η έκδοση, και από ποιο όργανο, διαταγής πληρωμής για απαίτηση από διοικητική σύμβαση, αλλά παρέπεμψε τα θέματα αυτά στο δικαστήριο, υπέρ της δικαιοδοσίας του οποίου έλυσε την ενώπιον του σύγκρουση.

Με την ως άνω ερμηνεία, ο δικαιούχος της απαίτησης από διαφορά δημοσίου δικαίου, δεν στερείται του δικαιώματος πρόσβασης στη δικαιοσύνη, ούτε εκείνου της ιδιοκτησίας του, εφ' όσον δύναται να επιδιώξει την πλήρη και αποτελεσματική ικανοποίησή του διά της προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια με τα προβλεπόμενα ένδικα βοηθήματα, (και ήδη μετά την ισχύ του ν. 4329/2015 και με την έκδοση διαταγής πληρωμής), τα οποία και είναι προσαρμοσμένα στις ιδιομορφίες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των διοικητικών διαφορών, οι οποίες και έχουν θεμελιώδεις διαφορές από εκείνες του ιδιωτικού δικαίου, και ακριβώς για το λόγο αυτό προβλέπονται από το ίδιο το Σύνταγμα διαφορετικές δικαιοδοσίες για την εκδίκασή τους.

Συνεπώς, με την ερμηνεία αυτή δεν παραβιάζονται οι διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1 και 2, 20 παρ. 1, 93 παρ. 3, 94 του Συντάγματος (ΑΠ 661/2016, ΑΠ 1264/2011, ΑΠ 1256/2011) ούτε εκείνες του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, το οποίο, μαζί με το προαιρετικό Πρωτόκολλο, κυρώθηκε με το Ν. 2462/1997, καθώς και εκείνη του άρθρου 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).

Τέλος, κατά το άρθρο 632 ΚΠολΔ, αν εκδοθεί διαταγή πληρωμής παρά την έλλειψη της ανωτέρω νόμιμης προϋπόθεσης, ακυρώνεται αυτή μετά από ανακοπή του καθ' ου η εν λόγω διαταγή πληρωμής ( ΑΠ 218/2016). Σε εφαρμογή των παρατιθέμενων παραπάνω συνταγματικών ορισμών, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 9 του ν. 1406/1983, όλες οι διοικητικές διαφορές ουσίας, υπάγονται, από 11-6-1985, στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 1 του ΚΠολΔ, οι διαφορές του ιδιωτικού δικαίου, ανήκουν στη δικαιοδοσία των τακτικών πολιτικών δικαστηρίων.

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι, προκειμένου για έννομη σχέση δημοσίου δικαίου, ως προς την οποία έχει καθιερωθεί, από το νόμο, δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων, αποκλείουσα την ανάμειξη των πολιτικών δικαστηρίων, δεν είναι δυνατή η έγερση ενώπιον των τελευταίων αγωγής. Αυτό ισχύει για όλες τις αξιώσεις που πηγάζουν από την έννομη σχέση, ακόμη και για την αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού, όταν η υποκείμενη σχέση, η οποία προκάλεσε τον πλουτισμό, είναι δημοσίου δικαίου (ΑΕΔ 2/1993, ΟλΑΠ 138/1966).

Αντίθετα, υπάρχει δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, όταν υπάρχει σχέση ιδιωτικού δικαίου (ΑΕΔ 10/1993), έστω και ως βάση αδικαιολόγητου πλουτισμού (ΑΕΔ 2/1993, ΟλΑΠ 5/1995). Σύμφωνα με τα ανωτέρω, υπήχθησαν στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, πλην άλλων, και οι διαφορές που αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας των διοικητικών συμβάσεων (εδ. 1), δηλαδή εκείνες οι διαφορές που προέρχονται από διοικητική σύμβαση και ανάγονται στο κύρος, την ερμηνεία και την εκτέλεση αυτής ή σε οποιαδήποτε παρεπόμενη από τη σύμβαση αυτή αξίωση.

Είναι δε η σύμβαση διοικητική α) αν ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη είναι το Ελληνικό Δημόσιο ή οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, β) αν με τη σύναψη της σύμβασης επιδιώκεται η ικανοποίηση σκοπού τον οποίο ο νόμος ανάγει σε δημόσιο σκοπό, και γ) αν το Ελληνικό Δημόσιο ή ο οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης ή το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, είτε βάσει του κανονιστικού καθεστώτος που διέπει τη σύμβαση είτε βάσει ρητρών που προβλέπονται κανονιστικώς και έχουν περιληφθεί στη σύμβαση και που αποκλίνουν από το κοινό δίκαιο, βρίσκεται, χάριν του εν λόγω σκοπού, σε υπερέχουσα θέση απέναντι στο αντισυμβαλλόμενο μέρος, ήτοι σε θέση μη προσιδιάζουσα στον, δυνάμει των διατάξεων του ιδιωτικού δικαίου, συναπτόμενο συμβατικό δεσμό.

Συμβάσεις που δεν συγκεντρώνουν αθροιστικά τα γνωρίσματα αυτά, είναι ιδιωτικές και οι διαφορές από αυτές υπάγονται στα πολιτικά δικαστήρια (ΑΕΔ 7/2017, ΑΕΔ 1/2015, ΑΕΔ 11/2013, ΑΕΔ 3/2012, ΑΕΔ 28/2011, ΟλΑΠ 1649/2007, ΟλΑΠ 7/2001, ΟλΑΠ 8/2000).

Συνεπώς, για τον χαρακτηρισμό της σύμβασης ως διοικητικής, δεν αρκούν οι ιδιότητες των συμβαλλόμενων ως οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά θα πρέπει να συντρέχει η επιδίωξη, με την κατάρτιση της μεταξύ τους σύμβασης, δημόσιου σκοπού, καθώς, επίσης, και η υπερέχουσα θέση του οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης έναντι του άλλου, με την πρόβλεψη υπέρ αυτού εξαιρετικών όρων που αποκλίνουν από το κοινό δίκαιο και του εξασφαλίζουν υπεροχή έναντι του αντισυμβαλλόμενου.

Το τελευταίο συμβαίνει, ιδίως όταν παρέχεται η δυνατότητα, με βάση τη σχετική νομοθεσία ή και με τους όρους της ίδιας της σύμβασης αυτοτελώς, προς τον συμβαλλόμενο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης, να επεμβαίνει μονομερώς στη σύμβαση και να επιβάλλει κυρώσεις στον αντισυμβαλλόμενο του (πρβλ. ΑΕΔ 21/2012, ΑΕΔ 42/2011, ΑΕΔ 21/1997).

Επίσης, για να χαρακτηριστεί σύμβαση ως διοικητική, από την οποία προκαλείται διαφορά που εμπίπτει στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων, δεν αρκεί το ότι η καταρτισθείσα σύμβαση διέπεται από τις διατάξεις περί εκτελέσεως δημόσιων έργων ή δημόσιων προμηθειών, αλλά απαιτείται αυτή να αφορά και προορίζεται να εξυπηρετήσει έργο ή προμήθεια, με το οποίο επιδιώκεται η εκπλήρωση δημοσίου σκοπού (ΑΕΔ 15/1992, ΑΕΔ 45/1991).

Στην αντίθετη δε περίπτωση, η διαφορά υπάγεται στην δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων. Στην προκείμενη περίπτωση, από την επιτρεπτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την, με το .../3-12-2004 ιδιωτικό συμφωνητικό, καταρτισθείσα σύμβαση, μεταξύ του αναιρεσείοντος και του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας, ύστερα από την ανακήρυξη του πρώτου ως αναδόχου του έργου μετά από μειοδοτική δημοπρασία, ο αναιρεσείων ανέλαβε την εκτέλεση του έργου του ανθοστολισμού και διακόσμησης της Εκκλησίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν.

Φιλαδέλφειας - Κόκκινου Μύλου για τα έτη 2005 έως και 2009, αντί ποσού 39.800 ευρώ για το πρώτο έτος (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ), το οποίο αναπροσαρμόζεται κατά ποσοστό 3% ετησίως, υπό τους διαλαμβανόμενους στη σύμβαση όρους, σύμφωνους προς τη σχετική διακήρυξη. Επειδή, το τέλος Δεκεμβρίου 2009, οπότε έληξε η ως άνω σύμβαση, δεν είχε ολοκληρωθεί εγκαίρως η διαδικασία νέας μειοδοτικής δημοπρασίας για την ανάθεση του ίδιου έργου, κατ' εφαρμογή των άρθρων 86 παρ. 2 εδ.

α', 209 παρ. 2 και 273 του ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων), λόγω του κατεπείγοντος της απρόσκοπτης λειτουργίας του Δημοτικού Νεκροταφείου, καταρτίστηκε μεταξύ του αναιρεσείοντος και του αναιρεσίβλητου νέα σύμβαση έργου, με ίδιο αντικείμενο, και με απευθείας ανάθεση του έργου ο αναιρεσείων ανέλαβε την εκτέλεση αυτού για το έτος 2010.

Ο αναιρεσείων, ισχυριζόμενος ότι ο αντισυμβαλλόμενος στις συμβάσεις αυτές Δήμος, δεν κατέβαλε το συμφωνηθέν και οφειλόμενο αντάλλαγμα, αν και ο ίδιος είχε εκτελέσει το έργο που είχε αναλάβει, με την από 9-12-2010 αίτησή του προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών ζήτησε την έκδοση διαταγής πληρωμής σε βάρος του Δήμου, προσκομίζοντας για την απόδειξη της απαίτησής του τα ...8-2007, ...-12-2007, ...12-2008, ...-12-2008, ...-12-2008, ...-11-2009, ...-2-2010 και ...-12-2010 τιμολόγια-δελτία αποστολής.

Με βάση αυτά εκδόθηκε η 70/2011 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που υποχρέωσε το Δήμο να καταβάλει στον αναιρεσείοντα το ποσό των 142.984,91 ευρώ, με τους νόμιμους τόκους. Κατά της επιδοθείσας σ' αυτόν ως άνω διαταγής πληρωμής, και της με αυτήν επισπευδόμενης αναγκαστικής εκτέλεσης, ο καθ' ου αυτή Δήμος, άσκησε την από 15-1- 2011 ανακοπή.

Επί της ανακοπής, εκδόθηκε η 163/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε δεκτή η ανακοπή κατά της επιταγής προς πληρωμή, με την οποία επισπεύδονταν αναγκαστική εκτέλεση με τίτλο τη διαταγή πληρωμής και ακυρώθηκε αυτή, καθώς επίσης, έγινε εν μέρει δεκτή η ανακοπή κατά της προσβαλλόμενης διαταγής πληρωμής και ακυρώθηκε αυτή κατά το μέρος της επιδίκασης τόκων από την επομένη της έκδοσης κάθε τιμολογίου.

Κατά της απόφασης αυτής, άσκησε έφεση ο Δήμος Φιλαδέλφειας - Χαλκηδόνος, ως καθολικός διάδοχος, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 283 του ν. 3852/2010, του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας. Επ' αυτής εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία έγινε δεκτό ότι η απαίτηση για την οποία εκδόθηκε η 70/2011 διαταγή πληρωμής, προέρχεται από διοικητικές συμβάσεις και συνεπώς το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, ως πολιτικό δικαστήριο, δεν είχε δικαιοδοσία για την έκδοσή της.

Γι' αυτό, δέχθηκε την έφεση, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και δικάζοντας την ανακοπή, κατά παραδοχή των σχετικών πρώτου και τρίτου λόγων αυτής, ακύρωσε την άνω διαταγή πληρωμής. Ο αναιρεσείων, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, προσβάλει την κρίση του Εφετείου, διατυπώνοντας την αιτίαση ότι με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 1 παρ. 2 του ν. 1406/1983, 20 παρ. 1 και 25 παρ. 3 του Συντάγματος, 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ και 2 παρ. 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, δέχθηκε ότι δεν ήταν δυνατή η έκδοση της επίδικης διαταγής πληρωμής από το Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και ακύρωσε αυτήν, με την παραδοχή ότι η απαίτηση προέρχονταν από διοικητικές συμβάσεις και εισάγονταν προς κρίση διοικητική διαφορά, μολονότι η χρηματική απαίτηση για την οποία εκδόθηκε προέρχονταν από ιδιωτικές συμβάσεις, δεδομένου ότι το αντικείμενο αυτών δεν αφορούσε επιδίωξη δημόσιου σκοπού και οι όροι των συμβάσεων δεν αποκλίνουν από το κοινό δίκαιο, ούτε ο αντίδικος Δήμος βρίσκεται σε υπερέχουσα θέση απέναντι σ' αυτόν.

Με βάση, δε, τις αιτιάσεις αυτές, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση, πλημμέλεια από τον επικαλούμενο και ενάριθμα αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Ο λόγος αυτός, όπως προτείνεται, είναι απαράδεκτος, καθόσον το επικαλούμενο σφάλμα αφορά την αρνητική υπέρβαση δικαιοδοσίας από το Εφετείο, με την κρίση του ότι δεν υπήρχε δικαιοδοσία του εκδώσαντος τη διαταγή πληρωμής Δικαστή για την έκδοση αυτής.

Δηλαδή, επικαλείται παράβαση διατάξεων δικονομικού δικαίου, ήτοι των ανωτέρω που ρυθμίζουν τη δικαιοδοσία των δικαστηρίων για την εξέταση της αίτησης παροχής δικαστικής προστασίας, την οποία στηρίζει σε εσφαλμένη παρεμπίπτουσα κρίση σχετική με ερμηνεία ή εφαρμογή των αναφερόμενων κανόνων ουσιαστικού δικαίου με βάση τους οποίους ρυθμίζεται το ζήτημα ποιες διαφορές υπάγονται στα πολιτικά και ποιες στα διοικητικά δικαστήρια και αν παραβιάζονται διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ από την απαγόρευση έκδοσης διαταγής πληρωμής από τα πολιτικά δικαστήρια, η οποία στηρίζεται σε απαίτηση που προέρχεται από διοικητική σύμβαση.

Η παράβαση, όμως, των κανόνων δικονομικού δικαίου, δεν μπορεί να προσβληθεί με την εκ του αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλημμέλεια. Περαιτέρω, από την παραδεκτή (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) επισκόπηση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Εφετείο, σχετικά με το κρίσιμο για την εξέταση του ανωτέρω λόγου ζήτημα, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Η Δημαρχιακή Επιτροπή του Δήμου Ν.

Φιλαδέλφειας του οποίου, κατά τα άρθρα 1 και 283 του ν. 3852/2010, καθολικός διάδοχος είναι ο ανακόπτων και ήδη εκκαλών Δήμος Φιλαδέλφειας-Χαλκηδόνος, με την με αριθμό 241/2004 απόφασή της κατήρτισε τους όρους μειοδοτικής δημοπρασίας με σφραγισμένες προσφορές για την ανάδειξη μειοδότου (αναδόχου) για τον ανθοστολισμό και διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν.

Φιλαδέλφειας - Κόκκινου Μύλου, καθώς και για το στολισμό των νεκρών σε κηδείες και μνημόσυνα για τα έτη 2005-2006-2007-2008-2009 σύμφωνα με τις διατάξεις του ΠΔ/τος 410/95 και του ΠΔ/τος 28/80, προϋπολογισμού 40.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), όπως αυτά αναγράφονται στην από 23-11-04 περιγραφή εργασίας του προϋπολογισμού έτους 2005 και αποτελούν ενιαίο και αναπόσπαστο τμήμα της συγκεκριμένης απόφασης, Ακολούθως, με τη με αριθμό πρωτ. .../7-12-04 διακήρυξη του Δήμαρχου Ν.

Φιλαδέλφειας, που δημοσιεύθηκε νομότυπα, την 20-12- 04 εξετέθη σε μειοδοτική δημοπρασία με σφραγισμένες προσφορές το έργο "ανθοστολισμός-διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν. Φιλαδέλφειας-Κόκκινου Μύλου και Νεκροθαλάμου", κατά την οποία ο καθ' ου η ανακοπή και ήδη εφεσίβλητος Η. Κ. κατέθεσε δικαιολογητικά συμμετοχής, καθώς και την από 20-12-04 οικονομική προσφορά, με την οποία προσέφερε για τα έτη 2005, 2006, 2007, 2008 και 2009 το ποσό των 39.800 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 8%) για κάθε έτος, σύμφωνα με το συνταχθέν με αριθμό .../20-12-04 πρακτικό της Δημαρχιακής Επιτροπής του Δήμου Ν.

Φιλαδέλφειας. Η Δημαρχιακής Επιτροπής του Δήμου Ν. Φιλαδέλφειας με τη με αριθμό 260/04 απόφασή της κατακύρωσε το προαναφερθέν με αριθμό .../20-12-04 πρακτικό της προαναφερθείσας δημοπρασίας. Στη συνέχεια υπογράφηκε μεταξύ του Δημάρχου του Δήμου Ν. Φιλαδέλφειας (ως νόμιμου εκπρόσωπου του τελευταίου) και του καθ' ου η ανακοπή και ήδη εφεσιβλήτου Η.

Κ. το με αριθμό .../30-12-2004 ιδιωτικό συμφωνητικό, με το οποίο ο Δήμος Ν. Φιλαδέλφειας ανέθεσε στον καθ'ου η ανακοπή και ήδη εφεσίβλητο, Η. Κ. του Γ., υπό την εγγύηση της Κ. θυγ. Κ. Λ., συζ. Η. Κ., τον ανθοστολισμό και τη διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν.Φιλ/φειας για τα έτη 2005, 2006, 2007, 2008 και 2009, αντί του ποσού των 39.800 ευρώ [συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ] για το έτος 2005, αναπροσαρμοζόμενου κατά ποσοστό 3% ετησίως.

Στο από .../30-12-2004 ιδιωτικό συμφωνητικό, ο καθ' ου η ανακοπή και ήδη εφεσίβλητος αποδέχθηκε, μεταξύ άλλων και τους όρους, που αναφέρονται στα ακόλουθα άρθρα: 1) Στο άρθρο 1 αναφέρεται ότι: "Η εκτέλεση του ανθοστολισμού και της διακόσμησης θα γίνεται από τον ανάδοχο σε κάθε ζήτηση, δηλ. και κατά τις εργάσιμες ημέρες και κατά τις εορτές, Κυριακή και αργίες ως και τις νόμω εξαιρετέες ημέρες και καθ' οιαδήποτε ώρα λειτουργίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν.Φιλαδέλφειας απροφασίστως και πάραυτα σύμφωνα-με τους όρους της διακήρυξης και της σύμβασης.

Ο προμηθευτής [ανάδοχος] οφείλει να μεταφέρει με δική του δαπάνη όλα τα είδη σε χώρο που θα του υποδείξει ο Δήμος. Ο προμηθευτής δεν έχει δικαίωμα να προβάλλει αδυναμία έγκαιρης παραδόσεως οποιουδήποτε είδους, επικαλούμενος τυχόν δυσχέρεια εξεύρεσης στην αγορά του είδους αυτού ή των πρώτων υλών και γενικά υλικών που θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή του, γιατί η προσφορά του υποδηλώνει ότι είναι σε θέση να εκτελέσει την προμήθεια μέσα στα χρονικά όρια της σύμβασης.

Τα άνθη που θα χρησιμοποιηθούν για τον ανθοστολισμό και τη διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν. Φιλαδέλφειας ως και των νεκρών θα είναι αποκλειστικά και μόνο 5 κοκόφυλλα ή τσίκη, 5 λόγγοι, 5 οριεντάλ, 5 χρυσάνθεμα η κάθε σύνθεση, οι οποίες θα πρέπει απαραίτητα να πληρούν τις εξής προϋποθέσεις:να είναι φρέσκα και να τοποθετούνται σε σύνθεση των 15 μέχρι 20 κασπώ.

Εάν ζητηθούν έτερα άνθη, ή άνθη άλλου χρώματος, τότε διά πράξεως του Δημάρχου, κοινοποιουμένης νομίμως στον ανάδοχο, δημιουργείται και η αντίστοιχη υποχρέωση αυτού και 2) Στο άρθρο 2 του ίδιου (με αριθμό .../30-12-04) ιδιωτικού συμφωνητικού, που φέρει τον τίτλο "ΕΙΔΙΚΟΙ ΟΡΟΙ", αναφέρονται μεταξύ άλλων και :ι) στην παράγραφο 2 αναφέρεται ότι: " 2.- Απαραιτήτως μετά το πέρας των τελετών κάθε ημέρας, ο ανάδοχος θα απομακρύνει τα άνθη από την Εκκλησία με δικά του μέσα και θα τα φέρνει την επομένη", ιι) στην παράγραφο 4 αναφέρεται ότι: "4 - Τον ανάδοχο βαρύνουν :

α] τα έξοδα μεταφοράς β] οι μισθοί, ημερομίσθια, δώρα Χ/νων, Πάσχα, άδειας, αποζημιώσεις λόγω απόλυσης κλπ. εισφορές και επιβαρύνσεις [ΙΚΑ, TEAM κλπ] του τυχόν προσληφθησομένου υπ'συτού εργατοτεχνικού και υπαλληλικού προσωπικού γ] οι δαπάνες λειτουργίας των απαιτουμένων για την εκτέλεση του έργου μηχανημάτων κλπ.[μισθώματα, καύσιμα κλπ] δ] τέλη, φόροι υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων και λοιπές επιβαρύνσεις, έξοδα εγγυήσεων, τόκοι, έξοδα αποθηκεύσεως και διαφυλάξεως, έξοδα προμήθειας, εισκόμισης, φθοράς των υλικών κλπ.

ως και εν γένει όλες οι προς πραγμάτωση της παραπάνω αναθέσεως ενέργειες μετά των υλών, υλικών [ πχ. άνθη κλπ ] ε] τον ανάδοχο επίσης βαρύνουν οι πάσης φύσεως δαπάνες, φόροι, τέλη, δικ/τα υπέρ Δημοσίου ή τρίτου, οι παντός είδους και εξ οιουδήποτε λόγου και αιτίας και προς οιονδήποτε αποζημιώσεις [θετική, αποθετική ζημία, διαφυγόν κέρδος], του Δήμου Ν.Φιλαδέλφειας ρητώς και ανεπιφυλάκτως απαλλασσομένου πάσης ευθύνης [αστικής, ποινικής, φορολογικής κλπ.], ιιι) στην παράγραφο 6 αναφέρεται ότι: "6.- Ο ανθοστολισμός και η διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημ.

Νεκροταφείου θα εκτελείται από τον ανάδοχο υπό την εποπτεία και τον έλεγχο της αρμόδιας υπηρεσίας του Δήμου και ειδικότερα από τον εκάστοτε Έφορο του Δημ. Νεκροταφείου, ο οποίος θα ελέγχει το έγκαιρο ή μη της εκτελέσεως αυτού υπό του αναδόχου, την συμμόρφωση ή μη του αναδόχου προς οιονδήποτε όρο της διακηρύξεως και της συμβάσεως, την έγκαιρη και προσήκουσα εκπλήρωση των υποχρεώσεων του αναδόχου σύμφωνα με τους όρους της διακηρύξεως και της συμβάσεως, οι οποίοι από τούδε θεωρούνται και συνομολογούνται άπαντες ως ουσιώδεις, θα συντάσσει σχετικό πρωτόκολλο και θα δίδει κατευθύνσεις, οδηγίες και υποδείξεις, iv) στην παράγραφο 8 αναφέρεται ότι:" 8.

Η υποβολή της αιτήσεως και η συμμετοχή στην δημοπρασία κατ'αμάχητο τεκμήριο αποδεικνύει ότι αυτός έλαβε πλήρη γνώση όλων των όρων της παρούσης, τους οποίους ρητά και ανεπιφύλακτα αποδέχεται και προσχωρεί χωρίς να διατυπώσει καμία αντίρρηση ή επιφύλαξη", ν) στην παράγραφο 10 αναφέρεται ότι : " 10.- Ο ανάδοχος Υποχρεούται να κάνει καλή χρήση της Εκκλησίας και του Νεκροταφείου ως και του γύρω χώρου και να συμπεριφέρεται με τον προσήκοντα σεβασμό, ευθυνόμενος άλλως σε αποζημίωση δια φθοράς ή βλάβας επενεχθείσας εις αυτούς.

Επίσης είναι υποχρεωμένος να τηρεί ταύτα καθαρά και να μην θίγει την αισθητική και την ιερότητα του χώρου, την ασφάλεια και την αρχιτεκτονική όψη αυτών. Απαγορεύεται απολύτως η διανυκτέρευση του αναδόχου ή των υπαλλήλων του στο Δημ. Νεκροταφείο", vi) στην παράγραφο 19 αναφέρεται ότι : "19. Ρητώς γίνεται μνεία ότι η σύμβαση θα καταρτισθεί επί τη βάσει προϋπολογισμού σταθερού και αναλλοιώτου καθ'όλη την διάρκεια της συμβάσεως, του οποίου την ακρίβεια ρητώς και ανεπιφυλάκτως εγγυάται ο ανάδοχος και ότι δεν δύναται ούτος να ζητήσει τυχόν αύξηση της αμοιβής και αν ακόμη υπερτιμήθηκαν οι προϋπολογισθείσες εργασίες, είδη κλπ.

ή δεν δύναται να ανεύρει τα ανωτέρω είδη λόγω θεομηνίας ή άλλης οιασδήποτε αιτίας. Ο ανάδοχος φέρει ακεραίως τον κίνδυνο του εμπρόθεσμου και προσήκοντος ανθοστολισμού και διακόσμησης του Ιερού Ναού του Δημ. Νεκροταφείου Ν.Φιλαδέλφειας, άμα δε• και τον κίνδυνο της τυχαίας καταστροφής ή χειροτερεύσεως των χρησιμοποιηθησομένων υλικών.

Εν πάση περιπτώσει απαγορεύεται και αποκλείεται αναθεώρηση τιμών ή αναπροσαρμογή του ποσού της σύμβασης ή η διάλυση της συμβάσεως κατ' εφαρμογή των άρθρων 288 και 388 ΑΚ ένεκα της αυξομειώσεως των τιμών", νii) στην παράγραφο 20 αναφέρεται ότι: "20.- Πάσα παράβαση των όρων της διακηρύξεως ως και της συμβάσεως [θεωρουμένων απάντων ως ουσιωδών] ως και η μη έγκαιρος και προσήκουσα εκτέλεση του ανθοστολισμού και της διακοσμήσεως της Εκκλησίας του Δημ.

Νεκροταφείου και του Νεκροθαλάμου αυτού συνεπάγεται σωρρευτικά τις κάτωθι συνέπειες : α] την κατάπτωση της εγγυήσεως υπέρ του Δήμου Ν.Φιλ/φειας λόγω ποινικής ρήτρας β] την καταβολή υπό του αναδόχου και του εγγυητού του αποζημιώσεως για την αποκατάσταση πάσης ζημίας [θετικής, αποθετικής ως και διαφυγόντων κερδών], την οποία υπέστη ή θέλει υποστεί ο Δήμος Ν.Φιλ/φειας συνεπεία της αυθαιρέτου, αντισυμβατικής συμπεριφοράς του αναδόχου ή παραλείψεως του, καθορισθησομένης διά της δικαστικής οδού γ] τέλη και πρόστιμο δι' αυθαίρετη χρήση κοινοχρήστου δημοτικού χώρου.

Η χρηματική εγγύηση επιστρέφεται στον ανάδοχο μετά την λύση ή λήξη της συμβάσεως και υπό την προϋπόθεση της εγκαίρου και προσηκούσης εκπληρώσεως όλων των υπό της διακηρύξεως και της συμβάσεως ταύτης απορρεουσών υποχρεώσεων του αναδόχου", viii) στην παράγραφο 22 αναφέρεται ότι: "22.- Ο ανθοστολισμός και η διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημ.

Νεκροταφείου θα γίνεται τις ημέρες και ώρες λειτουργίας του Δημ. Νεκροταφείου σύμφωνα με τους όρους και τις συμφωνίες της διακηρύξεως, της παρούσης συμβάσεως και τις υποδείξεις του αρμόδιου Εφόρου του Δημ.Νεκροταφείου, τους κανόνες της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών ως και σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας του Δηα Νεκροταφείου Ν.Φιλ/φειας που υποχρεούται να σέβεται και να τηρεί", κα τέλος, ix) στην παράγραφο 23 αναφέρεται ότι :"23.- Κάθε τροποποίηση των όρων της διακηρύξεως και της παρούσης σύμβασης απαγορεύεται.

Ολοι οι όροι της παρούσης θεωρούνται άπαντες ως ουσιώδεις. Η παράβαση οποιουδήποτε όρου της διακηρύξεως και της παρούσης συμβάσεως έχει ως άμεση συνέπεια την εφαρμογή και μάλιστα σωρρευτικά όλων των υπό της παρούσης ως και των υπό του νόμου προβλεπομένων συνεπειών"..

Περαιτέρω, επειδή μέχρι και τέλος Δεκεμβρίου 2009, οπότε έληγε η με αριθμό .../30.12.2004 προαναφερθείσα σύμβαση των διαδίκων, δεν είχε ολοκληρωθεί εγκαίρως η διαδικασία νέας μειοδοτικής δημοπρασίας για την ανάθεση του έργου που αφορά τον ανθοστολισμό και τη διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν.

Φιλαδέλφειας - Κόκκινου Μήλου, κατ' εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 86 παρ. 2 εδ. α, 209 παρ. 2 και 273 του Ν. 3463/06 "Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων", (που ίσχυαν κατά τον επίδικο χρόνο, δεδομένου ότι καταργήθηκαν με το ν. 4412/2016), λόγω του κατεπείγοντος που απαιτείτο για να λειτουργήσει απρόσκοπτα το συγκεκριμένο Δημοτικό Νεκροταφείο, υπογράφηκε μεταξύ των διαδίκων το με αριθμό πρωτ. .../30-12-09 ιδιωτικό συμφωνητικό περί απευθείας ανάθεσης στον καθ'ου η ανακοπή και ήδη εφεσίβλητο Η.

Κ. του συγκεκριμένου έργου για το έτος 2010, αντί του ποσού των 14.764,70 ευρώ [συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ] και υπό τους σε αυτό αναφερόμενους όρους, συμφωνίες και προϋποθέσεις. Με βάση τα προεκτεθέντα και δοθέντος ότι το ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη είναι ο Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας", του οποίου καθολικός διάδοχος είναι ο ανακόπτων και ήδη εκκαλών Δήμος Φιλαδέλφειας - Χαλκηδόνος, επίσης Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι επίδικες συμβάσεις έργου απέβλεπαν στην εξυπηρέτηση δημόσιου σκοπού και η πρώτη εξ αυτών καταρτίσθηκε κατόπιν διενέργειας τακτικού μειοδοτικού διαγωνισμού και κατακυρώθηκε στον καθ' ου η ανακοπή - εφεσίβλητο με τους προεκτεθέντες όρους, που παρεκκλίνουν από το κοινό δίκαιο και προσδίδουν εξουσιαστική θέση στο Δήμο Ν.

Φιλαδέλφειας, παρέχοντάς του συγκεκριμένα τη δυνατότητα να εξασφαλίζει τα συμφέροντά του επιβάλλοντας κυρώσεις για παραβάσεις της σύμβασης, ενώ η δεύτερη σύμβαση ενιαύσιας διάρκειας καταρτίσθηκε, λόγω του κατεπείγοντος με απευθείας ανάθεση από τον ανακόπτοντα και ήδη εκκαλούντα Ο.Τ.Α. στον καθ' ου και ήδη εφεσίβλητο, περιείχε, όμως, όρους που είναι όμοιου περιεχομένου με τους προεκτεθέντες όρους της με αριθμό .../30-12- 2004 σύμβασης.

Εξ αυτών, αποδεικνύεται ότι η απαίτηση του καθ' ου η ανακοπή, για την ικανοποίηση της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη με αριθμό 70/2011 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, προέρχεται από διοικητικές συμβάσεις. Ως εκ τούτου, σύμφωνα και με τα διαλαμβανόμενα στη νομική σκέψη που προεκτέθηκε, δεν συνέτρεχε για την έγκυρη έκδοση της προσβαλλόμενης διαταγής πληρωμής η νόμιμη προϋπόθεση της ύπαρξης χρηματικής απαίτησης από ιδιωτική διαφορά, δηλαδή απαίτησης που υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων".

Με τις ανωτέρω παραδοχές το Εφετείο, κρίνοντας ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο δεν είχε δικαιοδοσία για την έκδοση της ένδικης διαταγής πληρωμής, δέχθηκε τους πρώτο και τρίτο λόγους της ανακοπής, με τους οποίους, κατά την εκτίμηση αυτών από την προσβαλλόμενη απόφαση, διώκονταν η ακύρωση της διαταγής πληρωμής, ως εκδοθείσα για απαίτηση προερχόμενη από διοικητικές συμβάσεις και, ως εκ τούτου, μη υπαγόμενη στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, και ακύρωσε αυτήν.

Όμως, η απαίτηση του αναιρεσείοντος για την οποία εκδόθηκε η διαταγή πληρωμής, δεν προέκυπτε από διοικητικές συμβάσεις. Τούτο διότι, η αχθείσα με την αίτηση για έκδοση της διαταγής πληρωμής στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών διαφορά, ανεφύη από τις ανωτέρω μνημονευόμενες συμβάσεις μεταξύ του αιτούντος και του Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας, με τις οποίες ο αναιρεσείων είχε αναλάβει την εκτέλεση του περιγραφόμενου σ' αυτές έργου, το οποίο συνίσταται στον ανθοστολισμό και διακόσμηση της Εκκλησίας του Δημοτικού Νεκροταφείου Ν.

Φιλαδέλφειας - Κόκκινου Μύλου σε κηδείες και μνημόσυνα. Ο σκοπός όμως, τον οποίο προορίζεται να εξυπηρετήσει η εκτέλεση του αναληφθέντος με τις συμβάσεις αυτές έργου, ούτε ανάγεται από το νόμο σε δημόσιο σκοπό, ούτε αποβλέπει στην ικανοποίηση δημόσιου σκοπού. Ο ανθοστολισμός και η διακόσμηση δεν συνδέονται άμεσα ούτε με την υποχρέωση του Δήμου να εξασφαλίσει τον απαιτούμενο χώρο για την ίδρυση κοιμητηρίου, ή τη λειτουργία και συντήρηση του κοιμητηρίου, που εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό, ούτε με την νεκρώσιμη ιεροπραξία, ούτε με τον ενταφιασμό του σώματος του θανόντος.

Ο ανθοστολισμός και η διακόσμηση συνηθίζονται κατά τις κρατούσες κοινωνικές αντιλήψεις, ως εκπλήρωση ηθικού καθήκοντος και την κατάδειξη σεβασμού στη μνήμη του νεκρού.

Συνεπώς, δεν συνέτρεχε ουσιαστική προϋπόθεση για το χαρακτηρισμό των επίδικων συμβάσεων ως διοικητικών, καθόσον δεν αρκεί προς τούτο το γεγονός ότι ένας των συμβληθέντων σ' αυτές, ήτοι ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας, είναι Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ούτε το ότι το έργο που αποτελούσε το αντικείμενο των συμβάσεων διέπεται από τη νομοθεσία περί εκτελέσεως δημοσίων έργων, αλλά απαιτείται να συντρέχει σωρευτικά και ο δημόσιος σκοπός του έργου για να φέρει τούτο το χαρακτήρα δημόσιου έργου, από την εκτέλεση του οποίου γεννώνται διοικητικές διαφορές.

Σύμφωνα δε με τα προαναφερόμενα, αφού δεν πρόκειται για διοικητική διαφορά, αλλά για ιδιωτική διαφορά, η οποία διέπεται από τους κανόνες του κοινού δικαίου, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών είχε δικαιοδοσία για την ενώπιον του αχθείσα διαφορά και την έκδοση της επίδικης διαταγής πληρωμής. Κατ' ακολουθία, το Εφετείο, που με τη προσβαλλόμενη απόφαση του, δεχόμενο, παρά το νόμο, ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών στερούνταν δικαιοδοσίας να εκδώσει την επίδικη διαταγή πληρωμής, και ακυρώνοντας την τελευταία κατά παραδοχή των σχετικών πρώτου και τρίτου λόγων της ανακοπής, λόγω του, εκ της ελλείψεως δικαιοδοσίας, απαραδέκτου της συναφούς αίτησης, υπέπεσε στην από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλημμέλεια.

Με αυτεπάγγελτη έρευνα, κατά το άρθρο 562 παρ. 4 ΚΠολΔ, του, από τη διάταξη αυτή, αναιρετικού λόγου, ο οποίος είναι βάσιμος, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολο της.

Επομένως, με την παραδοχή του άνω αναιρετικού λόγου που γίνεται δεκτός, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολο της και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο Δικαστήριο που την εξέδωσε και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο Δικαστή εκτός εκείνου που δίκασε (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, στον καταθέσαντα τούτο αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος Δήμος, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 1 ΚΠολΔ), μειωμένης στο ήμισυ, σύμφωνα με το άρθρο 281 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2609/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή, εκτός εκείνου που δίκασε.

Διατάσσει την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στον καταθέσαντα αναιρεσείοντα.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, που ορίζει σε χίλια τριακόσια (1.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2029.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Σεπτεμβρίου 2020.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ