Court dismisses claim against one defendant when plaintiff withdraws suit, ordering each side to bear own costs.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

PAPAKOKKINOU ν. KANTHER (1982) 1 CLR 65

SAAB AND ANOTHER ν. HOLY MONASTERY AY. NEOPHYTOS (1982) 1 CLR 499

Φιλίππου ν. Φιλίππου (1990) 1 ΑΑΔ 890

Θρασύβουλου ν. Arto Estates Ltd (1993) 1 ΑΑΔ 12

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπουργείου Οικονομικών κ.α. ν. Milouca Motor Trading Ltd. (2000) 1 ΑΑΔ 630

ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑΚΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ν. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΤΔ, Πολιτική Έφεση Αρ. 341/2010, 15/10/2015, ECLI:CY:AD:2015:A684

ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑΚΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ν. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΤΔ, Πoλιτική ΄Εφεση αρ. 341/2010, 15/10/2015, ECLI:CY:AD:2015:A685

ΜΑΡΙΑ ΜΑΥΡΟΝΙΚΟΛΑ ν. ΑΝΤΗΣ ΞΑΝΘΟΥ, ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 9/2014, 7/6/2016, ECLI:CY:DOD:2016:4

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας στους οποίους κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.59

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 14/1960 - Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1960

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:EDLEF:2018:A518

ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Ενώπιον: Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Ε.Δ.

Αριθμός Αγωγής: 2242/2015

Μεταξύ :

XXXXX Ιωσήφ ( Παύλου)

Ενάγουσας

και

1. C. Haralco Ltd

2. Cyprus Popular Bank Public Co

3. Bank of Cyprus Public Company Ltd

Εναγομένων

Ημερομηνία : 25.09.2018

Εμφανίσεις :

Για Ενάγουσα : κα Τσαγγαρίδου

Για Εναγόμενη 2 : κα Κυριάκου.

Απόφαση

( Μόνο ως προς τα έξοδα)

Η υπό κρίση αγωγή αποσύρθηκε την 21.6.2018 ανεπιφύλακτα για τους Εναγόμενους 1 και 3 και παρέμεινε για ακρόαση εναντίον της Εναγομένης 2 την 10.9.2018. Κατά την εν λόγω ημερομηνία η ευπαίδευτη συνήγορος της Ενάγουσας ζήτησε άδεια όπως αποσύρει την αγωγή και εναντίον της Εναγομένης 2. Η πλευρά της Εναγόμενης 2 δεν έφερε ένσταση στην απόσυρση της αγωγής αλλά ζήτησε όπως επιδικαστούν υπέρ της τα έξοδα.

Συνακόλουθα η αγωγή απορρίφθηκε και παρέμεινε το ζήτημα των εξόδων και οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν σχετικά, προωθώντας η κάθε μία τις θέσεις της.

Η ευπαίδευτη συνήγορος της Ενάγουσας εισηγήθηκε ότι η Ενάγουσα δεν μπορεί να κριθεί αποτυχών διάδικος, ώστε να επιδικαστούν εναντίον της έξοδα.

Στον αντίποδα, η ευπαίδευτη συνήγορος της Εναγομένης 2 εισηγήθηκε ότι η Εναγόμενη 2 δεν συνέβαλε στη διόγκωση των εξόδων και ότι η Ενάγουσα θα πρέπει να κριθεί αποτυχών διάδικος, αφού η αγωγή απορρίφθηκε χωρίς να εξεταστεί στην ουσία της και χωρίς η Ενάγουσα να επιτύχει στις αξιώσεις της.

Η εξουσία του Δικαστηρίου να επιδικάζει έξοδα πηγάζει από τον Περί Δικαστηρίων Νόμο του 1960 (Ν.14/60)άρθρο 43 και τους Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.59, Θ.1.

Το άρθρο 43 του Περί Δικαστηρίων Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα :

«Τα έξοδα οιασδήποτε πολιτικής διαδικασίας ή τα σχετιζόμενα προς αυτήν, ενώπιον οιουδήποτε δικαστηρίου, εκτός εάν άλλως προβλέπεται υπό οιουδήποτε εκάστοτε ισχύοντος νόμου ή δευτερογενούς νομοθεσίας, θα τελούν υπό την διακριτικήν εξουσίαν να αποφασίζη υπό τίνος και κατά τίνα έκτασιν τα τοιαύτα έξοδα θα πληρωθώσι.»

Περαιτέρω η Δ.59 Θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών διαλαμβάνει τα ακόλουθα :

«1. Subject to the provision of any law or rules, the costs of and incident to any proceeding shall be in the discretion of the Court or Judge, who may authorize an executor, administrator or trustee who has not unreasonable instituted, or carried on, or resisted any proceeding, to have his costs paid out of a particular estate or fund» .

Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι η εξουσία του Δικαστηρίου για επιδίκαση εξόδων είναι διακριτική. Ασφαλώς η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται δικαστικά με βάση καθιερωμένες αρχές και όχι αυθαίρετα.

Ως προς τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου ιδιαίτερα διαφωτιστικά είναι τα όσα καταγράφονται στο σύγγραμμα The Annual Practice 1959 σελ 1822, ως ακολούθως :

«Discretion to be exercised Judicially : Wide though the discretion is, it is a judicial discretion , and must be exercised on fixed principles , that according to rules of reason and justice not according to private opinion.»

Η Κυπριακή νομολογία επίσης αναγνωρίζει ότι η σχετική εξουσία είναι διακριτική και ότι αυτή ασκείται δικαστικά.

Στην υπόθεση Γιαννάκης Φιλίππου v. Έλενας Φιλίππου (1990) 1 Α.Α.Δ. 890 κρίθηκαν τα ακόλουθα σχετικά :

«… παρέχεται στο Δικαστήριο ευρεία διακριτική εξουσία να εκδίδει διατάγματα σχετικά με έξοδα. Είναι καθιερωμένη πρακτική των Δικαστηρίων ότι συνήθως τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης εκτός εάν το Δικαστήριο ενασκώντας τη διακριτική του εξουσία και με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης κρίνει διαφορετικά. Η διακριτική όμως αυτή εξουσία πρέπει να ασκείται δικαστικά και κατά συνέπεια η άσκηση της υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο.»

Περαιτέρω, το Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα:

«Η συμπεριφορά των διαδίκων κατά την διαδικασία δεν είναι στοιχείο άσχετο με την υπόθεση ώστε σε περίπτωση που λαμβάνεται υπόψη στην επιδίκαση εξόδων να θεωρηθεί ότι ισοδυναμεί με κακή άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστή( βλέπε σχετικά Bailiw Baxter Ltd v. Sabath, Papakokkinou and others v. Kanther(1982) 1 C.L.R 65, Saab and Another v. The Holy Monastery Ayios Neophytos (1982) 1. C.L.R. 499)».

Επιπρόσθετα, στην υπόθεση Νίτσα Θρασυβούλου v. Arto Estates Limited (1993) 1 Α.Α.Δ. 12, λέχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά:

«Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσής του στην αύξηση των εξόδων της δίκης· σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο. Όπως τονίστηκε στη Georghios Ε. Glykys v. Ioannis Stylianou Ioannides (1959 - 60) 24 C.L.R. 220, η επίδειξη καλής προαίρεσης (kindness) από το δικαστήριο προς τον αποτυχόντα διάδικο προς μετριασμό αισθημάτων πικρίας του αποτυχόντα διαδίκου, δε συνιστά δικαστική άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου.»

Σχετική επίσης είναι και η απόφαση Μαρία Μαυρονικόλα ν. Άντης Ξάνθου, ECLI:CY:DOD:2016:4, Πολ. Έφεση αρ. 9/2014, ημερομηνίας 7.6.2016, όπου επαναεπιβεβαιώθηκαν οι καθιερωμένες αρχές επί του θέματος και κρίθηκαν τα ακόλουθα :

«Το θέμα των εξόδων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία πρέπει να ασκείται δικαστικά και όχι αυθαίρετα. Ο κανόνας ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης, τυγχάνει εφαρμογής και σε ενδιάμεσες αποφάσεις, όπως αυτή του πρωτόδικου Δικαστηρίου, η οποία επέλυσε οριστικά το ζήτημα της παρακοής στο διάταγμα του Δικαστηρίου που τέθηκε με την αίτηση του εφεσίλβητου (βλ. Δημοκρατία ν. Milouca Motor Trading Ltd (2000) 1 A.A.Δ. 630). Απόκλιση από τον κανόνα δικαιολογείται μόνο εφόσον συντρέχουν ικανοί λόγοι, οι οποίοι ανάγονται στη γενεσιουργό αιτία της πρόκλησης του συνόλου ή μέρους των εξόδων της δίκης, όπως, για παράδειγμα, στην περίπτωση που διάδικος συνέβαλε αδικαιολόγητα στη διόγκωση των εξόδων της δίκης για λόγους που δεν σχετίζονταν με το αποτέλεσμα (βλ. Spinneys Cyprus Ltd v. Χρίστου κ.ά. (2004) 1 Α.Α.Δ. ) 1 A.A.Δ. 12 και Μάριου Δημητράκη ν. Συνεργατικό Ταμιευτήριο Λεμεσού Λτδ, Πολ. Έφ. 341/2010, ημερομηνίας 15.10.2015).»

Συνάγεται από τα ανωτέρω ότι, σύμφωνα με την Κυπριακή νομολογία, καθοριστικό κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι το αποτέλεσμα της δίκης, το οποίο καθορίζει το ποίος είναι ο επιτυχόντας διάδικος, ο οποίος κατά κανόνα δικαιούται τα έξοδα.

Στην υπό κρίση υπόθεση και οι δύο πλευρές παρέπεμψαν στις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναγνωρίζοντας και συμφωνώντας ως προς το πλαίσιο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου.

Η διαφωνία των μερών έγκειται στην ερμηνεία του όρου επιτυχών διάδικος και το ποιος υπό τα δεδομένα της υπό κρίση υπόθεσης μπορεί να θεωρηθεί επιτυχών διάδικος.

Αποτελεί δεδομένο ότι η αγωγή δεν εκδικάστηκε στην ουσία της και ως εκ τούτου δεν έχει διαπιστωθεί ποίος είναι ο επιτυχών διάδικος και ποίος διάδικος προσέφυγε αδικαιολόγητα στη δικαιοσύνη.

Η ευπαίδευτη συνήγορος της Εναγόμενης 2 επιχειρηματολόγησε λέγοντας ότι, επειδή, σύμφωνα με την ίδια, η Εναγόμενη 2 εσφαλμένα ενάγεται στην παρούσα και επειδή η αγωγή αποσύρεται χωρίς η Ενάγουσα να επιτύχει στις αξιώσεις της, η Ενάγουσα θα πρέπει να θεωρηθεί αποτυχών διάδικος.

Το πιο πάνω επιχείρημα παραγνωρίζει το βασικό ότι μόνο μέσω της Δικαστικής απόφασης κρίνεται το εάν κάποιος διάδικος προσέφυγε αδικαιολόγητα στη δικαιοσύνη και το εάν η συμπεριφορά του αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων, στοιχεία καθοριστικά, σύμφωνα με τη νομολογία, για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου.

Η πιο πάνω δικαστική κρίση είναι που υποστυλώνει και δικαιολογεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας υπέρ του επιτυχόντος διαδίκου καθιστώντας την πλέον αποτέλεσμα εφαρμογής κανόνων δικαιοσύνης και λογικής ( according to rules of reason and justice).

Ο προσδιορισμός δηλαδή του επιτυχόντος διαδίκου επέρχεται μόνο μετά από τη δικαστική κρίση και δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο πρόβλεψης ή πρόγνωσης .

Αντίθετα, η οποιαδήποτε πρόγνωση περί του ποίος θα ήταν ο επιτυχών διάδικος, χωρίς σχετικό υπόβαθρο γεγονότων, και η εξ αυτής επιδίκαση εξόδων καθιστά την απόφαση αναφορικά με τα έξοδα αυθαίρετη και διακινδυνευμένη.

Σχετική επί του προκειμένου είναι η Αγγλική απόφαση στην υπόθεση J.T. Stratford & Son Ltd v. Lindley and Others (No.2) (1969) 3 All E.R. 1122, όπου κρίθηκαν τα ακόλουθα :

«The plain fact is that, when the House of Lords made the order for "costs in the cause", they anticipated that the case would go to trial for adjudication on the merits. It was a case that was finely balanced. A slight turn in the evidence might make all the difference. So the House thought it right to make the costs of the interlocutory proceedings depend on who won or lost in the main action. But a situation has arisen which they never envisaged. Counsel for the plaintiffs has urged us to award the plaintiffs the costs because they would very probably have won if the action had been tried on its merits. I decline to go into that question. We cannot try the action at this stage. I put aside the respective merits of the dispute. I ask simply: what is to be done in a situation which the House of Lords did not envisage? I think that we should not dismiss the action under RSC, Ord 25 r 1(5), for want of prosecution. I think that the court should give the plaintiffs leave under RSC, Ord 21 r 3(1), to discontinue. That rule gives the court a wide discretion as to costs. It covers the costs which have been ordered to be "costs in the cause". In the new situation, we should deal with the costs as if they have been "costs reserved". Finding that neither side wishes to go on with this action, I think that the master and the judge exercised their discretion wisely in giving leave to discontinue on the footing that each side is to bear its own costs, including costs in the cause. The order should be that the action be discontinued, each side paying its own costs, including the costs in the cause. I would dismiss the appeals.»

Οι αρχές που έθεσε η πιο πάνω Αγγλική απόφαση υιοθετήθηκαν από τη έντιμη Λ. Δημητριάδου (Α.Ε.Δ. ως ήταν τότε) στην αγωγή 2306/2014 Peter Cyril Day κ.ά. ν. Christiana Alexandrou Associates Ltd, ημερ 24//11/2009, του Ε/Δ Λάρνακος, ως καθοδηγητικές για τον τρόπο που το Δικαστήριο μπορεί να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια, όταν μια υπόθεση δεν έχει προχωρήσει σε εκδίκαση και έχει αποσυρθεί.

Στη βάση των πιο πάνω εξάγεται το συμπέρασμα ότι δεν είναι επιτρεπτό το Δικαστήριο να προβαίνει σε πρόγνωση ή πρόβλεψη του ποιος θα αναδύετο ως επιτυχών διάδικος στο τέλος.

Καθοριστικό είναι το γεγονός ότι, στο παρόν στάδιο, η Ενάγουσα εξεδήλωσε διά του αιτήματος απόσυρσης της αγωγής την επιθυμία της να μην δικάσει την υπόθεση και ότι η Εναγομένη 2 μη προβάλλοντας ένσταση στην απόσυρση αποδέχθηκε ότι η αγωγή δεν θα προχωρήσει να εκδικαστεί. Συνακόλουθα προκύπτει ότι δεν υπάρχει οτιδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου που να επιτρέπει οποιαδήποτε πρόγνωση σχετικά με το ποίος θα αναδύετο ως επιτυχών διάδικος στο τέλος.

Ως προς τα έξοδα που έχουν επιδικαστεί υπέρ της Εναγομένης 2 με τις διαταγές, ημερομηνίας 16.5.2016 και 22.9.2016, οι οποίες εκδόθηκαν στα πλαίσια δύο αιτήσεων τροποποίησης δικογράφων, σημειώνω ότι αυτά προκύπτουν από αυτοτελείς διαταγές του Δικαστηρίου και δεν μπορούν να επηρεαστούν από την παρούσα απόφαση.

Στη βάση των ανωτέρω κρίνω ότι η πιο δίκαιη διαταγή υπό τις περιστάσεις είναι η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδά της.

…………………………………….

Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ,Ε.Δ.

ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο