1001/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1001 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1001/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Ελένη Σπίτσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Δεκεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείουσας: Ανωνύμου τραπεζιτικής εταιρίας με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ" με το διακριτικό τίτλο 'ALPHA BANK" που εδρεύει την Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Χαρμπαλή.

Της αναιρεσίβλητης: ψ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πελέκη Γεώργιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-12-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1507/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 5096/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση των αποφάσεων ζητά η αναιρεσείουσα με την από 26-9-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Σπίτσα ανέγνωσε την από 26-11-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, η προκειμένη αίτηση, κατά το μέρος που στρέφεται κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (με αριθ. 1507/2005 Μον. Πρωτ. Αθηνών), είναι απορριπτέα, ως απαράδεκτη, προεχόντως διότι το δικόγραφο αυτής δεν κατατέθηκε, όπως η διάταξη του άρθρου 566 παρ.2 (σε συνδυασμό με το άρθρο 495 παρ. 1) του ΚΠολΔ απαιτεί και στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου παραπάνω δικαστηρίου, αλλά μόνο στη γραμματεία του δευτεροβαθμίου, με συνέπεια να θεωρείται κατά τούτο, ότι δεν ασκήθηκε νομοτύπως (άρθρ. 577 παρ. 2 ΚΠολΔ). Η ίδια αίτηση, κατά το μέρος που στρέφεται κατά της εφετειακής αποφάσεως συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις για το παραδεκτό της και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό σφάλμα (λάθος στην ανάγνωση του κειμένου του εγγράφου), όταν δηλαδή αποδίδει σε αποδεικτικό, κατά την έννοια των άρθρων 3339 και 432 επ. του ΚΠολΔ, έγγραφο περιεχόμενο προφανώς διαφορετικό από εκείνο που πράγματι έχει, ακολούθως δε καταλήγει, στηριζόμενο σε τούτο μόνο ή κυρίως σ' αυτό, σε περίπτωση συνεκτιμήσεώς του με άλλα αποδεικτικά μέσα, σε επιζήμιο για τον διάδικο - αναιρεσείοντα αποδεικτικό πόρισμα, ως προς πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 772/2006, 104/2005, 402/2004, 869/2002). Παραμόρφωση εγγράφου υπάρχει και όταν από το έγγραφο που εκτιμήθηκε από το Δικαστήριο παραλείπεται κάποιο κρίσιμο στοιχείο του κειμένου που μπορεί να οδηγήσει το δικαστήριο σε διαφορετικό αποδεικτικό συμπέρασμα.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, η ενάγουσα με την αγωγή της εκθέτει ότι από κοινού με τον τότε εν ζωή σύζυγό της ψ, κατέθεσαν στο Υποκατάστημα Πύργου Αθηνών της εναγομένης Τράπεζας, την 19-4-1985, το ποσό των 1.500.000 δραχμών και έλαβαν το με αριθμό ...... ομόλογο ετήσιας προθεσμιακής κατάθεσης με χρονολογία λήξεως 19-4-1986.

Ότι σύμφωνα με ειδικό όρο της σύμβασης που καταρτίσθηκε, εφόσον δεν εδίδοντο αντίθετες οδηγίες, η ανωτέρω κατάθεση θα ανανεωνόταν διαδοχικώς και αυτομάτως για ίσο χρόνο, με ενσωμάτωση στο κεφάλαιό της των παραπάνω τόκων και με επιτόκιο ίσο με εκείνο που ισχύει για τις καταθέσεις Ταμιευτηρίου, κατά την επέλευση της ετήσιας ανανέωσης.

Ότι το αρχικώς κατατεθέν ως άνω ποσόν παρέμεινε στη διάθεση της εναγομένης μέχρι την 19-4-2002 χωρίς να αναληφθούν οι τόκοι του που παρήχθηκαν μέχρι την ως άνω ημερομηνία και ότι ενόψει των ανωτέρω και της εν τω μεταξύ διακυμάνσεως του επιτοκίου των καταθέσεων Ταμιευτηρίου, η αξίωση αυτής ως μοναδικής δικαιούχου της κατάθεσης (μετά τον θάνατο του συζύγου της) ανέρχεται κατά τα λεπτομερώς στην αγωγή εκτιθέμενα στο ποσό των 15.804.958 δραχμών ή 46.382,86 ευρώ, το οποίο και ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη να της καταβάλει.

Η εναγομένη η οποία πρωτοδίκως δικάσθηκε ερήμην, προέβαλε με την έφεσή της που άσκησε κατά της πρωτόδικης απόφασης, ένσταση εξόφλησης, ισχυριζόμενη ότι στις 21-4-1986 εμφανίσθηκε στο ως άνω υποκατάστημά της ο αποβιώσας σύζυγος της ενάγουσας ψ, ο οποίος έδωσε ρητή εντολή μη ανανεώσεως της κατάθεσης, την οποία την ίδια ημέρα αυτή εξόφλησε, πιστώνοντας με το προϊόν εξοφλήσεώς της εκ δραχμών 1.500.000 για κεφάλαιο και 280.800 για τόκους συμβατικούς και ανατοκισμούς του υπ' αριθμ. .......

κοινό λογαριασμό ταμιευτηρίου της ενάγουσας και του αποβιώσαντος συζύγου της όπως είχε ρητά συμφωνηθεί, ενώ την ίδια ημέρα έγινε ανάληψη ποσού 500.000 δρχ., και την 23-4-86 ποσού 1.000.000 δραχμών, των ποσών αυτών καταχωρηθέντων στην στήλη ΧΡΕΩΣΗ. Προς απόδειξη του ισχυρισμού της αυτού η εναγομένη προσεκόμισε απόσπασμα του εμπορικού της βιβλίου Αναλυτικό Καθολικό Ειδικών Λογαριασμών...

Ταμιευτηρίου, το περιεχόμενο του οποίου έχει ως εξής :

ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΤ/ΜΑ ... ΠΥΡΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΕΙΔΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ... ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟΝΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΟΣΟΛ.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΑΞΙΑΧΡΕΩΣΗΠΙΣΤΩΣΗΥΠΟΛΟΙΠΟ...... ψ1 ΣΥΝΟΛΑ ΕΚ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ.................ΚΑΤΑΘ.ΜΕΤΡΗΤΩΝΚΑΤΑΘ.ΜΕΤΡΗΤΩΝΑΝΑΛΗΨΗ.ΜΕΤΡΚΑΤΑΘ.Ε/ΓΩΝΑΝΑΛΗΨΗ ΜΕΤΡΑΝΑΛΗΨΗ ΜΕΤΡΚΑΤΑΘΕΣΗ Ε/ΓΩΝΣΥΝΟΛΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ............ Αναφορικά με το ανωτέρω αποδεικτικό στοιχείο, το Εφετείο δέχθηκε ότι υπάρχουν σ' αυτό οι παρακάτω εγγραφές : Ημερομηνία 21-41986 Λογαριασμός .......

ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΜΕΤΡΗΤΩΝ ΑΞΙΑ 22-4-1986 (χωρίς επεξήγηση της σημασίας του όρου αυτού) ΠΙΣΤΩΣΗ 1.500.000. Ημερομηνία 21-4-1986 Λογαριασμός ...... (διαφορετικός αριθμός από τον αμέσως προηγουμένως αναφερόμενο), από τον οποίο φέρεται ότι γίνεται ΑΝΑΛΗΨΗ ΜΕΤΡΗΤΩΝ 500.000 -καταχωρούμενη ως ΧΡΕΩΣΗ με αξία 18-4-1986 (χωρίς επεξήγηση όπως ανωτέρω).

Ημερομηνία 23-4-1986 Λογαριασμός ...... (διαφορετικός αριθμός από τους δύο προηγουμένους), από τον οποίο φέρεται ότι γίνεται ΑΝΑΛΗΨΗ ΜΕΤΡΗΤΩΝ 1.000.000, καταχωρούμενη ως ΧΡΕΩΣΗ με αξία 22-4-1986 (χωρίς επεξήγηση ως ανωτέρω). Από προεκτεθέντα καθίσταται προφανές ότι το Εφετείο που δέχθηκε τ' ανωτέρω ανέγνωσε εσφαλμένα ενώ παρέλειψε να αναγνώσει ουσιώδη σημεία του εγγράφου και συνεπώς παραμόρφωσε το προδιαληφθέν έγγραφο.

Ειδικότερα παρέλειψε να αναγνώσει ότι ο λογαριασμός που διατηρούσε στο κατάστημα Πύργου Αθηνών της εναγομένης η ενάγουσα και ο αποβιώσας σύζυγός της ψ φέρει αριθμό ....... Ανέγνωσε εσφαλμένα την ένδειξη "ΔΟΣΟΛ. (Δοσοληψία) ως "λογαριασμό" και εντεύθεν τους κάτω από την ένδειξη αυτή αριθμούς δοσοληψιών οι οποίες έγιναν στον προαναφερθέντα ως άνω λογαριασμό με αριθ. .....

εξέλαβε ως αριθμούς διαφορετικών λογαριασμών. Η παραμόρφωση αυτή του αποσπάσματος του Αναλυτικού Καθολικού της εναγομένης αφορώσα σε απόδειξη του προβληθέντος ως άνω ουσιώδους ισχυρισμού της περί εξοφλήσεως της προθεσμιακής κατάθεσης της ενάγουσας και του αποβιώσαντος συζύγου της ψ, οδήγησε το Εφετείο που στηρίχθηκε κυρίως στο έγγραφο αυτό, το οποίο μάλιστα εξαίρει για την συναγωγή του συμπεράσματός του σε επιζήμιο για την αναιρεσείουσα πόρισμα ως προς την άνω ένσταση εξοφλήσεως, ήτοι που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και επομένως θεμελιώνει τον εκ του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως και ο σχετικός λόγος της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως είναι βάσιμος, παρελκούσης εντεύθεν της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (ΚΠολΔ 580 παρ. 3).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5096/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 1 Απριλίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ