Cyprus District Court dismisses bank loan claim for excessive interest and charges against borrowers.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Kennedy Hotels Ltd ν. Indjirdjian (1992) 1 ΑΑΔ 400

Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα (1992) 1 ΑΑΔ 1056

Aναστασίου Aναστασία Θεοδόση ή David Guy ν. Xριστίνας Θεοδόση Mιχαηλούδη (1998) 1 ΑΑΔ 264

Xρυσάνθου Zήνωνας ν. Xρυσούλλας Παγκρατίου (1998) 1 ΑΑΔ 675

Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik (2001) 1 ΑΑΔ 2013

Φακοντή Δημητράκης ν. Νικόλα Παύλου Βρυώνη (2004) 1 ΑΑΔ 1404

Evangelou Alexandros Camera House Ltd και Άλλος ν. Minerva Finance & Investments Ltd (2004) 1 ΑΑΔ 1734

Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ ν. Λάμπρος Χαριλάου Λτδ και Άλλων (2009) 1 ΑΑΔ 479

Cybarco Ltd ν. Gillian Guest και Άλλου (2010) 1 ΑΑΔ 2071

Πολυκάρπου Σπύρος ν. Λαϊκή Kυπριακή Tράπεζα Λτδ και Άλλης (2011) 1 ΑΑΔ 324

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ κ.α. ν. ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ, Πολιτική Έφεση Αρ. 1/2010, 8/7/2014, ECLI:CY:AD:2014:A484

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ ν. ΓΙΩΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 335/2009, 17/10/2014, ECLI:CY:AD:2014:A786

THE BOARD FOR REGISTRATION OF ARCHITECTS & CIVIL ENGINEERS ν. CHRISTODOULOS KYRIAKIDES (1966) 3 CLR 640

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας στους οποίους κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.19

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 107(I)/2010 - Ο περί Καταναλωτικής Πίστης (Συμφωνίες Στεγαστικών Δανείων και Ενοικιαγορών) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2010

Ν. 14/1960 - Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1960

Ν. 160(I)/1999 - Ο περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμος του 1999

Ν. 2/1977 - Ο περί Τόκου Νόμος του 1977

Ν. 33(I)/2007 - Ο περί της Υιοθέτησης του Ευρώ Νόμος του 2007

Ν. 39(I)/2001 - Ο περί Καταναλωτικής Πίστης Νόμος του 2001

Ν. 69(I)/1999 - Ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις (Τροποποιητικός) Νόμος του 1999

Ν. 93(I)/1996 - Ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος του 1996

Ν. 93(I)/1996 - Ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος του 1996

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:EDPAF:2017:A187

Στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου

Ενώπιον :- Μάνθου Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ.

Αριθμός Αγωγής :- 2014/2008

Μεταξύ :-

Alpha Bank Cyprus Limited

Ενάγουσα

Και

1. Martin Miller

2. Gillian Guest

3. Cybarco Limited

Εναγόμενοι

Ημερομηνία Έκδοσης Απόφασης :- Τρίτη 31η Οκτωβρίου 2017

Για την Ενάγουσα :- κα. Χρυσταλλένη Μαυρικίου για

Χρυσαφίνης και Πολυβίου Δ.Ε.Π.Ε.

Για ν΄ ακούσει απόφαση :- κα. Αθανασία Μιχαήλ

Για τους Εναγόμενους 1 και 2 :- κος. Παναγιώτης Κλεοβούλου για

Π. Κλεοβούλου Δ.Ε.Π.Ε.

Για ν΄ ακούσει απόφαση :- κα. Κωνσταντίνα Μαραβελάκη

Για την Εναγόμενη 3 :- κος. Στέλιος Παναγίδης για

Στέλιος Παναγίδης Δ.Ε.Π.Ε.

Για ν΄ ακούσει απόφαση :- κος. Μιλτιάδης Μιλτιάδους

Τελική Απόφαση

Εισαγωγή

1 Η όλη βάση της επίδικης διαφοράς προκύπτει από την υπογραφή συμφωνίας στεγαστικού δανείου η οποία συνομολογήθηκε μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων 1 και 2 (στο εξής θα καλούνται οι «εναγόμενοι» ενώ ο εναγόμενος 2 θα καλείται ο «εναγόμενος») ενώ η εμπλοκή της εναγόμενης 3 στην αγωγή αποτελεί αποτέλεσμα υπογραφής μεταξύ όλων των διαδίκων συμφωνιών εκχώρησης δικαιωμάτων τα οποία απορρέουν από υπογραφή αγοραπωλητηρίου εγγράφου μεταξύ των εναγόμενων και της εναγόμενης 3.

2 Σημειώνεται απλά, διατηρώντας υπόψη και συγκεκριμένες αναφορές των μαρτύρων οι οποίοι κατέθεσαν κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, πως σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν επίσης αναφορές εντός αυτής της απόφασης στην ενάγουσα ως η «τράπεζα» και στους εναγόμενους ως οι «πελάτες» έτσι ώστε να αντικατοπτρίζεται και μεταφέρεται καλύτερα, όπου κρίνεται χρήσιμο, η μαρτυρία και ο τρόπος με τον οποίο αυτή όντως δόθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου.

Η εναγόμενη 3

3 Αξίζει να σημειωθεί πως κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας στις 13/1/2016 καταγράφηκε σχετική δήλωση του ευπαίδευτου συνηγόρου της εναγόμενης 3. Σύμφωνα με αυτή τη δήλωση διευκρινίστηκε πως εναντίον της εναγόμενης 3 το αιτούμενο είναι η έκδοση διατάγματος για τη μεταβίβαση του επίδικου ακινήτου στο όνομα της ενάγουσας δυνάμει εκχώρησης δικαιωμάτων του αγοραπωλητηρίου εγγράφου μεταξύ των εναγόμενων και της εναγόμενης 3.

Δηλώθηκε ως αντιληπτό πως σε περίπτωση επιτυχίας της αξίωσης της ενάγουσας τότε η εναγόμενη 3 θα ήταν υπόχρεα να προχωρήσει στη μεταβίβαση του επίδικου ακινήτου δυνάμει της συμφωνίας εκχώρησης. Βάσει αυτής της δήλωσης αιτήθηκε από το Δικαστήριο την απαλλαγή της υποχρέωσης να εκπροσωπείται η εναγόμενη 3 κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, προσθέτοντας πως θα εμφανιζόταν την τελευταία μέρα έτσι ώστε να γίνει σχετική δήλωση και να εκδοθεί το προαναφερόμενο διάταγμα.

Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι της ενάγουσας και των εναγόμενων αποδέχτηκαν τη συγκεκριμένη ρύθμιση της διαδικασίας σε σχέση με την εναγόμενη 3. Η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώθηκε στις 30/3/2016 και ακολούθως ορίστηκε για τελικές αγορεύσεις στις 26/5/2016 κατά την οποία ημερομηνία υποβλήθηκε αίτημα αναβολής εκ μέρους της ενάγουσας.

Κατά την νέα ημερομηνία ορισμού της αγωγής για τελικές αγορεύσεις ο ευπαίδευτος συνήγορος της εναγόμενης 3, στην παρουσία και της ευπαίδευτης δικηγόρου της ενάγουσας, εμφανίστηκε εκ νέου ενώπιον του Δικαστηρίου και προέβη στην εξής επιπρόσθετη και ουσιαστικά διευκρινιστική δήλωση σε σχέση με την αρχική του δήλωση.

Ότι δηλαδή νοουμένου ότι η ενάγουσα θα κερδίσει την υπόθεση της τότε η εναγόμενη 3 δέχεται την έκδοση διατάγματος ως η παράγραφος 14 Β της έκθεσης απαίτησης, με την εξής επιφύλαξη. Ότι η εναγόμενη 3 δεν θα επιβαρυνθεί με την πληρωμή των μεταβιβαστικών τελών και ως επίσης ότι δεν θα εκδοθεί οποιαδήποτε διαταγή αναφορικά με τα έξοδα μεταξύ της ενάγουσας και της εναγόμενης 3, προσθέτοντας πως η κάθε πλευρά θα υποστεί τα δικά της έξοδα.

Η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας συμφώνησε με τη συγκεκριμένη δήλωση.

Προδικαστική Ενσταση

4 Παρά και το γεγονός πως ούτε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας αλλά ούτε και με την τελική αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων προωθήθηκε η προδικαστική ένσταση ως προς το ότι η επίδοση του κλητηρίου εντάλματος έγινε μετά και από την ημερομηνία λήξης της ισχύς του δίχως αυτή να ανανεωθεί, εντούτοις αυτή ουδέποτε αποσύρθηκε. Διαπιστώνεται όμως πως αυτή είναι αβάσιμη έχοντας υπόψη το περιεχόμενο του φακέλου και σχετικά διατάγματα, ημερομηνίας 12/10/2009, παράτασης του χρόνου καταχώρισης αίτησης ανανέωσης του κλητηρίου εντάλματος και ανανέωσης του κλητηρίου εντάλματος ως επίσης και διάταγμα υποκατάστατης επίδοσης ημερομηνίας 15/10/2009 καθώς και επίτευξης αυτής εντός της χρονικής περιόδου ανανέωσης. Επιπλέον, οι εναγόμενοι στη συνέχεια καταχώρισαν κανονική εμφάνιση στις 28/1/2010 εγείροντας για πρώτη φορά το θέμα αυτό με την καταχώριση έκθεσης υπεράσπισης σχεδόν τρεις μήνες αργότερα στις 21/4/2010. Ως εκ τούτου η προδικαστική ένσταση απορρίπτεται.

Δικόγραφα – Επίδικα Θέματα

5 Αναφορικά με τα επίδικα θέματα προς εξέταση σύμφωνα και με τα δικόγραφα παρατηρούνται τα ακόλουθα.

6 Έστω και διατηρώντας υπόψη τα όσα αναφέρονται σχετικά στα δικόγραφα της ενάγουσας , δηλαδή στην έκθεση απαίτησης και στην απάντηση στην υπεράσπιση, και διευκρινίζοντας πως ασφαλώς το περιεχόμενο τους επίσης λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο, εντούτοις θεωρείται πως συνοπτική αναφορά στο περιεχόμενο της έκθεσης υπεράσπισης των εναγόμενων αναδεικνύει με περισσότερη σαφήνεια τα θέματα τα οποία κυρίως απασχόλησαν το Δικαστήριο κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας της αγωγής.

7 Παρά και την παραδοχή από τους εναγόμενους της σύναψης στεγαστικού δανείου από την ενάγουσα με τις αναφερόμενες στην έκθεση απαίτησης δόσεις αποπληρωμής εντούτοις με την έκθεση υπεράσπισης τους προβάλλουν ισχυρισμούς με τους οποίους θέτουν διάφορα θέματα προς εξέταση ως προς την απόδειξη της αξίωσης της ενάγουσας.

8 Αυτά συμπεριλαμβάνουν αμφισβήτηση του τόκου και άλλων συνδεδεμένων θεμάτων όπως, παραδείγματος χάριν, το δικαίωμα της ενάγουσας να καθορίζει μονομερώς το επιτόκιο. Αμφισβητείται επίσης η παροχή νομικής στήριξης από ανεξάρτητο δικηγόρο έτσι ώστε να τους είχαν επεξηγηθεί οι όροι του δανείου και οι τόκοι. Μεταξύ άλλων θεμάτων αμφισβητείται και το δικαίωμα της ενάγουσας του μονομερούς τερματισμού λειτουργίας λογαριασμών ή της διεκδίκησης δικαιώματος επί του επίδικου ακινήτου.

9 Αρνούνται επίσης την ύπαρξη νόμιμου τερματισμού των «λογαριασμών» ενώ διαζευκτικά, έστω δηλαδή και εάν κριθεί ότι υπήρξε τερματισμός, τα αποτελέσματα του αναιρέθηκαν ή ουσιαστικά υπήρξε αποποίηση ή ακύρωση των συνεπειών του καθότι η ενάγουσα αποδέχτηκε πληρωμές έναντι του λογαριασμού μετά και από τον τερματισμό με αποτέλεσμα να αναβιώσει ο λογαριασμός «και/ή» η συμφωνία δανείου. Επιπλέον, ισχυρίζονται ότι μετά και από τον Οκτώβριο του 2007, η ενάγουσα παράνομα «και/ή» καταχρηστικά δεν αποδέχτηκε πληρωμές εκ μέρους του εναγόμενου 1 έναντι του δανείου και συνεπώς κωλυόταν να εγείρει την παρούσα αγωγή.

10 Προβάλλεται επίσης άρνηση του οφειλόμενου ποσού κατά τον χρόνο του κατ΄ ισχυρισμό τερματισμού του λογαριασμού. Απορρίπτεται επίσης ως ανεπίτρεπτη η συμπερίληψη υπολοίπου από άλλο λογαριασμό πιστωτικής κάρτας του εναγόμενου 1 στο δάνειο. Ισχυρίζονται επίσης πως παρά και την επιθυμία τους να αποπληρώσουν το χρέος τους η ενάγουσα παράνομα και καταχρηστικά προχώρησε στον κατ΄ ισχυρισμό τερματισμό του δανείου επικαλούμενη αβάσιμα ότι οι εναγόμενοι όφειλαν ποσά τα οποία κανονικά δεν όφειλαν, με σκοπό να αποσπάσει από αυτούς την οικία τους, δηλαδή το επίδικο ακίνητο.

11 Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στην ακροαματική διαδικασία στους ισχυρισμούς των εναγόμενων εντός της έκθεσης υπεράσπισης τους ως προς το ότι στο κατ΄ ισχυρισμό οφειλόμενο ποσό και σε σχετικές καταστάσεις λογαριασμού εμπεριέχονται παράνομες «και/ή» καταχρηστικές χρεώσεις, ενδεικτικά αναφέροντας παράνομες κεφαλαιοποιήσεις, ανατοκισμούς, παράνομες χρεώσεις υπερημερίας, χρεώσεις τήρησης λογαριασμών και άλλες παρεμφερείς χρεώσεις με αποτέλεσμα το χρέος τους να αυξάνεται με ρυθμό αλματώδη και παράλογα απαράδεκτο.

12 Επιπρόσθετα των προαναφερόμενων θέσεων και ισχυρισμών οι εναγόμενοι επικαλούνται όχι μόνο αντισυνταγματικότητα του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμο του 1999 (Ν. 160 (Ι)/1999) αλλά και δυσαρμονία των προνοιών του με Ευρωπαϊκές οδηγίες «και/ή» κανονισμούς «και/ή» νομοθεσία.

13 Τέλος, με την έκθεση υπεράσπισης τους οι εναγόμενοι ισχυρίζονται, προβάλλοντας ουσιαστικά θέση επί αυτού, πως η επίδικη δανειακή σύμβαση «....είναι πλήρης καταχρηστικών όρων, κατά παράβαση των προνοιών του περί καταχρηστικών ρήτρων σε καταναλωτικές συμβάσεις, Νόμου 93 (Ι)/96...» [1] παραθέτοντας και σχετικές λεπτομέρειες.

Η Μαρτυρία

14 Προς απόδειξη της αξίωσης της ενάγουσας κατέθεσαν τρεις μάρτυρες ενώ προς υποστήριξη της υπεράσπισης κατέθεσαν επίσης τρεις μάρτυρες αν και η μαρτυρία του ενός εκ των τριών, δηλαδή αυτή του διερμηνέα ως Μ. Υ. 2, ήταν τυπική με απώτερο στόχο την κατάθεση της μετάφρασης της γραπτής δήλωσης του εναγόμενου ο οποίος κατέθεσε ως μάρτυρας υπεράσπισης. Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει με προσοχή τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν λαμβάνοντας υπόψη του τόσο το ίδιο το περιεχόμενο των απαντήσεων και τοποθετήσεων τους όσο και τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε μάρτυρας κατέθετε.

15 Προ της αξιολόγησης της μαρτυρίας στο σύνολο της και άσκηση της κρίσης του Δικαστηρίου ως προς την αξιοπιστία του κάθε μάρτυρα, παρατίθεται πιο κάτω περιληπτικά η μαρτυρία αυτών των μαρτύρων, όπως αυτή προβλήθηκε υπό μορφή ισχυρισμών, δίχως βεβαίως σε αυτό το μέρος της απόφασης το Δικαστήριο να οδηγείται σε οποιεσδήποτε διαπιστώσεις είτε ως προς τη βασιμότητα αυτών των ισχυρισμών είτε ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων. Δίχως όμως παράλληλα να αποκλείεται η διατύπωση ορισμένων παρατηρήσεων του Δικαστηρίου ως προς την εντύπωση την οποία προκαλούσαν συγκεκριμένοι ισχυρισμοί των μαρτύρων.

Η Μαρτυρία – Η Προφορική Κατάθεση της Μ. Ε. 1

16 Ως Μ. Ε. 1 κατέθεσε η Κάκια Χριστοδουλίδη, η οποία υιοθέτησε γραπτή δήλωση της ως μέρος της κυρίως εξέτασης της. Η ιδιότητα αυτής της μάρτυρος κατά τον ουσιώδη χρόνο της αγωγής ως υπάλληλος της ενάγουσας και συγκεκριμένα ως μία εκ των υπευθύνων για την εποπτεία και έλεγχο της κίνησης λογαριασμών πελατών στους οποίους περιλαμβάνεται και ο λογαριασμός των εναγόμενων, σε συνδυασμό και με τη θέση της κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης της ως υπάλληλος στο Τμήμα Οριστικών Καθυστερήσεων Πάφου, παρείχε σε αυτή την κατ΄ ισχυρισμό δυνατότητα να προσφέρει την όση μαρτυρία παρουσίασε προς απόδειξη της αξίωσης.

17 Συγκεκριμένα είχε ανατεθεί στην Μ. Ε. 1 η παρακολούθηση του λογαριασμού των εναγόμενων, τα έγγραφα του οποίου είχε στην κατοχή της και υπό τον έλεγχο και φύλαξη της. Η ίδια επίσης ήταν το άτομο το οποίο ετοίμαζε τις καταστάσεις προβληματικών λογαριασμών, μεταξύ αυτών και των εναγόμενων. Στη συνέχεια παρέθεσε το ιστορικό της συνεργασίας μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων καταθέτοντας προς τον σκοπό αυτό και αριθμό τεκμηρίων, δηλαδή εγγράφων αναφερόμενη και στο περιεχόμενο αυτών. Αναφέρθηκε επίσης στο δικαίωμα της ενάγουσας να χρεώνει κυμαινόμενο επιτόκιο, υπό την προϋπόθεση ενημέρωσης πρώτα των πελατών της και κατέθεσε και σχετική κατάσταση του επίδικου λογαριασμού των εναγόμενων. Αναφέρθηκε στον τερματισμό της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού ως επίσης και σε πληρωμές από τους εναγόμενους μετά και από την ημερομηνία αυτού του τερματισμού. Στην αναφορά της στις θεραπείες την έκδοση των οποίων η ενάγουσα αξιώνει με την αγωγή της έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στον τόκο υπερημερίας περιγράφοντας την επιβολή του όχι ως τιμωρία αλλά ως μία γνήσια προσπάθεια των μερών να προκαθορίσουν τον τόκο ο οποίος θα χρεωθεί σε τυχόν καθυστερήσεις.

18 Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης της διερευνήθηκε κυρίως το περιεχόμενο και η σημασία των εγγράφων τα οποία η ίδια κατέθεσε παρέχοντας με αυτό τον τρόπο την ευκαιρία στον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων να ελέγξει τα διάφορα στοιχεία τα οποία εκ πρώτης όψεως προέκυπταν από τα συγκεκριμένα τεκμήρια. Παραδείγματος χάριν, σε σχέση με το τεκμήριο 11 (καταστάσεις του επίδικου λογαριασμού δανείου) και την αλλαγή στον αριθμό του επίδικου λογαριασμού αλλά και του συστήματος τήρησης αυτού. Ή, επίσης παραδείγματος χάριν, αναφορικά με τη διαφορά στο ποσό του δανείου σε ευρώ το οποίο αναφέρεται επί του τεκμηρίου 3 (έντυπο μεταφοράς ποσού από λογαριασμό σε άλλο λογαριασμό ή «παραστατικό» σύμφωνα με άλλη περιγραφή του) και του ποσού επί της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) καθώς αναφέρθηκε στην ισοτιμία του νομίσματος με την κυπριακή λίρα κατά την ημερομηνία μεταφοράς του αρχικού ποσού του δανείου.

19 Επιπλέον, προσφέρθηκε η δυνατότητα στον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων να υποβάλει διάφορες θέσεις στην Μ. Ε. 1. Όπως, παραδείγματος χάριν, ότι παράνομα η ενάγουσα κάλεσε τους εναγόμενους να υπογράψουν το τεκμήριο 3 ή ως προς την έλλειψη νομιμότητας σε σχέση με τη χρέωση τόκων υπερημερίας με αναφορά και στην, κατά τον ίδιο, τιμωρητική τους φύση ή ως προς την κατ΄ ισχυρισμό καταχρηστική χρέωση προμηθειών και άλλων χρεώσεων των εναγόμενων από την ενάγουσα.

20 Βεβαίως ανεξάρτητα και από το περιεχόμενο ή τη φύση των απαντήσεων της Μ. Ε. 1 η αντεξέταση της εξυπηρετούσε επίσης και άλλο θεμιτό σκοπό εντός του πλαισίου αυτής, δηλαδή την ανάδειξη και των θέσεων γενικότερα των εναγόμενων αναφορικά με τα επίδικα θέματα σε συνάρτηση και με τα όσα η Μ. Ε. 1 κατέθεσε κυρίως με αναφορά σε συγκεκριμένα έγγραφα τα οποία απεικόνιζαν γραπτώς τα όσα η ενάγουσα ισχυριζόταν σε σχέση με τη γενικότερη συμβατική της σχέση με τους εναγόμενους.

21 Ιδιαίτερο μέρος της αντεξέτασης της Μ. Ε. 1 αποτέλεσε και το θέμα της χρέωσης ασφαλιστηρίων στον επίδικο λογαριασμό στεγαστικού δανείου. Βεβαίως και πάλι η θέση της απλοϊκή μεν αλλά και λογική ήταν εφόσον οι πελάτες, δηλαδή οι εναγόμενοι, γνώριζαν ότι έπρεπε να έχουν ασφάλεια θα έπρεπε και να πλήρωναν. Με τον ίδιο τρόπο πρόβαλε και τη θέση αναφορικά με τη χρέωση τόκου δύο φορές το χρόνο, πως εάν οι πελάτες διαφωνούσαν θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν ενώ δήλωσε άγνοια ως προς τη σχετική νομοθεσία επί του θέματος.

22 Σταθερά ουσιαστικά η Μ. Ε. 1 υποστήριζε τη θέση πως όλες οι συμβάσεις της ενάγουσας γίνονταν έχοντας ως βάση όλες τις νόμιμες διαδικασίες απορρίπτοντας και υποβολή πως οι ρήτρες εντός αυτών επιβλήθηκαν στους εναγόμενους εξαιτίας της δεσπόζουσας θέσης της ενάγουσας, επικαλούμενη και το χρόνο ο οποίος δόθηκε σε αυτούς έτσι ώστε να μελετήσουν τα έγγραφα προηγουμένως.

23 Βεβαίως αναφορικά με αυτό το θέμα, διατηρώντας υπόψη ότι η Μ. Ε. 1 υπέγραψε και ως μάρτυρας τόσο στην επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) όσο και στη συμφωνία εκχώρησης (τεκμήριο 7) αλλά και στην τριμερή συμφωνία (τεκμήριο 9), αξίζει να σημειωθούν οι απαντήσεις της σε μεταγενέστερο σημείο της αντεξέτασης της.

24 Ερωτήθηκε συγκεκριμένα η Μ. Ε. 1 κατά την αντεξέταση της σε σχέση με το τεκμήριο 6 (συμφωνία στεγαστικού δανείου) αν συμφωνούσε πως το κείμενο αυτό είχε ετοιμαστεί από την ενάγουσα και τέθηκε ενώπιον των εναγόμενων στο χρονικό σημείο κατά το οποίο θα υπέγραφαν το έγγραφο. Απάντησε γενικά καθώς ανέφερε πως όταν μία συμφωνία ετοιμαστεί δίδεται στους πελάτες για να την μελετήσουν και μετά υπογράφουν. Έχοντας υπόψη ότι, όπως απάντησε, ήταν παρούσα, ερωτήθηκε τότε, σε σχέση με τη συγκεκριμένη περίπτωση, πόση ώρα προηγουμένως είχε δοθεί η συμφωνία στους εναγόμενους έτσι ώστε να δουν πρώτα το κείμενο και μετά να υπογράψουν. Απάντησε τότε πως στη συγκεκριμένη περίπτωση υπέγραψε ως μάρτυρας και πως, όπως η ίδια νόμιζε, η ερώτηση αυτή θα μπορούσε να απαντηθεί από το άτομο το οποίο μιλούσε άμεσα με τους εναγόμενους. Τέλος, πρόσθεσε πως δυστυχώς δεν μπορούσε να απαντήσει για πόση ώρα μελετούσαν το συγκεκριμένο έγγραφο. Ισχυρίστηκε απλώς ότι ήταν παρούσα κατά την υπογραφή του εγγράφου.

25 Υπήρχαν και συγκεκριμένα ερωτήματα αναφορικά με ορισμένες χρεώσεις στα οποία η Μ. Ε. 1 δήλωνε αδυναμία ή έλλειψη γνώσης ουσιαστικά έτσι ώστε να δώσει οποιαδήποτε απάντηση αναλυτική αυτών των χρεώσεων.

26 Παραδείγματος χάριν, η χρέωση των £1.250,00 στο τεκμήριο 4 (επιστολή έγκρισης πιστωτικών διευκολύνσεων). Η απάντηση της επίσης ως προς την χρέωση των £500,00 στο τεκμήριο 3 (βλ. σχετικά την παράγραφο 18 αυτής της απόφασης) με περιγραφή αυτού ως προμήθεια και αναφορά σε κανονισμούς της ενάγουσας ήταν γενική δίχως οποιαδήποτε παρουσίαση σχετικού καταλόγου χρεώσεων.

27 Υπενθυμίζεται απλά πως επί αυτού του θέματος οι εναγόμενοι παρουσίασαν και συγκεκριμένη μαρτυρία, αυτή του Μ. Υ. 1, Ιωάννη Ιωάννου.

28 Συμφώνησε γενικά η Μ. Ε. 1 ότι ανεξάρτητα και από τις προσαρμογές σύμφωνα με την προσφορά οι οποία γίνεται προς πελάτες οι όροι των συμβάσεων παραμένουν αναλλοίωτοι. Όπως αναφέρεται και πιο πάνω η Μ. Ε. 1 καθ΄ όλη τη διάρκεια της αντεξέτασης της ερωτήθηκε αναφορικά με διάφορα σημεία από τα έγγραφα τα οποία κατέθεσε. Υπήρχαν και θέματα αναφορικά με τα οποία δεν μπορούσε να απαντήσει. Η ίδια όμως αναγνώριζε και δήλωνε ευθέως αυτή την αδυναμία.

29 Όπως, παραδείγματος χάριν, αναφορικά με τη σημασία της παραγράφου D στο τεκμήριο 4. Βεβαίως η δική της αδυναμία δεν την οδηγούσε παράλληλα και σε αποδοχή της θέσης ότι ούτε και οι εναγόμενοι θα γνώριζαν καθώς πολύ λογικά απαντούσε ότι αυτό δεν μπορούσε να το ξέρει.

30 Βεβαίως, όπως αναφέρεται και πιο πάνω, ουσιαστικά σε μεγάλο βαθμό η αντεξέταση της Μ. Ε. 1 σκοπό είχε και την ανάδειξη διαφόρων σημείων τα οποία ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων είχε πρόθεση να προωθήσει ως μέρος της υπεράσπισης. Όπως, παραδείγματος χάριν, η χρήση στερεότυπων εντύπων καθώς η μάρτυρας αντεξεταζόταν αναφορικά με το τεκμήριο 5, δηλαδή την επιστολή ημερομηνίας 13/3/2002 με την οποία οι εναγόμενοι είχαν αρχικά αιτηθεί την παραχώρηση δανείου.

31 Όμως υπήρχαν και περιπτώσεις όπου οι απαντήσεις της Μ. Ε. 1 ήταν πολύ πιο εκτεταμένες και αναλυτικές αναδεικνύοντας ένα αυξημένο βαθμό γνώσης ως προς την πρακτική την οποία η ενάγουσα ακολουθούσε σε σχέση με την εφαρμογή των επίδικων συμφωνιών. Όπως σε σχέση με τη διαφορετικότητα την οποία ήταν σε θέση να εξηγήσει αναφορικά με τη χρέωση τόκων στην επίδικη συμφωνία δανείου και την πρόνοια για τόκους στον όρο 4 της συμφωνίας εκχώρησης (τεκμήριο 7).

32 Παρομοίως ήταν σε θέση να δώσει εξήγηση αναφορικά με τις καταχωρίσεις στις αρχές του έτους 2004 στην κατάσταση λογαριασμού (τεκμήριο 11). Ότι δηλαδή αυτές οφείλονταν σε αλλαγή του συστήματος ή «μετάπτωση», όπως η Μ. Ε. 1 την αποκάλεσε στην αμέσως επόμενη δικάσιμο, δίχως να επηρεάζουν το υπόλοιπο του επίδικου λογαριασμού.

33 Παράλληλα όμως δεν ήταν σε θέση να αναφέρει περισσότερες λεπτομέρειες σε σχέση με αυτή την αλλαγή. Παραδείγματος χάριν, ως προς τη σημασία του όρου «Migration». Όμως όταν της υποβλήθηκε ότι οι εναγόμενοι αμφισβητούσαν την ορθότητα του συστήματος εξέφρασε πεποίθηση ως προς αυτή την ορθότητα. Σαφώς, στην επόμενη δικάσιμο, απέρριψε τη θέση ότι οι εναγόμενοι είχαν πληρώσει 5 δόσεις αλλά κατά λάθος αυτές είχαν καταχωρισθεί στη στήλη χρέωσης του επίδικου λογαριασμού.

34 Πραγματικά η οποιαδήποτε επιπρόσθετη αναφορά στην όση μαρτυρία προέκυψε από την προφορική κατάθεση της Μ. Ε. 1 δεν θα προσέθετε οποιοδήποτε ιδιαίτερο νέο στοιχείο έτσι ώστε η παράθεση αυτής να κρίνεται απαραίτητη. Σε οποιαδήποτε περίπτωση κρίνεται αναγκαίο από το Δικαστήριο, κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας στο σύνολο της, όπως γίνει αναφορά σε οποιοδήποτε μέρος της μαρτυρίας της Μ. Ε. 1, αυτό γίνεται πιο κάτω.

Η Μαρτυρία – Η Προφορική Κατάθεση της Μ. Ε. 2

35 Υιοθετώντας γραπτή δήλωση ως μέρος της κύριας εξέτασης της κατέθεσε ως Μ. Ε. 2 η Κούλα Θρασυβούλου υπό την ιδιότητα της ως υπάλληλος της ενάγουσας ως διευθύντρια υποκαταστήματος κατά τον ουσιώδη χρόνο της αγωγής από το 2002 όπου κατά τον Μάρτιο του 2002[2] είχε αναλάβει και ήταν υπεύθυνη του επίδικου λογαριασμού των εναγόμενων. Ισχυρίστηκε πως ήταν σε γνώση της όλα τα σχετικά έγγραφα του επίδικου λογαριασμού ενώ είχε γνώση, μετά και από σχετικό έλεγχο και σύγκριση με τις αρχικές καταχωρήσεις, όλων των χρεώσεων και πιστώσεων στο τραπεζικό βιβλίο της ενάγουσας το οποίο τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή του περιεχομένου των καταστάσεων λογαριασμού τις οποίες είχε καταθέσει η Μ. Ε. 1. Αναφέρθηκε στη καλή συνεργασία η οποία υπήρχε με τους εναγόμενους και τη συχνή της επικοινωνία με τον εναγόμενο 1. Αναφέρθηκε επίσης και στα όσα η ίδια γνώριζε αναφορικά με τα έγγραφα τα οποία ήδη είχαν κατατεθεί από την Μ. Ε. 1 ως τεκμήρια αναγνωρίζοντας και την υπογραφή της όπου αυτή υπήρχε.

36 Έδωσε και την έννοια της λέξης «παραστατικό», ως έντυπο το οποίο εκτυπώνεται με την διεκπεραίωση μίας συναλλαγής, κατά την κατάθεση των τεκμηρίων 19 και 20. Τα οποία απεικονίζουν τις πληρωμές οι οποίες έγιναν από την ενάγουσα προς την εναγόμενη 3 στις 2/7/2009 για το ποσό των £59.345,98 και £63.000,00, συνολικά δηλαδή για το ποσό των £122.345,98.

37 Σύμφωνα και με το τεκμήριο 4 το ποσό του δανείου το οποίο είχε εγκριθεί ήταν £125.000,00 ενώ η συμφωνία δανείου (τεκμήριο 6) αναφέρεται σε ποσό €215.000,00 όμως το έντυπο μεταφοράς ή παραστατικό (τεκμήριο 3) αναφέρεται σε ποσό €216.300,00. Έχει δοθεί μαρτυρία αναφορικά με τη σημασία αυτών των ποσών και εξήγηση ως προς την οποιαδήποτε διαφορά εξαιτίας και του γεγονότος πως το δάνειο αν και εγκρίθηκε σε κυπριακές λίρες εκταμιεύτηκε σε ευρώ.

38 Έδωσε επίσης περισσότερες εξηγήσεις αναφορικά με τις καταχωρίσεις της τρίτης σελίδας του τεκμηρίου 11 κατά τη διεκπεραίωση αυτόματης αλλαγής συστήματος της τράπεζας. Αυτόματες καταχωρίσεις υπό την έννοια ότι βοήθησαν απλά στο «κτίσιμο» των καθυστερημένων δόσεων τις οποίες παρουσίαζε το επίδικο δάνειο κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία, δηλαδή στις 5/3/2004.

39 Ακολούθως στην αντεξέταση της πρόσθεσε πως οι συγκεκριμένες εφτά πράξεις οι οποίες καταχωρίσθηκαν στη στήλη χρέωσης στη σελίδα 3 του τεκμηρίου 11 δεν ήταν καταθέσεις ή είτε χρεώσεις ή πιστώσεις αλλά συναλλαγές οι οποίες διεκπεραιώθηκαν συστημικά κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία και ότι αν και φαίνονται καταχωρισμένες στη «μερίδα χρέωσης» του πελάτη απλά βοήθησαν στο κτίσιμο των καθυστερημένων δόσεων στο νέο σύστημα χωρίς να επηρεάζουν το χρεωστικό υπόλοιπο των πελατών το οποίο μεταφέρθηκε όπως ακριβώς ήταν πριν στην επόμενη περίοδο, δηλαδή από τις 31/12/2003.

40 Αναφέρθηκε προς διευκρίνιση στο υπόλοιπο στις 31/12/2003 στην προηγούμενη σελίδα στο οποίο επίσης κατέληγε η κατάσταση λογαριασμού και στην επόμενη σελίδα μετά και από τις βοηθητικές συστημικές εγγραφές οι οποίες έκτισαν τις καθυστερημένες δόσεις τη δεδομένη στιγμή στο νέο σύστημα. Διευκρίνισε πως οι εγγραφές είναι τεχνικής φύσεως και δεν έχουν να κάνουν με ανατοκισμό ή οτιδήποτε άλλο στο δάνειο του πελάτη καθώς το επαναφέρουν στο ίδιο υπόλοιπο. Ενέμεινε ότι δεν τοκίστηκαν ή ότι αποτελούσαν χρέωση υπό μορφή ανατοκισμού.

41 Εξήγηση έδωσε επίσης ως προς τη χρέωση στο επίδικο δάνειο ημερομηνίας 16/11/2005 με περιγραφή ως «Loan Transfer» για το ποσό των €5.123,44. Ανέφερε συγκεκριμένα πως αυτή η πράξη αφορούσε συμψηφισμό χρεωστικών υπολοίπων τα οποία εκκρεμούσαν στο όνομα των εναγόμενων. Πρόσθεσε επίσης πως ο συγκεκριμένος συμψηφισμός χρεωστικού υπολοίπου στη συγκεκριμένη στιγμή απέρρεε από το έγγραφο δανείου (δηλαδή, τους όρους αυτού) το οποίο είχαν υπογράψει αρχικά οι εναγόμενοι.

42 Καταθέτοντας και σχετικά τεκμήρια ανέφερε λεπτομέρειες αναφορικά με τις χρεώσεις για ασφαλιστική κάλυψη ως επίσης και σε σχέση με την αλλαγή του ονόματος της ασφαλιστικής εταιρείας.

43 Κατά την αντεξέταση της διερευνήθηκε η αναφορά στην κύρια εξέταση της σε ύπαρξη συμψηφισμού αναφορικά με την πράξη ημερομηνίας 16/11/2005 μεταφοράς του ποσού των €5.123,44 με περιγραφή στη στήλη λεπτομερειών της σχετικής κατάστασης λογαριασμού της πράξης ως «Loan Transfer». Διευκρίνισε πως εξοφλήθηκε υπόλοιπο πιστωτικής κάρτας με χρέωση του λογαριασμού δανείου ενώ ακολούθως διευκρίνισε επιπλέον πως η κάρτα είχε εξοφληθεί με τον τρεχούμενο λογαριασμό και στη συνέχεια εξοφλήθηκε και ο τρεχούμενος με χρέωση του λογαριασμού δανείου.

44 Ουσιαστικά δηλαδή ο συμψηφισμός διενεργήθηκε σε σχέση με τρεις συνολικά λογαριασμούς. Επανέλαβε πως η διεκπεραίωση συμψηφισμού απορρέει από τις συμβάσεις οι οποίες είχαν υπογραφεί. Η πράξη αυτή έγινε κατόπιν έγκρισης του αρμόδιου τμήματος της τράπεζας. Αν και δέχτηκε πως σε γενικές γραμμές αποτελούσε συνήθη τακτική της τράπεζας να λαμβάνεται η συγκατάθεση του πελάτη με υπογραφή παραστατικού εντούτοις επανέλαβε πως στη συγκεκριμένη περίπτωση το κατάστημα είχε προβεί σε διεκπεραίωση συμψηφισμού κατόπιν έγκρισης κλιμακίου. Επεσήμανε επίσης πως με τη συγκεκριμένη συναλλαγή είχε εξοφληθεί υφιστάμενη υποχρέωση του πελάτη και πως αυτό δεν αλλοίωσε το υπόλοιπο των υποχρεώσεων του προς την τράπεζα.

45 Βεβαίως η προαναφερόμενη τελευταία αναφορά της Μ. Ε. 2 αναδεικνύει ένα βασικό στοιχείο αναφορικά με τη νομική πτυχή της γενικότερης συμβατικής σχέσης μέσω των διαφόρων συμφωνιών οι οποίες υπήρχαν μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων υπό την ιδιότητα της ως τράπεζα και των εναγόμενων ως πελατών της και το οποίο αναλύεται πιο κάτω κατά την εξέταση της νομικής πτυχής της αγωγής (βλ. σχετικά την παράγραφο 286 αυτής της απόφασης).

46 Προσθέτοντας σε άλλο σημείο της αντεξέτασης της πως δεν επηρεάστηκε το χρεωστικό υπόλοιπο των εναγόμενων και ότι απλά έγινε «μετατόπιση» εξηγώντας επίσης πως ο τρεχούμενος λογαριασμός ήταν κοινός όπως και το δάνειο αν και η πιστωτική κάρτα ήταν στο όνομα του εναγόμενου 1. Ως προς το κατά πόσο ήταν σωστό να «φορτώσει» η τράπεζα το χρέος του εναγόμενου 1 και στο όνομα της εναγόμενης 2 εξήγησε πως βασικά η ενάγουσα είχε προβεί σε μία εκτελεστική απόφαση και θεωρήθηκε πως η ατομική διευκόλυνση δεν ξεχώριζε από το έγγραφο δανείου.

47 Εξέφρασε δηλαδή την πεποίθηση πως απέρρεε από το έγγραφο του δανείου η δυνατότητα συμψηφισμού της οποιασδήποτε διευκόλυνσης και όχι κατ΄ ανάγκη κοινής διευκόλυνσης. Προσθέτοντας, σε σχετική ερώτηση, πως η απόφαση πληρωμής του υπολοίπου της πιστωτικής κάρτας σε αρχικό στάδιο λήφθηκε σε σχέση με τον τρεχούμενο λογαριασμό ο οποίος όμως δεν είχε διαθέσιμα κεφάλαια και έτσι κατ΄ επέκταση αυτό έγινε στη συνέχεια με το λογαριασμό του κοινού δανείου. Εξηγώντας – και πάλι σε σχετική ερώτηση - πως η απόφαση της τράπεζας να μεταφερθεί στο δάνειο το χρέος και όχι να γίνει πληρωμή από τον τρεχούμενο ουσιαστικά κατέληγε στο ίδιο σημείο.

48 Πρόσθεσε δε πως η άποψη της επί του θέματος είναι υποκειμενική καθώς απλά εκτελούσαν μία απόφαση δίχως όμως να αυξάνεται το χρεωστικό υπόλοιπο του ζεύγους των εναγόμενων.

49 Βεβαίως η γραμμή αντεξέτασης η οποία ακολουθήθηκε εμπεριείχε περισσότερο το στοιχείο της αμφισβήτησης του καθορισμού του υπολοίπου του χρέους της πιστωτικής κάρτας παρά μόνο του ίδιου του γεγονότος της μεταφοράς ποσού από λογαριασμό του εναγόμενου 1 σε κοινό λογαριασμό και των δύο εναγόμενων. Θέση της Μ. Ε. 2 επί αυτού του θέματος ήταν πως πάντα υπάρχει ένα υπόλοιπο εξόφλησης σε οποιαδήποτε διευκόλυνση τη δεδομένη στιγμή κατά την οποία διεκπεραιώνεται η εξόφληση. Προσθέτοντας επίσης αναφορικά με τη δυνατότητα αμφισβήτησης του συγκεκριμένου υπολοίπου πως αυτό θα μπορούσε να γίνει και σε μεταγενέστερο στάδιο εφόσον αυτό μπορεί να τεκμηριωθεί και εκ των υστέρων με σχετική κατάσταση λογαριασμού. Επέμεινε επίσης η Μ. Ε. 2 πως εκτυπώνονταν καταστάσεις λογαριασμού για όλους τους λογαριασμούς των πελατών.

50 Το συγκεκριμένο θέμα αναφορικά με την πιστωτική κάρτα προκύπτει απευθείας βάσει και του περιεχομένου της έκθεσης υπεράσπισης (παράγραφος 11) και όχι μόνο γενικά, εντός δηλαδή του γενικότερου πλαισίου αμφισβήτησης χρεώσεων του επίδικου λογαριασμού στεγαστικού δανείου.

51 Ερωτήθηκε κατά πόσο το κλιμάκιο το οποίο ανέφερε έχει το δικαίωμα να αποφασίζει τις υποχρεώσεις του πελάτη και απάντησε ότι το κλιμάκιο και γενικά οι εγκριτικές αρχές έχουν το δικαίωμα να πάρουν αποφάσεις αναφορικά με αίτημα και γενικά για πάσης φύσης θέματα τα οποία προκύπτουν με πελάτες και σε σχέση με τα έγγραφα τα οποία έχουν υπογραφεί στην πορεία της σχέσης μεταξύ τράπεζας και πελάτη. Ερωτήθηκε κατά πόσο δηλαδή έχει υπερεξουσίες αυτό το κλιμάκιο και παρά το ότι διευκρίνισε πως δεν είναι το αρμόδιο άτομο να κρίνει πως δουλεύουν οι επιτροπές ή τα εγκριτικά κλιμάκια θεωρούσε πως γνωρίζουν πλήρως το αντικείμενο τους και ότι οι οποιεσδήποτε αποφάσεις τους συνάδουν με τα νομικά πλαίσια αλλά και με τις συμβάσεις σε σχέση με τους πελάτες. Ερωτήθηκε και άλλες ερωτήσεις επί του ίδιου θέματος ιδιαίτερα δε αναφορικά με τη λειτουργία των επιτροπών δίχως να κρίνεται απαραίτητη η παράθεση αυτού του μέρους της μαρτυρίας της Μ. Ε. 2.

52 Οι αναφορές στη συγκεκριμένη πράξη οδήγησαν σε ερωτήσεις αναφορικά με το θέμα επιλογής της ισοτιμίας του συναλλάγματος σε ξένο νόμισμα και κατά πόσο ο πελάτης δεν είχε δικαίωμα να ελέγξει αυτή την ισοτιμία. Απάντησε ουσιαστικά ότι αυτή εξαρτάτο από τη συγκεκριμένη ημερομηνία της συναλλαγής. Ουσιαστικά η αντεξέταση σχετιζόταν με το κατά πόσο ο πελάτης είχε δικαίωμα ελέγχου έτσι ώστε να έλεγχε κατά πόσο τον συνέφερε να γίνει η πράξη. Η θέση της Μ. Ε. 2 ήταν ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει εάν ο πελάτης ήταν παρών προσθέτοντας ότι η πράξη φαινόταν στην κατάσταση λογαριασμού και εάν ο πελάτης είχε οποιοδήποτε παράπονο θα μπορούσε να το θέσει στην τράπεζα.

53 Όταν εξήγησε ως αυτονόητο πως ο πελάτης θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να προσέλθει στο κατάστημα ή να τηλεφωνήσει ή επικοινωνήσει με ηλεκτρονική αλληλογραφία και αφού συμφώνησε στη συνέχεια πως ο εναγόμενος απουσίαζε τον περισσότερο χρόνο στο εξωτερικό, η αντεξέταση οδηγήθηκε σε ερωτήσεις αναφορικά με την ηλεκτρονική αλληλογραφία η οποία υπήρχε μεταξύ της ίδιας και του εναγόμενου η οποία όπως απάντησε άρχισε από το 2004 πριν τον τερματισμό. Εξήγησε όμως πως για λόγους ασφαλείας η κατάσταση του λογαριασμού δεν μπορούσε να σταλεί μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας προσθέτοντας στη συνέχεια πως η κατάσταση με τη συγκεκριμένη πράξη είχε σταλεί στη διεύθυνση η οποία είχε δηλωθεί από τον πελάτη. Απέρριψε την υποβολή πως ενώ η τράπεζα είχε τη δυνατότητα να ενημερώνει σχετικά τους εναγόμενους για διάφορες συναλλαγές οι οποίες επηρέαζαν τα συμφέροντα τους εντούτοις απέφυγε να το κάνει, με αναφορά στην ταχυδρόμηση της κατάστασης λογαριασμού.

54 Διερωτήθηκε ως προς την υποβολή του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων αναφορικά με την κατ΄ ισχυρισμό θέση ότι ο εναγόμενος πάντοτε αμφισβητούσε τις χρεώσεις στις οποίες η τράπεζα προέβαινε καθώς απάντησε - αρχικά ερωτώντας ουσιαστικά - εάν το είχε δηλώσει στους ίδιους και τέλος, προσθέτοντας, ότι δεν το είχε δηλώσει. Όπως μάλιστα εξήγησε η Μ. Ε. 2 στην αλληλογραφία η οποία υπήρχε με τον εναγόμενο δεν υπήρχαν αναφορές σε παράπονα για χρεώσεις ή κόστη αλλά κυρίως αναφορικά με το υπόλοιπο του δανείου, καθυστερημένες δόσεις και κάποιο πρόγραμμα αποπληρωμής και διευθέτησης εξόφλησης του δανείου.

55 Αντεξετάστηκε γενικά σε σχέση με την ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ της και του εναγόμενου η οποία υπήρχε κατατεθειμένη υπό μορφή τεκμηρίων (τεκμήρια 22 και 28).΄

56 Επικεντρώθηκε αρχικά η αντεξέταση στο κατά πόσο όντως ο εναγόμενος – και κατ΄ επέκταση και η εναγόμενη - είχε λάβει γνώση της επιστολής τερματισμού ημερομηνίας 22/11/2005 (τεκμήριο 12). Με ιδιαίτερη αναφορά στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 1/3/2007. Όταν ερωτήθηκε η Μ. Ε. 2 πως γίνεται δύο χρόνια μετά να λαμβάνει γνώση ο εναγόμενος, απάντησε χαρακτηριστικά πως συμφωνούσε πως ήταν «λίγο παράταιρο» αν και αναφέρθηκε όμως στο απαντητικό της μήνυμα στο οποίο όντως υπενθυμίζει τον εναγόμενο πως τον είχε ενημερώσει για τον τερματισμό του δανείου τον Ιούνιο του 2006.

Προσθέτοντας μάλιστα σε αυτό το σημείο της αντεξέτασης της πως είχε επίσης και τηλεφωνική επικοινωνία με τον εναγόμενο. Συγκεκριμένα σε σχέση με την επιστολή τερματισμού αν και αναφέρθηκε στη συνηθισμένη διαδικασία αποστολής τέτοιου είδους επιστολών και την πιστοποίηση αποστολής από το Ταχυδρομείο πρόσθεσε ότι θα πρέπει να απουσίαζε ο εναγόμενος αρκετό διάστημα καθώς η επιστολή είχε σταλεί στην καθορισμένη διεύθυνση στην Κισσόνεργα.

Πρόσθεσε όμως ότι για να το είχε αναφέρει στο ηλεκτρονικό μήνυμα της σίγουρα θα πρέπει να το είχε πει τηλεφωνικά στον εναγόμενο και πιθανώς να μην κατάλαβε πλήρως ή να μην θυμόταν. Διευκρίνισε όμως πως δεν παραδεχόταν ότι ο εναγόμενος δεν είχε λάβει την επιστολή (τεκμήριο 12) υποθέτοντας ουσιαστικά πως «σίγουρα» είχε πάρει έστω εκ των υστέρων την τερματική επιστολή.

Αναφέρθηκε επίσης στην μη επιστροφή της επιστολής απορρίπτοντας το ενδεχόμενο αυτή να είχε χαθεί.

57 Αντεξετάστηκε ως προς τη σημασία του ηλεκτρονικού μηνύματος ημερομηνίας 2/3/2007 (τεκμήριο 22). Το περιεχόμενο βεβαίως του οποίου ομιλεί από μόνο του. Όμως αξίζει να σημειωθούν και οι απαντήσεις της Μ. Ε. 2 ως προς το τι ακριβώς είχε μεταφερθεί στον εναγόμενο ως θέση της τράπεζας. Δίχως όμως να κρίνεται απαραίτητο όπως αυτές οι απαντήσεις καταγραφούν λέξη προς λέξη σε αυτό το μέρος της απόφασης. Σημασία όμως έχει πως παραμένει ως γεγονός ότι η Μ. Ε. 2 εξέφρασε μία πεποίθηση εντός του ηλεκτρονικού μηνύματος σύμφωνα με την οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί οι οποιεσδήποτε νομικές διαδικασίες μέχρι και την πλήρη εξόφληση του δανείου. Υπήρξε επίσης αναφορά από την ίδια και στο υπόλοιπο σε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 3/4/2007 (τεκμήριο 28) στη δεδομένη στιγμή στο σύστημα της τράπεζας. Αναφέρθηκε και σε άλλες λεπτομέρειες αναφορικά με την προσπάθεια η οποία καταβαλλόταν για διευθέτηση του δανείου διορθώνοντας όμως σε ένα σημείο την αναφορά της ως προς τη λανθασμένη χρήση της λέξης «termination» στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 7/8/2007.

58 Σε άλλη περίπτωση εξήγησε πως ο τερματισμός ήδη είχε διεκπεραιωθεί με την αποστολή της τερματικής επιστολής τον Νοέμβριο του 2015 και ότι απλά εκκρεμούσε η καταχώρηση νομικών διαδικασιών από την τράπεζα και ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είχαν τις διαβουλεύσεις με τους πελάτες σε μία προσπάθεια να τους δοθεί χρόνος να προβούν σε πλήρη κάλυψη των καθυστερήσεων και να συνεχίσουν κανονικά στην αποπληρωμή και πλήρη εξόφληση. Δηλαδή, διευκρίνισε, υπήρχε αυτή η πιθανότητα του δανείου εάν ο πελάτης κάλυπτε πλήρως τις καθυστερημένες δόσεις και συνέχιζε κανονικά για εύλογο χρονικό διάστημα τότε σίγουρα, σε κατοπινό στάδιο, θα ζητούσαν να εξαιρεθεί εντελώς από το θέμα λήψης δικαστικών μέτρων.

59 Η απάντηση αυτή οδήγησε σε υποβολή ως προς το ότι ο τερματισμός δεν έγινε ποτέ αλλά ακόμη και εάν έγινε με την αλληλογραφία μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου ο τερματισμός είχε ανακληθεί. Η Μ. Ε. 2 απέρριψε αυτή την υποβολή.

60 Κατά την αντεξέταση της υποβλήθηκε πως το υπόλοιπο του επίδικου δανείου το οποίο αναφερόταν στο ηλεκτρονικό μήνυμα της ημερομηνίας 3/4/2007 στο τεκμήριο 28 για το ποσό των €177.500,00 δεν ήταν τόσο αλλά πολύ λιγότερο.

61 Βεβαίως με υποβολές αυτού του είδους ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων δημιουργούσε προσδοκίες πως όταν θα παρουσιαζόταν η μαρτυρία προς υποστήριξη της υπεράσπισης τότε θα προβαλλόταν και συγκεκριμένος ισχυρισμός ως προς το ποσό έστω κατά προσέγγιση («approx»), σύμφωνα με τη θέση των εναγόμενων ήταν το υπόλοιπο του λογαριασμού του επίδικου δανείου κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία. Η ίδια η Μ. Ε. 2 απάντησε πως με τα δεδομένα τα οποία είχε ενώπιον της και τα οποία είχε πάρει από το σύστημα της τράπεζας αυτό ήταν το ποσό εξόφλησης κατά τη συγκεκριμένη ημερομηνία συμπεριλαμβανομένου και των τόκων μέχρι την ίδια ημερομηνία.

62 Βεβαίως κάποια δυνατότητα ελέγχου του συγκεκριμένου υπολοίπου παρέχεται από συνδυασμό των τεκμηρίων 13 και 29. Ζητήθηκε από την Μ. Ε. 2 να προβεί σε δικούς της υπολογισμούς αναφορικά με τον υπολογισμό των τόκων για το δεύτερο εξάμηνο του 2006. Η Μ. Ε. 2 προέβη σε ένα υπολογισμό ο οποίος ήταν πλησιέστερος με το χρονικό σημείο κατά το οποίο είχε δώσει απάντηση στην ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ της και του εναγόμενου. Δηλαδή, υπολογίζοντας τον τόκο για μία περίοδο 10 μηνών από τον έκτο μήνα του 2006 μέχρι τον Απρίλιο του 2007 διευκρινίζοντας παράλληλα πως δεν το έκανε αυτό επί μίας ημερήσιας αλλά μηνιαίας βάσης. Κατέληξε, λαμβάνοντας υπόψη ένα ποσό τόκου περίπου €9.500,00 όπως ανέφερε αρχικά και μετά μειώνοντας το σε ποσό περίπου €9.000,00, σε ένα ποσό γύρω στις €169.500,00 το οποίο περιέγραψε ως ένα ενδεικτικό υπολογισμό δίχως να λαμβάνονται υπόψη οποιοιδήποτε τόκοι υπερημερίας. Βασίστηκε προς το σκοπό αυτό στα τεκμήρια 29 και 18 ενώ διευκρίνισε πως το τεκμήριο 13 είναι μέρος του τεκμηρίου 29. Εξήγησε πως ένας σωστός υπολογισμός θα πρέπει να γίνει επί μίας ημερήσιας βάσης και χωρίς οποιεσδήποτε άλλες τιμολογήσεις σε σχέση με τις καθυστερήσεις που παρουσίαζε ο λογαριασμός δανείου των εναγόμενων κατά την συγκεκριμένη περίοδο.

63 Ακολούθησαν διάφορες ερωτήσεις σε σχέση με το θέμα και τον τρόπο υπολογισμού του τόκου ο οποίος χρεωνόταν στον επίδικο λογαριασμό δανείου. Όπως σε σχέση με το έτος 2005. Επανέλαβε η Μ. Ε. 2 πως ο υπολογισμός γίνεται τεχνικά από το σύστημα το οποίο είναι δομημένο να υπολογίζει ανάλογα με τα στοιχεία σχετικά με την τιμολόγηση του δανείου. Επομένως, το θέμα δεν είναι αν έχουν υπολογιστεί σωστά με την τεχνική έννοια οι τόκοι, αλλά θέμα τιμολόγησης, δηλαδή αν υπάρχει διαφωνία επί αυτού του θέματος. Όπως είχε ισχυριστεί αμέσως προηγουμένως δεν «επίκειται θέμα λάθους στο κομμάτι διαδικασίας χρέωσης σε καμία περίπτωση…» ενώ αν είναι θέμα τιμολόγησης αυτό είναι άλλο θέμα.

64 Ερωτήθηκε επίσης η μάρτυρας αυτή αναφορικά με την ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ 7 και 24 Αυγούστου του 2007 και τις αναφορές σε ποσό €20.000,00 προς κάλυψη των δόσεων μέχρι τον Οκτώβριο του ίδιου έτους με στόχο ουσιαστικά την μη λήψη δικαστικών μέτρων μέχρι το τέλος του ιδίου μηνός. Προς το σκοπό αυτό της υποβλήθηκαν διάφορες αριθμητικές πράξεις.

65 Συμφώνησε η Μ. Ε. 2 πως η αλληλογραφία η οποία μεσολάβησε μέχρι και τις 18/9/2007 δείχνει πως ο εναγόμενος ήθελε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του προς την τράπεζα και ότι ήταν θετικός και έκανε προσπάθειες προς αποπληρωμή του επίδικου δανείου. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 16/10/2007. Συμφώνησε πως όντως εντός αυτού του μηνύματος σε ανταπόκριση των προτάσεων του αναφέρει στον εναγόμενο πως έλεγξε με τη διεύθυνση και αν πλήρωνε €20.000,00 η υπόθεση μπορούσε να περιμένει νοουμένου ότι ο ίδιος θα συνέχιζε να πληρώνει κανονικά τις δόσεις του. Με αναφορά και πάλι στην αλληλογραφία μεταξύ της Μ. Ε. 1 και του εναγόμενου επισημαίνεται στη μάρτυρα η ενημέρωση από τον εναγόμενο ως προς την εξασφάλιση του ποσού των €20.000,00 (ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 22/10/2007) και το οποίο όντως πληρώθηκε ενώ ο εναγόμενος ζήτησε να μάθει πόσο ήταν το αντίστοιχο ποσό σε ευρώ (ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 23/10/2007). Συμφώνησε η Μ. Ε. 1 με αναφορά στο τεκμήριο 13 και στην πίστωση του ποσού των €28.264,88 στις 24/10/2007.

66 Υποβλήθηκε τότε στην Μ. Ε. 2 πως θα αναμενόταν όπως να είχαν τηρηθεί τα συμφωνημένα όμως αντί αυτού στάλθηκε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 31/10/2007 με το οποίο ουσιαστικά, σε ελεύθερη μετάφραση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων, η Μ. Ε. 2 ενημέρωσε τον εναγόμενο πως αφού πληροφόρησε τη διεύθυνση (Headquarter) για την εικόνα του δανείου των εναγόμενων και τους παρακάλεσε να ακυρώσουν την καταχώριση αγωγής η επιτροπή θα ανέστελλε την καταχώριση αγωγής μέχρι τις 31/1/2008 και πως μέχρι τότε θα πρέπει να εξοφλήσει ολόκληρο το ποσό. Η Μ. Ε. 2 συμφώνησε με αυτή την υποβολή. Υποβλήθηκε τότε στη Μ. Ε. 2 πως αυτό σήμαινε υπαναχώρηση από τα συμφωνημένα και εκβιασμός.

67 Δίχως να συμμερίζεται αυτή τη θέση η Μ. Ε. 2 τοποθετήθηκε ως εξής. Κατ΄ αρχάς υπενθύμισε πως η επιστολή τερματισμού είχε ημερομηνία τον Νοέμβριο του 2005 αλλά η αγωγή καταχωρίσθηκε το 2008, δίδοντας έμφαση σε αυτό το γεγονός. Η ίδια είχε σημειώσει 3 εγκρίσεις παράτασης της καταχώρισης ως μέρος ουσιαστικά μίας προσπάθειας του καταστήματος μετά από διαβούλευση με τους πελάτες. Επεσήμανε τις προσπάθειες του εναγόμενου, θεώρησε όμως πως δόθηκε εύλογος χρόνος ενώ υπήρχε και καλή διάθεση από την τράπεζα να δοθεί ο αναγκαίος χρόνος στον πελάτη και πως αυτό φαινόταν ξεκάθαρα και από την αλληλογραφία. Παραδέχτηκε πως όντως είχε αναφέρει στον πελάτη στο ηλεκτρονικό μήνυμα της ημερομηνίας 16/10/2007 ότι θα κρατούσε την υπόθεση του όσο μπορούσε.

68 Βεβαίως αξίζει να σημειωθεί σε αυτό το σημείο της απόφασης πως στο συγκεκριμένο μήνυμα η Μ. Ε. 2 δεν αναφέρει πως θα προσπαθήσει να κρατήσει την υπόθεση όσο μπορούσε αλλά συγκεκριμένα ότι είχε ελέγξει με τα κεντρικά γραφεία (headquarters) και σαφώς δηλώνει στον εναγόμενο πως εάν πληρώσει το ποσό των €20.000,00 εντός μίας εβδομάδας τότε η υπόθεση δεν θα προχωρήσει (will be held) υπό τον όρο ότι θα συνεχίσει να πληρώνει τις μηνιαίες δόσεις. Αξίζει να σημειωθεί πως μετά και από την ημερομηνία του συγκεκριμένου ηλεκτρονικού μηνύματος (16/10/2007) όπως καταγράφεται και στο τεκμήριο 29 έγινε μεταφορά από τον εναγόμενο ποσού σε στερλίνες στο λογαριασμό του στεγαστικού δανείου με αποτέλεσμα πίστωσης του συγκεκριμένου λογαριασμού με το ποσό των €28.264,88.

69 Πρόσθεσε πως προφανώς η συγκεκριμένη προσπάθεια θα καταβαλλόταν από το κατάστημα αλλά η υπόθεση τύγχανε χειρισμού και από τις κεντρικές υπηρεσίες, οι οποίες παρακολουθούσαν την πορεία της υπόθεσης και με την ενημέρωση από το κατάστημα συντόνιζαν και τελικά αποφάσιζαν για την πορεία και έκβαση αυτού του θέματος. Κατέληξε πως το ηλεκτρονικό μήνυμα της ημερομηνίας 31/10/2007 ουσιαστικά ήταν κοινοποίηση απόφασης συμβουλίου η οποία πάλι περιλάμβανε περίοδο (προφανώς επιπρόσθετη παράταση) από τον Οκτώβριο του 2007 μέχρι τον Ιανουάριο του 2008 αλλά με τον όρο πλήρους εξόφλησης. Αξίζει να σημειωθεί πως όντως με το μήνυμα ημερομηνίας 31/10/08 (μέρος του τεκμηρίου 28) η Μ. Ε. 2 ενημερώνει σχετικά τον εναγόμενο πως η ίδια είχε πληροφορήσει τη διεύθυνση (“Headquarter”) αναφορικά με την υφιστάμενη εικόνα του λογαριασμού δανείου υποβάλλοντας παράλληλα αίτημα για ακύρωση των νομικών διαδικασιών προσθέτοντας όμως πως η απάντηση της επιτροπής ήταν η παράταση μέχρι 31/1/2008 υπό τον όρο ότι θα εξοφλείτο πλήρως το δάνειο μέχρι τότε.

70 Βεβαίως ο συγκεκριμένος όρος δεν θα μπορούσε λογικά να θεωρηθεί ως όρος για αναστολή της λήψης δικαστικών μέτρων καθώς παρεχόταν ουσιαστικά η συγκεκριμένη παράταση μέχρι 31/1/2008 ακόμη και αν δεν εξοφλούσαν οι εναγόμενοι. Απλά ουσιαστικά εάν μέχρι τότε οι εναγόμενοι εξοφλούσαν τότε η ενάγουσα δεν θα λάμβανε δικαστικά μέτρα εναντίον τους. Σαφώς δηλαδή η πρόταση αυτή δεν ήταν η ίδια αναφορικά με την οποία δημιουργήθηκε προσδοκία στον εναγόμενο για επίλυση του συγκεκριμένου θέματος. Με κάλυψη δηλαδή του οφειλόμενου ποσού των καθυστερημένων δόσεων και συνέχιση της αποπληρωμής του υπολοίπου του δανείου με δόσεις.

71 Υποβλήθηκε τότε στην Μ. Ε. 2 τόσο ότι ο τερματισμός Νοεμβρίου του 2011 δεν ήταν νόμιμος όσο ότι ακόμη και εάν αυτός έγινε τότε ανακλήθηκε με τις μετέπειτα συναλλαγές και παραστάσεις οι οποίες έγιναν μεταξύ της ενάγουσας και τους εναγόμενους. Η Μ. Ε. 2 απέρριψε την ύπαρξη ανάκλησης προσθέτοντας πως δεν είχαν δικαίωμα (προφανώς ως κατάστημα) να ανακαλέσουν τον τερματισμό αλλά ούτε και απορρέει αυτό από την αλληλογραφία καθώς αντιθέτως η προσπάθεια ήταν να δοθεί χρόνος στον πελάτη έτσι ώστε να ανταποκριθεί.

72 Υποβλήθηκε ευθέως η θέση πως η αλληλογραφία δημιούργησε μία συμφωνία αναφορικά με την περαιτέρω πορεία του επίδικου δανείου και του τρόπου αποπληρωμής του. Βεβαίως το όλο θέμα δεν παύει να είναι νομικό εντούτοις εφόσον κλήθηκε η μάρτυρας να τοποθετηθεί επί του συγκεκριμένου θέματος απάντησε ως εξής. Η ίδια θεώρησε πως η αλληλογραφία δεν ήταν σε καμία περίπτωση συμφωνία αλλά απλά μία επικοινωνία έτσι ώστε να δοθεί χρόνος να ρυθμιστούν τα θέματα του δανείου αν και εφόσον υπήρχε συναίνεση και κατάληξη στην όποια συμφωνία. Πρόσθεσε δε πως για να επικυρωνόταν τέτοια συμφωνία αυτό θα έπρεπε να γινόταν μέσα από συμβάσεις τις οποίες θα υπέγραφαν ενδεχομένως και οι δύο πλευρές. Περιέγραψε την αλληλογραφία ως μια επικοινωνία, σε μια προσπάθεια θετικής προσέγγισης και από τις δύο πλευρές τονίζοντας πως δεν υπήρξε συμφωνία δεσμευτική από κανένα προσθέτοντας πως ούτως ή άλλως ούτε ο πελάτης είχε πλήρως ανταποκριθεί στις επιμέρους επικοινωνίες τους παρά και τις προσπάθειες του να καλύψει και να εμβάσει ποσά. Ουσιαστικά, όπως το έθεσε, η επικοινωνία ήταν ένα εργαλείο συνεννόησης και τίποτε άλλο.

73 Απορρίπτοντας την υποβολή θέσης αναφορικά με υπαναχώρηση της τράπεζας και απαίτηση για αποπληρωμή με εκβιαστικό τρόπο υπενθύμισε πως η αποπληρωμή του δανείου είχε ζητηθεί με τον τερματισμό προσθέτοντας πως δεν μπορούσε αυτή η εκκρεμότητα να κρατήσει για απεριόριστο χρονικό διάστημα.

74 Η υπενθύμιση αναφορικά με τη δεκαετή περίοδο αποπληρωμής του δανείου οδήγησε σε νέα υποβολή για εκβιαστική πίεση αποπληρωμής σε 5 χρόνια με πληρωμή ποσού €200.000,00 σε δύο μήνες.

75 Στη συνέχεια η αντεξέταση της Μ. Ε. 2 επικεντρώθηκε στην προώθηση της θέσης της υπεράσπισης ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών χρεώσεων στο υπόλοιπο με αναφορά και σε τόκους υπερημερίας αλλά και ανατοκισμού με κεφαλαιοποίηση δύο φορές το χρόνο, την οποία η Μ. Ε. 2 αντιμετώπισε περιγράφοντας τις οποιεσδήποτε χρεώσεις ως απορρέουσες από τις συμβάσεις μεταξύ της τράπεζας και των πελατών. Συμφώνησε ως προς το ότι υπήρξε αλλαγή ως προς το θέμα της κεφαλαιοποίησης και ότι αυτή γινόταν μία φορά το χρόνο μόνο από ένα χρονικό σημείο και μετά, εξηγώντας όμως ότι αυτό ήταν αποτέλεσμα απόφασης της τράπεζας το οποίο ούτως ή άλλως ευνοούσε τον πελάτη χωρίς να γνωρίζει εάν αυτό επιβλήθηκε από την Κεντρική Τράπεζα. Ούτε ήταν σε θέση να κρίνει, αναφορικά με σχετική υποβολή, κατά πόσο αυτό ήταν το ορθό περιορίζοντας την απάντηση της με αναφορά σε υλοποίηση απόφασης της τράπεζας, σύμφωνα με την οποία η κεφαλαιοποίηση θα γινόταν μία φορά το χρόνο και συγκεκριμένα στις 2 Ιουλίου. Υπενθύμισε πως υπήρχε σχετική πρόνοια στη σύμβαση με τους πελάτες για κεφαλαιοποίηση επί εξάμηνης βάσης.

76 Αντεξετάστηκε σε σχέση με τη διπλή χρέωση από την ασφαλιστική εταιρεία το 2005 εκφράζοντας τη βεβαιότητα πως σίγουρα θα επιστραφεί δίχως όμως να ήταν σε θέση να αναφέρει τον τρόπο με τον οποίο αυτό θα συνέβαινε. Συμφώνησε βεβαίως πως το λανθασμένα χρεωμένο ποσό τοκίστηκε, κεφαλαιοποιήθηκε και ανατοκίστηκε. Εξήγησε πως η τράπεζα έχει πωλήσει όλα τα συμφέροντα της στην ασφαλιστική εταιρεία και η οποία πλέον είναι μία ξεχωριστή εταιρεία. Δέχτηκε πως μέχρι και την αλλαγή αυτή η ασφαλιστική εταιρεία και η τράπεζα είχαν κοινά συμφέροντα καθώς και ότι η ασφαλιστική εταιρεία άνηκε στον όμιλο.

77 Αντεξετάστηκε επίσης αναφορικά με τον τρόπο καταγραφής των τόκων στα τεκμήρια 11, 13 και 29 διευκρινίζοντας όμως πως η συγκεκριμένη διασπορά των τόκων δεν διαφοροποιούσε το τελικό ποσό.

78 Αντεξετάστηκε επίσης αναφορικά με τις χρεώσεις από την ασφαλιστική εταιρεία με αναφορά στα σχετικά τεκμήρια αναφερόμενη σε εξόφληση του ασφαλίστρου από το 2002 έως 2004 από τον τρεχούμενο λογαριασμό. Το πιθανότερο ανέφερε ήταν η χρέωση στη συνέχεια του λογαριασμού του δανείου να οφειλόταν σε έλλειψη διαθέσιμου υπολοίπου προσθέτοντας πως υπήρχε και σχετική ρήτρα στο συμβόλαιο.

79 Ακολούθησε και αντεξέταση αναφορικά με τη διεύθυνση των εναγόμενων. Θέση της Μ. Ε. 2 ήταν ότι σύμφωνα με τον όρο 18 του τεκμηρίου 6, οποιαδήποτε επικοινωνία θα έπρεπε να αποστελλόταν στην τελευταία γνωστή διεύθυνση των πελατών. Η υποβολή ως προς το ότι οι εναγόμενοι είχαν ταχυδρομική θυρίδα αν και δεν αμφισβητήθηκε από την Μ. Ε. 2 εντούτοις, όπως η ίδια εξήγησε, σε περίπτωση οποιασδήποτε αλλαγής διεύθυνσης θα έπρεπε να είχαν δοθεί γραπτές οδηγίες από τους πελάτες. Υποβλήθηκε πως όντως είχε δοθεί αυτή η διεύθυνση και πως σε αυτή θα έπρεπε να αποστελλόταν η αλληλογραφία με τους πελάτες. Η θέση της Μ. Ε. 2 ήταν πως δεν είχε υπόψη της γραπτές οδηγίες αναφορικά με αυτό. Αν και συμφώνησε πως ο όρος 18 στο τεκμήριο 6 δεν καθόριζε διεύθυνση εντούτοις υπενθύμισε πως αναφερόταν στην τελευταία γνωστή διεύθυνση. Υποβλήθηκε επίσης πως η επίδικη έπαυλη δεν είχε αποπερατωθεί έτσι ώστε να αποστέλλονταν εκεί η αλληλογραφία των εναγόμενων. Η Μ. Ε. 2 δήλωσε επί αυτού απλά ότι όπως γνώριζε ήταν στο τελικό στάδιο.

80 Εξήγησε πως οι πληρωμές προς την ασφαλιστική εταιρεία δεν χρεώνονταν με έξοδα μετατροπής από ξένο νόμισμα. Όμως δεν μπορούσε να καθορίσει εάν η τράπεζα είχε όφελος από τη διαφορά στη τιμή συναλλάγματος καθότι δεν ήταν αρμόδια επί του θέματος. Απέρριψε την υποβολή ως προς το ότι η τράπεζα δεν είχε εξουσιοδότηση να προβαίνει στο συγκεκριμένο είδος συναλλαγών με αναφορά στους όρους των σχετικών συμβάσεων.

Παρά και την υποβολή ως προς το ότι οι πελάτες είχαν συνάψει δική τους ασφάλεια δεν παρουσιάστηκε οτιδήποτε σχετικό στην Μ. Ε. 2 και ούτε και η ίδια είχε οτιδήποτε υπόψη της. Ούτε και η υποβολή ως προς αυθαίρετη ισοτιμία συνοδεύτηκε με οποιοδήποτε συγκεκριμένο αποδεικτικό στοιχείο με αποτέλεσμα απλά η Μ.

Ε. 2 να απαντάει πως η ισοτιμία αντιστοιχούσε με τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Όταν δε ερωτήθηκε αναφορικά με το τεκμήριο 14 υπέδειξε πως το ποσό επί αυτού αντιστοιχούσε με την ισοτιμία της κυπριακής λίρας και του ευρώ όπως αυτή είχε καθοριστεί. Παρατηρείται πως εφαρμογή αυτής της ισοτιμίας οδηγεί στο ποσό το οποίο αναφέρεται και επί του τεκμηρίου 17, δηλαδή η αρχική χρέωση του 2002 ήταν η ίδια με αυτή του 2015.

Εξήγησε όμως πως δεν ήταν σε θέση να αναλύσει και τεκμηριώσει πλήρως τιμολόγιο της ασφαλιστικής εταιρείας. Συνέχισε όμως η αντεξέταση επί των τεκμηρίων σε σχέση με τις χρεώσεις της ασφαλιστικής εταιρείας με αναφορά κυρίως στο περιεχόμενο των τεκμηρίων τα οποία κατατέθηκαν αναφορικά με αυτές τις χρεώσεις.

81 Επισημάνθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων η αναγραφή επί του τεκμηρίου 17 διεύθυνσης, δηλαδή αριθμού ταχυδρομικής θυρίδας. Ο οποίος, όπως παρατηρείται ήταν διαφορετικός από αυτόν ο οποίος αναφέρεται επί του τεκμηρίου 14.

82 Υπήρχε επίσης και αμφισβήτηση της τακτικής με την οποία η τράπεζα χρέωνε τον επίδικο λογαριασμό με το ασφάλιστρο μετά και από προσκόμιση σχετικής τιμολόγησης από την ασφαλιστική εταιρεία. Βεβαίως επί του τεκμηρίου 17 υπάρχει επισυνημμένη τυποποιημένη επιστολή με τις υπογραφές των εναγόμενων ως προς την ύπαρξη ασφαλιστικής κάλυψης έχοντας υπόψη την εκχώρηση προς την τράπεζα του συμφέροντος των εναγόμενων στην επίδικη ακίνητη ιδιοκτησία.

Ενώ αναφορικά με την ασφαλιστική κάλυψη για διάρρηξη αν και η ίδια δεν είδε τον πελάτη να είχε συμβληθεί θεωρούσε πως η ασφαλιστική εταιρεία δεν θα είχε συνάψει συμβόλαιο δίχως υπογραφή από τους εμπλεκομένους. Δεν ήταν όμως σε θέση να τοποθετηθεί ως προς την υποβολή ότι το συμβόλαιο το οποίο οι εναγόμενοι υπέγραψαν με την ασφαλιστική εταιρεία ήταν μόνο για τη χρονική περίοδο του 2002 μέχρι το 2003.

Παρά και την προτίμηση της Μ. Ε. 2 να μην απαντάει σε σχέση με θέματα «εκτός της δικαιοδοσίας» της και να δοθούν απαντήσεις από λειτουργό της ασφαλιστικής εταιρείας συνεχίστηκε η αντεξέταση της και επί άλλων θεμάτων αναφορικά με την ασφαλιστική κάλυψη για το επίδικο ακίνητο με επισήμανση της αλλαγής του αριθμού της ταχυδρομικής θυρίδας και με αναφορές στα ποσά χρέωσης.

Απέρριψε την υποβολή ως προς την αυθαίρετη μετατροπή σε ευρώ τονίζοντας ότι η τράπεζα είχε προβεί στην διεκπεραίωση της συγκεκριμένης συναλλαγής έτσι ώστε να κρατηθεί εν ζωή το συγκεκριμένο ασφαλιστικό συμβόλαιο βάσει και του δικαιώματος το οποίο απορρέει από τις συμβάσεις με τον πελάτη. Απέρριψε επίσης τη θέση πως συγκεκριμένη πληρωμή ασφάλιστρου έγινε πιο νωρίς λόγω ψηλότερης ισοτιμίας αφήνοντας καλύτερο κέρδος για την τράπεζα.

Εξήγησε επίσης πως οι πελάτες είχαν επιλογή υποβολής αιτήματος αλλαγής ασφαλιστικής εταιρείας.

83 Η Μ. Ε. 2 αντέδρασε με ιδιαίτερα έντονο τρόπο όταν της υποβλήθηκε πως ουσιαστικά η τράπεζα και η ασφαλιστική εταιρεία αυθαιρετούσαν εις βάρος των δικαιωμάτων των εναγόμενων. Απορρίπτοντας τη θέση ως προς την ύπαρξη αυθαιρεσίας πρόσθεσε τα εξής. Ότι δηλαδή ήταν μια διαδικασία τακτοποίησης πληρωμής ασφαλιστικού συμβολαίου το οποίο εξασφάλιζε και τον πελάτη και την τράπεζα εφόσον είχε προβεί σε δανεισμό ουσιαστικά για την αγορά του συγκεκριμένου ακινήτου. Απέρριψε τη θέση πως σκοπός ήταν να καταλήξει σε δυσχερέστερη θέση από οικονομικής ή άλλης άποψης ο πελάτης. Παρά και την αναφορά σε ύπαρξη ασφαλιστικής κάλυψης από την κατασκευάστρια εταιρεία και σε πλεονασματική ασφάλεια και κατ΄ επέκταση αχρείαστη ετήσια επιβάρυνση του επίδικου λογαριασμού δανείου επεσήμανε η Μ. Ε. 2 πως ο όρος για ασφαλιστήριο συμβόλαιο ήταν ένας από τους σημαντικούς όρους χορήγησης του δανείου.

84 Αν και δέχτηκε η Μ. Ε. 2 ότι δεν ενημερωνόταν αναλυτικά ο πελάτης για την κάθε πληρωμή ισχυρίστηκε όμως πως ήταν ενήμερος αναφορικά με την ύπαρξη του ασφαλιστικού συμβολαίου και του κόστους του και οι πληρωμές άρχισαν από τους προσωπικούς λογαριασμούς κατά τη χορήγηση του δανείου προσθέτοντας πως επομένως ήταν ενήμεροι οι πελάτες πως σε ετήσια βάση θα υπήρχε και θα επωμίζονταν αυτό το κόστος. Όταν υποβλήθηκε στην Μ. Ε. 2 πως οι εναγόμενοι δεν είχαν τέτοια γνώση προκλήθηκε διάλογος μεταξύ των δικηγόρων των διαδίκων και του Δικαστηρίου αναφορικά με τους ισχυρισμούς εντός των δικογράφων. Ως αποτέλεσμα ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων δήλωσε πως δεχόταν ότι οι εναγόμενοι υπέγραψαν ασφαλιστήριο όμως η αντεξέταση του είχε σχέση με τις χρεώσεις για αυτό το ασφαλιστήριο. Πρόσθεσε επίσης πως δεν υπήρχε δικογραφημένος ισχυρισμός σε σχέση με το ασφαλιστικό συμβόλαιο για διάρρηξη αλλά μόνο για ασφάλεια πυρός. Μετά και από αυτό τον διάλογο η Μ. Ε. 2 δεν ανέφερε οτιδήποτε διαφορετικό από ότι είχε αναφερθεί προηγουμένως και το οποίο καταγράφεται στην πρώτη πρόταση αυτής της παραγράφου.

85 Ακολούθησε αντεξέταση αναφορικά με τις χρεώσεις σε σχέση με και με τα δύο είδη ασφαλιστικής κάλυψης και η Μ. Ε. 2 απαντούσε στο βαθμό στον οποίο ήταν σε θέση να βασιστεί στη δική της γνώση και εμπειρία, αναφορικά κυρίως με τις πληρωμές και τις ημερομηνίες κατά τις οποίες αυτές διεκπεραιώνονταν. Ο χρόνος ο οποίος αναλώθηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας σε σχέση με αυτά τα ποσά δεν μπορεί παρά πραγματικά να θεωρηθεί ως δυσανάλογος σε σχέση με το σύνολο του ποσού της αξίωσης. Δόθηκε όμως από το Δικαστήριο η κάθε δυνατή ευκαιρία αντεξέτασης της Μ. Ε. 2 και επί αυτού του θέματος.

86 Η βασική θέση της Μ. Ε. 2 επί του συγκεκριμένου θέματος ήταν σαφέστατη αλλά και σταθερή. Η δεδομένη δηλαδή ενημέρωση του πελάτη ως προς την ύπαρξη συμβολαίου πυρός από τη στιγμή χορήγησης του δανείου και παράλληλα η γνώση του ως προς το ότι η πληρωμή θα γινόταν επί ετήσιας βάσης από τους λογαριασμούς του. Η πληρωμή αρχικά γινόταν από άλλους λογαριασμούς όταν υπήρχαν διαθέσιμα κεφάλαια ενώ μετά αυτή γινόταν από το λογαριασμό του δανείου. Επιπλέον, υπήρχαν καταστάσεις λογαριασμού τόσο του δανείου όσο και του τρεχούμενου λογαριασμού ενώ εάν υπήρχε κάποια απορία ή κάποιο παράπονο επί του θέματος η τράπεζα, δηλαδή οι υπάλληλοι της ήταν στη διάθεση των πελατών.

87 Αναφορικά με την υποβολή σε σχέση με την ανυπαρξία της ασφάλειας διάρρηξης αλλά και της μη δικογράφησης της, η θέση της Μ. Ε. 2 ήταν ότι όπως μπορούσε να δει από την τιμολόγηση η κλήση προς πληρωμή από την ασφαλιστική εταιρεία υπήρχε, όμως θεωρούσε πως η ασφαλιστική εταιρεία είναι πλέον αρμόδια για να προσκομίσει τα υπογραφέντα συμβόλαια με τους πελάτες έτσι ώστε να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας η σύναψη του συγκεκριμένου συμβολαίου. Ερωτήθηκε και πάλι ακολούθως επί αυτού του θέματος και επανέλαβε πως η ίδια δεν μπορούσε να απαντήσει αλλά θα έπρεπε η λειτουργός της ασφαλιστικής εταιρείας να προσκομίσει το συμβόλαιο έτσι ώστε να τεκμηριωθούν οι υπογραφές των πελατών.

88 Προέβη σε συσχετισμό βάσει του περιεχομένου των τεκμηρίων 13 και 30 των πληρωμών στις 27/6/2006 ως επίσης και της πληρωμής ημερομηνίας 12/9/2007. Εξήγησε πως είχε συμπληρωθεί το οφειλόμενο ποσό προς την ασφαλιστική εταιρεία ανεξάρτητα και από την ύπαρξη δύο διαφορετικών ημερομηνιών διεκπεραίωσης της πληρωμής. Δόθηκε επίσης και επιπρόσθετη μαρτυρία αναφορικά γενικά με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 30.

89 Υποβλήθηκε σχετικά πως η τράπεζα έπραττε κατά το δοκούν και ενώ είχε τα τιμολόγια της ασφαλιστικής εταιρείας πλήρωνε όπως ήθελε, ότι ήθελε και όποτε ήθελε. Αν και συμφώνησε πως δεν ήταν σωστό υπό την έννοια της διεκπεραίωσης σε δύο ημερομηνίες, επεσήμανε εντούτοις πως στο τέλος δεν υπήρχε κάποιο δυσμενές αποτέλεσμα για τους πελάτες καθώς τακτοποιήθηκε η εξόφληση των ασφαλιστηρίων με τη χρέωση του δανείου.

90 Αντιμετώπισε την προσπάθεια ουσιαστικά να υποβληθεί πως υπήρχε αυθαιρεσία και ανακολουθία στις χρεώσεις της τράπεζας συμφωνώντας μεν ότι υπήρχε μία ανακολουθία επισημαίνοντας όμως και πάλι πως στο τέλος εάν ελέγξει κάποιος το αποτέλεσμα των συναλλαγών σε σχέση με τα συμβόλαια του πελάτη δεν έγινε κάτι παράτυπο με εξαίρεση την υπερπληρωμή την οποία η ασφαλιστική εταιρεία δεσμεύτηκε να ελέγξει και πιστώσει το ποσό στον πελάτη προσθέτοντας πως όλες οι υπόλοιπες πληρωμές διεκπεραιώθηκαν βάσει τιμολόγησης της ασφαλιστικής εταιρείας και των συμβάσεων.

91 Εξέφρασε και πάλι τη διαφωνία της σε σχέση με την αυθαίρετη ισοτιμία υπενθυμίζοντας πως η καταχώριση τέτοιων συναλλαγών γίνεται επί ημερήσιας βάσης.

92 Αντεξετάστηκε επίσης αναφορικά με το τεκμήριο 27, δηλαδή την δημοσίευση καθορισμού του τόκου υπερημερίας σε αγγλόφωνη εφημερίδα με ημερομηνία έκδοσης 30/12/2004 σε ποσοστό 5% έτσι ώστε να ερωτηθεί, εφόσον είχε επικοινωνία στις 13/12/2004 με τον εναγόμενο, γιατί δεν του κοινοποίησε την επιβολή τόκου υπερημερίας επειδή υπήρξε καθυστέρηση στην πληρωμή των δόσεων. Αν και δέχτηκε την ύπαρξη της δυνατότητας αυτό να είχε συμβεί εντούτοις πρόσθεσε πως δεν υπήρχε υποχρέωση και ενδεχομένως να μην κρίθηκε απαραίτητο. Αντεξετάστηκε τότε σε σχέση με το ποσοστό του τόκου υπερημερίας το οποίο αναφερόταν στα σχετικά τεκμήρια. Καθώς στο τεκμήριο 4 (έγκριση δανείου) αναφέρεται ποσοστό 2% ενώ στο τεκμήριο 6 (συμφωνία στεγαστικού δανείου) αναφέρεται ποσοστό 3%. Η απάντηση της Μ. Ε. 2 ήταν ότι θα έπρεπε να είναι 3% προσθέτοντας ότι το λάθος είναι τυπογραφικό απορρίπτοντας την πιθανότητα αυτό να ήταν 2% αντί 3% επισημαίνοντας πως δεν θα πρέπει να συγκρίνεται το έγγραφο της απόφασης έγκρισης (τεκμήριο 4) με το δεσμευτικό έγγραφο δηλαδή τη συμφωνία του στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6).

93 Εύλογα ερωτήθηκε τότε ως προς το ποσοστό του τόκου υπερημερίας το οποίο ζητούσε από το Δικαστήριο να επιδικάσει, δηλαδή 2%, 3% ή 5%. Η απάντηση της ήταν σαφής καθώς ανέφερε ποσοστό 3% όπως καθορίζεται στο έγγραφο δανείου. Όταν ερωτήθηκε εάν αυτό έπρεπε να ισχύει κατά την γνώμη της - μετά και από απόσυρση ένστασης - απάντησε ως εξής. Πως αυτό έπρεπε να ισχύει νοουμένου βεβαίως ότι και ο πελάτης εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις του οι οποίες απορρέουν από τις συμβάσεις του δανείου και τις υπόλοιπες προσθέτοντας όμως ότι σε αυτές υπάρχει και δικαίωμα της τράπεζας να αλλάξει αυτό το επιτόκιο εάν συνέτρεχαν οι σχετικοί λόγοι. Υποβλήθηκε τότε πως κανένα ποσοστό δεν δικαιούτο να αξιώνει η τράπεζα καθότι ως τόκος υπερημερίας ήταν παράνομος, δηλαδή προέκυπτε από ποινική ρήτρα. Θέμα το οποίο η Μ. Ε. 2 απάντησε είναι νομικής φύσης και θα κριθεί από το Δικαστήριο.

94 Στη συνέχεια η Μ. Ε. 2 αντεξετάστηκε αναφορικά με το τεκμήριο 18 και τον καθορισμό του επιτοκίου Libor ενώ παρουσιάστηκαν ως τεκμήριο Γ προς αναγνώριση δέσμες εγγράφων σε σχέση με το ίδιο θέμα από το έτος 2002 μέχρι και το 2015. Εξήγησε η Μ. Ε. 2 πως οι τιμές των 12 μηνών Libor στο τεκμήριο 18 καθορίστηκαν από την εφαρμογή Bloomberg η οποία είναι διεθνώς αποδεκτή για τον καθορισμό επί ημερήσιας βάσης των επιτοκίων Libor. Ουσιαστικά, όπως η ίδια δήλωσε, η Μ. Ε. 2 απλά βεβαίωνε από που αντλούσε η τράπεζα πληροφόρηση σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα τιμολόγησης. Εξήγησε επίσης πως η εφαρμογή Bloomberg τυγχάνει διαχείρισης από το αρμόδιο τμήμα της τράπεζας, δηλαδή τη διεύθυνση διαχείρισης διαθεσίμων. Η ίδια δήλωσε πως δεν είχε ιδιαίτερη γνώση επί του συγκεκριμένου θέματος. Ανεξαρτήτως όμως αυτής της δήλωσης αντεξετάστηκε στη συνέχεια σε σχέση με το περιεχόμενο του τεκμηρίου Γ προς αναγνώριση, την αξιοπιστία του οποίου όπως σαφώς δήλωσε δεν ήταν σε θέση να κρίνει.

95 Ορισμένες θέσεις της Μ. Ε. 2 αναφορικά με σημεία σε σχέση με τα οποία δεν δήλωσε αδυναμία να απαντήσει είναι οι ακόλουθες. Εξήγησε πως η χρέωση δεν ήταν αυτή του μέσου όρου του επιτοκίου αλλά το καθαρό επιτόκιο το οποίο εκδίδεται τη συγκεκριμένη ημερομηνία και το οποίο χρησιμοποιείται αυτούσιο από την πληροφόρηση την οποία η τράπεζα χρησιμοποιεί και την οποία χαρακτήρισε ως αξιόπιστη αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα. Η ίδια θεωρούσε πως για την έκδοση του ετήσιου Libor από τη συγκεκριμένη εφαρμογή σίγουρα θα έχουν ληφθεί υπόψη υπολογισμοί σε μηνιαία ή ημερήσια βάση, επισημαίνοντας σε σχέση με τις εφαρμογές πως υπάρχουν εξειδικευμένοι οργανισμοί οι οποίοι σίγουρα λαμβάνουν υπόψη πολλές παραμέτρους τις οποίες όμως, πρόσθεσε, δεν είναι σε θέση να κρίνει. Παρά και την εμφανή διάθεση της Μ. Ε. 2 να απαντήσει τις ερωτήσεις του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων παράλληλα ήταν απόλυτα σαφής σε σχέση με τη δυνατότητα της να είναι σε θέση να δώσει έγκυρες απαντήσεις επί του θέματος. Επέλεξε τελικά ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων απλά να υποβάλει τη θέση του αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα με αναφορά βεβαίως τόσο στο τεκμήριο 18 όσο και στο τεκμήριο Γ προς αναγνώριση. Η οποία θέση βεβαίως είναι ότι τα όσα αναφέρονται εντός του τεκμηρίου Γ προς αναγνώριση είναι ορθά σε αντίθεση με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 18.

96 Στη συνέχεια διερευνήθηκε με την αντεξέταση της Μ. Ε. 2 το γεγονός πως το επίδικο δάνειο έγινε σε ευρώ. Υπέθεσε ουσιαστικά η Μ. Ε. 2, έχοντας υπόψη και το τεκμήριο 4, πως αυτό ήταν αποτέλεσμα του αιτήματος των ίδιων των εναγόμενων. Διευκρίνισε όμως πως δεν ήταν σε θέση να απαντήσει ως προς το ποιος υπέδειξε στους εναγόμενους να λάβουν σε ευρώ το δάνειο. Εξήγησε πως η ίδια δεν είχε επικοινωνία με τους πελάτες στο αρχικό στάδιο του αιτήματος τους. Αξιοσημείωτη είναι η απάντηση της όταν ερωτήθηκε κατά πόσο η τράπεζα όφειλε να τους συμβουλέψει αναφορικά με την πιο συμφέρουσα λύση.

97 Απάντησε ως εξής. Πως ήταν σίγουρη ότι κατά το αίτημα των πελατών με τον αρμόδιο λειτουργό της τράπεζας, κατά τη διαδικασία ετοιμασίας του αιτήματος τους, θα καθορίστηκε το νόμισμα του δανείου αφού, όπως πρόσθεσε, είναι πολύ σημαντικός παράγοντας στη χορήγηση μιας διευκόλυνσης. Μάλιστα προσθέτοντας πως είναι ένας από τους σημαντικότερους. Όμως όταν ερωτήθηκε εάν γνωρίζει εάν οι συγκεκριμένοι πελάτες ερωτήθηκαν πως θα αποπλήρωναν το δάνειο απάντησε πως δεν γνώριζε.

98 Αναφορικά με το ερώτημα σε ποιο νόμισμα σκόπευαν οι εναγόμενοι να αποπληρώσουν το δάνειο εξήγησε πως απόρρεε από το έγγραφο του δανείου ότι θα αποπληρωνόταν σε ευρώ, δηλαδή όποιο νόμισμα και να έστελναν θα κατέληγε σε ευρώ. Βεβαίως όταν πλέον ερωτήθηκε επί πιο πρακτικού επιπέδου, συμφωνούσε πως οι εναγόμενοι πλήρωναν σε στερλίνες τη δόση τους και ότι αυτή μετατρεπόταν σε ευρώ ∙ αν και δεν το θυμόταν με ασφάλεια, όταν πλέον της τέθηκε υπόψη συγκεκριμένη πληρωμή, η οποία φαινόταν και στην αλληλογραφία μεταξύ της και του εναγόμενου, συμφώνησε πως το έμβασμα ήταν σε στερλίνες προσθέτοντας όμως πως δεν είχε εικόνα όλων των πληρωμών. Ερωτήθηκε τότε εάν δεν θα ήταν ορθό και σοφό για την τράπεζα να είχε συμβουλέψει τους εναγόμενους να είχαν κάνει το δάνειο σε στερλίνες. Επανέλαβε πως η ίδια δεν διαχειρίστηκε προσωπικά το αίτημα των εναγόμενων και επομένως δεν μπορούσε να απαντήσει με ασφάλεια.

99 Βεβαίως αυτό το οποίο παρατηρείται είναι πως επί του συγκεκριμένου θέματος δεν υπάρχει σαφής δικογραφημένη θέση των εναγόμενων επί της οποίας να μπορούσε ευθέως να προωθηθεί το όλο ζήτημα. Μόνο εντός του πλαισίου του γενικότερου ισχυρισμού αναφορικά με την ύπαρξη καταχρηστικών ή παράνομων χρεώσεων (σχετική επί του θέματος είναι η παράγραφος 13 της έκθεσης υπεράσπισης) θα μπορούσε το όλο θέμα να καλυφθεί αλλά και πάλι δίχως να διευκρινίζεται και να προβάλλεται με σαφήνεια η οποιαδήποτε θέση των εναγόμενων.

100 Ερωτήθηκε αναφορικά με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 3 επί του οποίου παραδέχτηκε πως φαινόταν έσοδο της τράπεζας, δηλαδή το ισόποσο ποσό σε ευρώ του ποσού των £500,00, ως προμήθεια. Δέχθηκε επίσης πως σύμφωνα και με το τεκμήριο 4 υπήρχε άλλη μια χρέωση £1.250,00. Όπως επίσης δέχθηκε πως κάθε φορά που υπήρχε μετατροπή συναλλάγματος τότε βάσει του εκάστοτε τιμολογίου προμηθειών της τράπεζας υπήρχε το ανάλογο κόστος προμήθειας μετατροπής.

101 Συμφώνησε επίσης πως εάν το δάνειο ήταν σε στερλίνες και πληρωνόταν σε στερλίνες τότε δεν θα χρεωνόταν ο λογαριασμός των εναγόμενων καθότι δεν θα υπήρχε η προμήθεια μετατροπής ενώ με το ευρώ υπήρχε.

102 Σε συνέχεια, επί του ιδίου θέματος και σε σχέση με τα τεκμήρια 19 και 20 και τη μεταφορά χρημάτων από τον τρεχούμενο λογαριασμό των εναγόμενων προς τον λογαριασμό της εναγόμενης 3 σε κυπριακές λίρες, υποβλήθηκε στην Μ. Ε. 2 πως το γεγονός ότι η τράπεζα δάνεισε τους εναγόμενους σε ευρώ προκάλεσε ζημιά σε αυτούς ενώ απέφερε ισότιμα στην τράπεζα. Περιορίστηκε η Μ. Ε. 2 στην εξής αναφορά. Πως η οποιαδήποτε τιμολόγηση στο δάνειο ήταν στα αναμενόμενα δεδομένα βάσει του τιμολογίου της τράπεζας και όχι κάτι περισσότερο. Ως προς το κατά πόσο είχε προσφερθεί η δυνατότητα στους εναγόμενους να διαπραγματευτούν την μετατροπή συναλλάγματος για τη συγκεκριμένη ημέρα και ώρα επεσήμανε η Μ. Ε. 2 πως τα παραστατικά (τεκμήρια 19 και 20) έφεραν τις υπογραφές των εναγόμενων επομένως είχαν συναινέσει στην ισοτιμία της συγκεκριμένης συναλλαγής.

103 Παρά και το γεγονός πως η Μ. Ε. 2 δεν προέβη στον εξής χρονικό συσχετισμό, σημειώνεται απλά πως η ημερομηνία του τεκμηρίου 19 είναι 2/7/2002 ενώ του τεκμηρίου 20, 2/9/2002, δηλαδή η πρώτη πληρωμή έγινε 12 ημέρες μετά την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας δανείου και η δεύτερη μία ημέρα προ της συμφωνημένης ημερομηνίας έναρξης πληρωμής των δόσεων του επίδικου δανείου.

104 Συμφώνησε η Μ. Ε. 2 πως το περιθώριο αφορά το κέρδος της τράπεζας. Στη συνέχεια ερωτήθηκε αναφορικά με το ποσοστό του τόκου υπερημερίας και τη διαφορά η οποία εντοπιζόταν μεταξύ του τεκμηρίου 4 (έγκριση του δανείου) και του τεκμηρίου 6 (συμφωνία του δανείου). Υπενθύμισε η Μ. Ε. 2 πως τοποθετήθηκε σχετικά με αυτό το θέμα (βλ. σχετικά την παράγραφο 92 αυτής της απόφασης). Η ίδια θεωρούσε πως εκ παραδρομής είχε αναφερθεί ποσοστό 2% στο τεκμήριο 4. Βεβαίως, αν και πάλι είχε τοποθετηθεί σχετικά η Μ. Ε. 2, ερωτήθηκε εκ νέου σε σχέση με το ποσοστό 5% του τόκου υπερημερίας το οποίο αναφερόταν επί του τεκμηρίου 12, δηλαδή την επιστολή τερματισμού.

105 Προς το τέλος της αντεξέτασης της Μ. Ε. 2, ανεξάρτητα και από το κατά πόσο η προσπάθεια του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων ήταν να συνοψίσει τις θέσεις των εναγόμενων, ουσιαστικά η επανάληψη του ίδιου ερωτήματος ή και άλλων ερωτημάτων ή θέσεων τα οποία ή οι οποίες είχαν προηγουμένως τεθεί στην μάρτυρα, απλά πρόσφεραν εκ νέου την ευκαιρία στην Μ.

Ε. 2 να τοποθετηθεί σχετικά. Όταν τέθηκε σε αυτή πως υπήρχε αντίφαση μεταξύ της συμφωνίας, της έγκρισης και της επιστολής τερματισμού η ίδια απέρριψε την ύπαρξη τέτοιας αντίφασης. Όπως το έθεσε χαρακτηριστικά αντί αντίφαση ήταν κατάληξη λόγω της πορείας του δανείου και απόφαση, εννοώντας ουσιαστικά, πως μεταξύ των θεραπειών της τράπεζας σε τέτοιες περιπτώσεις τερματισμού είναι να καθορίζονται τα επιτόκια.

Μετά και από αναφορά του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων στο τεκμήριο 27 επιβεβαίωσε η Μ. Ε. 2 πως μετά και από τον τερματισμό ο λογαριασμός των εναγόμενων χρεώνεται με τόκο υπερημερίας 5%, περιθώριο 5% συν το Libor. Η υποβολή και πάλι πως οι χρεώσεις των τόκων υπερημερίας ήταν παράνομες έδωσε την ευκαιρία στην Μ.

Ε. 2 να απαντήσει πως η ίδια θεωρούσε ότι προέκυπταν από τις συμβάσεις με τις οποίες είχαν συμβληθεί όλοι οι συμβαλλόμενοι. Σε σχέση και με άλλες θέσεις των εναγόμενων (παραδείγματος χάριν, συμψηφισμός λογαριασμών) η θέση της Μ. Ε. 2 ήταν η ίδια. Ότι δηλαδή η τράπεζα ενεργούσε εντός του πλαισίου των επίδικων συμβάσεων.

Ως προς το περιθώριο, θέση της ήταν ότι αυτό ήταν αποτέλεσμα απόφασης της τράπεζας και δεν ήταν σε θέση να κρίνει εάν αυτό δεν μπορούσε να διεκδικηθεί καθότι αυτό ουδέποτε συμφωνήθηκε. Πρόσθεσε όμως πως επομένως, δηλαδή ως απόφαση της τράπεζας, διεκπεραιώθηκε βάσει των οδηγιών της τράπεζας τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Απέρριψε και τη θέση πως η τράπεζα απέσπασε τις υπογραφές των εναγόμενων στην επίδικη συμφωνία δανείου ενώ αναφορικά με τη θέση ότι η χρέωση οποιουδήποτε ποσοστού τόκου υπερημερίας είναι παράνομη επανέλαβε πως αυτό απόρρεε από τις διαδικασίες και οδηγίες της τράπεζας και τις επίδικες συμβάσεις ενώ σε σχέση με τη θέση πως η αύξηση του περιθωρίου συνιστούσε παράνομη τιμωρητική συμπεριφορά αναφέρθηκε στην επίδικη συμφωνία δανείου βάσει της οποίας όπως εξήγησε παρέχεται το δικαίωμα στην τράπεζα κατά καιρούς εφόσον κρίνεται σκόπιμο και τα δεδομένα του πελάτη συνηγορούν να προβαίνει σε αλλαγές και διαμόρφωση τόσο του περιθωρίου όσο και του τόκου υπερημερίας.

Η Μαρτυρία – Η Προφορική Κατάθεση της Μ. Ε. 3

106 Ως Μ. Ε. 3 κατέθεσε η Στέλλα Παντελή υπό την ιδιότητα της ως υπάλληλος στην εταιρεία Altius Insurance Ltd η οποία όπως εξήγησε στη γραπτή δήλωση της προηγουμένως ονομαζόταν Alpha Insurance Ltd.

107 Κατά την έναρξη της προφορικής κατάθεσης της Μ. Ε. 3 δόθηκε η ευκαιρία, προ της υιοθέτησης της γραπτής δήλωσης της ως μέρος της κύριας εξέτασης της, όπως, με σχετικές δηλώσεις των δικηγόρων των διαδίκων, διευκρινιστεί η αξίωση της ενάγουσας αναφορικά με τα ασφάλιστρα τα οποία διεκδικούνται ως μέρος αυτής της αξίωσης. Δηλαδή, παρά και την αναφορά εντός της γραπτής δήλωσης (παράγραφος 3) σε συνολικό ποσό πληρωμών €8.706,57 σε σχέση με συγκεκριμένα ασφαλιστήρια πυρός και κλοπής εντούτοις σαφώς η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας περιόρισε την αξίωση στο ποσό το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο 11 της έκθεσης απαίτησης για τα έτη 2006, 2007 και 2008 για ασφάλιστρα πυρός προσθέτοντας πως σκοπός της μαρτυρίας της Μ. Ε. 3 ήταν η διασαφήνιση του ποσού με αναφορά επίσης στην αφαίρεση της διπλής χρέωσης και του ασφαλιστηρίου της κλοπής.

108 Κατέθεσε η Μ. Ε. 3 πιστοποιητικό αλλαγής ονόματος της ασφαλιστικής εταιρείας (τεκμήριο 31) και σχετική κατάσταση λογαριασμού (τεκμήριο 32) το περιεχόμενο της οποίας εξήγησε στο Δικαστήριο. Με αναφορά στη χρέωση ημερομηνίας 14/12/2004 του ποσού των €546,75 εξήγησε πως το ποσό αυτό οφείλεται προς τον πελάτη καθότι ουσιαστικά αυτό πληρώθηκε δύο φορές, μία φορά μόνο του και τη δεύτερη σε συνδυασμό με το ποσό της χρέωσης για την ασφάλεια κλοπής (δηλαδή, για το ποσό των €640,73 ίσον με το ποσό των €546,75 συν €93,97).

109 Η μάρτυρας αυτή δεν αντεξετάστηκε προφανώς έχοντας υπόψη και τη δήλωση της ευπαίδευτης δικηγόρου της ενάγουσας ως προς τον περιορισμό της αξίωσης.

Η Μαρτυρία – Η Προφορική Κατάθεση του Μ. Υ. 1

110 Ως Μ. Υ. 1 κατέθεσε ο Ιωάννης Ιωάννου ουσιαστικά ως εμπειρογνώμονας προς υποστήριξη των θέσεων της υπεράσπισης των εναγόμενων με πείρα η οποία προέκυψε από την εικοσιπενταετή σταδιοδρομία του στον τραπεζικό τομέα με υπηρεσία σε όλους τους κλάδους της τραπεζικής πρακτικής.

111 Ο πυρήνας της μαρτυρίας του απεικονίζεται εντός του περιεχομένου της γραπτής δήλωσης του η οποία ουσιαστικά αποτέλεσε το σύνολο της κύριας εξέτασης του, με εξαίρεση ορισμένων ερωτήσεων σκοπός των οποίων ήταν η κατάθεση ενός τεκμηρίου (τεκμήριο 33) και αναγνώριση του τεκμηρίου Γ προς αναγνώριση ως τεκμήριο 34 και διευκρίνιση του περιεχομένου ενός σημείου εντός του τεκμηρίου 33. Η επανάληψη εντός αυτής της απόφασης του περιεχομένου της γραπτής δήλωσης του, το οποίο ο ίδιος υιοθέτησε, δεν κρίνεται απαραίτητη καθώς αυτή αποτελείται από εννέα συνολικά σελίδες των οποίων η ευχέρεια ανάγνωσης κρίνεται επαρκής προς αντίληψη του περιεχομένου του συνόλου των όσων κατέθεσε στην κύρια εξέταση του. Επιπλέον, το περιεχόμενο αυτό αποτέλεσε και το υπόβαθρο του συνόλου της αντεξέτασης του έτσι ώστε η παράθεση της μαρτυρίας η οποία δόθηκε κατά τη διάρκεια αυτής επίσης προσφέρει επιπρόσθετη ευχέρεια καλύτερης αντίληψης και των όσων θέσεων ο ίδιος προέβαλλε εντός αυτής.

112 Παρατίθενται σε αυτό το μέρος της απόφασης τα θέματα σχετικά με τα οποία αντεξετάστηκε ενώ η σημασία και αποτέλεσμα αυτής της αντεξέτασης αποκαλύπτεται σε περισσότερη λεπτομέρεια στο μέρος της απόφασης εντός του οποίου παρατίθεται η αξιολόγηση της μαρτυρίας του. Συγκεκριμένα αντεξετάστηκε σε σχέση με τις θέσεις του ως προς τα ακόλουθα θέματα.

Αναφορικά με τα προσόντα του, τη δυνατότητα γνώσης του ιδίου ως προς τα γεγονότα τα οποία οδήγησαν στη δανειοδότηση των εναγόμενων από την ενάγουσα, τη σημασία και συνέπειες των εγγράφων τα οποία είχαν υπογραφεί από τους εναγόμενους, την εγκυρότητα του τεκμηρίου 33 σε σχέση με την επίδικη περίοδο υπογραφής της συμφωνίας δανείου και άλλων σχετικών εγγράφων από τους εναγόμενους, τις χρεώσεις από την ενάγουσα σε σχέση με το επίδικο δάνειο και την αποδοχή ή μη αυτών από τους εναγόμενους με τη συγκατάθεση τους, το νόμισμα στο οποίο έγινε η επίδικη δανειοδότηση, τον υπολογισμό του τόκου έχοντας ως βάση 360 ημέρες το χρόνο, τον τόκο ο οποίος θα επιβαλλόταν σε σχέση με τη συμφωνία εκχώρησης (τεκμήριο 7), τον καθορισμό του επιτοκίου Libor, την ύπαρξη και σημασία πειθαρχικής διαδικασίας εναντίον του ιδίου του Μ.

Υ. 1, το τεκμήριο 34 το οποίο βεβαίως προτάθηκε από τον μάρτυρα ως η ορθή βάση επί της οποίας να υπολογιζόταν το επιτόκιο Libor, την καθυστέρηση στην πληρωμή δόσεων από τους εναγόμενους και τον επηρεασμό από αυτή την καθυστέρηση ως προς την επιβολή τόκου, την επιβολή τόκου υπερημερίας σε σχέση και με τους δικούς του υπολογισμούς, την κεφαλαιοποίηση του τόκου και την ερμηνεία η οποία δόθηκε από τον Μ.

Υ. 1 ως προς το τεκμήριο 11 αναφορικά με την κατάσταση λογαριασμού στις αρχές του έτους 2004.

Η Μαρτυρία – Η Προφορική Κατάθεση του Μ. Υ. 2

113 Ως Μ. Υ. 2 κατέθεσε ο Κωνσταντίνος Ποτονίδης ουσιαστικά έτσι ώστε να καθίστατο εφικτή η κατάθεση μετάφρασης της γραπτής δήλωσης του εναγόμενου ως τεκμήριο 36. Αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα δεν υπέστη οποιαδήποτε αντεξέταση. Συνεπώς το Δικαστήριο δεν κρίνει σκόπιμη την οποιαδήποτε αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Υ. 2 ο οποίος ασφαλώς κρίνεται αξιόπιστος. Διευκρινίζεται παράλληλα πως όπως και η μαρτυρία του εναγόμενου 1 καταγραφόταν σύμφωνα με τη μετάφραση η οποία γινόταν ταυτόχρονα από τον Μ. Υ. 2 έτσι και το περιεχόμενο της γραπτής δήλωσης του εναγόμενου το οποίο λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο ασφαλώς δεν είναι το κείμενο στην αγγλική γλώσσα αλλά αυτό της μετάφρασης της γραπτής δήλωσης, δηλαδή το τεκμήριο 36.

Η Μαρτυρία – Η Προφορική Κατάθεση του Μ. Υ. 3

114 Ως Μ. Υ. 3 κατέθεσε ο εναγόμενος 1 υιοθετώντας αρχικά γραπτή δήλωση του το περιεχόμενο της οποίας αποτελούσε και το σύνολο της κύριας εξέτασης του. Η αναλυτική επανάληψη των όσων αναφέρονται εντός αυτής της γραπτής δήλωσης δεν κρίνεται αναγκαία προς αιτιολόγηση αυτής της απόφασης. Συνοπτικά ο εναγόμενος αναφέρεται στις συνθήκες σύναψης του επίδικου δανείου, το γεγονός της διαμονής του στο εξωτερικό για μεγάλο χρονικό διάστημα κυρίως σε σχέση και με τη δυνατότητα να είχε λάβει ταχυδρομικώς είτε τις καταστάσεις λογαριασμού είτε την επιστολή τερματισμού (τεκμήριο 12) ως επίσης και τα όσα ο ίδιος αντιλαμβανόταν αναφορικά με την λειτουργία του επίδικου λογαριασμού δανείου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη μαρτυρία του στην όση επικοινωνία είχε με την Μ. Ε. 2 σε σχέση με αυτή τη λειτουργία. Βασικός ισχυρισμός βεβαίως του εναγόμενου είναι η ύπαρξη ουσιαστικά νέας συμφωνίας με την ενάγουσα αναφορικά με τη διευθέτηση του επίδικου δανείου. Ανεξάρτητα δηλαδή και από το γεγονός της ύπαρξης της επιστολής τερματισμού.

Αναφέρεται βεβαίως και σε διάφορα καίρια σημεία της όλης υπεράσπισης των εναγόμενων. Όπως, παραδείγματος χάριν, την παράνομη χρέωση τόκων υπερημερίας ή την μεταφορά ποσού από άλλο λογαριασμό και χρέωση του επίδικου λογαριασμού δανείου ή τη στέρηση χρόνου για εξασφάλιση νομικής συμβουλής προ της υπογραφής της επίδικης συμφωνίας δανείου προβάλλοντας ακόμη και ισχυρισμό εξαναγκασμού των εναγόμενων από την τράπεζα να υπογράψουν τη συμφωνία δανείου (τεκμήριο 6) καθώς ο ίδιος και η εναγόμενη 2 είχαν ανάγκη το δάνειο.

Ισχυρίζεται μάλιστα πως υπέγραψε τη συμφωνία «στα τυφλά» (παράγραφος 30 της γραπτής δήλωσης). Βάσει και των ισχυρισμών του δεν προτείνει οποιαδήποτε εναλλακτική διευθέτηση της αξίωσης, παραδείγματος χάριν, μείωση αυτής αλλά αρνείται πως οφείλει το ποσό της αξίωσης. Σημειώνεται απλά πως η αναφορά στην παράγραφο 8 της γραπτής δήλωσης του εναγόμενου σε ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων με την Μ.

Ε. 2, σε σχέση με το τεκμήριο 22, προφανώς εκ παραδρομής αναφέρεται σε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 13/2/2004 αντί της ορθής ημερομηνίας, δηλαδή 13/12/2004.

115 Κατά την αντεξέταση του εναγόμενου αρχικά απλά επιβεβαιώθηκε η υπογραφή των διάφορων εγγράφων από τον ίδιο ως επίσης ουσιαστικά και το ίδιο το περιεχόμενο αυτών των εγγράφων. Βεβαίως επί ορισμένων θεμάτων ο εναγόμενος εξέφραζε αβεβαιότητα. Όπως, παραδείγματος χάριν, αναφορικά με την ισοτιμία του νομίσματος η οποία αναφέρεται επί του τεκμηρίου 3.

Σημειώνεται βεβαίως πως ο εναγόμενος δεν έδειχνε οποιοδήποτε δισταγμό σε σχέση με την αναγνώριση των υπογραφών του σε οποιαδήποτε τεκμήρια επιδεικνύονταν στον ίδιο. Βεβαίως προέβαλε και ισχυρισμό ως προς το κατά πόσο είχε διαβάσει τα έγγραφα τα οποία υπέγραψε. Όπως επίσης και ισχυρισμό ως προς το ότι η «τράπεζα» τον συμβούλεψε να πάρει το δάνειο σε ευρώ διότι το επιτόκιο ήταν μόνο 2% πάνω από το Libor.

Αν και δέχτηκε πως είχε δικηγόρο εντούτοις περιόρισε τον ρόλο του ως εντελώς τυπικό σε σχέση με την υπογραφή της συμφωνίας αγοράς της έπαυλης (τεκμήριο 8). Απορρίπτοντας ουσιαστικά πως προ της υπογραφής της επίδικης συμφωνίας δανείου είχε νομικό σύμβουλο. Βεβαίως καταβλήθηκε κάποια προσπάθεια κατά την αντεξέταση του, υπό μορφή ουσιαστικά καθοδηγητικής ερώτησης όπως συμφωνήσει ως προς το ότι είχε υπογράψει το τεκμήριο 6 (επίδικη συμφωνία δανείου) μετά και από ανάγνωση της.

Εισήγηση την οποία απέρριψε προσθέτοντας μάλιστα πως δεν μπορούσε να το διαβάσει καθότι ήταν πολύ δύσκολο για ένα «τεχνικό άνθρωπο» (ο εναγόμενος κατέθεσε ότι ήταν προγραμματιστής ηλεκτρονικών υπολογιστών) να το κατανοήσει. Πρόσθεσε πως το συγκεκριμένο έγγραφο ήταν σε τέτοια γλώσσα που ήταν δύσκολο για κάποιο να το κατανοήσει εκτός αν ήταν δικηγόρος.

Κατέληξε εξηγώντας πως η τράπεζα του είπε πως αυτό ήταν ένα τυποποιημένο έγγραφο και εφόσον η τράπεζα ήταν ένας σοβαρός οργανισμός, ο ίδιος εναπόθεσε την εμπιστοσύνη του στην τράπεζα και το υπέγραψε. Προέβαλε τον ίδιο ισχυρισμό αναφορικά και με τα τεκμήρια 7, 9 και 10, δηλαδή τις συμφωνίες εκχώρησης και το πληρεξούσιο έγγραφο.

116 Βεβαίως παρά και την αναγνώριση από τον εναγόμενο πως είχε δανειστεί το «ισοδύναμο» ποσό σε ευρώ των £125.000,00 με σκοπό να αγοράσει κατοικία από την εναγόμενη 3 εντούτοις όταν προκλήθηκε ουσιαστικά να απαντήσει κατά πόσο αναμενόταν να γίνει πιστευτός ο ισχυρισμός του ότι υπέγραψε τα σχετικά έγγραφα δίχως να τα διαβάσει η απάντηση του ήταν ότι ήταν πολύ δύσκολο να καταλάβει το περιεχόμενο των συγκεκριμένων εγγράφων και πως ακόμη και κατά την ημερομηνία της προφορικής κατάθεσης του δεν μπορούσε να τα κατανοήσει διότι έχουν γραφτεί με τέτοια γλώσσα που δεν μπορεί κάποιος εργάτης ή τεχνικός να τα κατανοήσει. Η μαρτυρία αυτή βεβαίως θα μπορούσε να προταθεί προς υποστήριξη των όσων αναφέρθηκαν στην τελική αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων αναφορικά με την εισήγηση ως προς την ύπαρξη παραβίασης των προνοιών του περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμου του 1996 (Ν.93(Ι)/1996όπως αυτός τροποποιήθηκε). Παράλληλα όμως δέχθηκε ο εναγόμενος ως ορθή την υποβολή ως προς το ότι υπέγραψε τα έγγραφα με τη δική του θέληση καθότι επιθυμούσε να αποκτήσει κατοικία από την εναγόμενη 3.

117 Αντεξετάστηκε ο εναγόμενος και σε σχέση με τα στοιχεία της ταχυδρομικής διεύθυνσης του. Η επίδειξη σε αυτόν του τεκμηρίου 17 προς απόδειξη της δήλωσης της ταχυδρομικής διεύθυνσης του στην τρίτη σελίδα του τεκμηρίου αγνοούσε και το δεδομένο της ταχυδρομικής διεύθυνσης η οποία αναφερόταν στην πρώτη σελίδα και η οποία όντως περιορίζεται σε αναφορά ταχυδρομικής θυρίδας. Επιπλέον, ο εναγόμενος ισχυρίστηκε πως κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία (20/6/2002) η έπαυλη ήταν υπό ανέγερση.

118 Βεβαίως παραδέχτηκε ο εναγόμενος πως όντως αναφέρεται στο ηλεκτρονικό του μήνυμα ημερομηνίας 1/3/2007 ότι είχε παραλάβει τον τερματισμό του επίδικου δανείου από την τράπεζα. Στη συνέχεια ο εναγόμενος αναγνώρισε το τεκμήριο 12 (ειδοποίηση τερματισμού) ως την επιστολή η οποία αναφέρεται στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 1/3/2007. Στη συνέχεια η αχρείαστη επίδειξη του τεκμηρίου 21, το οποίο ουσιαστικά αποτελεί δυσανάγνωστο φωτοαντίγραφο ομαδικής απόδειξης κατάθεσης συστημένων αντικειμένων, στον εναγόμενο δικαιολογημένα δεν προκάλεσε οποιαδήποτε αντίδραση αναγνώρισης αλλά διαφωνίας ως προς τη λήψη της ειδοποίησης τερματισμού ημερομηνίας 22/11/2005 ως επίσης και ισχυρισμούς του εναγόμενου πως κατά την περίοδο αυτή αλλά ακόμη και μέχρι μετά και από τα Χριστούγεννα βρισκόταν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εν πάση περιπτώσει ο εναγόμενος δεν αρνήθηκε πως όντως το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 1/3/2007 επιβεβαιώνει τη λήψη του τεκμηρίου 12 το οποίο πήρε από την ιδιαιτέρα του μέσω τηλεομοιότυπου.

119 Δόθηκε αφορμή τότε στον εναγόμενο να εκφράσει τη διαφωνία του ως προς το ότι ο τερματισμός έγινε σύμφωνα με τους όρους του τεκμηρίου 6 καθότι όπως ισχυρίστηκε ο ίδιος υλοποιούσε της υποχρεώσεις του με την τράπεζα. Η έκπληξη του ως προς την παραλαβή της ειδοποίησης τερματισμού οφειλόταν στο γεγονός πως ο ίδιος ήταν σε επικοινωνία με την τράπεζα και είχε καλύψει τις καθυστερημένες δόσεις του μέχρι και την ημερομηνία η οποία του ζητήθηκε από την τράπεζα. Αρνήθηκε όμως να σχολιάσει τα όσα αναφέρει στην παράγραφο 23 της γραπτής δήλωσης του σε σχέση με τη δυνατότητα τερματισμού με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σε συνάρτηση και με τον όρο 18 του τεκμηρίου 6 εντός του οποίου δεν αναφέρεται ο συγκεκριμένος τρόπος τερματισμού.

120 Βεβαίως στη συνέχεια της αντεξέτασης του μετά και από ερωτήσεις αναφορικά με πληρωμές έναντι του δανείου, παρά και τη συμφωνία του ως προς το ότι φυσικά η πληρωμή η οποία αναφέρεται στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 23/10/2007 έγινε μετά από την ημερομηνία του τεκμηρίου 12 (22/11/2005), πρόσθεσε όμως και τον εξής σημαντικό ισχυρισμό. Ότι ο ίδιος δεν είχε δει την ειδοποίηση τερματισμού μέχρι και το 2007. Επομένως, όπως πρόσθεσε, κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας του με την τραπεζική λειτουργό, συνέχισε με τις πληρωμές του δανείου του και κάλυψε τις καθυστερήσεις. Μάλιστα η τραπεζική λειτουργός συμπεριφέρθηκε και ενήργησε ωσάν να μην υπήρχε η ειδοποίηση τερματισμού και συνέχισε να λαμβάνει τις καθυστερημένες πληρωμές του.

121 Υποβλήθηκε επίσης στον εναγόμενο πως από τις 12/11/2003 παρέλειψε να καταβάλει οποιαδήποτε δόση έναντι της συμφωνίας δανείου προς την τράπεζα. Θέση με την οποία συμφώνησε δίχως οποιαδήποτε ένδειξη δισταγμού.

122 Σε μεταγενέστερη ημερομηνία, κατά τη συνέχιση της αντεξέτασης του, ο εναγόμενος αναφέρθηκε σε λεπτομέρειες αναφορικά με την ολοκλήρωση και παράδοση της έπαυλης στις 30/8/2002 αλλά μετακόμιση εντός αυτής τον Μάρτιο του 2003 συνδέοντας επίσης και την παράδοση της με την πληρωμή των δόσεων διαφοροποιώντας την ημερομηνία μετατροπής σε ευρώ. Συμφώνησε επίσης γενικά με τα όσα αναφέρονταν εντός της πρώτης σελίδας του τεκμηρίου 22 αναφορικά με την ενημέρωση την οποία είχε λάβει από την Μ. Ε. 2 στην μεταξύ τους ηλεκτρονική αλληλογραφία. Εξέφρασε διαφωνία ως προς το υπόλοιπο στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 3/4/2007 στην τρίτη σελίδα του τεκμηρίου 28. Δέχτηκε όμως σε σχέση με αυτή τη μορφή επικοινωνίας πως η ανταπόκριση ήταν άμεση από την τράπεζα. Αν και δέχτηκε πως δεν ενημέρωσε την τράπεζα για αλλαγή διεύθυνσης εξήγησε πως αυτό οφειλόταν στη θέση του, στην οποία ενέμεινε, ως προς το ότι η τράπεζα ήταν ενήμερη από την αρχή αναφορικά με την ορθή ταχυδρομική διεύθυνση του.

123 Ενέμεινε στη θέση του ως προς το ότι η Μ. Ε. 2 αναφερόταν σε δόσεις και πως του ζήτησε πληρωμές έτσι ώστε να μην τερματιστεί το δάνειο (παράγραφος 16 της γραπτής δήλωσης και σχετικό ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 7/8/2007 στο τεκμήριο 28). Ουσιαστικά η θέση του εναγόμενου ήταν ότι ποτέ δεν αναφερόταν στην επικοινωνία του με την Μ. Ε. 2 πως ο τερματισμός ήταν σε ισχύ.

124 Επίσης ο εναγόμενος κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης αναφερόταν και στο περιεχόμενο της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας μεταξύ του και της Μ. Ε. 2 έτσι ώστε να υποστηρίξει δικές του θέσεις ως προς την ορθότητα της δικής του αντίληψης σε σχέση με τα γεγονότα. Βασική θέση βεβαίως την οποία προέβαλε ήταν πως η τράπεζα είχε υπαναχωρήσει από συμφωνία στην οποία είχε καταλήξει μαζί της.

125 Βεβαίως ο εναγόμενος εξέφραζε και θέσεις οι οποίες βασίζονταν σε νομική συμβουλή την οποία είχε λάβει από τον δικηγόρο του. Όπως, παραδείγματος χάριν, ότι η επιβολή τόκων υπερημερίας είναι παράνομη. Εξέφραζε επίσης και δικές του υποψίες εκτός δικογράφων, όπως όταν απέρριψε υποβολή ότι η αγωγή καταχωρίσθηκε διότι είχε παραβιάσει την επίδικη συμφωνία δανείου. Ότι δηλαδή η αγωγή καταχωρίσθηκε με σκοπό η ενάγουσα να ρευστοποιήσει την περιουσία του με πιθανότητα να την πωλήσει στην εναγόμενη 3.

Αξιολόγηση της Μαρτυρίας

126 Διευκρινίζεται πως, παρά και τη σειρά με την οποία παρατίθεται πιο κάτω, ασφαλώς η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα ο οποίος κατέθεσε δεν γίνεται επί μίας απομονωμένης βάσης από την υπόλοιπη μαρτυρία αλλά αντιθέτως αποτελεί αποτέλεσμα εξέτασης και συνολικής αντίληψης από το Δικαστήριο όλης της μαρτυρίας η οποία παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της δίκης.

127 Όπως αναφέρεται σχετικά και στις σελίδες 1061 έως 1062 της απόφασης Στυλιανίδης ν. Χατζηπίερα (1992) 1Β Α. Α. Δ. 1056, η αξιολόγηση μαρτυρίας δεν περιορίζεται μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά αλλά είναι επιθυμητό όπως η μαρτυρία να συσχετίζεται, να αντιπαραβάλλεται και να διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, ως προσέγγιση η οποία επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και ενισχύει την πίστη του κοινού στη δικαστική διαδικασία. Ενώ, όπως προστίθεται πιο κάτω εντός της ίδιας απόφασης, στην πραγματικότητα τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεων της.

Αξιολόγηση της Μαρτυρίας – Η Μαρτυρία της Μ. Ε. 1

128 Η Μ. Ε. 1 κατέθετε με ετοιμότητα και ευθύτητα κατά την αντεξέταση της περιορίζοντας σε κάθε περίπτωση την εμβέλεια των απαντήσεων της στο βαθμό της δικής της γνώσης παρέχοντας παράλληλα εύλογες εξηγήσεις σε όσες περιπτώσεις η ίδια δεν ήταν σε θέση είτε να απαντήσει την οποιαδήποτε ερώτηση είτε να τοποθετηθεί σε σχετική υποβολή.

Επίσης η Μ. Ε. 1 απαντούσε με ηρεμία και περισσή λογικότητα σε υποβολές οι οποίες εμπεριείχαν στοιχεία σκοπιμότητας στις ενέργειες της ενάγουσας, ως τράπεζα, εναντίον των εναγόμενων, επεξηγώντας σε κάθε περίπτωση τις πραγματικές, κατά την ίδια, προθέσεις της ενάγουσας σε σχέση με τις συναλλαγές της με τους εναγόμενους.

Παραδείγματος χάριν, αναφορικά με την κατ΄ ισχυρισμό δεσπόζουσα θέση την οποία η ενάγουσα κατείχε όταν κάλεσε τους εναγόμενους να υπογράψουν την επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου. Βεβαίως οι απαντήσεις οι οποίες δόθηκαν από την Μ. Ε. 1 δεν προκαθορίζουν το οποιοδήποτε συμπέρασμα του Δικαστηρίου αναφορικά με την νομική πτυχή της αγωγής.

Αυτό το οποίο όμως αναγνωρίζεται από το Δικαστήριο δεν είναι η νομική ορθότητα της οποιασδήποτε τοποθέτησης της Μ. Ε. 1 αλλά η σταθερή διατήρηση των απαντήσεων της εντός του δικού της πλαισίου γνώσης και αντίληψης των διαδικασιών στις οποίες αναφερόταν δίχως παράλληλα να εξέφραζε με αδικαιολόγητη εμμονή την οποιαδήποτε νομικά ανεπίτρεπτη άποψη αναφορικά με τα γεγονότα, ιδιαίτερα δε όπως αυτά αντικατοπτρίζονται βάσει και του περιεχομένου των εγγράφων σε σχέση με το οποίο η ίδια αντεξεταζόταν.

Παράδειγμα της συνειδητής διατήρησης της μαρτυρίας της Μ. Ε. 1 εντός του πλαισίου τόσο της δικής της γνώσης όσο και της προβαλλόμενης ιδιότητας της ως υπάλληλος της ενάγουσας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της, αποτελεί και η δηλωμένη αδυναμία της να αναφέρει περισσότερες λεπτομέρειες αναφορικά με το επιτόκιο ή LIBOR.

Βεβαίως αν και σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε να θεωρηθεί πως η Μ. Ε. 1 όντως εξέφραζε άποψη, η σημασία αυτών μετριάζεται από το γεγονός πως καθίσταται και δύσκολο έχοντας υπόψη την πραγματικά αφελή απλότητα τέτοιων απαντήσεων αυτές να θεωρηθούν καν ως απόψεις της μάρτυρος - επί θεμάτων αναφορικά με τα οποία δεν ισχυρίστηκε να κατέχει οποιαδήποτε ειδικότητα - παρά μόνο ως απλή και πιστή έκφραση της υπαλληλικής πεποίθησης της ως προς το ότι η εργοδότρια της ενάγουσα δεν θα προέβαινε σε οποιαδήποτε νομικά ανεπίτρεπτη πράξη.

Άλλο παράδειγμα αποτελεί και η απάντηση της πως δεν νόμιζε ότι οι χρεώσεις προμηθειών από την ενάγουσα ήταν καταχρηστικές. Με επανάληψη και πάλι της βασικής της θέσης πως εφόσον αυτές ήταν «μέσα» στη συμφωνία τότε δεν θα μπορούσε να ήταν καταχρηστικές.

129 Αναδεικνύεται αυτή η διαπίστωση ως προς τη γενικότερη προσέγγιση της μάρτυρος από το εξής παράδειγμα. Υποβλήθηκε στη μάρτυρα ότι οι επίδικοι προβλεπόμενοι τόκοι υπερημερίας είναι παράνομοι. Η απάντηση της Μ. Ε. 1 ήταν ότι από τη στιγμή που συμπεριλαμβάνονται στη συμφωνία δανείου τότε δεν είναι παράνομοι.

130 Τονίζεται πως όσο και να λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο η μαρτυρία όχι μόνο της Μ. Ε. 1 αλλά και των υπόλοιπων μαρτύρων οι οποίοι κατέθεσαν αναφορικά με το ίδιο θέμα, ασφαλώς η νομιμότητα επιβολής των οποιωνδήποτε τόκων δεν καθορίζεται αποκλειστικά από αυτή τη μαρτυρία, αλλά από το ίδιο το Δικαστήριο ασκώντας την κρίση του επί του συγκεκριμένου νομικού και όχι μόνο πραγματικού θέματος. Ιδιαίτερα δε από τέτοιου είδους απαντήσεις, όπως την προαναφερόμενη, το οποιοδήποτε νόημα των οποίων βεβαίως αυτοαναιρείται από την ίδια την κυκλοειδή λογική τους καθώς ενώ υποβάλλεται η ύπαρξη παρανομίας εξαιτίας του περιεχομένου της επίδικης συμφωνίας δανείου, η μάρτυρας, απορρίπτοντας τη συγκεκριμένη θέση, δεν βασίζεται σε οποιουσδήποτε εξωγενείς παράγοντες (παραδείγματος χάριν, η ύπαρξη σχετικής νομοθεσίας) αλλά απλώς στο ίδιο το περιεχόμενο της συμφωνίας ∙ η νομιμότητα της εφαρμογής των όρων της οποίας βεβαίως αμφισβητείται ευθέως από τους εναγόμενους.

131 Τονίζεται και πάλι η ετοιμότητα της Μ. Ε. 1 να αναγνωρίσει την οποιαδήποτε αδυναμία της ιδίας να απαντήσει ερωτήσεις ή να τοποθετηθεί σχετικά με υποβολές του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων, ουσιαστικά ως ένα θετικό στοιχείο αναφορικά με την αξιολόγηση της αξιοπιστίας της ως μάρτυρας καθώς με ειλικρίνεια απέφευγε την άκαρπη προσπάθεια να εκφράσει αβάσιμες απόψεις ή αστήρικτες τοποθετήσεις ή να προβάλει ισχυρισμούς προσπαθώντας να μαντέψει οτιδήποτε για το οποίο δεν ήταν σε θέση να απαντήσει. Βεβαίως αυτή η ειλικρινής και σταθερή στάση της Μ. Ε. 1 καθ΄ όλη τη διάρκεια της αντεξέτασης της παρείχε και έναυσμα για τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων να υποβάλει στην Μ. Ε. 1 τη θέση ότι όπως η ίδια δεν ήταν σε θέση να απαντήσει διότι δεν είχε τις απαραίτητες γνώσεις, ούτε και οι εναγόμενοι γνώριζαν. Η θέση αυτή όμως αποτελεί επιχείρημα το οποίο μπορεί να εξεταστεί από το Δικαστήριο και στο βαθμό στον οποίο η βασιμότητα αυτής είναι δυνατό να στηριχθεί και στις απαντήσεις της Μ. Ε. 1 ως μέρος της μαρτυρίας η οποία λαμβάνεται υπόψη επί του προκειμένου, ασφαλώς αυτό γίνεται.

132 Το γεγονός ότι η Μ. Ε. 1 κατέθετε εντός του πλαισίου της δικής της γνώσης, ουσιαστικά αυτοπεριορίζοντας τον εαυτό της στα όσα γνώριζε, αυξάνει και την πειστικότητα συγκεκριμένων απαντήσεων της επί αμφισβητούμενων θεμάτων, ιδιαίτερα δε στις περιπτώσεις όπου οι εναγόμενοι είτε δεν παρουσίασαν μαρτυρία καθόλου ή η μαρτυρία η οποία όντως παρουσιάστηκε δεν κρίνεται ως πειστική.

133 Παραδείγματος χάριν, αναφορικά με τις 5 καταχωρίσεις στον επίδικο λογαριασμό στις αρχές του έτους 2004. Θέτοντας το πολύ απλά η θέση ότι οι εναγόμενοι όντως κατέβαλαν 5 δόσεις και ότι αυτές λανθασμένα καταχωρίσθηκαν στη στήλη χρέωσης δεν υποστηρίχθηκε από ανάλογη μαρτυρία από τον εναγόμενο 1 προς στοιχειοθέτηση της ύπαρξης τέτοιων πληρωμών. Ουσιαστικά η θέση η οποία υποβλήθηκε προς την Μ. Ε. 1 εντάσσεται στη γενικότερη αμφισβήτηση ως προς την ορθότητα της τήρησης του επίδικου λογαριασμού αγνοώντας παράλληλα και την ύπαρξη μαρτυρίας με την οποία αναδεικνύεται και επιβεβαίωση των ισχυρισμών της Μ. Ε. 1 αλλά και της ορθότητας του τεκμηρίου 11 σε σχέση με το έτος 2004 και το υπόλοιπο του λογαριασμού δανείου προ της επιβολής τόκου.

134 Συγκεκριμένα στη δεύτερη σελίδα του τεκμηρίου 22 (ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου) σε μήνυμα ημερομηνίας 13/12/2004 ο εναγόμενος ενημερώνεται πως το υπόλοιπο του λογαριασμού δανείου είναι €195.555,00 ενώ οι καθυστερημένες δόσεις είναι 10,2 για το συνολικό ποσό των €24.361,00. Ο εναγόμενος στο απαντητικό του μήνυμα ημερομηνίας 7/1/2005 δεν ισχυρίζεται την πληρωμή 5 δόσεων στις αρχές του 2004 αλλά ούτε και αμφισβητεί το υπόλοιπο των €195.555,00 ενώ ενημερώνει την Μ. Ε. 2 πως θα αποστείλει 7.000,00 στερλίνες εντός ολίγων ημερών. Βεβαίως όπως επεσήμανε και η Μ. Ε. 1 το υπόλοιπο του λογαριασμού μετά και από τις 8 καταχωρίσεις ημερομηνίας 5/3/2004 συμφωνεί με το υπόλοιπο ημερομηνίας 31/12/2003, δηλαδή με την αμέσως προηγούμενη κατάσταση λογαριασμού. Πραγματικά, έχοντας υπόψη τα προαναφερόμενα στοιχεία πως θα ήταν δυνατό να κριθεί ως βάσιμη η υποβολή αναφορικά με συμπεριφορά της ενάγουσας με ανέντιμο και δόλιο τρόπο εξαιτίας της συγκεκριμένης κατάστασης λογαριασμού;

135 Διατηρώντας υπόψη και τα όσα αναφέρονται πιο πάνω η Μ. Ε. 1 κρίνεται αξιόπιστη ως μάρτυρας ενώ βεβαίως η θετική αξιολόγηση αυτή της ίδιας ως μάρτυρας γίνεται με επιφύλαξη και των όσων αναφέρονται πιο πάνω αναφορικά με τη φύση της μαρτυρίας της σε σχέση με τα όσα κατέθεσε καθώς το Δικαστήριο αποδέχεται ως αξιόπιστες τις απαντήσεις της οι οποίες συνδέονται με γεγονότα ως προς την πρακτική την οποία η ενάγουσα εφάρμοζε διατηρώντας υπόψη βεβαίως και τις αναφορές της στα επίδικα έγγραφα προς υποστήριξη των απαντήσεων της.

136 Ουσιαστικά αυτό το οποίο επισημαίνεται από το Δικαστήριο είναι πως σε μεγάλο βαθμό η βασιμότητα των απαντήσεων της Μ. Ε. 1 ελέγχεται και από την υπόλοιπη μαρτυρία η οποία έχει παρουσιαστεί προς απόδειξη της αξίωσης της ενάγουσας. Όπως, παραδείγματος χάριν, όταν ερωτήθηκε κατά πόσο επιτρεπόταν η χρέωση τόκων επί των ασφαλίστρων, η αναφορά της στον όρο 7 του τεκμηρίου 9 σε σχέση με το δικαίωμα της ενάγουσας να ασφαλίζει το επίδικο ακίνητο και την υποχρέωση των εναγόμενων να επωμίζονται τόσο το κόστος αυτής της ασφάλισης ως επίσης και τόκο σύμφωνα με το συμφωνημένο ποσοστό βάσει των συμφωνιών οι οποίες είχαν υπογραφεί μεταξύ της και των εναγόμενων.

Αξιολόγηση της Μαρτυρίας – Η Μαρτυρία της Μ. Ε. 2

137 Αναφορικά με την αξιολόγηση της μαρτυρίας της Μ. Ε. 2 παρατηρούνται τα ακόλουθα.

138 Παρά και το γεγονός πως η Μ. Ε. 2 έδιδε μαρτυρία ως υπάλληλος της ενάγουσας και όπως ήταν λογικά αναμενόμενο υποστήριζε τόσο την ύπαρξη όσο και τη νομιμότητα συμβατικών δικαιωμάτων της ενάγουσας αλλά και τη δυνατότητα εφαρμογής αυτών ως προς την οποιαδήποτε πτυχή της γενικότερης συμβατικής σχέσης μεταξύ της και των εναγόμενων, εντούτοις παράλληλα ήταν εμφανής η σταθερή διάθεση της να καταθέτει με ειλικρίνεια αναφορικά με τα όσα η ίδια ήταν σε θέση είτε να γνωρίζει είτε έτσι ώστε να εκφράζει την οποιαδήποτε θέση βάσει και της γενικότερης εμπειρίας της ως τραπεζικός υπάλληλος αναφορικά με την πραγματικότητα της γενικότερης συμβατικής σχέσης μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων σύμφωνα βεβαίως με τη δική της αντίληψη των δεδομένων αυτής της σχέσης και της σημασίας τους ως προς τα επίδικα θέματα της αγωγής.

139 Η ειλικρίνεια της ήταν τέτοια έτσι ώστε σε ορισμένα σημεία της προφορικής κατάθεσης της να κατέθετε με τρόπο ο οποίος εκ πρώτης όψεως θα μπορούσε, εάν η απάντηση της απομονωνόταν από το σύνολο των όσων κατέθετε, να θεωρηθεί πως πρόσφερε και υποστήριξη σε θέσεις των εναγόμενων. Όπως, παραδείγματος χάριν, όταν ερωτήθηκε για πρώτη φορά αναφορικά με το ποσοστό των τόκων υπερημερίας με το οποίο θα έπρεπε να χρεωνόταν ο λογαριασμός του επίδικου δανείου. Βεβαίως στη συνέχεια δόθηκε η ευκαιρία στην ίδια να τοποθετηθεί με πληρέστερο τρόπο αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα σε σχέση και με τη δυνατότητα αλλά και το δικαίωμα της τράπεζας για διαφοροποίηση αυτού του ποσοστού.

140 Σημασία σε σχέση με την αξιολόγηση της αξιοπιστίας της Μ. Ε. 2 βεβαίως δεν έχει μόνο το ίδιο το περιεχόμενο των απαντήσεων της αλλά η ετοιμότητα της κατά την αντεξέταση της να απαντήσει ερωτήσεις και να τοποθετηθεί σε σχέση με υποβολές δίχως να αποκαλύπτεται η οποιαδήποτε ένδειξη υπεκφυγής ή διστακτικότητας ή ακόμη και σκοπιμότητας στον τρόπο με τον οποίο απαντούσε. Παρατηρήθηκε από το Δικαστήριο ο στιγμιαίος επηρεασμός σε κάποιο βαθμό του τρόπου με τον οποίο απαντούσε σε περιπτώσεις έγερσης ενστάσεων από την ευπαίδευτη δικηγόρο της ενάγουσας όχι όμως σε τέτοιο βαθμό είτε επηρεασμού είτε διάρκειας αυτού έτσι ώστε να μπορούσε να επηρεαστεί αρνητικά η γενικότερη αξιολόγηση της αξιοπιστίας της από αυτό τον παράγοντα. Επίσης, η πραγματικότητα είναι πως ούτε και διαπιστώνεται να είχε εγερθεί μεγάλος αριθμός ενστάσεων κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης της ή η έγερση αυτών να διαδραμάτισε οποιοδήποτε ιδιαίτερα σημαντικό ή καθοριστικό ρόλο ως προς την ουσία των όσων η Μ. Ε. 2 κατέθεσε στο σύνολο τους κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης της.

141 Επιπλέον, διαπιστώνεται από το Δικαστήριο η ύπαρξη μίας σταθερής λογικότητας στις απαντήσεις της ιδιαίτερα δε ως προς τις δυνατότητες οι οποίες υπήρχαν στη διάθεση του εναγόμενου (ο οποίος διατηρούσε και κάποιας μορφής επικοινωνίας με την ίδια) αναφορικά με την αμφισβήτηση των οποιωνδήποτε χρεώσεων.

142 Γενικά η εντύπωση η οποία δημιουργήθηκε από την προφορική κατάθεση της Μ. Ε. 2 ως μάρτυρας ήταν ιδιαίτερα θετική ενώ πραγματικά δεν διαπιστώνεται να υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος βάσει του οποίου να είναι δυνατό η μάρτυρας αυτή να μην κριθεί αξιόπιστη όπως και κρίνεται βεβαίως. Βεβαίως ανεξαρτήτως και από τη θετική αξιολόγηση της αξιοπιστίας της Μ. Ε. 2 ως μάρτυρας το Δικαστήριο δεν περιορίζεται από αυτό το δεδομένο ως προς το ενδεχόμενο απόρριψης είτε μέρους είτε εξ ολοκλήρου της εκδοχής της ενάγουσας αναφορικά με τη νομική πτυχή της αγωγής.

Αξιολόγηση της Μαρτυρίας – Η Μαρτυρία της Μ. Ε. 3

143 Αναφορικά με την αξιολόγηση της μαρτυρίας της Μ. Ε. 3 υπενθυμίζεται απλά ότι παρά και την μη αντεξέταση της ασφαλώς η αναντίλεκτη μαρτυρία της δεν μπορεί παρά να ιδωθεί και ληφθεί υπόψη διατηρώντας υπόψη και τη δήλωση της ευπαίδευτης δικηγόρου της ενάγουσας ως προς τον περιορισμό της αξίωσης αναφορικά με τα ασφάλιστρα. Ούτε και διαπιστώνεται οποιοσδήποτε άλλος λόγος έτσι ώστε η μάρτυρας αυτή να μην κριθεί αξιόπιστη όπως και κρίνεται βεβαίως.

Αξιολόγηση της Μαρτυρίας – Η Μαρτυρία του Μ. Υ. 1

144 Ασφαλώς η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Υ. 1 επηρεάζεται από το γεγονός πως ο ίδιος προτάθηκε από τους εναγόμενους ως εμπειρογνώμονας. Συνεπώς το Δικαστήριο προσεγγίζει τη μαρτυρία του διατηρώντας υπόψη πως ουσιαστικά ο Μ. Υ. 1 δεν είναι μάρτυρας γεγονότων αλλά μάρτυρας ο οποίος, ως εμπειρογνώμονας, αναμενόταν όπως δώσει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα στοιχεία και πληροφορίες έτσι ώστε να μπορέσει το δικαστήριο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα. Όπως έχει νομολογηθεί οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ. σχετικά την απόφαση Cybarco Ltd. v. Kovascik (2001) 1 Γ Α. Α. Δ. 2013).

145 Κατ΄ αρχάς η ίδια η γραπτή δήλωση του Μ. Υ. 1 από μόνη της ακόμη και χωρίς να είχε ακολουθήσει η αντεξέταση του προκαλεί μία πρώτη αρνητική εντύπωση ως προς τη βασιμότητα της μαρτυρίας αυτού του μάρτυρα. Η αρνητική αυτή πρώτη εντύπωση στη συνέχεια, μετά και από την ολοκλήρωση της εκτεταμένης αντεξέτασης του, μετατράπηκε σε τελική κρίση του Δικαστηρίου ως προς το εξής. Ενώ θα μπορούσε το είδος της μαρτυρίας το οποίο προσφέρθηκε από τον συγκεκριμένο μάρτυρα να ήταν πραγματικά βοηθητικό για το Δικαστήριο έτσι ώστε να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα εν τέλει αυτό το οποίο διαπιστώνεται είναι πως η μαρτυρία του μάρτυρα αυτού σε καμία περίπτωση δεν παρέχει ασφαλή βάση επί της οποίας όντως το Δικαστήριο να βοηθηθεί προς αυτό το σκοπό.

146 Ανεξάρτητα και από την αρνητική αυτή αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Υ. 1 διατηρώντας υπόψη τη μακρόχρονη του πείρα στον τραπεζικό τομέα αλλά και τα υπόλοιπα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα του, τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν, το Δικαστήριο αποδέχεται τον μάρτυρα αυτό ως εμπειρογνώμονα στον συγκεκριμένο τομέα. Ουσιαστικά η αρνητική αξιολόγηση του ως μάρτυρα βασίζεται και σε αυτή την αποδοχή. Καθότι θα ανέμενε το Δικαστήριο, έχοντας υπόψη τόσο τα ακαδημαϊκά όσο και επαγγελματικά προσόντα του, σε συνδυασμό με την μακρόχρονη πείρα του, πως ο συγκεκριμένος μάρτυρας θα βρισκόταν σε ιδανική θέση να παράσχει βοήθεια προς το Δικαστήριο παρουσιάζοντας μία όσο το δυνατό πιο σαφή και πειστική εκδοχή αναφορικά με τα στοιχεία τα οποία είχαν τεθεί στη διάθεση του και τα οποία είχε αναλύσει με σκοπό να παρουσιάσει τη μαρτυρία του. Αντιθέτως σαφώς διαπιστώνεται πως μοναδικό μέλημα του συγκεκριμένου μάρτυρα ήταν να επιβεβαιώσει και ενισχύσει με κάθε δυνατό τρόπο την όλη εκδοχή των εναγόμενων ανεξάρτητα και από τη βασιμότητα αυτής.

147 Όπως ο ίδιος εξήγησε, υπό την ιδιότητα του ως πρώην τραπεζικός υπάλληλος, βρισκόταν σε θέση να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο η ενάγουσα δανειοδότησε τους εναγόμενους αλλά και παράλληλα να αξιολογήσει κατά πόσο η ενάγουσα ενήργησε προς όφελος των εναγόμενων ή όχι. Βεβαίως όσο και να έθετε ο ίδιος ο Μ. Υ. 1 ένα δικό του ουσιαστικά κριτήριο αναφορικά με το σκοπό της μαρτυρίας του εντούτοις αυτό από μόνο του δεν αλλοιώνει τη νομική πτυχή του όλου θέματος και ούτε και τίθεται αυτό ως η βάση επί της οποίας το Δικαστήριο καλείται να κρίνει τα επίδικα θέματα. Ασφαλώς και λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο η μαρτυρία αυτή προς ανάδειξη των θέσεων γενικά των εναγόμενων όπως αυτή παρατίθεται εντός της έκθεσης υπεράσπισης τους. Όχι μόνο είναι με αυτό τον τρόπο που το Δικαστήριο προσεγγίζει τη μαρτυρία του Μ. Υ. 1 αλλά η πραγματικότητα είναι πως καταβλήθηκε κάθε δυνατή προσπάθεια όπως αυτή η μαρτυρία μελετηθεί με προσοχή διατηρώντας υπόψη το ενδεχόμενο όντως αυτή εν τέλει να κρινόταν ως μαρτυρία η οποία να παρείχε ένα ασφαλές υπόβαθρο επί του οποίου το Δικαστήριο να βασιζόταν έτσι ώστε να δικαιολογείτο και η αποδοχή των διαφόρων θέσεων των εναγόμενων.

148 Όμως εν τέλει αυτό το οποίο διαπιστώνεται είναι πως ο μάρτυρας αυτός στόχο είχε όχι να βοηθήσει το Δικαστήριο στο έργο του αλλά απλώς να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των εναγόμενων απηχώντας ουσιαστικά τις θέσεις αυτών όπως αυτές παρατίθενται εντός της έκθεσης υπεράσπισης τους και όπως αυτές προωθήθηκαν κατά την αντεξέταση των Μ. Ε. 1 και Μ. Ε. 2.

149 Παραδείγματος χάριν, ως προς το γεγονός ότι το ευρώ ήταν το νόμισμα στο οποίο είχε γίνει το δάνειο. Παρά και το γεγονός πως ασφαλώς και δεν αποκλείεται να ήταν πιο συμφέρουσα η επιλογή άλλου νομίσματος για τη δανειοδότηση των εναγόμενων αυτό από μόνο του δεν δημιουργεί οποιοδήποτε καθήκον στην ενάγουσα ως τράπεζα έτσι ώστε να είχε καθοδηγήσει σχετικά τους εναγόμενους. Θα αναμενόταν από το Δικαστήριο όπως ο μάρτυρας αυτός βοηθήσει σχετικά ως προς την άσκηση της κρίσης του επί του θέματος με αναφορές σε παρόμοιες περιπτώσεις βάσει και της δικής του μακρόχρονης πείρας ως τραπεζικός υπάλληλος ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα αναμενόταν από τους υπαλλήλους ενός τραπεζικού οργανισμού να ασκήσουν τα καθήκοντα τους ή ακόμη και σχετικούς κανόνες πρακτικής, εάν βεβαίως αυτοί υπήρχαν κατά τον ουσιώδη χρόνο της αγωγής.

150 Αντί αυτού, αν και ο μάρτυρας παρέχει το σκεπτικό αλλά και την κατάληξη του επί του συγκεκριμένου θέματος εντούτοις δεν στοιχειοθετεί ουσιαστικά, κατά τη δική του θέση, τον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο η ενάγουσα θα έπρεπε να είχε ενεργήσει στη συγκεκριμένη περίπτωση ενδεχομένως και βάσει συνήθους πρακτικής των τραπεζών γενικά.

151 Σημειωτέον επίσης πως επί του συγκεκριμένου θέματος δεν υπάρχει οποιαδήποτε συγκεκριμένη αναφορά εντός της έκθεσης υπεράσπισης, παραδείγματος χάριν ως προς την ύπαρξη καθήκοντος της τράπεζας να είχε συμβουλέψει τους εναγόμενους ως προς την επιλογή του νομίσματος στο οποίο θα διεκπεραιωνόταν η δανειοδότηση τους, αφήνοντας ουσιαστικά το θέμα αυτό όχι εντελώς εκτός δικογράφων αλλά ως θέμα το οποίο ενδεχομένως να εντασσόταν στο γενικότερο κεφάλαιο του ισχυρισμού περί επιβολής καταχρηστικών ή παράνομων χρεώσεων του επίδικου λογαριασμού δανείου. Υπό την έννοια, παραδείγματος χάριν, των χρεώσεων για μετατροπή του νομίσματος κατά την πληρωμή δόσεων ή άλλων ποσών έναντι του επίδικου δανείου. Συνεπώς, εύλογα θα αναμενόταν η προώθηση του συγκεκριμένου θέματος μέσω της μαρτυρίας του Μ. Υ. 1 να είχε επιτευχθεί με πιο στοχευμένο και κατ΄ επέκταση πειστικό τρόπο.

152 Διευκρινίζεται δηλαδή πως ανεξάρτητα και από τη νομική πτυχή του θέματος, η απλή και απομονωμένη ουσιαστικά κατάληξη του μάρτυρα, δίχως αυτή να συνδέεται άμεσα με υποχρεώσεις ή καθήκοντα της ενάγουσας, στα οποία ο Μ. Υ. 1 να αναφερόταν, ως προς το ότι η σύναψη του δανείου επιβάρυνε άνευ λόγου το λογαριασμό των εναγόμενων προς όφελος της τράπεζας, δεν προσθέτει οτιδήποτε πειστικό προς προώθηση γενικότερα της οποιασδήποτε θέσης των εναγόμενων.

153 Ουσιαστικά η όλη προσέγγιση του Μ. Υ. 1, έστω και εάν βεβαίως αυτοί ήταν οι όροι εντολής του από τους εναγόμενους περιοριζόταν σε αυτό το οποίο ο ίδιος περιέγραψε ως προς το να εξεταστεί ο τρόπος δανειοδότησης των εναγόμενων με στόχο την αξιολόγηση από τον ίδιο κατά πόσο η ενάγουσα ενήργησε προς όφελος ή μη των εναγόμενων. Αυτό αναδεικνύεται και από την κατάληξη του σε σχέση με το νόμισμα της δανειοδότησης. Καθώς καταλήγει όχι τόσο σε συμπέρασμα αναφορικά με τα γεγονότα αλλά ρητά σε δική του κρίση ως προς το ότι η σύναψη του δανείου σε ευρώ επιβάρυνε άνευ λόγου το λογαριασμό των εναγόμενων προς όφελος της ενάγουσας (παράγραφος 10 της γραπτής δήλωσης).

154 Επιπλέον, διατηρώντας υπόψη και τη διαφωνία του Μ. Υ. 1 ως προς τη βασιμότητα του περιεχομένου του τεκμηρίου 18 θα αναμενόταν να ήταν πιο πειστική η επιλογή των οποιωνδήποτε τεκμηρίων ο ίδιος είχε πρόθεση να παρουσιάσει προς υποστήριξη των θέσεων του. Αυτό το οποίο διαπιστώνεται δηλαδή είναι πως ασφαλώς και επηρεάζεται και από την υπόλοιπη μαρτυρία του το ενδεχόμενο αποδοχής ως ορθότερου του τεκμηρίου 34 το οποίο ο ίδιος παρουσίασε προς αντιπαράθεση με το τεκμήριο 18.

155 Ως παράδειγμα αυτής της μαρτυρίας και δίχως να εξετάζεται σε αυτό το μέρος της απόφασης η μαρτυρία σε σχέση με το επιτόκιο LIBOR το Δικαστήριο υπενθυμίζει σχετικά τη διαπίστωση του Μ. Υ. 1 ως προς το ότι δεν δικαιολογείται η χρέωση από την ενάγουσα επί του τεκμηρίου 3 του ποσού των £500,00 ως προμήθεια. Παρουσίασε ο Μ. Υ. 1 προς υποστήριξη αυτής της διαπίστωσης του το τεκμήριο 33.

156 Ευθύς εξ αρχής αυτό το οποίο παρατηρείται είναι πως το περιεχόμενο του τεκμηρίου αυτού δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με τη σχετική χρονική περίοδο της έκδοσης του τεκμηρίου 3 στις 2/7/2002. Σαφώς αναφέρεται επί του τεκμηρίου 33 πως η τιμολόγηση ισχύει από τις 14/6/2013.

157 Αυτό το γεγονός από μόνο του αναπόφευκτα εξουδετερώνει τουλάχιστον την άμεση αποδεικτική αξία του συγκεκριμένου τεκμηρίου το οποίο ουσιαστικά μόνο ενδεικτική και συγκριτική αξία θα μπορούσε να έχει εάν αυτό παρουσιαζόταν ενδεχομένως σε συνάρτηση και με άλλη σχετική αλλά και παράλληλα πιο άμεση μαρτυρία. Εντούτοις ο μάρτυρας αυτός όχι μόνο επέλεξε αυτό το τεκμήριο προς στοιχειοθέτηση των θέσεων του αλλά ήταν και απόλυτος κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του τόσο ως προς την άμεση σχετικότητα του αναφορικά με τα επίδικα θέματα όσο και ως προς την απαραίτητη πραγματική βάση την οποία αυτό κατά τον ίδιο παρείχε προς απόδειξη της ορθότητας του συμπεράσματος του ως προς το ότι η χρέωση των £500,00 δεν ήταν δικαιολογημένη. Μάλιστα όπως απάντησε χαρακτηριστικά η ενάγουσα είχε παρατυπήσει στην τυποποίηση του καταλόγου προμηθειών. Ενέμεινε, μετά και από απόρριψη σχετικής υποβολής, ως προς το ότι η τράπεζα είχε παρατυπήσει προσθέτοντας πως το εκτιμούσε, το έβλεπε και το αναγνώριζε. Βεβαίως κάθε άλλο παρά θα μπορούσε να πείσει το Δικαστήριο ως προς την οποιαδήποτε παρατυπία απλώς εκφράζοντας τη δική του πεποίθηση μετέωρη από άποψης άμεσα σχετικής μαρτυρίας.

158 Διατηρώντας δε υπόψη, ανεξάρτητα και από το γεγονός πως το τεκμήριο Δ προς αναγνώριση ουδέποτε αναγνωρίστηκε έτσι ώστε να καταστεί κανονικό τεκμήριο, τη διαπίστωση του Δικαστηρίου από την αντεξέταση του επί αυτού, της ανάδειξης της δυνατότητας η οποία υπήρχε ως προς την παρουσίαση μαρτυρίας άμεσα σχετικής με τα όσα ο Μ. Υ. 1 επεδίωκε να στοιχειοθετήσει ως προς το αδικαιολόγητο της συγκεκριμένης χρέωσης. Βεβαίως η ενάγουσα δεν παρουσίασε παρόμοια μαρτυρία επί του συγκεκριμένου θέματος. Όμως ακόμη και να μην είχε ακολουθήσει η αντεξέταση του Μ. Υ. 1 σε σχέση με το τεκμήριο Δ προς αναγνώριση, αποτελεί συμπέρασμα απλής κοινής λογικής πως δεν θα ήταν δυνατό να θεωρηθεί από το Δικαστήριο πως μία κατάσταση όρων χρεώσεων και προμηθειών της ενάγουσας, η οποία συμπτωματικά εκδόθηκε ακριβώς 11 χρόνια (2/7/2013) μετά και από την έκδοση του τεκμηρίου 3, θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως καθοδήγηση αναφορικά με τους όρους τιμολόγησης της ενάγουσας ως τράπεζα κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία έκδοσης του τεκμηρίου 3.

159 Μάλιστα κατά την αντεξέταση του ο Μ. Υ. 1, αν και δεν αρνήθηκε πως το τεκμήριο 33 αποτελούσε το τιμολόγιο προμηθειών της ενάγουσας για το έτος 2013, πραγματικά παραδόξως σε σχέση με την επίδειξη σε αυτόν του τεκμηρίου Δ προς αναγνώριση, παρατήρησε πως αυτό έφερε ημερομηνία 11/3/2002 και δεν μπορούσε να γνωρίζει εάν αυτό ίσχυε κατά την ημερομηνία της μετατροπής από το ένα νόμισμα στο άλλο. Διερωτάται πραγματικά το Δικαστήριο πως μπορούσε ο ίδιος μάρτυρας να επισημαίνει χρονική διαφορά περίπου 4 μηνών και να μην λαμβάνει υπόψη τη χρονική διαφορά των 11 ετών στη δική του μαρτυρία.

160 Επιπλέον ούτε και κρίνεται πειστικό το δεύτερο σημείο το οποίο ανέφερε σε σχέση με τη θέση του πως τα όσα αναφέρονται στο τεκμήριο Δ προς αναγνώριση δεν «…ξεκαθαρίζουν την εικόνα». Ότι δηλαδή εντός αυτού υπάρχει αναφορά σε ανάληψη μετρητών σε άλλο νόμισμα από το νόμισμα του λογαριασμού με χρέωση λογαριασμού στην τράπεζα και πως δεν ήταν σίγουρος αν έγινε ανάληψη μετρητών στο συγκεκριμένο λογαριασμό ή μετατροπή νομίσματος και κατάθεση στον υφιστάμενο λογαριασμό. Ασφαλώς και δεν είναι σε θέση το Δικαστήριο να λάβει υπόψη του το περιεχόμενο του τεκμηρίου Δ προς αναγνώριση εφόσον αυτό δεν κατατέθηκε ως κανονικό τεκμήριο όμως οι απαντήσεις του Μ. Υ. 1 σε αυτό το μέρος της αντεξέτασης του δεν μπορούν παρά να ληφθούν υπόψη ως ενδεικτικές γενικότερα του όλου σκεπτικού του. Παράλληλα έστω και εάν η τράπεζα δεν επεδίωξε την κατάθεση του τεκμηρίου Δ προς αναγνώριση ως κανονικό τεκμήριο αυτό δεν σημαίνει πως παρέχεται η δυνατότητα στο Δικαστήριο να βασιστεί στο περιεχόμενο του τεκμηρίου 33 το οποίο ο Μ. Υ. 1 παρουσίασε έχοντας υπόψη και τη μεγάλη χρονική διαφορά αυτού από την ημερομηνία η οποία αναφέρεται επί του τεκμηρίου 3.

161 Παρομοίως διαπιστώνεται έλλειψη λογικής ως προς τον τρόπο με τον οποίο ο μάρτυρας αυτός και πάλι συνδέει δύο χρονικά ασύνδετα δεδομένα. Ενώ αναφέρεται στον καθορισμό από την τράπεζα τιμής συναλλάγματος κατά την ημερομηνία της δανειοδότησης, προχωρεί σε διαπίστωση ως προς τη μεγάλη απόκλιση του εκταμιευθέντος ποσού από το αναμενόμενο κατά το χρόνο ένταξης της Κύπρου στην Ευρωζώνη (παράγραφος 13 της γραπτής δήλωσης).

162 Διερωτάται πραγματικά το Δικαστήριο ως προς τη σχετικότητα δύο τόσο απομακρυσμένων ημερομηνιών. Όπως ανέπτυξε το συγκεκριμένο θέμα κατά την αντεξέταση του, με αναφορά, όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε, στο εξής αντιφατικό δεδομένο. Ότι δηλαδή ενώ το ποσό το οποίο αναφέρεται στην επίδικη συμφωνία δανείου είναι €215.000,00 έγινε μετατροπή σε ποσό €216.300,00 με πρόσθεση και €865,20 με αναφορά από τον Μ. Υ. 1 στην τιμή συναλλάγματος, δηλαδή 0.57790 ή διαφορετικά 1.7304. Ο λόγος, όπως εξήγησε, για τον οποίο αναφερόταν στον αριθμό 1.7304 ήταν διότι 1.71 ήταν η τιμή η οποία κλειδώθηκε το 2008 όταν «…ενταχθήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Υπενθυμίζεται βεβαίως πως το ποσό του δανείου το οποίο εγκρίθηκε σύμφωνα με το τεκμήριο 4 ήταν £125.000,00 ενώ η μετατροπή επί του τεκμηρίου 3 είναι αυτή του ποσού των £124.499,99, ως ποσό πίστωσης, το οποίο αν και αντιστοιχεί μετά από αυτή τη μετατροπή σε €215,434.80, προφανώς εξαιτίας και της χρέωσης του ποσού των £500,00 ως προμήθεια το συνολικό ποσό χρέωσης είναι €216.300,00. Βεβαίως το ποσό των €865,20 είναι το αντίστοιχο ποσό σε ευρώ του ποσού της προμήθειας. Σχετικό επί αυτού είναι το τεκμήριο 3.

163 Ενώ στο σημείο όπου ο Μ. Υ. 1 αναφέρεται στην τιμή η οποία κλειδώθηκε όταν «…ενταχθήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση», προφανώς πρόθεση του ήταν να αναφερθεί στην υιοθέτηση του ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία και η οποία έγινε σε ημερομηνία μεταγενέστερη από την ημερομηνία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (βλ. σχετικά τον περί Υιοθέτησης του Ευρώ Νόμο του 2007 Ν.33(Ι)/2007). Βεβαίως σε άλλο σημείο της προφορικής κατάθεσης του αναφέρεται στο γεγονός ότι κατά την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας δανείου το ευρώ αποτελούσε ξένο νόμισμα. Στο σημείο όπου αναφερόταν στην ημερομηνία έγκρισης του δανείου και της ημερομηνίας υπογραφής της συμφωνίας δανείου.

164 Η πραγματικότητα είναι πως συμφώνησε ότι στη συγκεκριμένη ημερομηνία η τιμή συναλλάγματος ήταν αυτή η οποία αναφερόταν επί του τεκμηρίου 3 (δηλαδή, 0.57790) εντούτοις, όπως εξήγησε, απλά εξέφραζε τις δικές του εκτιμήσεις επί του θέματος. Οι οποίες εκτιμήσεις όμως ουσιαστικά δεν υποστηρίζονται και από σχετική μαρτυρία αναφορικά με την οποιαδήποτε προσπάθεια από τους εναγόμενους να εξασφαλίσουν καλύτερη τιμή συναλλάγματος ή την οποιαδήποτε προσπάθεια από την ενάγουσα να παραπλανήσει, προς όφελος της βεβαίως, τους εναγόμενους σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα. Δηλαδή, η απλή αναφορά από τον Μ. Υ. 1 πως ο εναγόμενος είχε το δικαίωμα να διαπραγματευτεί την ισοτιμία του ευρώ ως ξένο νόμισμα δεν προσθέτει οτιδήποτε ιδιαίτερο στην όλη εκδοχή των εναγόμενων, στο βαθμό στον οποίο βεβαίως έχει προωθηθεί τέτοια εκδοχή. Εντάσσεται και αυτή η θέση του Μ. Υ. 1 στην όλη προσπάθεια του να αναδείξει ουσιαστικά τρόπους με τους οποίους η ενάγουσα είχε ενεργήσει εις βάρος των δικαιωμάτων των εναγόμενων στερώντας τους τη δυνατότητα να είχαν τύχει μίας ευνοϊκότερης αντιμετώπισης από την ενάγουσα ως τράπεζα. Παράδειγμα σε σχέση με αυτή την προσπάθεια είναι βεβαίως και η εντελώς ασύνδετη από χρονικής άποψης αναφορά του στις χρεώσεις προμηθειών από την τράπεζα.

165 Αυτό το οποίο διαπιστώνεται είναι πως ελλείπει λογική συνοχή και ακολουθία στον τρόπο με τον οποίο ο Μ. Υ. 1 επέλεγε να συνδέσει διάφορα δεδομένα έτσι ώστε να καταλήγει στα συμπεράσματα του κυρίως έχοντας ως γνώμονα το επιθυμητό παρά το ορθό αποτέλεσμα. Επιθυμητό βεβαίως προς υποστήριξη γενικότερα των θέσεων του όπως αυτές διατυπώνονται εντός της γραπτής δήλωσης του και όπως αυτές προωθήθηκαν κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του. Δηλαδή, το ίδιο δεδομένο μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με συγκεκριμένο τρόπο σε μία περίπτωση ενώ με διαφορετικό σε άλλη περίπτωση ανάλογα και με τη θέση την οποία προσπαθούσε ο μάρτυρας να προωθήσει.

166 Αναφέρθηκε και στη χρονική διαφορά (ουσιαστικά 12 ημερών) μεταξύ της ημερομηνίας της επίδικης συμφωνίας δανείου (20/6/2002) και της ημερομηνίας της μετατροπής (2/7/2002) και στην κατά τον ίδιο συνήθη ευχέρεια του δανειολήπτη να μπορεί να διαπραγματευτεί την τιμή συναλλάγματος. Η δική του εκτίμηση δηλαδή ήταν ότι ο εναγόμενος θα μπορούσε να διαπραγματευτεί την ισοτιμία λόγω και του ύψους του ποσού καθότι η ισοτιμία του ευρώ ως ξένο νόμισμα καθοριζόταν από τα ξένα χρηματιστήρια κατά λεπτό.

Βεβαίως δεν αναφέρθηκε με οποιαδήποτε σαφήνεια στη σημασία αυτής της δυνατότητας κατά τον ουσιώδη χρόνο έτσι ώστε να μπορούσε το Δικαστήριο να οδηγηθεί σε συμπέρασμα πως οι εναγόμενοι είχαν ζημιώσει από την κατ΄ ισχυρισμό αποστέρηση αυτής της δυνατότητας. Ενώ όταν του υποβλήθηκε πως οι εναγόμενοι σύμφωνα και με το τεκμήριο 3 είχαν αποδεχτεί την τιμή συναλλάγματος η απάντηση του ήταν πως δεν μπορούσε να σχολιάσει περισσότερα.

Αναμφίβολα τέτοια τοποθέτηση κάθε άλλο παρά υποστηρίζει τα όσα σχετικά αναφέρει στην παράγραφο 14 της γραπτής δήλωσης του. Όταν δε στη συνέχεια του υποβλήθηκε πως τα όσα αναφέρει στη συγκεκριμένη παράγραφο της γραπτής δήλωσης του αποτελούσαν εικασίες και ουσιαστικά δική του θεωρία η απάντηση του αν και απορριπτική επιβεβαίωσε την υποβολή προς αυτόν.

Καθώς ανέφερε πως αν δινόταν η ευκαιρία στον εναγόμενο να διαπραγματευτεί τότε θα μπορούσε να επιτύχει καλύτερο rate στη μετατροπή. Δίχως όμως ο ίδιος να προσφέρει οποιαδήποτε απτά στοιχεία αναφορικά με τα όσα εικαζόταν. Προέβαλε επίσης και αόριστα μετέωρο ερώτημα ως προς το γιατί η συμφωνία έγινε στις 20/6/2002 ενώ η μετατροπή έγινε στις 2/7/2002.

Ούτε και ήταν σε θέση να απαντήσει όταν του υποβλήθηκε πως η μετατροπή έγινε στις 2/7/2002 κατόπιν οδηγιών των εναγόμενων. Η απάντηση του απλά ήταν πως δεν μπορούσε να το γνωρίζει. Βεβαίως ούτε και η ενάγουσα παρουσίασε συγκεκριμένη μαρτυρία προς υποστήριξη της υποβολής η οποία έγινε προς τον Μ. Υ. 1 αλλά περισσότερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο αναδεικνυόταν κατά την αντεξέταση του η υποθετική φύση ουσιαστικά των δικών του θέσεων.

Σε σχέση πάντοτε βεβαίως και με τα ίδια τα δεδομένα τα οποία ίσχυαν κατά την σύναψη των επίδικων συμφωνιών. Ως προς το συγκεκριμένο σημείο η Μ. Ε. 1 αναφέρεται στη γραπτή δήλωση της σε αποδοχή και υπογραφή του τεκμηρίου 3 (παράγραφος 3 (β)).

167 Επιπλέον, απορία επίσης προκαλεί η αναφορά του Μ. Υ. 1 ότι η αλήθεια ως προς τον καθορισμό της τιμής συναλλάγματος δεν μπορεί να ελεγχθεί. Τα στοιχεία επί του τεκμηρίου 3 συμπεριλαμβάνουν όχι μόνο την ημερομηνία αλλά ακόμη και την ώρα της συγκεκριμένης πράξης μετατροπής. Ο ίδιος προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο αναφορικά με την ορθότητα των επιτοκίων LIBOR για μία μεγάλη σχετικά χρονική περίοδο βάσει και του τεκμηρίου 34. Διερωτάται πραγματικά το Δικαστήριο εάν με παρόμοιο τρόπο δεν μπορούσε να ανατρέξει σε σχετικές τιμές συναλλάγματος για τη συγκεκριμένη ημερομηνία επί του τεκμηρίου 3. Πραγματικά η εντύπωση η οποία δημιουργείται είναι αυτή της προσπάθειας πρόκλησης αμφιβολίας ή ουσιαστικά της αμφισβήτησης του συγκεκριμένου καθορισμού δίχως όμως παράλληλα να προσφέρεται από τον Μ. Υ. 1, ως εμπειρογνώμονας, μία πειστική εναλλακτική θέση ή εκδοχή επί του ιδίου θέματος.

168 Ουσιαστικά η προσέγγιση αυτή αντανακλάται γενικότερα στο σύνολο της μαρτυρίας του Μ. Υ. 1, καθώς η προσπάθεια του γενικά δεν ήταν η παροχή βοήθειας, ως αναμένεται από ένα εμπειρογνώμονα μάρτυρα προς το Δικαστήριο έτσι ώστε να καταλήξει σε ορθότερα συμπεράσματα, αλλά αντιθέτως περιορίστηκε σε μία καθολική αμφισβήτηση όλων των ενεργειών και πράξεων της ενάγουσας ως τράπεζα στις οποίες αναφέρθηκε δίχως παράλληλα να προσφέρει με επαρκή σαφήνεια εναλλακτικούς και ορθούς, κατά τον ίδιο βεβαίως, τρόπους με τους οποίους θα έπρεπε να είχε υπό τις περιστάσεις ενεργήσει η ενάγουσα ως τράπεζα.

169 Η αντεξέταση του Μ. Υ. 1 δεν ήταν απλώς εκτεταμένη αλλά επίσης εύστοχα οργανωμένη έτσι ώστε ως αποτέλεσμα να αναδεικνύονται ακόμη πιο παραστατικά οι αδυναμίες στη μαρτυρία αυτού του μάρτυρα παρά και το γεγονός πως αυτές ακόμη και εκ πρώτης όψεως διαφαίνονται από το ίδιο το περιεχόμενο της γραπτής δήλωσης του. Βεβαίως, σε αρκετό βαθμό, με την αντεξέταση του Μ. Υ. 1, τίθετο υπόψη του το περιεχόμενο των διαφόρων εγγράφων τα οποία υπογράφηκαν από τους εναγόμενους, ουσιαστικά έτσι ώστε να αναδεικνυόταν και η συμφωνία ή συγκατάθεση τους με αυτό. Αναμφίβολα οι απαντήσεις οι οποίες δόθηκαν από τον Μ. Υ. 1 δεν αλλοιώνουν αυτό το περιεχόμενο ως επίσης και το γεγονός πως οι εναγόμενοι συμφωνούσαν με αυτό και το οποίο βεβαίως κρίνεται ανεξάρτητα και από την οποιαδήποτε θέση εξέφρασε επί αυτού. Θέση μάλιστα όχι υπό μορφή εξωγενούς μαρτυρίας αλλά ουσιαστικά άποψης αναφορικά με αυτό το περιεχόμενο.

170 Παραδείγματος χάριν, η υπενθύμιση κατά την αντεξέταση του Μ. Υ. 1 ως προς το ότι οι εναγόμενοι είχαν αποδεχθεί τις χρεώσεις και προμήθειες της τράπεζας ασφαλώς υποστηρίζεται και από το τεκμήριο 5 στο οποίο η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας παρέπεμψε τον Μ. Υ. 1. Ακόμη και η απάντηση του σε σχέση με αυτή την υπενθύμιση αναδεικνύει την επιλεκτική του προσέγγιση ακόμη και ως προς το περιεχόμενο εγγράφων.

Καθώς δηλαδή αρχικά περιορίστηκε στα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 1 του τεκμηρίου 5 αναφορικά με το δικαίωμα της τράπεζας να εκτιμήσει τα περιουσιακά στοιχεία των εναγόμενων και να εξετάζει την οικονομική κατάσταση τους. Ενέμεινε επί του προκειμένου όμως η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας επιδεικνύοντας στον Μ.

Υ. 1 και την παράγραφο 2 του ίδιου εγγράφου. Η άρνηση όμως του μάρτυρα να αντιληφθεί το αυτονόητο παρέμεινε σταθερή καθώς, αγνοώντας το όλο υπόλοιπο περιεχόμενο της παραγράφου αυτής, δήλωσε απλά πως ο ίδιος δεν έβλεπε τη λέξη «προμήθειες» αγνοώντας παράλληλα το υπόλοιπο περιεχόμενο της υποβολής εντός της οποίας υπήρχαν και αναφορές σε έξοδα και χρεώσεις.

Ακόμη και σε σχέση με την υποβολή ως προς το ότι οι εναγόμενοι αποδέχθηκαν γραπτώς στην ίδια παράγραφο την πληρωμή των εξόδων για ετοιμασία των απαραίτητων εγγράφων η απάντηση του ήταν παρομοίως απορριπτική καθώς προέβαλε τη θέση πως εάν η συγκεκριμένη παράγραφος δικαιολογεί την τράπεζα κατά το δοκούν να χρεώνει τον λογαριασμό του πελάτη χωρίς να δικαιολογεί πως εκτιμά τα έξοδα, ο ίδιος το έβρισκε παράλογο.

Πρόσθεσε επίσης πως δεν αναφέρεται πως η τράπεζα δεν θα δικαιολογεί αλλά θα επιβάλλει επιβαρύνσεις στο συγκεκριμένο λογαριασμό. Πραγματικά η έλλειψη αντικειμενικότητας του Μ. Υ. 1 αναδεικνυόταν με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο όταν αυτή προέκυπτε από τη προθυμία του όχι μόνο να αγνοήσει ρητές αναφορές εντός εγγράφων τα οποία κατατέθηκαν ως τεκμήρια αλλά παράλληλα να εκφράσει και θέσεις αναφορικά με αυτές τις αναφορές προσαρμοσμένες βεβαίως με την όλη γραμμή γενικής αμφισβήτησης των ενεργειών της ενάγουσας ως τράπεζα σε σχέση με τους εναγόμενους την οποία σταθερά προωθούσε κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του.

171 Αόριστες αλλά και δίχως υποστήριξη από οποιαδήποτε πειστική μαρτυρία και οι αναφορές του σε σχέση με την χρέωση των £1.250,00 ως arrangement fees (τεκμήριο 4). Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε ο Μ. Υ. 1 σε μία εντελώς συγχυσμένη κατάσταση με αναφορά και στην χρέωση προμήθειας στο τεκμήριο 3 ενώ στη συνέχεια έδωσε και μία περιγραφή βάσει της οποίας κατέληξε και στην έκφραση άποψης για μία σειρά αχρείαστων εγγράφων με αναφορά στην «ποικιλομορφία» των εγγράφων τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για να γίνει το δάνειο σε ευρώ, να μετατραπεί σε λίρες και να πάρει η τράπεζα προμήθειες αλλά επίσης και να ζητήσει arrangement fees.

Τοποθετήθηκε με ένα εντελώς αόριστο τρόπο σε σχέση με την υποβολή πως το ποσό των £1.250,00 υπάρχει στο τεκμήριο 4 το οποίο έχουν υπογράψει οι εναγόμενοι και ότι το έχουν αποδεχθεί. Ουσιαστικά εξέφρασε άγνοια κατά πόσο η χρέωση ήταν ειδικά για τους εναγόμενους ή κατά πόσο ίσχυε για όλο το πελατολόγιο της τράπεζας.

Πραγματικά ακόμη και αυτή η κατάληξη, έστω και υπό μορφή απορίας, αναδεικνύει και πάλι μέρος της όλης προσπάθειας του να υπονοήσει πως η τράπεζα ειδικά στη περίπτωση των εναγόμενων στόχο είχε κατά κάποιο αόριστο μεν αλλά αθέμιτο τρόπο να εκμεταλλευτεί τους εναγόμενους ή να τους αντιμετωπίσει διαφορετικά από άλλους πελάτες της.

Βεβαίως επί αυτού του σημείου δεν υπάρχει ίχνος συγκριτικής μαρτυρίας βάσει και της οποίας θα μπορούσε το Δικαστήριο να καταλήξει σε τέτοιο συμπέρασμα. Κυρίως όμως τέτοια αναφορά - ή ουσιαστικά σχόλιο - αυτού του είδους εντάσσεται και αυτή στην όλη εμφανή πραγματικά προσπάθεια του συγκεκριμένου μάρτυρα να κακίζει γενικά την οποιαδήποτε πράξη της ενάγουσας ως τράπεζα.

Έχοντας δε υπόψη πως ο Μ. Υ. 1 κατέθετε ως εμπειρογνώμονας και όχι ως μάρτυρας γεγονότων τόσο πιο αρνητικά οδηγείται το Δικαστήριο στο να αξιολογήσει τη μαρτυρία του. Καθότι ενώ εκεί που θα αναμενόταν η παροχή υποβοήθησης προς το Δικαστήριο σε σχέση με εξειδικευμένα θέματα, αντί αυτής διαπιστώνεται μία μετέωρη προκατάληψη του Μ.

Υ. 1 απογυμνωμένη από οποιαδήποτε θετικά στοιχεία είτε υπό μορφή επιχειρημάτων αλλά ακόμη περισσότερο υπό μορφή εξειδικευμένων απόψεων ή γνώσης ως προς την τήρηση ή μη μίας θεμιτής και νόμιμης τραπεζικής πρακτικής από την ενάγουσα αναφορικά με τη συμβατική της σχέση με τους εναγόμενους. Η εμφανής προσπάθεια του Μ.

Υ. 1 εντοπισμού ορισμένων σημείων είτε δικής του επιλογής είτε κατά παραγγελία ουσιαστικά των εναγόμενων ή του δικηγόρου τους (δίχως βεβαίως αυτό να κρίνεται κατακριτέο) και βάσει των οποίων να στόχευε στην ενίσχυση γενικά της εκδοχής της υπεράσπισης κάθε άλλο παρά είχε το σκοπούμενο αποτέλεσμα. Διευκρινίζεται πως το Δικαστήριο δεν κατακρίνει την προσπάθεια του Μ.

Υ. 1 υποστήριξης της οποιασδήποτε εκδοχής την οποία οι εναγόμενοι επιθυμούσαν να προβάλουν αναφορικά με τη συμβατική τους σχέση με την ενάγουσα, αλλά αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο προχώρησε στην εφαρμογή αυτής της προσπάθειας, αγνοώντας την αναγκαιότητα η μαρτυρία του να είχε όντως την υπόσταση μίας εξειδικευμένης περιγραφής και ανάλυσης η οποία να ήταν θεμελιωμένη τόσο στα οποιαδήποτε ακαδημαϊκά ή επαγγελματικά του προσόντα αλλά και στη μακρόχρονη τραπεζική του πείρα.

172 Η απορριπτικότητα γενικά των ενεργειών της ενάγουσας ως τράπεζα από τον Μ. Υ. 1 ήταν τόσο σταθερά αμετάκλητη έτσι ώστε ακόμη και αναφορές σε συγκεκριμένα έγγραφα τα οποία είχαν κατατεθεί ως τεκμήρια να μην γίνονται δεκτές από τον συγκεκριμένο μάρτυρα ως καν υπαρκτές. Παραδείγματος χάριν, όταν ερωτήθηκε αναφορικά με τον όρο 17 της συμφωνίας δανείου (τεκμήριο 6) όχι μόνο διαφώνησε πλήρως με την μετάφραση αλλά με την απάντηση του αναφέρθηκε και σε φράση (termination of lending) η οποία δεν υπάρχει καν εντός του όρου 17.

173 Πραγματικά εάν γίνουν δεκτές οι θέσεις τις οποίες ο Μ. Υ. 1 προέβαλε γενικά αναφορικά με τις ενέργειες της τράπεζας τότε η πρόθεση της τράπεζας από την πρώτη στιγμή έναρξης της συμβατικής της σχέσης με τους εναγόμενους ήταν όχι να τους δανειοδοτήσει υπό ανάλογους όρους εξασφάλισης του δανείου και με παράλληλη κάλυψη των οποιωνδήποτε αναγκαίων εξόδων αλλά αντιθέτως, με κάθε δυνατό τρόπο, να τους στερήσει τα οποιαδήποτε δικαιώματα τους και ταυτόχρονα να τους χρεώνει με αδικαιολόγητες χρεώσεις. Ουσιαστικά οι θέσεις του Μ. Υ. 1 κρίνεται πως δεν στοιχειοθετούνται εξαιτίας κυρίως του περιεχομένου της μαρτυρίας η οποία προσφέρθηκε από τον ίδιο αλλά επιπλέον και λόγω του ίδιου του τρόπου με τον οποίο κατέθετε προσπαθώντας να προωθήσει αυτές τις θέσεις.

174 Εντοπίζονται και αναφορές του Μ. Υ. 1 τόσο εντός της γραπτής δήλωσης του όσο και κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης οι οποίες εύλογα δημιουργούν την εντύπωση τόσο λανθασμένης καταγραφής από τον ίδιο στη γραπτή δήλωση όσο και λανθασμένης αντίληψης και πάλι από τον ίδιο του περιεχομένου των εγγράφων στα οποία αναφερόταν.

175 Παραδείγματος χάριν, σε σχέση με τη γραπτή δήλωση του τα σύνολα των τόκων στα οποία αναφέρεται σε σχέση με τους πίνακες Ε και ΣΤ εντός του κειμένου της γραπτής δήλωσης δεν είναι τα ίδια με αυτά τα οποία καταγράφονται στους ίδιους τους πίνακες. Δηλαδή, ενώ στο κείμενο αναφέρονται τα ποσά των €8.788,94 και €7.401,00 τα αντίστοιχα ποσά εντός των πινάκων είναι €8.765,77 και €7.590,12. Αναμφίβολα δημιουργείται η εντύπωση προχειρότητας τόσο ως προς την ετοιμασία των συγκεκριμένων πινάκων όσο και ως προς τον έλεγχο τους στη συνέχεια σε σχέση με την ορθότητα των πράξεων τις οποίες απεικονίζουν.

176 Παράδειγμα της λανθασμένης αντίληψης του περιεχομένου των επίδικων εγγράφων είναι η αόριστη αναφορά του σε «…μηνιαίες δόσεις πάνω σε τρίμηνη βάση». Ανεξάρτητα και από την ύπαρξη όντως της λέξης «quarterly» εντός παρενθέσεως η πραγματικότητα είναι ότι προσεχτική αν όχι ακόμη και απλή ανάγνωση του όρου 3 της επίδικης συμφωνίας δανείου είναι αρκετή έτσι ώστε εύκολα να εξάγεται το συμπέρασμα πως οι δόσεις αποπληρωμής θα ήταν μηνιαίες.

177 Τα προαναφερόμενα σημεία δεν έχουν τόση ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με τη γενικότερη αξιολόγηση της μαρτυρίας του μάρτυρα αυτού όμως διαδραματίζουν και αυτά το δικό τους ρόλο συντείνοντας μερικώς ως προς τη γενικότερη αρνητική εντύπωση η οποία δημιουργείται σε σχέση τόσο με την αξία όσο και την ποιότητα αυτής της μαρτυρίας στο σύνολο της.

178 Διαπιστώνεται επίσης και η ύπαρξη αμφισημίας στη μαρτυρία του Μ. Υ. 1 ή κατ΄ ακρίβεια αμφισημίας στο όλο σκεπτικό του ως προς το υπόβαθρο επί του οποίου ο ίδιος βάσιζε γενικά την άποψη του σε σχέση με το περιεχόμενο των επίδικων εγγράφων. Υπενθυμίζεται πως στο αρχικό στάδιο της αντεξέτασης του ερωτήθηκε εάν συμφωνούσε με τη θέση πως ο ίδιος δεν γνώριζε τα γεγονότα δανειοδότησης των εναγόμενων καθότι δεν ήταν παρών.

Απάντησε πως ήταν ενήμερος από τον δικηγόρο των εναγόμενων ο οποίος τον είχε πληροφορήσει με αριθμό εγγράφων και στη συνέχεια συμφώνησε πως τα όσα γνωρίζει για την υπόθεση βασίζονται στα έγγραφα τα οποία είχε μελετήσει. Όταν όμως του υποβλήθηκε πως δεν ήταν σε θέση να αξιολογήσει τη δανειοδότηση των εναγόμενων απάντησε ότι εάν η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας εννοούσε ότι θα έπρεπε να ήταν παρών στην υπογραφή δεν ήταν, αλλά ήταν σε θέση να αξιολογήσει τα έγγραφα σε κατοπινό στάδιο και να εκφράσει την τεκμηριωμένη άποψη του.

Στη συνέχεια του υποβλήθηκε πως βάσει και του τεκμηρίου 6 οι εναγόμενοι είχαν ζητήσει το δάνειο τους σε ευρώ. Απάντησε πως δεν μπορούσε να γνωρίζει την απάντηση καθότι δεν ήταν παρών στη σύναψη της συμφωνίας έτσι ώστε να μπορεί να εκφράσει άποψη. Δηλαδή, για άλλη μία φορά διαπιστώνεται η προθυμία του Μ.

Υ. 1 ανάλογα και με το επιθυμητό αποτέλεσμα προς προώθηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του να αλλοιώσει ουσιαστικά ακόμη και την ίδια τη δυνατότητα του να απαντήσει συγκεκριμένες ερωτήσεις.

179 Άστοχη διαπιστώνεται και η προσπάθεια του Μ. Υ. 1 να αναδείξει την οποιαδήποτε σύγκρουση σε «πολύ-πολύ ουσιώδη θέματα» μεταξύ των τεκμηρίων 6, 7 και 12 δίχως παράλληλα να λαμβάνεται υπόψη του στο σύνολο του το περιεχόμενο των εγγράφων και η σημασία και λειτουργία στις πρώτες δύο περιπτώσεις των όρων αυτών των συμφωνιών. Ενώ το τεκμήριο 12 βεβαίως αποτελεί συνέπεια της εφαρμογής του τεκμηρίου 6. Παράδοξη κρίνεται επίσης και η αναφορά ως προς το ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να «αμφιβάλει» έγγραφο της τράπεζας σε συνδυασμό με τις αναφορές του στη συνέχεια με τις οποίες βεβαίως προβάλλεται έντονα το στοιχείο της αμφισβήτησης.

180 Πραγματικά όσο περισσότερο αναλύεται η μαρτυρία η οποία προέκυψε από την προφορική κατάθεση του Μ. Υ. 1 τόσο περισσότερο εξανεμίζεται η παροχή της δυνατότητας να βασιζόταν το Δικαστήριο σε αυτή τη μαρτυρία ως υποβοηθητική προς επίλυση των επίδικων θεμάτων αυτής της αγωγής και κατάληξης σε ορθά συμπεράσματα. Η οποιαδήποτε επιπρόσθετη αναφορά εντός αυτής της απόφασης σε αυτή τη μαρτυρία με σκοπό την αξιολόγηση της θα μπορούσε πλέον να θεωρηθεί ως και πλεοναστική. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο θα περιοριστεί πλέον σε σχετικές αναφορές σε αυτή τη μαρτυρία όπου αυτές κρίνονται χρήσιμες προς αιτιολόγηση των οποιωνδήποτε συμπερασμάτων του Δικαστηρίου αναφορικά με τα επίδικα θέματα. Αν και αναπόφευκτα το Δικαστήριο θα πρέπει να επιστρέψει σε σημεία από τη μαρτυρία του Μ. Υ. 1 κατά την εξέταση των διάφορων θεμάτων τα οποία προκύπτουν από τα επίδικα θέματα και για τα οποία ο συγκεκριμένος μάρτυρας έδωσε μαρτυρία, εντούτοις η οποιαδήποτε επιπρόσθετη αιτιολόγηση της αξιολόγησης της βασιμότητας της μαρτυρίας του ως εμπειρογνώμονα θεωρείται περιττή.

181 Παραδείγματος χάριν, η απάντηση του σε σχέση με τον υπολογισμό του τόκου έχοντας ως βάση τις 360 ημέρες. Αναδεικνύεται η άγνοια του ως προς το σχετικό Νόμο. Καθώς απαντώντας πως ο ίδιος δεν ξέρει τις πρακτικές άλλων τραπεζών αλλά ξέρει τον Νόμο περί Καταναλωτικής Πίστης του 2001 ο οποίος καλύπτει τις δανειοδοτήσεις σε στεγαστικά δάνεια σύμφωνα με τον οποίο ο συντελεστής υποδιαίρεσης θα είναι ο αριθμός των 365 ημερών. Βεβαίως παραλείπει ο συγκεκριμένος μάρτυρας να λάβει υπόψη του τον συγκεκριμένο Νόμο στο σύνολο του. Καθότι, διατηρώντας υπόψη και την ημερομηνία υπογραφής της επίδικης συμφωνίας δανείου, σύμφωνα με την επιφύλαξη της παραγράφου (α) του εδαφίου (1) του άρθρου 3 του περί Καταναλωτικής Πίστης Νόμου του 2001 Ν.39(Ι)/2001ο Νόμος εφαρμόζεται σε συμφωνίες που αφορούν στεγαστικό δάνειο μέχρι £50.000,00. Συνεπώς ο συγκεκριμένος Νόμος δεν εφαρμοζόταν στην περίπτωση των εναγόμενων. Ακόμη και με την πιο πρόσφατη τροποποίηση του βασικού Νόμου, δηλαδή τον περί Καταναλωτικής Πίστης (Συμφωνίες Στεγαστικών Δανείων και Ενοικιαγορών) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2010 (Ν.107(Ι)/2010)ο συγκεκριμένος Νόμος εφαρμόζεται σε συμφωνίες στεγαστικών δανείων εκτός από αυτές δυνάμει των οποίων το ποσό της πίστωσης είναι μεγαλύτερο των διακοσίων χιλιάδων ευρώ (σχετική είναι η παράγραφος (β) του εδαφίου (1) του άρθρου 3).

182 Επί του ιδίου θέματος αξίζει να σημειωθεί πως ενώ ο Μ. Υ. 1 αναφέρει τα όσα καταγράφονται στην παράγραφο 16 της γραπτής δήλωσης του ως προς το ότι η πρακτική των τραπεζών να υπολογίζουν τον τόκο με βάση τις 360 μέρες δεν έχει ούτε λογικό ούτε νομικό έρεισμα εντούτοις όταν κατά την αντεξέταση του υποβλήθηκε σε αυτόν πως ο υπολογισμός με βάση τις 360 μέρες δεν ήταν παράνομος απάντησε αντιφατικά πως δεν αναφερόταν σε παρανομία απλά σε συνήθη πρακτική η οποία κατά τη δική του εκτίμηση ήταν εις βάρος των δανειοληπτών και εις όφελος των τραπεζών. Δέχτηκε επίσης πως οι εναγόμενοι με την υπογραφή τους στη συμφωνία δανείου γνώριζαν αυτό το δεδομένο.

183 Όπως αναφέρεται και πιο πάνω αν και το Δικαστήριο θα μπορούσε να αναφέρει και άλλα παραδείγματα από τη μαρτυρία του Μ. Υ. 1 τα οποία και αυτά με τη δική τους σειρά καθιστούν τη μαρτυρία του τρωτή και έκθετη σε αμφισβήτηση ως προς τη βασιμότητα της εντούτοις πλέον οι οποιεσδήποτε αναφορές περιορίζονται σε σημεία της απόφασης όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο για καλύτερη αιτιολόγηση της.

Αξιολόγηση της Μαρτυρίας – Η Μαρτυρία του Μ. Υ. 3

184 Ασφαλώς το γεγονός πως ο εναγόμενος είναι ο μοναδικός μάρτυρας προς υποστήριξη της υπεράσπισης ο οποίος είναι άμεσα εμπλεκόμενος με τα επίδικα γεγονότα, δηλαδή το γεγονός πως δεν κατέθεσε υπό την οποιαδήποτε ιδιότητα εμπειρογνώμονα αλλά ως μάρτυρας γεγονότων καθιστά τη μαρτυρία του ιδιαίτερα σημαντική στο βαθμό στον οποίο αυτή σχετίζεται με οποιαδήποτε γεγονότα υπό αμφισβήτηση. Θέτοντας το πιο απλά, ασφαλώς ο συγκεκριμένος μάρτυρας αντιμετωπίζεται από το Δικαστήριο ως μάρτυρας γεγονότων. Συνεπώς η γνώμη του ή ουσιαστικά η οποιαδήποτε έκφραση γνώμης η οποία τυγχάνει να εμπεριέχεται στις απαντήσεις του δεν λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο καν ως αποδεκτή μαρτυρία.

185 Παρομοίως δεν διαπιστώνεται να έχει οποιαδήποτε ιδιαίτερη σημασία το γεγονός πως αναφορικά με ορισμένα θέματα ο εναγόμενος εξέφραζε είτε αβεβαιότητα είτε την οποιαδήποτε επιφύλαξη καθότι βεβαίως αυτή δεν βασιζόταν επί οποιασδήποτε ιδιαίτερης γνώσης του ιδίου αλλά προφανώς από νομική συμβουλή την οποία είχε λάβει. Παραδείγματος χάριν όταν ερωτήθηκε αναφορικά με την ισοτιμία επί του τεκμηρίου 3.

186 Παράλληλα διαπιστώνεται η ύπαρξη διάθεσης του εναγόμενου να είναι ειλικρινής αναφορικά με βασικά γεγονότα όπως αυτά αντικατοπτρίζονταν εντός των σχετικών εγγράφων. Όπως, παραδείγματος χάριν, το γεγονός της υπογραφής από τον ίδιο αυτών των εγγράφων. Θα μπορούσε να θεωρηθεί πως δεν είχε οποιαδήποτε άλλη επιλογή όμως η πραγματικότητα είναι πως σε αρκετές παρόμοιες περιπτώσεις ενώπιον του Δικαστηρίου συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Επιπλέον, ο εναγόμενος αναγνώριζε όχι μόνο την υπογραφή του αλλά και το ίδιο το περιεχόμενο των εγγράφων. Ανεξάρτητα και από την προβολή οποιουδήποτε ισχυρισμού ως προς το ότι δεν είχε διαβάσει οποιοδήποτε έγγραφο, όπως, παραδείγματος χάριν, το τεκμήριο 4 σε σχέση με το οποίο ανέφερε ότι απλά του είχε ζητηθεί να το υπογράψει.

187 Σε σχέση με τον ισχυρισμό του εναγόμενου ως προς το ότι ο λόγος για τον οποίο το επίδικο δάνειο έγινε σε ευρώ ήταν διότι είχε πάρει συμβουλή από την τράπεζα αναφορικά με το ότι το επιτόκιο θα ήταν 2% πάνω από το LIBOR το Δικαστήριο παρατηρεί τα εξής. Κατ΄ αρχάς δεν υπάρχει οποιαδήποτε συγκεκριμένη αναφορά επί του προκειμένου εντός του δικογράφου των εναγόμενων (σχετική επί αυτού είναι και η παράγραφος 99 αυτής της απόφασης). Δεύτερο, ουδέποτε υποβλήθηκε στους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν προς απόδειξη της αξίωσης πως αυτός ήταν ο λόγος που το δάνειο έγινε σε ευρώ. Τέλος, δεν υπάρχει οποιαδήποτε άλλη σχετική μαρτυρία και η οποία να είχε παρουσιαστεί από τους εναγόμενους.

188 Σε σχέση με τους ισχυρισμούς του εναγόμενου ως προς το περιεχόμενο του τεκμηρίου 6 και τη δυσκολία κατανόησης του για ένα «τεχνικό άνθρωπο» και ότι αυτό ήταν δύσκολο να γίνει κατανοητό εκτός εάν αυτός ήταν δικηγόρος εύλογα θα μπορούσε αυτό να θεωρηθεί ως λόγος για τον ίδιο να είχε λάβει νομική συμβουλή.

Αντιθέτως ο ίδιος ισχυρίστηκε πως αφού πρώτα του είπε η τράπεζα πως αυτό ήταν ένα τυποποιημένο έγγραφο ο ίδιος εναπόθεσε την εμπιστοσύνη του στην τράπεζα ως ένα σοβαρό οργανισμό και αυτός ήταν ο λόγος που το υπέγραψε αφού του είπαν πρώτα να το υπογράψει. Ενέμεινε σε σχέση με αυτό τον ισχυρισμό μάλιστα προσθέτοντας πως ακόμη και κατά την ημερομηνία της προφορικής κατάθεσης του δεν μπορούσε να κατανοήσει το περιεχόμενο των εγγράφων τα οποία υπέγραψε καθότι αυτά είχαν γραφτεί με τέτοια γλώσσα που κάποιος εργάτης ή τεχνικός δεν μπορεί να τα κατανοήσει.

Βεβαίως όσο και να υπάρχει η οποιαδήποτε βάση αλήθειας στα όσα ισχυριζόταν ο εναγόμενος, αυτό από μόνο του δεν απαλλάσσει είτε τον ίδιο είτε την εναγόμενη 2 από τις νομικές συνέπειες υπογραφής των διαφόρων εγγράφων τα οποία υπέγραψαν ενώ παράλληλα δεν ενισχύει τον οποιονδήποτε ισχυρισμό αναφορικά με την έλλειψη ευχέρειας οι εναγόμενοι να είχαν λάβει νομική συμβουλή.

Μάλιστα εάν όντως το περιεχόμενο των εγγράφων τα οποία υπέγραφαν οι εναγόμενοι ήταν τόσο ακατανόητο τότε αυξάνεται η ανάγκη να είχαν καταφύγει σε δικηγόρο έτσι ώστε να τους είχε δοθεί νομική συμβουλή, κάτι όμως το οποίο παρέλειψαν είτε να επιδιώξουν είτε να ζητήσουν. Διατηρώντας υπόψη μία συνολική εικόνα της εντύπωσης την οποία το Δικαστήριο αποκόμισε ως προς το επίπεδο αντίληψης του εναγόμενου κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης η μαρτυρία του επί αυτού του θέματος κρίνεται υπερβολική καθώς ανεξάρτητα και από τη νομική πτυχή του όλου θέματος το Δικαστήριο δεν έχει πεισθεί ότι όντως ο εναγόμενος δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τις κυριότερες πρόνοιες του κάθε εγγράφου το οποίο υπέγραφε.

189 Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του εναγόμενου ως προς το ότι ο ίδιος δεν διάβασε το περιεχόμενο των διαφόρων εγγράφων τα οποία υπέγραψε το Δικαστήριο κρίνει, έχοντας ως βάση τα όσα ο ίδιος ο εναγόμενος ανέφερε αλλά ακόμη και τα όσα ισχυρίστηκαν οι μάρτυρες της ενάγουσας, πως ο ισχυρισμός αυτός είναι αξιόπιστος. Όπως επίσης αξιόπιστος κρίνεται ο ισχυρισμός του πως μετά από σχετικό τηλεφώνημα για να έλθει στην τράπεζα για υπογραφή των εγγράφων πήγε στην τράπεζα όπου η όλη διαδικασία ολοκληρώθηκε εντός 10 λεπτών.

190 Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως ο εναγόμενος κρίνεται αξιόπιστος και ως προς το ότι δεν είχε την ευκαιρία να λάβει νομική συμβουλή ή καν ότι ζήτησε να λάβει νομική συμβουλή. Σημασία όμως δεν έχει μόνο η θετική αξιολόγηση ως προς το κατά πόσο ο εναγόμενος έλεγε την αλήθεια αναφορικά με το συγκεκριμένο δεδομένο επί της πραγματικής πτυχής του θέματος αλλά οι συνέπειες του συγκεκριμένου ισχυρισμού ως προς τη νομική πτυχή αυτού.

191 Δηλαδή, δεν είναι αρκετό για ένα άτομο να ισχυρίζεται απλώς πως δεν ανάγνωσε το περιεχόμενο ενός εγγράφου το οποίο στη συνέχεια υπέγραψε. Οι συνέπειες της υπογραφής ενός εγγράφου δεν εξαρτώνται από αυτό τον παράγοντα. Όφειλε ο εναγόμενος όντως να είχε αναγνώσει τα έγγραφα τα οποία υπέγραφε αλλά και εάν ακόμη επιθυμούσε να εξασφαλίσει νομική συμβουλή σε σχέση με αυτά δεν ακούστηκε οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία πως οι εναγόμενοι είχαν ζητήσει χρόνο με σκοπό να εξασφαλίσουν νομική συμβουλή αλλά η τράπεζα αρνήθηκε ή τους το απαγόρευσε ή δεν τους έδωσε χρόνο ή επαρκή χρόνο ώστε να το πράξουν αυτό.

192 Βεβαίως ο ίδιος ισχυρίστηκε εντός της γραπτής δήλωσης του πως όταν υπέγραψε τις σχετικές συμφωνίες η τράπεζα, πρώτο, δεν του έδωσε χρόνο να τις μελετήσει και δεύτερο, ούτε να συμβουλευθεί δικηγόρο ως επίσης ότι υπέγραψε «στα τυφλά» μαζί με την εναγόμενη 2 (παράγραφος 30). Όμως πραγματικά δεν είναι δυνατό να κριθεί ως αξιόπιστος ο ισχυρισμός του εναγόμενου 1 ότι μαζί με την εναγόμενη 2 εξαναγκάστηκαν να υπογράψουν τη συμφωνία του στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) ιδιαίτερα δε όταν αυτός ο κατ΄ ισχυρισμό εξαναγκασμός συνδέεται με ισχυρισμό ως προς το ότι προηγουμένως η τράπεζα είχε θέσει ενώπιον τους την επιστολή έγκρισης του δανείου χωρίς να έχουν το περιθώριο της μελέτης. Αρκεί επί αυτού του θέματος να υπενθυμίσει το Δικαστήριο πως η επιστολή έγκρισης του δανείου (τεκμήριο 4) φέρει ως ημερομηνία σύνταξης την ημερομηνία 2/5/2002 ενώ η συμφωνία του στεγαστικού δανείου υπογράφηκε στις 20/6/2002, δηλαδή περίπου 49 ημέρες αργότερα.

193 Επιπλέον, η πραγματικότητα είναι ότι, όταν έδιδε μαρτυρία προφορικά, ουσιαστικά δεν ισχυρίστηκε τα όσα ισχυριζόταν εντός της γραπτής δήλωσης του. Κατ΄ αρχάς όπως εξήγησε - όταν ερωτήθηκε εάν διάβασε το περιεχόμενο της επίδικης συμφωνίας δανείου (τεκμήριο 6) - δεν απάντησε ότι ζήτησε από την τράπεζα αλλά δεν του δόθηκε χρόνος να το μελετήσει ή ακόμη ότι ζήτησε χρόνο για να συμβουλευτεί δικηγόρο αλλά η τράπεζα δεν του έδωσε χρόνο και τους εξανάγκασε να υπογράψουν την επίδικη συμφωνία δανείου.

194 Αντιθέτως σε σχέση με το πρώτο σημείο ισχυρίστηκε πως δεν μπορούσε να διαβάσει το συγκεκριμένο έγγραφο, δηλαδή, ότι ήταν δύσκολο να κατανοήσει το περιεχόμενο του τεκμηρίου 6 κάποιος ο οποίος δεν ήταν δικηγόρος. Δεν ισχυρίστηκε όμως πως η τράπεζα δεν του έδωσε χρόνο να διαβάσει το τεκμήριο 6 ή ότι επειδή ήταν δύσκολο να κατανοήσει το περιεχόμενο του κάποιος μη δικηγόρος, ως εκ τούτου ζήτησε χρόνο από την τράπεζα για να συμβουλευτεί δικηγόρο και η τράπεζα του αρνήθηκε.

195 Επί του συγκεκριμένου θέματος το Δικαστήριο διατηρεί υπόψη του βεβαίως και τη χρονική διαφορά μεταξύ των τεκμηρίων 5, 4 και 6, δηλαδή, αντίστοιχα, τις ημερομηνίες 13/3/2002, 2/5/2002 και 20/6/2002 και διερωτάται πραγματικά πως είναι δυνατό να προβάλλεται ισχυρισμός αναφορικά με την ύπαρξη πίεσης από την τράπεζα μεταξύ αυτών των ημερομηνιών μέχρι και την υπογραφή των βασικότερων εγγράφων τα οποία οδήγησαν στην εξασφάλιση του επίδικου δανείου από την τράπεζα.

196 Ούτε βεβαίως και εξήγησε ο εναγόμενος για ποιο λόγο η τράπεζα θα ήθελε να πιέσει τον ίδιο για να δανειστεί λεφτά έτσι ώστε να αγοράσει έπαυλη για την οποία σημειωτέον η συμφωνία αγοράς είχε υπογραφεί σχεδόν δύο χρόνια προηγουμένως στις 26/9/2000. Ανεξαρτήτως κατά πόσο όντως οι εναγόμενοι είχαν ανάγκη από εξασφάλιση δανείου για αυτή την αγορά αυτό το γεγονός είτε από μόνο του είτε σε συνδυασμό και με άλλα γεγονότα τα οποία είναι δυνατό να εξαχθούν από τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε, δεν οδηγεί σε συμπέρασμα πως η τράπεζα όντως δεν έδωσε χρόνο στους εναγόμενους είτε για μελέτη των σχετικών εγγράφων είτε για εξασφάλιση νομικής συμβουλής.

197 Ο εναγόμενος αναφορικά με αυτούς τους ισχυρισμούς εξαναγκασμού των εναγόμενων για υπογραφή της συμφωνίας στεγαστικού δανείου διαψεύδεται ουσιαστικά τόσο από την υπόλοιπη μαρτυρία επί του θέματος όσο ακόμη και από την διαφορετικότητα μεταξύ των ισχυρισμών του εντός της γραπτής δήλωσης του και των ισχυρισμών τους οποίους προέβαλε κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του.

198 Ούτε και επικαλέστηκαν οι εναγόμενοι την υπεράσπιση “non est factum” ή παρέθεσαν σχετικές λεπτομέρειες απάτης ή δόλου ή ψευδείς παραστάσεις της ενάγουσας επί του προκειμένου (βλ. σχετικά την Φακοντή ν. Βρυώνη (2004) 1 Α. Α. Δ. 1404). Μάλιστα η αναφορά εντός της γραπτής αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων (σελίδα 44) ως προς το ότι οι εναγόμενοι «…δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι θα εξαπατηθούν από την Τράπεζα…» κάθε άλλο παρά εντάσσεται εντός των επίδικων θεμάτων σύμφωνα και με το δικόγραφο των εναγόμενων ή τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε προς υποστήριξη τυς υπεράσπισης.

199 Παράλληλα δεν είναι δυνατό να γίνει δεκτή - έστω και εάν αυτή κρίνεται αξιόπιστη - η απλή αναφορά του εναγόμενου πως δεν διάβαζε τα έγγραφα τα οποία υπέγραφε ως νομικά βάσιμος λόγος έτσι ώστε να κριθεί από το Δικαστήριο πως οι εναγόμενοι δεν δεσμεύονται από τις συμφωνίες τις οποίες υπέγραψαν ιδιαίτερα δε εάν θεωρηθεί πως έμμεσα με αυτό τον τρόπο προβάλλεται η υπεράσπιση “non est factum” έστω και εάν αυτό δεν αναφέρεται ρητά.

200 Ουσιαστικά αυτή η ενέργεια αποτελούσε παράλειψη εκ μέρους του εναγόμενου να ασκήσει την εύλογα ελάχιστη αναμενόμενη προσοχή η οποία θα αναμενόταν από τον οποιονδήποτε συμβαλλόμενο προτού υπογράψει μία γραπτή συμφωνία (βλ. σχετικά την Αναστασίου ν. Μιχαηλούδη (1998) 1 Α. Α. Δ. 264 ως επίσης τόσο την Avon Finance Co Ltd v Bridger and another [1985] 2 All E. R. 281 αλλά και τη βασική αυθεντία αναφορικά με τη συγκεκριμένη αρχή “non est factum”, Saunders v. Anglia Building Society [1970] 3 All E. R. 961).

201 Επιπλέον, σημασία έχει βεβαίως και το δεδομένο πως, όπως αναδείχθηκε και από την αντεξέταση του, ο εναγόμενος γνώριζε πολύ καλά το σκοπό για τον οποίο υπέγραφε την επίδικη συμφωνία δανείου. Δηλαδή, προς εξασφάλιση συγκεκριμένου ποσού έτσι ώστε να καθίστατο εφικτή η εξόφληση της αγοράς της έπαυλης η οποία είχε αγοραστεί από τους εναγόμενους βάσει άλλης συμφωνίας υπογραμμένης πριν από ένα χρονικό διάστημα το οποίο απείχε αρκετά από την ημερομηνία υπογραφής των οποιωνδήποτε συμφωνιών με την τράπεζα ή και με την εταιρεία ανάπτυξης γης σε σχέση με την εκχώρηση του αγοραπωλητηρίου εγγράφου.

202 Ο εναγόμενος αναφορικά με τη δήλωση της ταχυδρομικής διεύθυνσης του εκ πρώτης όψεως ήταν ιδιαίτερα πειστικός στις απαντήσεις του αναφορικά με τις διευθύνσεις οι οποίες αναφέρονταν εντός του τεκμηρίου 17. Καθότι, όπως εξήγησε, η διεύθυνση η οποία αναφερόταν στην τρίτη σελίδα ήταν αυτή της κατοικίας η οποία θα ασφαλιζόταν γεγονός το οποίο καταγράφεται και στην πρώτη σελίδα του συγκεκριμένου τεκμηρίου.

Επί του οποίου βεβαίως αναγράφεται και ο αριθμός της ταχυδρομικής θυρίδας. Οι απαντήσεις του εναγόμενου σε συνάρτηση και με τα υπόλοιπα σχετικά δεδομένα και ιδιαίτερα η απάντηση του πως η διεύθυνση της κατοικίας ήταν αυτή της περιουσίας η οποία θα ασφαλιζόταν ενώ η ταχυδρομική διεύθυνση ήταν αυτή της ταχυδρομικής θυρίδας εκ πρώτης όψεως δημιουργούν μία θετική εντύπωση αξιοπιστίας.

Ιδιαίτερα δε λαμβάνοντας υπόψη και την αναφορά του σε αλλαγή αυτής της ταχυδρομικής διεύθυνσης δηλαδή της ταχυδρομικής θυρίδας, ένας επίσης πειστικός ισχυρισμός έχοντας υπόψη το περιεχόμενο των ίδιων των εγγράφων σχετικά με την ασφάλιση της συγκεκριμένης κατοικίας τα οποία παρουσιάστηκαν από την ίδια την ενάγουσα.

Συγκεκριμένα σχετική σύγκριση μπορεί να γίνει μεταξύ των τεκμηρίων 14 και 17. Ούτε και θα υπήρχε οποιοσδήποτε λόγος ο εναγόμενος να μην κριθεί αξιόπιστος αναφορικά με τη δήλωση της ταχυδρομικής διεύθυνσης του σε άτομο, δηλαδή τον πωλητή της ασφάλειας ο οποίος βρισκόταν εντός της τράπεζας. Ιδιαίτερα δε διατηρώντας υπόψη το γεγονός ότι όπως προκύπτει από τη μαρτυρία η ασφαλιστική εταιρεία είχε μερικώς το ίδιο όνομα με την ενάγουσα (δηλαδή η πρώτη λέξη) και ότι ακολούθησε αλλαγή σε σχέση με αυτό στις 24/7/2015 (τεκμήριο 24).

Όμως δεν παύει εντός της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) να αναφέρεται στο τέλος αυτής ως διεύθυνση των εναγόμενων η πλήρης ταχυδρομική διεύθυνση της επίδικης έπαυλης δίχως οποιαδήποτε αναφορά ταχυδρομικής θυρίδας. Μάλιστα η διεύθυνση της ενάγουσας εντός της ίδιας συμφωνίας περιορίζεται σε αναφορά μόνο αριθμού ταχυδρομικής θυρίδας.

Θα μπορούσαν και οι εναγόμενοι να είχαν δηλώσει με τον ίδιο τρόπο γραπτώς εντός του κειμένου της συμφωνίας και αυτοί ως ταχυδρομική διεύθυνση τους τον αριθμό του ταχυδρομικού τους κιβωτίου. Παρέλειψαν όμως να το πράξουν αυτό. Το ίδιο δεν ισχύει σε σχέση με το τεκμήριο 17 το οποίο όμως αφορά την ασφαλιστική εταιρεία στον πίνακα του συμβολαίου πυρός του οποίου αναφέρεται όντως το ταχυδρομικό κιβώτιο ως η διεύθυνση των εναγόμενων.

Εντούτοις επισυνημμένη στον «Πίνακα Συμβολαίου Πυρός» είναι και η επιστολή υπογραμμένη μάλιστα και από αμφότερους τους εναγόμενους και επί της οποίας αναφέρεται ως διεύθυνση των ασφαλισμένων η πλήρης ταχυδρομική διεύθυνση της έπαυλης στην Κισσόνεργα χωρίς αναφορά στο ταχυδρομικό κιβώτιο.

203 Συνεπώς παρά και τα προαναφερόμενα στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να συνηγορήσουν υπέρ μίας αξιολόγησης της θέσης του εναγόμενου 1 ως αξιόπιστης, δηλαδή ως προς το ότι είχε όντως δηλωθεί το ταχυδρομικό κιβώτιο ως η διεύθυνση των εναγόμενων εντούτοις ασφαλώς δεν είναι δυνατό ο εναγόμενος να κριθεί αξιόπιστος αναφορικά με την απάντηση η οποία δόθηκε σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα και μάλιστα εξαιτίας της ύπαρξης αντιφατικής μαρτυρίας.

Ερωτήθηκε συγκεκριμένα εάν όταν επισκεπτόταν την Κύπρο διέμενε στην οικία (δηλαδή την επίδικη έπαυλη) στην Κισσόνεργα στην Πάφο. Απάντησε ότι η απάντηση δεν ήταν απλή διότι μεταξύ του χρόνου 2002 και του 2005 η έπαυλη ήταν υπό κατασκευή. Εντούτοις σύμφωνα με το τεκμήριο 37 στη σελίδα 6 της απόφασης το Δικαστήριο αναφέρεται στη μαρτυρία του εναγόμενου σύμφωνα με την οποία η παράδοση της έπαυλης έγινε περίπου δύο μήνες μετά και από την υπογραφή της συμφωνίας δανείου, δηλαδή στις 30/8/2002 και για αυτό υπογράφηκε και σχετικό έντυπο παράδοσης ανεξάρτητα και από τις κακοτεχνίες τις οποίες ο ίδιος ισχυρίζεται ότι υπήρχαν.

Μάλιστα εντός της ίδιας απόφασης (τεκμήριο 37) η μάρτυρας η οποία κατέθεσε εκ μέρους της εναγόμενης 3 στην παρούσα αγωγή ισχυρίστηκε ότι οι εναγόμενοι παρέλαβαν την έπαυλη από τις 30/8/2002 και έκτοτε την κατείχαν και την χρησιμοποιούσαν. Διαψεύδεται όμως εντελώς ο ισχυρισμός ως προς το ότι η έπαυλη βρισκόταν υπό κατασκευή για περίοδο τριών χρόνων από το 2002 έως και 2005 από τα όσα ο ίδιος ο εναγόμενος είχε δηλώσει κατά την εκδίκαση της αγωγής 696/2004.

Πόσο μάλλον διαψεύδεται ακόμη περισσότερο ο ισχυρισμός τον οποίο προέβαλε ο εναγόμενος κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του όταν ισχυρίστηκε πως όταν υπέγραψε τη συμφωνία δανείου, δηλαδή το τεκμήριο 6 - το οποίο μάλιστα βρισκόταν ενώπιον του όταν απάντησε - ότι τον καιρό που υπέγραψε αυτή τη συμφωνία δεν υπήρχε «ανεγερμένη κατοικία» και ότι ήταν απλώς ένα τεμάχιο γης.

Η ερώτηση, μετά από επίδειξη της διεύθυνσης η οποία αναφέρεται εντός της συμφωνίας δανείου, ήταν εάν αυτό ήταν ορθό, δηλαδή η συγκεκριμένη διεύθυνση. Μετά και από την απάντηση του ως προς το ότι η έπαυλη δεν είχε ανεγερθεί ακόμη ερωτήθηκε εάν όμως είχε δηλώσει στη συμφωνία δανείου τη συγκεκριμένη διεύθυνση.

Η απάντηση του ήταν σαφής. Όχι, προσθέτοντας ότι δήλωσε το ταχυδρομικό του κουτί διότι δεν υπήρχε τη συγκεκριμένη στιγμή ανεγερμένη έπαυλη. Όταν ερωτήθηκε διευκρινιστικά εάν το ταχυδρομικό κιβώτιο είχε δηλωθεί γραπτώς απάντησε μονολεκτικά με τη λέξη «προσωπικά». Ενέμεινε επίσης πως αυτό έγινε την ημερομηνία που είχε συναφθεί το επίδικο δάνειο.

Βεβαίως, η διεύθυνση η οποία όντως αναφέρεται εντός του τεκμηρίου 6 είναι η πλήρης ταχυδρομική διεύθυνση της έπαυλης και όχι αυτή ενός ταχυδρομικού κιβωτίου. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως ο ισχυρισμός αναφορικά με τη λήψη επιστολής τερματισμού ημερομηνίας 16/3/2004 δεν αμφισβητήθηκε από την έκθεση υπεράσπισης στην αγωγή 696/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου ούτε και ισχυρίστηκε ο εναγόμενος σε εκείνη την περίπτωση ότι δεν παρέλαβε την επιστολή τερματισμού.

Μάλιστα σύμφωνα και με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε σχέση με τη συγκεκριμένη αγωγή η παραλαβή της επιστολής τερματισμού περιγράφεται ως αναντίλεκτος ισχυρισμός. Βεβαίως δεν αναφέρεται εντός του τεκμηρίου 37 η διεύθυνση στην οποία είχε αποσταλεί η συγκεκριμένη επιστολή τερματισμού. Σημασία κυρίως του τεκμηρίου 37 είναι η διάψευση του ισχυρισμού του εναγόμενου ως προς το ότι η επίδικη έπαυλη δεν είχε ανεγερθεί κατά την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας στεγαστικού δανείου και ότι στη θέση της υπήρχε απλά ένα τεμάχιο γης.

Θέτοντας το πολύ απλά η κατάληξη του Δικαστηρίου επί του συγκεκριμένου θέματος είναι ότι ο εναγόμενος δεν ανέφερε κατά την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) τη διεύθυνση την οποία ο ίδιος ισχυρίστηκε αλλά τη διεύθυνση η οποία όντως σημειώνεται εντός της συμφωνίας. Συνεπώς ο τερματισμός με την επιστολή ημερομηνίας 22/11/2005 (τεκμήριο 12) έγινε σύμφωνα και με τον όρο 18 του τεκμηρίου 6.

Εντούτοις έχοντας υπόψη και την απουσία του εναγόμενου εκτός Κύπρου σε διάφορες περιόδους το Δικαστήριο δέχεται ως αξιόπιστο και τον ισχυρισμό του εναγόμενου ως προς το ότι ο ίδιος αργότερα ενημερώθηκε αναφορικά με αυτό τον τερματισμό. Πραγματικά θα ήταν πολύ παράδοξο ο εναγόμενος να είχε ενημερωθεί σχετικά με τον τερματισμό και 3 μήνες αργότερα στις 28/2/2006, δίχως να είχε προηγηθεί η οποιαδήποτε άλλη επικοινωνία με την ενάγουσα σε σχέση με το θέμα του τερματισμού, να πιστώνεται ο επίδικος λογαριασμός με ένα σημαντικό ποσό, δηλαδή το ποσό των €54.969,80 το οποίο ο ίδιος μερίμνησε να σταλεί στην Κύπρο, δηλαδή ποσό αντίστοιχο με περίπου 23 δόσεις η καθεμία για το ποσό των €2.371,00.

204 Γενικά αυτό το οποίο διαπιστώνεται σε σχέση με την αξιολόγηση της μαρτυρίας του εναγόμενου είναι πως αυτός ουσιαστικά εξηγούσε τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος αντιλαμβανόταν τη σημασία της επικοινωνίας μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων την οποία είχε γενικά με την Μ. Ε. 2 όπως αυτή καταγράφεται και στα τεκμήρια 22 και 28 και η αντίληψη αυτή στο βαθμό στον οποίο είναι δυνατό να κριθεί πως συνάδει με τα όσα αναφέρονται εντός αυτών των τεκμηρίων δεν είναι δυνατό να κριθεί αναξιόπιστη ανεξαρτήτως κατά πόσο αυτή κρίνεται ορθή ή όχι έχοντας υπόψη όλα τα στοιχεία τα οποία έχουν τεθεί υπόψη του Δικαστηρίου. Δηλαδή, τουλάχιστον αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα, ο εναγόμενος, όπως κρίνεται, εμφανώς προσπαθούσε να απαντήσει με ειλικρίνεια αλλά και λογικότητα βασιζόμενος και στα έγγραφα στα οποία η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας των παρέπεμπε κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του.

205 Βεβαίως αυτή η κρινόμενη ως ειλικρινής προσπάθεια του εναγόμενου δεν οδηγεί αυτόματα και σε αποδοχή από το Δικαστήριο της βασιμότητας των διαφόρων υποψιών και συμπερασμάτων του εναγόμενου. Όπως, παραδείγματος χάριν, πως η τράπεζα σε συνεργεία με την εναγόμενη 3 προσπαθούσε να τον ξεγελάσει.

206 Ως πιο βάσιμη θα μπορούσε να θεωρηθεί η αντίληψη του πως η τράπεζα προσπάθησε να τον ξεγελάσει μειώνοντας τις υποχρεώσεις του προς αυτήν και μετά αρνούμενη να λάβει επιπλέον σταδιακές πληρωμές αλλά αντιθέτως απαιτώντας πλήρη εξόφληση του υπολοίπου του επίδικου λογαριασμού. Όμως ακόμη και αυτή η υποψία αποτελεί μέρος των όσων ο εναγόμενος πίστευε σε σχέση με τη συμπεριφορά της τράπεζας προς τον ίδιο και δεν είναι δυνατό να ιδωθεί από το Δικαστήριο εκτός του νομικού πλαισίου το οποίο περικλείει τη συμβατική σχέση μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων. Δηλαδή, λαμβάνεται μεν υπόψη από το Δικαστήριο ως μία δική του ερμηνεία ως προς τα γεγονότα δίχως όμως αυτό να σημαίνει πως ο εναγόμενος κρίνεται είτε αξιόπιστος είτε αναξιόπιστος επί του προκειμένου. Ουσιαστικά σε κάποιο βαθμό ο εναγόμενος εξέφραζε απόψεις επί του θέματος παρά να κατέθετε σε σχέση με γεγονότα έστω βεβαίως και εάν αυτές οι απόψεις ή υποψίες βασίζονταν στα γεγονότα όπως όμως ο ίδιος ο εναγόμενος τα αντιλαμβανόταν.

207 Σημασία βεβαίως για το Δικαστήριο επί του προκειμένου θέματος έχει το περιεχόμενο της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας μεταξύ του ιδίου και της Μ. Ε. 2. Καθότι όπως και η Μ. Ε. 2 έδωσε τη δική της μαρτυρία αναφορικά με αυτή την επικοινωνία με τον εναγόμενο έτσι έπραξε και ο εναγόμενος, όμως η ίδια η νομική σημασία αυτής της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας μεταξύ του εναγόμενου και της Μ.

Ε. 2 δεν εξαρτάται από την οποιαδήποτε άποψη είτε του εναγόμενου είτε της Μ. Ε. 2 αλλά από την ερμηνεία η οποία η οποία θα μπορούσε να δοθεί σε αυτή από το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως και τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε επί του προκειμένου. Θεωρείται από το Δικαστήριο πως σημασία έχει και η ένδειξη αναγκαιότητας ουσιαστικά πέραν και από την αλληλογραφία αυτή, να καταγραφόταν επίσης η οποιαδήποτε νέα διευθέτηση μεταξύ των εναγόμενων και της ενάγουσας υπό μορφή ενδεχομένως τροποποιητικής συμφωνίας.

Ενδεικτικά αναδεικνύεται αυτή η αναγκαιότητα από το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 28/6/2006 (μέρος του τεκμηρίου 28) με το οποίο η Μ. Ε. 2 εξηγεί στον εναγόμενο πως – μετά και από συνεννόηση της με την επιτροπή δανείων - ακόμη και για μείωση της δόσης αποπληρωμής του δανείου ή παράτασης της περιόδου αποπληρωμής η ίδια χρειαζόταν γραπτές οδηγίες από τον ίδιο έστω και μέσω τηλεομοιότυπου.

Αναδεικνύεται επίσης ενδεικτικά και ένα επιπρόσθετο βασικό στοιχείο ως προς το ενδεχόμενο η ίδια η Μ. Ε. 2 να ήταν δυνατό να κριθεί από το Δικαστήριο πως θα μπορούσε να δεσμεύσει συμβατικά την ενάγουσα. Αυτό είναι η αναφορά σε αρμόδια επιτροπή δανείου. Δηλαδή, αναδρομικά ιδωμένη η αλληλογραφία μεταξύ της Μ.

Ε. 2 και του εναγόμενου δεν αποκλείεται να μην αποκαλύπτει πως η Μ. Ε. 2 ενεργούσε από μόνη της με δυνατότητα να δεσμεύσει συμβατικά την ενάγουσα μέσω της αλληλογραφίας της με τον εναγόμενο. Όμως το Δικαστήριο θεωρεί ως ορθότερο το θέμα αυτό να εξεταστεί διατηρώντας υπόψη κυρίως την εντύπωση την οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει η συμπεριφορά της Μ.

Ε. 2 προς τον εναγόμενο έχοντας υπόψη και το ίδιο το περιεχόμενο αυτής της αλληλογραφίας και ο βαθμός στον οποίο ο ίδιος ο εναγόμενος βασίστηκε επί αυτής της εντύπωσης έτσι ώστε να προβεί σε σχετικές πληρωμές.

208 Μία γενικότερη παρατήρηση αναφορικά με τους ισχυρισμούς του εναγόμενου 1 εντός της γραπτής δήλωσης του είναι σε σχέση με τη χρήση της λέξης «εξαπάτησης». Παραδείγματος χάριν, στη γραπτή δήλωση του (παράγραφος 3) ισχυρίζεται ότι οι ενέργειες της τράπεζας ελέγχονται από την Κεντρική Τράπεζα Κύπρου και την Κυπριακή Δημοκρατία και πως κατ΄ επέκταση ο ίδιος πίστευε πως δεν ήταν ποτέ δυνατό να εξαπατηθεί από την τράπεζα. Όμως τέτοιος ισχυρισμός ως προς την ύπαρξη απάτης εκ μέρους της ενάγουσας δεν υπάρχει εντός της έκθεσης υπεράσπισης των εναγόμενων ενώ, σε σχέση με τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε από τους εναγόμενους, ακόμη και εάν θα ήταν δυνατό να θεωρηθεί πως αυτή η απάτη εξάγεται από τους υπόλοιπους ισχυρισμούς του, εντός της γραπτής δήλωσης του, αναφορικά με το ότι ο ίδιος θεωρούσε πως η τράπεζα είναι σοβαρός οργανισμός την οποία «περιέβαλε» με εμπιστοσύνη και ότι ενεργούσε στα «νόμιμα πλαίσια» και ότι ποτέ δεν πίστευε ότι ήταν δυνατό αυτή να ενεργούσε παράνομα με σκοπό να αισχροκερδήσει εις βάρος του, δεν είναι δυνατό να παραγνωριστεί το γεγονός πως εντός της έκθεσης υπεράσπισης δεν υπάρχουν λεπτομέρειες τέτοιας κατ΄ ισχυρισμό απάτης (βλ. σχετικά τη Δ.19 θ. 5[3] των Διαδικαστικών Κανονισμών της Πολιτικής Δικονομίας).

209 Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως με τον ίδιο τρόπο δεν υπάρχει οποιοσδήποτε ισχυρισμός εντός της έκθεσης υπεράσπισης ως προς το ότι η ενάγουσα συμβούλευσε τους εναγόμενους ως προς το νόμισμα στο οποίο θα τους δανειοδοτούσε. Όντως ο εναγόμενος προέβαλε ισχυρισμό ως προς το ότι η «τράπεζα» του «είπε» ότι είναι 2% πάνω από το LIBOR και ότι η «τράπεζα» τον συμβούλεψε να πάρει το δάνειο σε ευρώ διότι το επιτόκιο ήταν μόνο 2% πάνω από το LIBOR και ότι του «ζήτησαν» να υπογράψει και να μονογραφήσει τη συμφωνία, όμως αμέσως μετά από αυτή την απάντηση παρατηρήθηκε από το Δικαστήριο πως ο μάρτυρας δεν είχε απαντήσει την ερώτηση, η οποία ήταν αν είχε αποδεχτεί τους όρους οι οποίοι αναφέρονταν εντός του τεκμηρίου 4. Ως προς το θέμα αυτό πραγματικά αυτό το οποίο διαπιστώνεται είναι πως ελλείπει παντελώς η οποιαδήποτε βάση εντός του δικογράφου των εναγόμενων έτσι ώστε, ακόμη και να υπήρχε η δυνατότητα, τουλάχιστον να είχαν ζητηθεί σχετικές λεπτομέρειες από την ενάγουσα ενώ βεβαίως ακόμη και η οποιαδήποτε προβολή ισχυρισμού του εναγόμενου επί αυτού του θέματος κρίνεται ως εντελώς αόριστη έτσι ώστε να είναι δυνατό να γίνει δεκτή ως αξιόπιστη.

Ευρήματα του Δικαστηρίου

210 Διατηρώντας υπόψη την αξιολόγηση της μαρτυρίας το Δικαστήριο καταλήγει στα ακόλουθα ευρήματα αναφορικά με την πραγματική πτυχή της αγωγής. Παράλληλα διευκρινίζεται πως ασφαλώς τα ευρήματα αυτά περιορίζονται αυστηρά εντός του πλαισίου του καθορισμού της πραγματικής και όχι της νομικής πτυχής της αγωγής. Σε σχέση βεβαίως με τα επίδικα θέματα. Αναφορικά με την εφαρμογή της νομικής πτυχής της αγωγής βεβαίως το Δικαστήριο θα προχωρήσει στη συνέχεια επί της βάσης της πραγματικής πτυχής όπως αυτή καθορίζεται πιο κάτω.

210.1 Η ενάγουσα αποτελεί εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η οποία έχει συσταθεί στην Κυπριακή Δημοκρατία και κατά τον ουσιώδη χρόνο της αγωγής διεξήγαγε τραπεζικές εργασίες όλων των ειδών.

210.2 Η ενάγουσα στις 20/12/2006 άλλαξε με ειδικό ψήφισμα το όνομα της από Alpha Bank Limited σε Alpha Bank Cyprus Ltd.

210.3 Οι εναγόμενοι υπέγραψαν συμφωνία αγοράς έπαυλης από την εναγόμενη 3 στις 26/9/2000 (τεκμήριο 8) για το ποσό των £195.000,00 με συμφωνημένο πρόγραμμα πληρωμής δόσεων από την ημερομηνία υπογραφής εντός των μηνών Απριλίου, Μαΐου και Ιουλίου του 2001 με τελική δόση πληρωτέα κατά την ημερομηνία παράδοσης της έπαυλης.

210.4 Περίπου ενάμιση χρόνο μετά οι εναγόμενοι είχαν ανάγκη εξασφάλισης δανείου προς πληρωμή του τιμήματος αγοράς της έπαυλης (παράγραφος 30 της γραπτής δήλωσης του Μ. Υ. 3) και ως εκ τούτου αιτήθηκαν από την ενάγουσα δάνειο υπογράφοντας σχετικά τυποποιημένη επιστολή ημερομηνίας 13/3/2002 (τεκμήριο 5).

210.5 Περίπου 50 ημέρες αργότερα η ενάγουσα ενέκρινε το αίτημα των εναγόμενων με σχετική επιστολή ημερομηνίας 2/5/2002 (τεκμήριο 4) το περιεχόμενο της οποίας οι εναγόμενοι αποδέχτηκαν θέτοντας τις υπογραφές τους επί αυτής.

210.6 Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα και με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 4 σε περίπτωση κατά την οποία οι εναγόμενοι 1 και 2 συμφωνούν με τα όσα αναφέρονται εντός αυτού τότε καλούνται να υπογράψουν επισυνημμένο αντίγραφο του τεκμηρίου 4 και επιστρέψουν αυτό στο υποκατάστημα της τράπεζας και διευθετήσουν όπως επισκεφθούν την τράπεζα εντός 30 ημερών από την ημερομηνία υπογραφής προς ολοκλήρωση των αναγκαίων διαδικασιών ενώ όπως διευκρινίζεται μετά από την πάροδο αυτής της περιόδου η έγκριση δεν θα ισχύει.

210.7 Το τεκμήριο 4 περιγράφεται ως “facility letter” εντός της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) της οποίας όπως προνοείται θα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος (όρος 2 της συμφωνίας στεγαστικού δανείου).

210.8 Εντός του τεκμηρίου 4 περιγράφονται περιληπτικά η εγκεκριμένη τραπεζική διευκόλυνση, η εξασφάλιση, το επιτόκιο και άλλες χρεώσεις και τέλος, άλλοι όροι ή δεδομένα.

210.9 Σύμφωνα με την έγκριση του αιτήματος των εναγόμενων 1 και 2 η ενάγουσα θα διέθετε ως πιστωτική διευκόλυνση στεγαστικό δάνειο για το ισότιμο ποσό σε ευρώ του ποσού των £125.000,00.

210.10 Ως αποτέλεσμα αυτής της έγκρισης περίπου 49 ημέρες αργότερα στις 20/6/2002 υπογράφηκαν μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων 1 και 2 συμφωνία στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) ενώ επιπλέον οι εναγόμενοι 1 και 2 υπέγραψαν πληρεξούσιο έγγραφο (τεκμήριο 10) διορίζοντας την ενάγουσα ως πληρεξούσιο αντιπρόσωπο τους.

210.11 Διευκρινίζεται πως η ενάγουσα δεν εξανάγκασε τους εναγόμενους να υπογράψουν τη συμφωνία στεγαστικού δανείου οι οποίοι υπέγραψαν τόσο αυτή τη συμφωνία ως επίσης και τις υπόλοιπες συμφωνίες και όλα τα σχετικά έγγραφα με την ελεύθερη βούληση τους, υπό την έννοια βεβαίως ότι η εξασφάλιση των υπογραφών τους δεν προέκυψε ως αποτέλεσμα του οποιουδήποτε εξαναγκασμού τους από την ενάγουσα αν και όπως διαπιστώνεται δεν δόθηκε σε αυτούς χρόνος μελέτης αυτών των εγγράφων καθότι ούτε και ζητήθηκε από τους ίδιους τους εναγόμενους η παροχή χρόνου είτε προς μελέτη των εγγράφων είτε προς εξασφάλιση νομικής συμβουλής.

210.12 Η τελευταία γνωστή στην ενάγουσα διεύθυνση των εναγόμενων είναι αυτή η οποία αναφέρεται εντός της συμφωνίας στεγαστικού δανείου δηλαδή αυτή της επίδικης έπαυλης δίχως μέχρι και τις 22/11/2005 η ενάγουσα να είχε ενημερωθεί γραπτώς ή διαφορετικά από τους εναγόμενους για οποιαδήποτε αλλαγή αυτής της διεύθυνσης.

210.13 Όπως αναφέρεται ρητά εντός του προοιμίου της συμφωνίας στεγαστικού δανείου οι εναγόμενοι 1 και 2 επιθυμούσαν όπως δανειστούν από την ενάγουσα το ποσό των €215.000,00 προς μερική κάλυψη του κόστους αγοράς της έπαυλης.

210.14 Έχοντας υπόψη τον τυποποιημένο χαρακτήρα της συμφωνίας στεγαστικού δανείου διαπιστώνεται πως με εξαίρεση των όρων αναφορικά με το ποσό του δανείου και τις δόσεις αποπληρωμής όλες οι ρήτρες εντός αυτής δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης καθώς αυτή είχε συνταχθεί εκ των προτέρων ενώ οι εναγόμενοι εκ των πραγμάτων σύμφωνα με τη μαρτυρία η οποία έχει παρουσιαστεί στο σύνολο της δεν ήταν δυνατό να επηρεάσουν το περιεχόμενο των συγκεκριμένων ρητρών ανεξάρτητα και από οποιαδήποτε προσπάθεια τους για το σκοπό αυτό, παράλληλα όμως διαπιστώνεται πως τέτοια προσπάθεια δεν υπήρξε από ή εκ μέρους των εναγόμενων.

210.15 Επίσης κατά την ίδια ημερομηνία υπογράφηκαν μεταξύ της ενάγουσας και όλων των εναγόμενων άλλες δύο συμφωνίες, δηλαδή συμφωνία εκχώρησης του πωλητηρίου εγγράφου της έπαυλης (τεκμήριο 7) και συμφωνία εκχώρησης (τεκμήριο 9).

210.16 Αναφορικά με τον ισχυρισμό για ακύρωση της συμφωνίας εκχώρησης διαπιστώνεται από το Δικαστήριο πως, παρά και την άρνηση της παραγράφου 5 της έκθεσης απαίτησης εντός της οποίας υπάρχει αναφορά στη συμφωνία εκχώρησης ως παράλληλη εξασφάλιση της ενάγουσας για τις υποχρεώσεις των εναγόμενων 1 και 2, δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία από τους εναγόμενους 1 και 2 σύμφωνα με την οποία η συμφωνία εκχώρησης ακυρώθηκε, ανεξάρτητα και από την οποιαδήποτε δικαστική διαφορά μεταξύ των εναγόμενων 1 και 2 και της εναγόμενης 3 στην αγωγή 696/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου[4] (τεκμήριο 37) στην οποία σημειωτέον η ενάγουσα δεν συμμετείχε ως διάδικος (βλ. σχετικά επίσης την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Πολιτική Έφεση 221/2007 Cybarco PLC v. 1. Gillian Guest κ. ά. (2010) 1 Α. Α. Δ. 2071).

210.17 Σύμφωνα με τον όρο 1 της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) η ενάγουσα αναλάμβανε την υποχρέωση να θέσει στη διάθεση των εναγόμενων 1 και 2 το ποσό των €215.000,00 ως μερική πληρωμή των υποχρεώσεων τους σύμφωνα με τη συμφωνία πώλησης μεταξύ τους και της εναγόμενης 3.

210.18 Σύμφωνα με τον όρο 3 της συμφωνίας στεγαστικού δανείου οι εναγόμενοι 1 και 2 αναλάμβαναν την υποχρέωση όπως πληρώσουν το ποσό του δανείου προς την ενάγουσα με μηνιαίες δόσεις ύψους €2.360,00 με την πρώτη δόση να είναι πληρωτέα στις 3/9/2002 και ακολούθως από μήνα σε μήνα στην τρίτη ημέρα του κάθε μήνα μέχρι πλήρους εξοφλήσεως.

210.19 Μετά από πίστωση του τρεχούμενου λογαριασμού των εναγόμενων 1 και 2 με αριθμό 147 02560 2101 9 με ποσό πίστωσης £124.499,99 ο λογαριασμός του στεγαστικού δανείου με αριθμό 347 02560 4101 3 χρεώθηκε στις 2/7/2002 με το ποσό των €216.300,00 μετά από μετατροπή του ποσού των £124.499,99 σε ευρώ με τιμή συναλλάγματος 0.57790 σε ποσό €215.434,8077 συν ποσό προμήθειας €865,20 (£500,00), δηλαδή συνολικού ποσού €216.300,00.

210.20 Σχετικό αναφορικά με αυτή τη χρέωση είναι το πιστοποιητικό μεταφοράς χρημάτων (τεκμήριο 3) το οποίο φέρει επί αυτού τις υπογραφές των εναγόμενων 1 και 2.

210.21 Διευκρινίζεται πως δεν κρίνεται σκόπιμο από το Δικαστήριο όπως παρατεθούν εντός των ευρημάτων του οποιοιδήποτε άλλοι όροι οι οποίοι αναφέρονται εντός των εγγράφων τα οποία έχουν κατατεθεί από την ενάγουσα ως τεκμήρια. Το περιεχόμενο αυτών λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο ως δεδομένο.

210.22 Παρά και την αναφορά εντός της συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6) σε ποσό €215.000,00 το ποσό το οποίο είχε εγκριθεί ως δάνειο (τεκμήριο 4) είναι το ισόποσο ποσό σε ευρώ μετά από μετατροπή του ποσού των £125.000,00.

210.23 Κατά την ίδια ημερομηνία εκταμίευσης του ποσού του στεγαστικού δανείου, δηλαδή στις 2/7/2002, διεκπεραιώθηκε πληρωμή του ποσού των £59.345,98 από τον τρεχούμενο λογαριασμό των εναγόμενων 1 και 2 προς τραπεζικό λογαριασμό της εναγόμενης 3 τον οποίο αυτή τηρούσε με την ενάγουσα (τεκμήριο 19). Με παρόμοιο τρόπο διεκπεραιώθηκε πληρωμή στις 2/9/2002 του ποσού των £63.000,00 (τεκμήριο 20) δηλαδή μερικές μέρες μετά και από την παράδοση της επίδικης έπαυλης από την εναγόμενη 3 προς τους εναγόμενους.

210.24 Παρά και την αναφορά σε μηνιαίες δόσεις ύψους €2.360,00[5] εντός της συμφωνίας στεγαστικού δανείου εντούτοις στην πραγματικότητα η δόση η οποία πληρωνόταν με πρώτη πληρωμή μηνιαίας δόσης στις 3/10/2002 αναλογούσε σε ποσό €2.371,00 προφανώς εξαιτίας του ποσού το οποίο όντως πληρώθηκε προς τους εναγόμενους 1 και 2, όπως προκύπτει και από σχετική διαίρεση των ποσών €215.000,00 και €216.300,00 με μηδαμινή διαφορά μεταξύ των δύο διαιρετών (δηλαδή, 215.000 ÷ 2.360 = 91,10 ενώ 216.300 ÷ 2.371 = 91,22).

210.25 Κατά τη διάρκεια του έτους 2002 οι εναγόμενοι 1 και 2 πλήρωσαν τις δόσεις των μηνών Οκτωβρίου, Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου του έτους 2002 ενώ κατά τη διάρκεια του έτους 2003 οι εναγόμενοι 1 και 2 πλήρωσαν τις δόσεις των μηνών Ιανουαρίου μέχρι και Ιουλίου του έτους 2003 ενώ στη συνέχεια εντός του μηνός Νοεμβρίου πλήρωσαν στις 12/11/2003 ποσό €6.851,57 το οποίο αντιστοιχεί σε δύο μηνιαίες δόσεις (2 × 2.371=4.742) με ένα υπόλοιπο επιπρόσθετο ποσό €2.109,57.

210.26 Εξαιτίας της οικονομικής κρίσης οι εναγόμενοι 1 και 2 από τις 12/11/2003 παρέλειψαν να καταβάλουν οποιαδήποτε δόση προς την ενάγουσα έναντι του δανείου τους όπως προβλεπόταν σχετικά εντός της συμφωνίας δανείου ενώ από τις αρχές του έτους 2005 ο εναγόμενος άρχισε να καταβάλει προσπάθειες πληρωμών έναντι του στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 22).

210.27 Παρατίθενται εντός των σχετικών καταστάσεων λογαριασμού τόσο οι διάφορες χρεώσεις όσο και πιστώσεις στο λογαριασμό δανείου και οι οποίες αντικατοπτρίζουν την πραγματική κίνηση του συγκεκριμένου λογαριασμού.

210.28 Διευκρινίζεται αναφορικά με το προαναφερόμενο εύρημα πως στις αρχές του έτους 2004 καταγράφονται 7 πράξεις στη σχετική κατάσταση λογαριασμού (σελίδα 3 του τεκμηρίου 11) οι οποίες καταχωρίσθηκαν στη στήλη χρέωσης και οι οποίες δεν αποτελούν καταθέσεις ή χρεώσεις ή πιστώσεις αλλά συναλλαγές οι οποίες διεκπεραιώθηκαν συστημικά κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία και οι οποίες απλά βοήθησαν στο κτίσιμο των καθυστερημένων δόσεων στο νέο σύστημα χωρίς να επηρεάζουν το χρεωστικό υπόλοιπο των πελατών το οποίο μεταφέρθηκε όπως ακριβώς ήταν πριν, στην αμέσως προηγούμενη περίοδο, δηλαδή το ίδιο υπόλοιπο ημερομηνίας 31/12/2003, ποσό €202.358,84, καταγραφόταν και στην επόμενη σελίδα τεκμηρίου 11 στην τελευταία αναφορά της ημερομηνίας 5/3/2004.

210.29 Μετά και από την ολοκλήρωση της καταχώρισης των προαναφερόμενων 7 πράξεων το χρεωστικό υπόλοιπο του λογαριασμού του στεγαστικού δανείου των εναγόμενων 1 και 2 δεν επηρεάστηκε με οποιοδήποτε τρόπο.

210.30 Παρά και την υποβολή στην Μ. Ε. 2 ότι ο εναγόμενος 1 πάντοτε αμφισβητούσε τις χρεώσεις στις οποίες η τράπεζα προέβαινε διαπιστώνεται πως δεν έχει παρουσιαστεί οποιαδήποτε μαρτυρία προς υποστήριξη αυτής της θέσης. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως ουσιαστικά αυτή η θέση αντιμάχεται τη θέση επίσης των εναγόμενων ως προς το ότι δεν λάμβαναν ενημέρωση από την ενάγουσα με σχετικές καταστάσεις λογαριασμού. Ο ίδιος ο εναγόμενος 1 ισχυρίστηκε πως ποτέ δεν αντιλήφθηκε τις χρεώσεις με τις οποίες η ενάγουσα επιβάρυνε τον λογαριασμό του και ότι όλα αυτά έγιναν αντιληπτά από τον ίδιο όταν έλαβε τις σχετικές τραπεζικές καταστάσεις στα πλαίσια της παρούσης αγωγής και του τις επεξήγησε ο δικηγόρος του (παράγραφο 25 της γραπτής δήλωσης του εναγόμενου 1).

210.31 Στις 16/11/2005 υπήρχε ως χρεωστικό υπόλοιπο το ποσό των €5.123,44 σε λογαριασμό πιστωτικής κάρτας του εναγόμενου 1 το οποίο μεταφέρθηκε στο λογαριασμό του στεγαστικού δανείου των εναγόμενων 1 και 2 (βλ. σχετικά το τεκμήριο 23, δηλαδή έντυπο μεταφοράς του συγκεκριμένου ποσού).

210.32 Η ενάγουσα με επιστολή ημερομηνίας 22/11/2005 (τεκμήριο 12) η οποία στάλθηκε στη διεύθυνση την οποία οι εναγόμενοι είχαν δηλώσει με την υπογραφή της συμφωνίας στεγαστικού δανείου τερμάτισε τη λειτουργία του επίδικου λογαριασμού δανείου δίδοντας προθεσμία 15 ημερών προς εξόφληση του χρεωστικού υπόλοιπου των €202.795,63 ενώ επί της ίδιας επιστολής αναφέρεται ως το ποσό καθυστερήσεων αυτό των €40.445,37 με αρχικό υπόλοιπο αυτό των €216.300,00.

210.33 Παρά και την παρουσίαση μαρτυρίας αναφορικά με τη χρέωση του ποσού των €8.706,57 ως συνολικό ποσό πληρωμών σε σχέση με ασφάλιστρα πυρός και κλοπής των εναγόμενων από την ημερομηνία χορήγησης του επίδικου δανείου με αφαίρεση δύο ποσών, το πρώτο λόγω διπλής πληρωμής για το ποσό των €546,75 και το δεύτερο για ασφάλιστρα κλοπής για το ποσό των €276,79 εντούτοις η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας περιόρισε την αξίωση της ενάγουσας αναφορικά με τη πληρωμή ασφάλιστρων στο ποσό το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο 11 της έκθεσης απαίτησης δηλαδή το ποσό των €1.603,25 ως ασφάλιστρα πυρός για τα έτη 2006, 2007 και 2008 για τα οποία παρουσιάστηκε μαρτυρία (τεκμήριο 32) με χρέωση όμως του ίδιου ποσού και για τα τρία έτη (δηλαδή, €550,17) έτσι ώστε το μόνο ποσό το οποίο να αντιστοιχεί με τη συγκεκριμένη μαρτυρία να είναι η χρέωση για το έτος 2008.

Παρουσιάστηκε όμως και επιπρόσθετη μαρτυρία δηλαδή το τεκμήριο 26 σύμφωνα με το οποίο η χρέωση για τις 27/6/2006 για ασφάλεια πυρός (αριθμός συμβολαίου 137366) ήταν το ποσό των €561,66 (ισοτιμία του ποσού των £322,00) ενώ για τις 27/6/2007 η χρέωση ήταν επίσης για το ποσό των £322,00 έτσι ώστε εάν προστεθεί το ποσό της ασφάλειας κλοπής (£50,00) αυτό να αντιστοιχεί στο ποσό των £372,00 το οποίο εκ παραδρομής προφανώς αναφέρεται στην παράγραφο 11 της έκθεσης απαίτησης σε ευρώ αντί σε λίρες Κύπρου.

Έχοντας υπόψη αυτή τη μαρτυρία το Δικαστήριο κρίνει ότι έχει αποδειχτεί τουλάχιστον το ποσό στο οποίο περιορίστηκε η αξίωση της ενάγουσας, δηλαδή το συνολικό ποσό το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο 11 της έκθεσης απαίτησης.

210.34 Διαπιστώνεται ότι μετά και από τον τερματισμό της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού δανείου καταβλήθηκαν προσπάθειες διευθέτησης της διαφοράς η οποία προέκυψε μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων μέσω επικοινωνίας με ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου 1 (σχετικά επί αυτού είναι τα τεκμήρια 22 και 28) δίχως όμως αυτή να οδηγήσει στην υπογραφή οποιασδήποτε νέας συμφωνίας μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων. Το Δικαστήριο αναφέρεται σε περισσότερη λεπτομέρεια αναφορικά με αυτή την αλληλογραφία πιο κάτω εντός αυτής της απόφασης κατά την εξέταση της νομικής πτυχής της αγωγής.

210.35 Επιπλέον μετά και από τον τερματισμό της λειτουργίας του λογαριασμού του επίδικου δανείου ο εναγόμενος 1 προέβη σε διάφορες πληρωμές έναντι του χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού του επίδικου δανείου συγκεκριμένα καταβάλλοντας στις 20/2/2006 το ποσό των €182,29, στις 28/2/2006 το ποσό των €54.969,80, στις 4/5/2007 το ποσό των €19.994,87 και στις 24/10/2007 το ποσό των €28.264,88, δηλαδή συνολικά το ποσό των €103.411,84.

210.36 Διαπιστώνεται πως καθ΄ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του λογαριασμού του επίδικου δανείου η ενάγουσα εφάρμοζε τις ορθές τιμές καθορισμού του επιτοκίου LIBOR σύμφωνα με την εφαρμογή Bloomberg η οποία είναι διεθνώς αποδεκτή για τον καθορισμό επί ημερήσιας βάσης των επιτοκίων LIBOR και οι οποίες καταγράφονται επί του τεκμηρίου 18.

Εξέταση και Εφαρμογή της Νομικής Πτυχής

211 Πέραν και από τη γενικότερη νομική πτυχή της αγωγής η οποία εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση παρόμοιας αγωγής στην οποία διεκδικείται ως αξίωση οφειλόμενο ποσό βάσει τραπεζικού δανείου υπενθυμίζεται σχετικά πως οι εναγόμενοι με την έκθεση υπεράσπισης τους προβάλουν και διάφορες νομικές θέσεις όπως δηλαδή, πρώτο, ότι ο περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμος του 1999 (Ν. 160(Ι)/99)είναι αντισυνταγματικός, δεύτερο, ότι ο ίδιος νόμος δεν είναι εναρμονισμένος με Ευρωπαϊκές Οδηγίες οι οποίες «…εξεδόθησαν κατά καιρούς…» και τρίτο, ότι η επίδικη δανειακή σύμβαση είναι «…πλήρης καταχρηστικών όρων…» κατά παράβαση των προνοιών του περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμου (Ν.93(Ι)/96)και κατά συνέπεια είναι άκυρη. Επιπλέον, ακόμη και να μην κριθεί ως άκυρη η επίδικη συμφωνία οι εναγόμενοι υποστηρίζουν ότι «…ρήτρες περί αυθαίρετων και μονομερών χρεώσεων του λογαριασμού των Εναγόμενων από την Ενάγουσα Τράπεζα και περί μονομερούς επιβολής επιτοκίου και τόκων και παράνομων κεφαλαιοποιήσεων και ανατοκισμών είναι ανίσχυροι όροι και δεν επιφέρουν κανένα έννομο αποτέλεσμα».

212 Το Δικαστήριο έχει εξετάσει με προσοχή την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων ως προς το θέμα της αντισυνταγματικότητας του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμος του 1999 (Ν. 160(Ι)/99)(στο εξής θα καλείται ο «σχετικός Νόμος») και υπενθυμίζει επί αυτού του θέματος πως, σύμφωνα με τη νομολογία, όταν τίθεται θέμα αντισυνταγματικότητας οποιασδήποτε πρόνοιας νόμου υπάρχει τεκμήριο συνταγματικότητας και προτού το Δικαστήριο κηρύξει την πρόνοια ως αντισυνταγματική, οφείλει να ικανοποιηθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλ. Βοard for Registration of Architects and Civil Engineers v. Kyriakides (1966) 3 C. L. R. 640). Ουσιαστικά η όλη επιχειρηματολογία του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων βασίζεται σε σύγκριση μεταξύ της νομοθεσίας η οποία υπήρχε προηγουμένως, δηλαδή τον περί Τόκου Νόμο του 1977 (Ν.2/77)και η οποία καταργήθηκε από τον σχετικό Νόμο, καταλήγοντας σε συμπέρασμα ότι ενώ προηγουμένως απαγορευόταν η τοκογλυφία από τράπεζες πλέον αυτή επιτρεπόταν έχοντας ως αποτέλεσμα να επιτρέπεται στην ενάγουσα να αισχροκερδεί εις βάρος των εναγόμενων. Βεβαίως η θέση αυτή, όσο και να αναδεικνύει βασικές διαφορές μεταξύ των δύο Νόμων, δεν αποδεικνύει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο σχετικός Νόμος είναι αντισυνταγματικός.

213 Η θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου βασίζεται στα άρθρα 26.1 και 9 του Συντάγματος το δεύτερο εκ των οποίων αναφέρεται στο δικαίωμα αξιοπρεπούς διαβιώσεως και κοινωνικής ασφάλειας ενώ το πρώτο στο δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως. Βεβαίως σε σχέση με το άρθρο 26 αυτό το οποίο τονίζεται, βάσει αυτής της θέσης, δεν είναι το ίδιο το δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως αλλά η τρίτη πρόταση του άρθρου σύμφωνα με την οποία αναφέρεται ότι Νόμος «…θέλει προβλέψει διά την πρόληψιν εκμεταλλεύσεως υπό προσώπων, άτινα διαθέτουσιν ιδιάζουσαν οικονομικήν ισχύ».

214 Αξίζει να σημειωθεί επί του συγκεκριμένου θέματος πως δεν διαπιστώνεται να επηρεάζεται η ελευθερία των συμβάσεων από τον σχετικό Νόμο καθότι ασφαλώς ένας δανειολήπτης δεν είναι υποχρεωμένος να συνάψει δάνειο με τράπεζα εάν διαφωνεί με τη δυνατότητα της τράπεζας να αυξάνει το επιτόκιο ή να προβαίνει σε κεφαλαιοποίηση αυτού ή ακόμη και να ανατοκίζει δύο φορές το χρόνο. Βεβαίως, η ανάγκη εξασφάλισης σχετικού κεφαλαίου, ιδιαίτερα δε για στεγαστικές ή άλλες προσωπικές ανάγκες, να μην του επιτρέπει την οποιαδήποτε άλλη επιλογή, όμως πραγματικά αυτό δεν είναι δυνατό να διαπιστωθεί ότι επεμβαίνει στο δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως. Εξάλλου αυτό το οποίο παρατηρείται γενικά από το Δικαστήριο είναι πως τις τελευταίες δύο δεκαετίες ο νομοθέτης έχει προβεί σε ψήφιση σχετικών νομοθετημάτων τα οποία στοχεύουν ουσιαστικά στην προστασία δανειοληπτών αλλά και των εγγυητών αυτών.

215 Διαφορετικό είναι όμως να προβλέπεται από το ίδιο το άρθρο του Συντάγματος η θέσπιση σχετικού Νόμου για την πρόληψη εκμετάλλευσης από πρόσωπα τα οποία διαθέτουν ιδιάζουσα οικονομική ισχύ και διαφορετικό η προστασία του δικαιώματος του συμβάλλεσθαι ελευθέρως.

216 Πέραν όμως και από αυτή τη διαπίστωση υπάρχει και σχετική απόφαση της ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου η οποία κάθε άλλο παρά υποστηρίζει τη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων ως προς τον τρόπο με τον οποίο κατά τον ίδιο επηρεάζονται οι εναγόμενοι από τον σχετικό Νόμο. Η απόφαση αυτή είναι η Αναφορά Αρ. 3/16 Πρόεδρος της Δημοκρατίας ν. Βουλής των Αντιπροσώπων, ημερομηνίας 16/3/2017, με την οποία εξετάστηκε η συνταγματικότητα του περί της Ρύθμισης των Αναδιαρθρώσεων Πιστωτικών Διευκολύνσεων Νόμος του 2016 σύμφωνα με το άρθρο 3 του οποίου το μέγιστο ποσό το οποίο ΑΠΙ μπορεί να διεκδικήσει, είναι το ποσό το οποίο αποτελεί οφειλή βάσει αρχικά συναφθείσας σύμβασης για παροχή οποιασδήποτε χορήγησης εκ μέρους πιστωτικού ιδρύματος και περιλαμβάνει το συμβατικό τόκο και τον τόκο υπερημερίας, ο οποίος δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσοστό του δύο τοις εκατόν (2%) επί των καθυστερημένων δόσεων, συνυπολογιζομένων κατά τον καθορισμό του εν λόγω τόκου υπερημερίας οποιωνδήποτε δόσεων έχουν ήδη καταβληθεί από το χρεώστη.

217 Η γνωμάτευση της ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου ήταν ομόφωνη. Κρίθηκε, σε σχέση με το επιχείρημα ότι το άρθρο 3, με το να περιορίζει και το ποσό του οφειλόμενου τόκου υπερημερίας, το οποίο το Πιστωτικό Ίδρυμα έχει δικαίωμα να διεκδικήσει, επεμβαίνει και στο δικαίωμα του συμβάλλεσθαι το οποίο κατοχυρώνεται από το Άρθρο 26 του Συντάγματος, εφόσον στερεί ή περιορίζει τα συμβατικά δικαιώματα του δανειοδότη, ότι όντως υπάρχει ανεπίτρεπτος περιορισμός στο δικαίωμα του «συμβάλλεσθαι ελευθέρως», που κατοχυρώνεται από το Άρθρο 26 του Συντάγματος, εφόσον με το άρθρο 3 περιορίζονται τα συμφωνηθέντα συμβατικά δικαιώματα του Πιστωτικού Ιδρύματος, έναντι συγκεκριμένων δανειοληπτών.

218 Εκφράζει με τα υπόλοιπα επιχειρήματα του ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων παράπονα ουσιαστικά ως προς τις συνέπειες της εφαρμογής του σχετικού Νόμου δίχως όμως να πείθει ως προς την αντισυνταγματικότητα του συγκεκριμένου Νόμου η οποία ουσιαστικά σύμφωνα με τον ίδιο αποκαλύπτεται αδιαμφισβήτητα από σύγκριση του με τον περί Τόκου Νόμο του 1977 (Ν.2/77).

219 Επιπλέον, με την έκθεση υπεράσπισης προβάλλεται και η θέση ότι οι πρόνοιες του σχετικού Νόμου δεν εναρμονίζονται με τα άρθρα 8 και 9 του Συντάγματος καθότι αφήνει ελεύθερο το πεδίο στις τράπεζες να μεταχειρίζονται απάνθρωπα και ταπεινωτικά τους δανειολήπτες δίχως να αφήνει περιθώρια για την αξιοπρεπή διαβίωση τους υπό συνθήκες κοινωνικής ασφάλειας. Ουσιαστικά συνδέεται αυτή η θέση και με την απουσία προστασίας, ως η επιταγή του άρθρου 26 του Συντάγματος, από την τοκογλυφική διάθεση των τραπεζών.

220 Βεβαίως η αντισυνταγματικότητα του σχετικού Νόμου συνδέεται και πάλι επί μίας βάσης σύγκρισης του με τον Νόμο ο οποίος ίσχυε προηγουμένως. Σύγκριση η οποία από μόνη της δεν κρίνεται ως πειστική επιχειρηματολογία προς απόδειξη της αντισυνταγματικότητας του σχετικού Νόμου. Συνεπώς, η εισήγηση ως προς την αντισυνταγματικότητα του σχετικού Νόμου απορρίπτεται.

221 Ως προς τη γενικότερη θέση (παράγραφος 16 της έκθεσης υπεράσπισης) ότι ο ίδιος νόμος δεν είναι εναρμονισμένος με Ευρωπαϊκές Οδηγίες οι οποίες «…εξεδόθησαν κατά καιρούς…» ή τις λεπτομέρειες αναφορικά με τη δυσαρμονία των προνοιών του σχετικού Νόμου με Ευρωπαϊκές οδηγίες «και/ή» κανονισμούς «και/ή» νομοθεσία, έχοντας υπόψη την επιχειρηματολογία προς υποστήριξη αυτής της θέσης διαπιστώνεται ότι παρά και την παράθεση σχετικών λεπτομερειών στο δικόγραφο των εναγόμενων εντούτοις αυτή δεν στοιχειοθετείται από συγκεκριμένες αναφορές στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έτσι ώστε να παρέχεται και η δυνατότητα εξέτασης οποιωνδήποτε συγκεκριμένων θέσεων.

222 Επικαλείται επίσης ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων τον περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμο του 1996 (Ν.93(Ι)/96)(στο εξής θα καλείται ο «βασικός Νόμος», παρά και το γεγονός πως ως είχε ο συγκεκριμένος Νόμος κατά την ουσιώδη ημερομηνία υπογραφής της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου ήδη είχε τροποποιηθεί μια φορά με τον περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις (Τροποποιητικός) Νόμο του 1999, Ν.69(Ι)/99). Διευκρινίζεται δηλαδή απλά ότι για σκοπούς έκδοσης αυτής της απόφασης, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του τον συγκεκριμένο Νόμο όπως αυτός ίσχυε κατά την ημερομηνία υπογραφής της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου.

223 Συνεπώς δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση των εναγόμενων ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις (Τροποποιητικός) Νόμος του 2014 (Ν.136(Ι)/14), η αναγκαιότητα ψήφισης του οποίου μάλιστα – σύμφωνα με το προοίμιο του Νόμου - προέκυψε καθώς είχε κριθεί ότι με την εφαρμογή ουσιωδών διατάξεων της ισχύουσας νομοθεσίας περί καταχρηστικών ρητρών σε καταναλωτικές συμβάσεις, ο αποδέκτης υπηρεσιών δεν τύγχανε επαρκούς προστασίας έναντι της περίπτωσης που σε συμβάσεις περιλαμβάνονται καταχρηστικές ρήτρες ως προς την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και επειδή είχε κριθεί αναγκαία η θέσπιση τέτοιων ρυθμίσεων, οι οποίες να καθορίζουν ότι ρήτρες που μπορεί να θεωρηθούν ως καταχρηστικές είναι και οι ρήτρες που αναφέρονται σε δραστηριότητες των προμηθευτών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, με απώτερο στόχο την παροχή της αναγκαίας προστασίας προς τους καταναλωτές που συναλλάσσονται με πιστωτικά ιδρύματα. Αυτός ήταν και ο λόγος βάσει του οποίου τροποποιήθηκε το Παράρτημα του βασικού νόμου με τη διαγραφή των υποπαραγράφων (α) και (β) της παραγράφου 2. Βεβαίως ο συγκεκριμένος τροποποιητικός Νόμος ισχύει από την ημερομηνία δημοσίευσης του στις 9/9/2014 και συνεπώς δεν τυγχάνει εφαρμογής στην περίπτωση υπό εξέταση με αυτή την απόφαση.

224 Αξίζει να σημειωθεί επί του ιδίου θέματος, δηλαδή της εφαρμογής του βασικού Νόμου, ως αυτός είχε κατά την ημερομηνία της σύναψης της συμφωνίας στεγαστικού δανείου, πως ούτε βεβαίως και ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις (Τροποποιητικός) Νόμος του 2016 (Ν.49/16)ο οποίος τέθηκε σε ισχύ 30 ημέρες μετά από την ημερομηνία δημοσίευσης του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας τυγχάνει εφαρμογής στην περίπτωση των εναγόμενων. Σύμφωνα με αυτό τον τροποποιητικό Νόμο, ως καταχρηστική ρήτρα θεωρείται κάθε ρήτρα με την οποία υπολογίζεται το επιτόκιο και περιγράφεται ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου στη βάση των 360 ημερών ή άλλου αριθμού ημερών αντί στη βάση των 365 ή 366 ημερών σε περίπτωση δίσεκτου έτους.

225 Γενικά ως προς τις πρόνοιες του βασικού Νόμου αυτός τυγχάνει εφαρμογής σε κάθε ρήτρα σύμβασης που συνάπτεται μεταξύ πωλητή ή προμηθευτή και καταναλωτή και η οποία δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης. Σύμφωνα με τον βασικό Νόμο ρήτρα θεωρείται ότι δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης, όταν έχει συνταχθεί εκ των προτέρων και ο καταναλωτής εκ των πραγμάτων δεν ήταν δυνατό να επηρεάσει το περιεχόμενο της, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε προσπάθεια του για το σκοπό αυτό. Στην περίπτωση υπό εξέταση δεν υπάρχει αμφιβολία πως η επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου εμπεριέχει ρήτρες οι οποίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης.

226 Σύμφωνα με τον βασικό Νόμο “καταχρηστική ρήτρα” θεωρείται κάθε ρήτρα η οποία, παρά την απαίτηση καλής πίστης, δημιουργεί σε βάρος του καταναλωτή σημαντική ανισότητα ανάμεσα στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις των μερών που απορρέουν από τη σύμβαση. Για να διαπιστωθεί κατά πόσο μια ρήτρα ικανοποιεί την απαίτηση καλής πίστης λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη η διαπραγματευτική δύναμη των μερών, αν ο καταναλωτής δέχθηκε οποιεσδήποτε παροτρύνσεις, για να συμφωνήσει στη ρήτρα και ο βαθμός στον οποίο ο προμηθευτής χειρίστηκε δίκαια τον καταναλωτή (εδάφιο (3) του άρθρου 5 του βασικού Νόμου).

227 Επίσης, αναφέρεται στο εδάφιο (4) του άρθρου 5 του Νόμου ότι το Παράρτημα του Νόμου περιέχει ενδεικτικό και μη εξαντλητικό κατάλογο ρητρών που δυνατό να θεωρηθούν καταχρηστικές.

228 Ως προς τις συνέπειες καταχρηστικών ρητρών, σύμφωνα με το άρθρο 6 του συγκεκριμένου Νόμου, παρά τις διατάξεις του περί Συμβάσεων Νόμου, καταχρηστική ρήτρα σε σύμβαση μεταξύ πωλητή ή προμηθευτή και καταναλωτή δε δεσμεύει τον καταναλωτή, όμως η σύμβαση εξακολουθεί να δεσμεύει τους συμβαλλομένους, εκτός αν αυτή δε δύναται να συνεχίσει να υφίσταται χωρίς την καταχρηστική ρήτρα.

229 Αξίζει να σημειωθεί πως σε σχέση με το Παράρτημα του βασικού Νόμου υπάρχουν ειδικές πρόνοιες ως προς την εφαρμογή ορισμένων περιγραφών ρητρών οι οποίες θα μπορούσαν να θεωρηθούν καταχρηστικές σε περίπτωση κατά την οποία ο προμηθευτής είναι προμηθευτής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Σε σχέση δηλαδή με το πεδίο εφαρμογής των υποπαραγράφων (ζ) και (ι) της παραγράφου 1 του Παραρτήματος σύμφωνα με τις οποίες, ρήτρες που έχουν σκοπό ή αποτέλεσμα να επιτρέπουν στον προμηθευτή να καταγγέλλει χωρίς εύλογη προειδοποίηση σύμβαση αόριστης διαρκείας, εκτός εάν συντρέχει σοβαρός λόγος, ή να επιτρέπουν στον προμηθευτή να τροποποιεί μονομερώς τους όρους της σύμβασης χωρίς σοβαρό λόγο ο οποίος να προβλέπεται στη σύμβαση, μπορεί να θεωρηθούν ως καταχρηστικές.

230 Σύμφωνα λοιπόν με τις υποπαραγράφους (α) και (β) της παραγράφου 2 του Παραρτήματος η υποπαράγραφος (ζ) δεν επηρεάζει τις ρήτρες με τις οποίες ο προμηθευτής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών επιφυλάσσεται του δικαιώματος του να λύσει σύμβαση αορίστου χρόνου μονομερώς και χωρίς προειδοποίηση, εφόσον συντρέχει βασικός λόγος, αρκεί να επιβαρύνεται ο προμηθευτής με την υποχρέωση να πληροφορεί αμέσως το άλλο ή τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη ενώ με παρόμοιο τρόπο η υποπαράγραφος (ι) δεν επηρεάζει τις ρήτρες με τις οποίες ο προμηθευτής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών επιφυλάσσεται του δικαιώματος του να τροποποιεί το επιτόκιο που οφείλεται από τον καταναλωτή ή που οφείλεται σε αυτόν, ή το ποσό όλων των άλλων επιβαρύνσεων σχετικών με τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες χωρίς καμία προειδοποίηση σε περίπτωση βάσιμου λόγου, αρκεί ο προμηθευτής να επιβαρύνεται με την υποχρέωση να πληροφορεί αμέσως το άλλο ή τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη και αυτό ή αυτά να είναι ελεύθερα να καταγγείλουν πάραυτα τη σύμβαση.

231 Η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων είναι ότι η επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου περιέχει όλα τα στοιχεία τα οποία την καθιστούν «παράνομη». Βεβαίως, πέραν και από την αόριστη χρήση της λέξης «παράνομη», χρήση η οποία καθόλου δεν καθιστά πειστική την επιχειρηματολογία προς υποστήριξη της οποιασδήποτε νομικής θέσης, αυτό το οποίο διαπιστώνεται μετά και από προσεχτική εξέταση της σχετικής νομοθεσίας, ως αυτή ίσχυε κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας στεγαστικού δανείου, δεν οδηγεί στο απόλυτο συμπέρασμα το οποίο εισηγείται ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόμενων.

232 Κατ΄ αρχάς το Δικαστήριο δεν έχει οποιαδήποτε αμφιβολία - και ούτε και τέθηκε βεβαίως τέτοιο θέμα είτε βάσει των δικογράφων είτε της μαρτυρίας – πρώτο, ως προς την ιδιότητα των εναγόμενων ως καταναλωτές και δεύτερο της τράπεζας ως προμηθευτής σύμφωνα και με τον βασικό Νόμο. Ούτε και τίθεται ως θέμα προς εξέταση κατά πόσο η επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου εμπίπτει σε οποιαδήποτε από τις εξαιρέσεις του βασικού Νόμου (άρθρο 4). Υπενθυμίζεται απλά ότι ο βασικός Νόμος τυγχάνει εφαρμογής σε κάθε ρήτρα σύμβασης η οποία συνάπτεται μεταξύ προμηθευτή και καταναλωτή (άρθρο 3 εδάφιο (1)) και η οποία δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης.

233 Σύμφωνα με το εδάφιο (3) του άρθρου 3 του βασικού Νόμου, για τους σκοπούς του Νόμου, ρήτρα θεωρείται ότι δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης, όταν έχει συνταχθεί εκ των προτέρων και ο καταναλωτής εκ των πραγμάτων δεν ήταν δυνατό να επηρεάσει το περιεχόμενο της, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε προσπάθεια του για τον σκοπό αυτό. Ήδη το Δικαστήριο έχει καταλήξει σε σχετικό εύρημα αναφορικά με το κατά πόσο η οποιαδήποτε ρήτρα σύμβασης εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου (βλ. σχετικά την υποπαράγραφο 210.14 αυτής της απόφασης) αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης. Συνεπώς, με εξαίρεση των όρων αναφορικά με το ποσό του δανείου και τις δόσεις αποπληρωμής, ο βασικός Νόμος τυγχάνει εφαρμογής σε όλες τις υπόλοιπες ρήτρες σύμβασης της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου.

234 Βεβαίως διατηρείται υπόψη του Δικαστηρίου και η σχετική πρόνοια του εδαφίου (2) του άρθρου 3 του βασικού Νόμου ως προς το ότι όταν ρήτρα σύμβασης είναι διατυπωμένη κατά τρόπο σαφή και κατανοητό, καμία αμφισβήτηση του θεμιτού χαρακτήρα της δεν επιτρέπεται εφόσον αυτή αφορά δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις. Διαζευκτικά και όχι συζευκτικά, πρώτο, τον καθορισμό του κύριου αντικειμένου της σύμβασης ή δεύτερο, την αντιπροσωπευτικότητα της τιμής ή του ανταλλάγματος - στην επίδικη περίπτωση - για τις υπηρεσίες που παρασχέθηκαν. Η συγκεκριμένη πρόνοια προκύπτει από την εφαρμογή σε νομοθεσία της δέκατης ένατης αιτιολογικής σκέψης και του άρθρου 4 της «Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές» (στο εξής θα καλείται η «σχετική Οδηγία»). Βεβαίως στη δέκατη ένατη αιτιολογική σκέψη αναφέρεται πως το βασικό αντικείμενο της σύμβασης και η σχέση τιμής μπορούν ωστόσο να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση του καταχρηστικού χαρακτήρα άλλων ρητρών, δίχως όμως να διαπιστώνεται πως αυτή η δυνατότητα χρήζει εφαρμογής στην περίπτωση υπό εξέταση με αυτή την απόφαση.

235 Επίσης, όπως αναφέρεται στο εδάφιο (4) του άρθρου 3 του βασικού Νόμου, το γεγονός ότι για ορισμένα στοιχεία κάποιας ρήτρας ή για μια μεμονωμένη ρήτρα υπήρξε ατομική διαπραγμάτευση, δεν αποκλείει την εφαρμογή του βασικού Νόμου στο υπόλοιπο μέρος μιας σύμβασης, εφόσον η συνολική αξιολόγηση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, παρ΄ όλα αυτά, πρόκειται για συνήθη προκαθορισμένη σύμβαση. Διευκρινίζεται απλά πως παρά την απουσία ορισμού στο άρθρο ερμηνείας του βασικού Νόμου της φράσης «προκαθορισμένη σύμβαση» ουσιαστικά αυτή γίνεται αντιληπτή ως συμφωνία η οποία περιέχει ρήτρες οι οποίες ανταποκρίνονται στην περιγραφή η οποία δίδεται στο εδάφιο (3) του ίδιου άρθρου (βλ. σχετικά την παράγραφο 233 αυτής της απόφασης) αναφορικά με ρήτρες οι οποίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης.

236 Επίσης όπως αναφέρεται και στο άρθρο 3 της σχετικής Οδηγίας, θεωρείται πάντοτε ότι ρήτρα δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης, όταν έχει συνταχθεί εκ των προτέρων και όταν ο καταναλωτής εκ των πραγμάτων δε μπόρεσε να επηρεάσει το περιεχόμενο της, ιδίως στα πλαίσια μιας σύμβασης προσχωρήσεως. Βεβαίως όπως γίνεται αντιληπτή η αναφορά σε μια σύμβαση προσχωρήσεως αυτή πρόκειται για σύμβαση στην οποία ο καταναλωτής αποδέχεται κατά κανόνα προδιατυπωμένους όρους, δηλαδή όρους οι οποίοι διατυπώνονται από το ισχυρό αντισυμβαλλόμενο μέρος και ως σύμβαση στην οποία η μόνη επιλογή η οποία προσφέρεται στο άλλο μέρος είναι να προσχωρήσει σε αυτή. Δυνατότητα καλύτερης αντίληψης της σημασίας της περιγραφής μιας σύμβασης ως σύμβαση προσχώρησης παρέχεται και από την ανάλογη περιγραφή στο ίδιο σημείο στο αγγλικό κείμενο της σχετικής Οδηγίας ως “pre-formulated standard contract”.

237 Εναπόκειται στον προμηθευτή που ισχυρίζεται ότι μια ρήτρα υπήρξε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης να το αποδείξει. Σε σχέση και με τα δεδομένα της παρούσης αγωγής διατηρώντας υπόψη ότι η ενάγουσα δεν παρουσίασε οποιαδήποτε μαρτυρία η οποία να αποσκοπούσε στην απόδειξη ύπαρξης ατομικής διαπραγμάτευσης οποιασδήποτε ρήτρας ασφαλώς το Δικαστήριο θεωρεί ως δεδομένο ότι ισχύει αναφορικά με αυτό το θέμα το εύρημα του σύμφωνα και με την υποπαράγραφο 210.14 αυτής της απόφασης. Ουσιαστικά αυτό το οποίο διατηρείται υπόψη του Δικαστηρίου είναι ότι κατά την εκδίκαση της αγωγής η προσπάθεια της ενάγουσας ήταν να αποδείξει όχι τη διαπραγμάτευση μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων έτσι ώστε να είχαν καταλήξει στην υπογραφή της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου αλλά την αποδοχή από τους εναγόμενους του περιεχομένου της συγκεκριμένης συμφωνίας, δηλαδή των όρων αυτής, αφού πρώτα είχε δοθεί, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, η ευκαιρία σε αυτούς να μελετήσουν το περιεχόμενο της προτού την υπογράψουν.

238 Βεβαίως το ουσιαστικότερο ερώτημα το οποίο προκύπτει σε σχέση με την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων, πρώτο, ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου και δεύτερο, κατ΄ επέκταση, σύμφωνα βεβαίως με την ολοκλήρωση της εισήγησης του, του επηρεασμού της εγκυρότητας της συγκεκριμένης συμφωνίας, δηλαδή την ακυρότητα της, είναι το κατά πόσο όντως εντός αυτής υπάρχουν καταχρηστικές ρήτρες. Το Δικαστήριο εξετάζει πρώτα το ερώτημα κατά πόσο όντως υπάρχουν καταχρηστικές ρήτρες εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου και στη συνέχεια το επακόλουθο ερώτημα ως προς τις συνέπειες τέτοιας ύπαρξης στην περίπτωση κατά την οποία όντως διαπιστώνεται ότι το πρώτο σκέλος της εισήγησης του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων ευσταθεί.

239 Όπως αναφέρεται και πιο πάνω (βλ. σχετικά την παράγραφο 226 αυτής της απόφασης) για τους σκοπούς του βασικού Νόμου καταχρηστική ρήτρα θεωρείται κάθε ρήτρα η οποία, παρά την απαίτηση καλής πίστης, δημιουργεί σε βάρος του καταναλωτή σημαντική ανισότητα ανάμεσα στα δικαιώματα και υποχρεώσεις των μερών που απορρέουν από τη σύμβαση (άρθρο 5 εδάφιο (1) τηρουμένων των όσων αναφέρονται στα εδάφια (2) και (3) του ίδιου άρθρου). Αναδεικνύεται συνεπώς η σημασία του παράγοντα της καλής πίστης σε σχέση με τη διαπίστωση ως προς το κατά πόσο μια ρήτρα είναι όντως καταχρηστική. Ο παράγοντας ή ουσιαστικά η απαίτηση της καλής πίστης (the requirement of good faith) εξετάζεται και στο σύγγραμμα Chitty on Contracts (31η έκδοση) (βλ. σχετικά τις παραγράφους 15-072 έως και 15-076 ως επίσης και την αναφορά στην Director of Fair Trading v. First National Bank Plc [2001] UKHL 52).

240 Εντός των εδαφίων (2) και (3) του άρθρου 5 αναφέρονται συγκεκριμένα τα ακόλουθα. Η εκτίμηση του καταχρηστικού χαρακτήρα μιας ρήτρας γίνεται, αφού ληφθούν υπόψη η φύση των υπηρεσιών που αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης, όλες οι κατά το χρόνο της σύναψης της σύμβασης περιστάσεις που περιβάλλουν τη σύμβαση, καθώς και όλες οι υπόλοιπες ρήτρες της σύμβασης ή άλλης σύμβασης από την οποία αυτή εξαρτάται. Όπως αναφέρεται και πιο πάνω (βλ. σχετικά την παράγραφο 226 αυτής της απόφασης), έτσι ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο μια ρήτρα ικανοποιεί την απαίτηση της καλής πίστης, λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη τα ακόλουθα. Πρώτο, η διαπραγματευτική δύναμη των μερών, δεύτερο, αν ο καταναλωτής δέχθηκε οποιεσδήποτε παροτρύνσεις, για να συμφωνήσει στη ρήτρα, τρίτο, αν οι υπηρεσίες προμηθεύτηκαν κατόπιν ειδικής παραγγελίας του καταναλωτή και τέταρτο, ο βαθμός στον οποίο ο προμηθευτής χειρίστηκε δίκαια τον καταναλωτή. Ενώ υπάρχει βεβαίως και το σχετικό Παράρτημα στον βασικό Νόμο το οποίο περιέχει ενδεικτικό και μη εξαντλητικό κατάλογο ρητρών οι οποίες δύναται να θεωρηθούν καταχρηστικές.

241 Αναφορικά με τις συνέπειες καταχρηστικών ρητρών, όπως αναφέρεται και πιο πάνω (βλ. σχετικά την παράγραφο 228 αυτής της απόφασης) σημαντική πρόνοια είναι αυτή του άρθρου 6 του βασικού Νόμου σύμφωνα με την οποία παρά τις διατάξεις του περί Συμβάσεων Νόμου, καταχρηστική ρήτρα σε σύμβαση μεταξύ προμηθευτή και καταναλωτή δε δεσμεύει τον καταναλωτή. Σημαντική όμως είναι και η πρόνοια, επίσης εντός του άρθρου 6, σύμφωνα με την οποία η σύμβαση εξακολουθεί να δεσμεύει τους συμβαλλόμενους εκτός αν αυτή δε δύναται να συνεχίσει να υφίσταται χωρίς την καταχρηστική ρήτρα.

242 Ενώ έχοντας ως πλαγιότιτλο τη φράση «ερμηνευτικός κανόνας για γραπτές συμβάσεις» το άρθρο 7 του βασικού Νόμου προνοεί σχετικά ότι ο προμηθευτής οφείλει να διασφαλίζει ότι σε περίπτωση γραπτών συμβάσεων οι ρήτρες διατυπώνονται με σαφή και κατανοητό τρόπο προσθέτοντας επίσης πως σε περίπτωση αμφιβολίας για την έννοια μιας γραπτής ρήτρας, υπερισχύει η ευνοϊκότερη για τον καταναλωτή ερμηνεία.

243 Προτού προχωρήσει το Δικαστήριο στην εξέταση ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου και καθορισμού αυτών σε περίπτωση κατά την οποία όντως διαπιστώνεται η ύπαρξη τους, υπενθυμίζεται σχετικά πως, όπως αναφέρεται και πιο πάνω (βλ. σχετικά την παράγραφο 230 αυτής της απόφασης) σύμφωνα με την υποπαράγραφο (β) της παραγράφου 2 του Παραρτήματος του βασικού Νόμου η υποπαράγραφος (ι) της παραγράφου 1 δεν επηρεάζει τις ρήτρες με τις οποίες ο προμηθευτής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών επιφυλάσσεται του δικαιώματος του να τροποποιεί το επιτόκιο που οφείλεται από τον καταναλωτή ή που οφείλεται σε αυτόν ή το ποσό όλων των άλλων επιβαρύνσεων των σχετικών με τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες χωρίς καμία προειδοποίηση σε περίπτωση βάσιμου λόγου, αρκεί ο προμηθευτής να επιβαρύνεται με την υποχρέωση να πληροφορεί αμέσως το άλλο ή τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη και αυτό ή αυτά να είναι ελεύθερα να καταγγείλουν πάραυτα τη σύμβαση. Θεωρείται από το Δικαστήριο πως έχει ιδιαίτερη σημασία η αναφορά ή ουσιαστικά η επιφύλαξη στο τέλος αυτής της πρόνοιας σύμφωνα με την οποία όχι μόνο επιβάλλεται στον προμηθευτή υποχρέωση να πληροφορεί αμέσως το άλλο συμβαλλόμενο μέρος αλλά προφανώς και η απαιτούμενη ύπαρξη εντός της σύμβασης της δυνατότητας ή ουσιαστικά του δικαιώματος του καταναλωτή να καταγγείλει πάραυτα τη σύμβαση.

244 Τονίζεται πως το Δικαστήριο προσεγγίζει το θέμα της προαναφερόμενης εξέτασης ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις υπηρεσίες οι οποίες αποτελούν το αντικείμενο της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου όσο και όλες τις περιστάσεις οι οποίες περιέβαλαν τη συγκεκριμένη συμφωνία καθώς και όλες τις υπόλοιπες ρήτρες της συμφωνίας ενώ δεν κρίνεται αναγκαίο όπως ληφθεί υπόψη το περιεχόμενο άλλης σύμβασης υπό την έννοια του βασικού Νόμου ως σύμβαση από την οποία να εξαρτάται η επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου. Διατηρείται επίσης υπόψη πως η σχετική Οδηγία έχει ως στόχο την αποτελεσματική προστασία του καταναλωτή και ότι η εκτίμηση του καταχρηστικού χαρακτήρα των ρητρών, δηλαδή κατά πόσο αυτός είναι υπαρκτός, θα πρέπει να συμπληρώνεται από μια μέθοδο γενικής αξιολόγησης των διαφόρων συμφερόντων τα οποία εμπλέκονται και ότι αυτό απαιτεί την εφαρμογή της απαίτησης της καλής πίστης (δέκατη έκτη αιτιολογική σκέψη της σχετικής Οδηγίας). Ενώ σε σχέση με τον συνυπολογισμό της καλής πίστης θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη σημασία στη διαπραγματευτική δύναμη των συμβαλλομένων και των άλλων παραγόντων οι οποίοι αναφέρονται στο εδάφιο (3) του άρθρου 5 του σχετικού Νόμου (βλ. σχετικά την παράγραφο 226 αυτής της απόφασης).

245 Επιπλέον, το Δικαστήριο δεν είναι δυνατό να αγνοήσει ότι καλείται ουσιαστικά να αποφασίσει το συγκεκριμένο ερώτημα σε σχέση με μια σύμβαση η οποία υπογράφηκε πριν περίπου 15 χρόνια και η οποία λειτούργησε με τον τρόπο τον οποίο αυτή εφαρμόστηκε μέχρι και την ημερομηνία του τερματισμού της από την ενάγουσα. Θέτοντας το πολύ απλά το Δικαστήριο δεν καλείται προς επίλυση της επίδικης διαφοράς μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων να ασκήσει μια επιλογή ως προς τις ρήτρες της επίδικης συμφωνίας οι οποίες θα μπορούσαν να κριθούν ως καταχρηστικές επί ενός απόλυτου και θεωρητικού επιπέδου ανεξάρτητα δηλαδή και από το γεγονός ότι η συγκεκριμένη συμφωνία εφαρμόστηκε και είχε ως αποτέλεσμα ορισμένες συνέπειες.

246 Έχοντας δε υπόψη τον σαφή και κατανοητό τρόπο διατύπωσης της ρήτρας (όρος 1) της επίδικης συμφωνίας ως προς τον καθορισμό του κύριου αντικειμένου της ή του πυρήνα αυτής, δηλαδή τη δανειοδότηση των εναγόμενων με συγκεκριμένο ποσό για μερική εξόφληση των υποχρεώσεων των εναγόμενων προς την εναγόμενη 3 και το γεγονός ότι όντως αυτή η πράξη είχε συντελεστεί, το Δικαστήριο θεωρεί πως δεν θα πρέπει να αμφισβητηθεί με οποιοδήποτε τρόπο ο θεμιτός χαρακτήρας αυτής της πρόνοιας (βλ. σχετικά το εδάφιο (2) του άρθρου 3 του βασικού Νόμου) αλλά κατ΄ επέκταση και οι συνέπειες της εφαρμογής της (βλ. σχετικά την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης C-26/13 Árpád Kásler, Hajnalka Káslerné Rábai κατά OTP Jelzálogbank Zrt ημερομηνίας 30/4/2014).

247 Σύμφωνα με τις οποίες συνέπειες, πρώτο, οι εναγόμενοι όντως δανείστηκαν από την ενάγουσα ένα ποσό το οποίο είχαν ανάγκη προς συμμόρφωση τους με άλλη συμφωνία και με το οποίο εξόφλησαν τις υποχρεώσεις τους προς την εναγόμενη 3 και δεύτερο, ότι δεν μπορεί παρά να αποτελεί υποχρέωση τους όπως αυτό το ποσό επιστραφεί στην ενάγουσα σύμφωνα και με τους όρους της επίδικης συμφωνίας στο βαθμό όμως στον οποίο οι όροι αυτοί δεν κρίνονται καταχρηστικοί.

248 Αυτός περιληπτικά είναι και ο τρόπος προσέγγισης του Δικαστηρίου ως προς την εξέταση του ερωτήματος αναφορικά με την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου, δηλαδή όχι επί μιας θεωρητικής και ουσιαστικά αλυσιτελής βάσης αλλά έτσι ώστε να καθίσταται εφικτή η εξέταση από το Δικαστήριο της όλης θέσης των εναγόμενων ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης συμφωνίας στο στάδιο στο οποίο αυτή είχε εγερθεί και αφού προηγουμένως είχαν προηγηθεί τα όσα διαπιστώνονται από το Δικαστήριο σε σχέση με την πραγματική πτυχή της αγωγής.

249 Συνεπώς, διατηρώντας υπόψη και τα όσα αναφέρονται πιο πάνω, το Δικαστήριο εξετάζοντας το περιεχόμενο της συμφωνίας στεγαστικού δανείου διαπιστώνει ότι όντως αυτό περιέχει τις ακόλουθες καταχρηστικές ρήτρες.

249.1 “Provided that the Bank shall be entitled to demand repayment of the loan or any balance plus any interest at any moment and as soon as such demand is made the balance shall be immediately due and payable” (μέρος του όρου 3).

249.2 Αναφορικά με αυτή τη ρήτρα υπενθυμίζεται πως σύμφωνα και με τη βασική ρύθμιση της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου οι εναγόμενοι ως δανειολήπτες ενός συγκεκριμένου ποσού είχαν υπόψη τους πως η αποπληρωμή αυτού θα γινόταν με μηνιαίες δόσεις όπως αυτές αναφέρονται στον ίδιο όρο. Το δικαίωμα της τράπεζας μονομερώς οποτεδήποτε η ίδια επιλέξει δίχως να παρέχει οποιοδήποτε λόγο και ο οποίος να προβλέπεται εντός της σύμβασης ή οποιαδήποτε εξήγηση ή προειδοποίηση και να τροποποιεί ή ουσιαστικά να καταργεί εξ ολοκλήρου τη ρύθμιση ως προς τον τρόπο αποπληρωμής του δανείου ασφαλώς δεν ικανοποιεί την απαίτηση καλής πίστης σε σχέση με τη διαπραγματευτική δύναμη των συμβαλλομένων ενώ παραγνωρίζει πλήρως τον σκοπό της σχετικής Οδηγίας ως προς την προστασία του καταναλωτή δημιουργώντας αναμφίβολα παρά και την απαίτηση της καλής πίστης σημαντική ανισότητα μεταξύ των δικαιωμάτων της ίδιας της τράπεζας και των υποχρεώσεων των εναγόμενων που απορρέουν από την επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου.

249.3 “Furthermore it is agreed that the Bank shall be at liberty to accept part payment, vary any terms of this agreement or forbear as to payment, time, performance or otherwise” (μέρος του όρου 3).

249.4 Σύμφωνα και με την υποπαράγραφο (ι) της παραγράφου 1 του Παραρτήματος του βασικού Νόμου μπορεί να θεωρηθεί ως καταχρηστική ρήτρα η οποία έχει ως σκοπό ή αποτέλεσμα να επιτρέπει στον προμηθευτή να τροποποιεί μονομερώς τους όρους σύμβασης χωρίς σοβαρό λόγο ο οποίος να προβλέπεται στη σύμβαση. Βεβαίως σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο της υποπαραγράφου (β) της παραγράφου 2 του Παραρτήματος η υποπαράγραφος (ι) δεν επηρεάζει τις ρήτρες με τις οποίες ο προμηθευτής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών επιφυλάσσεται του δικαιώματος του να τροποποιήσει μονομερώς τους όρους σύμβασης όχι όμως της οποιασδήποτε σύμβασης αλλά σύμβασης αορίστου χρόνου.

Το Δικαστήριο κρίνει πως δεν είναι δυνατό η επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου με καθορισμένες δόσεις αποπληρωμής να θεωρηθεί ως σύμβαση αορίστου χρόνου. Επιπλέον, βεβαίως, όπως αναφέρεται ως σχετική προϋπόθεση στην υποπαράγραφο (β) της παραγράφου 2 του Παραρτήματος, θα βαρύνει τον προμηθευτή η υποχρέωση να προειδοποιήσει εντός εύλογου χρονικού διαστήματος τον καταναλωτή, ο οποίος θα παραμένει ελεύθερος να καταγγείλει τη σύμβαση.

Έχοντας υπόψη τη συμπερίληψη του είδους αυτής της ρήτρας στο συγκεκριμένο Παράρτημα ως ρήτρα η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως καταχρηστική αλλά και τις συνέπειες αυτής οι οποίες είναι παρόμοιες με αυτές οι οποίες αναφέρονται πιο πάνω (βλ. σχετικά την υποπαράγραφο 249.2 αυτής της απόφασης) το Δικαστήριο δεν έχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την καταχρηστική φύση και αυτής της ρήτρας.

249.5 “The Bank has the right, at its discretion, within the framework of the law, the regulations for monetary and credit control in force from time to time, the market conditions and the liquidity and funding costs, to vary (either upwards or downwards) at any time the 12 months LIBOR (*), the Margin, the Default Rate of Interest, the commission and/or the Bank’s fees (and/or charge the account(s) with commission and/or Bank (ledger) or other fees at its discretion if the present agreement does not provide for such charges) and such variation and/or imposition will be binding on the Borrower who will be informed through an announcement in the daily press or through a written notice and will take effect from the date specified in such announcement or written notice”.

249.6 Η δυνατότητα της τράπεζας να τροποποιεί μονομερώς τους όρους της σύμβασης χωρίς σοβαρό λόγο ο οποίος να προβλέπεται στην επίδικη συμφωνία θα μπορούσε στη συγκεκριμένη περίπτωση να μην κρινόταν ως καταχρηστική ρήτρα εάν παρεχόταν με την επίδικη συμφωνία η ελευθερία των εναγόμενων να καταγγείλουν πάραυτα τη σύμβαση. Όπως δηλαδή αναφέρεται στην υποπαράγραφο (β) της παραγράφου 2 του Παραρτήματος του βασικού Νόμου (βλ. σχετικά την παράγραφο 230 αυτής της απόφασης). Έχοντας όμως υπόψη την απουσία τέτοιας πρόνοιας η συγκεκριμένη ρήτρα δεν καλύπτεται από τον περιορισμό της εφαρμογής της υποπαραγράφου (ι) της παραγράφου 1 του Παραρτήματος του βασικού Νόμου. Έχοντας υπόψη τη συμπερίληψη του είδους αυτής της ρήτρας στο συγκεκριμένο Παράρτημα ως ρήτρα η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως καταχρηστική αλλά και τις συνέπειες αυτής οι οποίες είναι παρόμοιες με αυτές οι οποίες αναφέρονται πιο πάνω (βλ. σχετικά την υποπαράγραφο 249.2 αυτής της απόφασης) το Δικαστήριο δεν έχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την καταχρηστική φύση και αυτής της ρήτρας.

249.7 “Immediately upon demand for repayment being made by the Bank the balance on the loan shall become due and payable and the Borrower shall immediately repay the Bank the balance including the capital, 12 months LIBOR (*), Margin, costs, charges and expenses specified by the Bank. If the Borrower fails to pay the above amounts the Bank reserves the right to enforce immediately any guarantees, liens and other security documents it may have as well as to take legal action against the Borrower. All expenses as well as legal fees arising from the above actions shall be borne by the Borrower.”

249.8 Κρίνεται από το Δικαστήριο πως η προαναφερόμενη ρήτρα είναι τόσο άρρηκτα συνδεδεμένη με την ρήτρα η οποία παρατίθεται πιο πάνω στην υποπαράγραφο 249.1 έτσι ώστε και αυτή να κρίνεται ως καταχρηστική ρήτρα για τους ίδιους λόγους.

250 Παρά και τη διαπίστωση ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης συμφωνίας εντούτοις το Δικαστήριο κρίνει ότι αυτή εξακολουθεί να δεσμεύει τους διάδικους καθότι αυτή δύναται να συνεχίσει να υφίσταται χωρίς τις καταχρηστικές ρήτρες όπως αυτές διαπιστώνονται πιο πάνω από το Δικαστήριο. Έχει ιδιαίτερη σημασία αυτή η κρίση του Δικαστηρίου, όπως θα φανεί πιο κάτω εντός αυτής της απόφασης, καθώς στη συνέχεια κρίνεται η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων ως προς το ότι ο τερματισμός της επίδικης συμφωνίας και οι συνέπειες αυτού ουσιαστικά είχαν εγκαταλειφθεί από την ενάγουσα καθότι είχε δημιουργηθεί μια νέα συμβατική σχέση μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων ως αποτέλεσμα της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου. Συνεπώς, ο σκοπός ο οποίος επιδιώκεται από το Δικαστήριο, σύμφωνα και με τη σχετική Οδηγία, είναι η αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών διατηρώντας ταυτόχρονα το κύρος της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου ως σύνολο και όχι η ακύρωση της, σύμφωνα δηλαδή και με την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων, η οποία δεν γίνεται δεκτή από το Δικαστήριο ως ορθή υπό τις περιστάσεις.

251 Όπως επισημαίνεται στην παράγραφο 32 της απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης C-453/10 ημερομηνίας 15/3/2012 Jana Pereničová,Vladislav Perenič κατά SOS financ spol. s r. o., αναφορικά με τα κριτήρια βάσει των οποίων εξακριβώνεται αν μια σύμβαση μπορεί πράγματι να υπάρξει και χωρίς τις καταχρηστικές ρήτρες, τόσο το γράμμα του άρθρου 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 93/13 όσο και οι απαιτήσεις της ασφάλειας δικαίου ως προς τις οικονομικές δραστηριότητες συνηγορούν υπέρ μιας αντικειμενικής προσέγγισης κατά την ερμηνεία της διάταξης αυτής, οπότε, η κατάσταση στην οποία τελεί ο ένας από τους συμβαλλόμενους, εν προκειμένω ο καταναλωτής, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως το αποφασιστικό κριτήριο για τη μελλοντική τύχη της σύμβασης.

252 Επιπλέον, ουσιαστικά έχοντας ως βάση την ίδια λογική της διαφοροποίησης της εφαρμογής της επίδικης σύμβασης μετά και από ένα ορισμένο χρονικό σημείο, το Δικαστήριο δεν θεωρεί ως ορθή την εφαρμογή του βασικού Νόμου με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να αναιρούνται οι συνέπειες της λειτουργίας της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου πριν και από την κήρυξη από το Δικαστήριο συγκεκριμένων ρητρών ως καταχρηστικών.

253 Θέτοντας το πολύ απλά έστω και εάν προνοείται από το εδάφιο (1) του άρθρου 6 του βασικού Νόμου πως καταχρηστική ρήτρα σε σύμβαση μεταξύ προμηθευτή και καταναλωτή δε δεσμεύει τον καταναλωτή, πραγματικά, όπως κρίνει το Δικαστήριο, δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ως εύλογο συμπέρασμα πως πρόθεση του Νομοθέτη, προς συμμόρφωση και με τη σχετική Οδηγία, είναι η πρόκληση αβεβαιότητας και σύγχυσης σε περιπτώσεις όπου μετά από μια σχετική χρονική περίοδο λειτουργίας της σύμβασης υπό εξέταση, μερικών χρόνων μάλιστα στη συγκεκριμένη περίπτωση, βάσει και της οποίας παραγόταν και μια ανάλογη κίνηση ενός λογαριασμού, σε αυθαίρετο χρονικό σημείο ο καταναλωτής επιλέγει πλέον να αμφισβητήσει τη δεσμευτικότητα ορισμένων όρων αυτής της σύμβασης ως καταχρηστικούς.

254 Μάλιστα στη συγκεκριμένη περίπτωση υπό εξέταση με αυτή την απόφαση αξίζει να σημειωθεί πως παρά και ορισμένες γενικές αναφορές στην έκθεση υπεράσπισης, η οποία αρχικά καταχωρίσθηκε από τους εναγόμενους στις 21/4/2010, οι οποίες θα μπορούσαν κατ΄ επέκταση να θεωρηθούν ως σχετικές με την προβολή ισχυρισμών ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου, εντούτοις χρειάστηκε η υποβολή και έγκριση αίτησης τροποποίησης έτσι ώστε με την καταχώριση στις 28/9/2015 τροποποιημένης έκθεσης υπεράσπισης να προσέθεταν εν τέλει οι εναγόμενοι σαφείς ισχυρισμούς ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης σύμβασης.

255 Βεβαίως περισσότερη σημασία έχει όχι τόσο τελικά η προβολή ισχυρισμών αναφορικά με την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών μέσω του δικογράφου των εναγόμενων, εφόσον δηλαδή ήδη είχε παύσει η προσδοκώμενη από τους συμβαλλόμενους, βάσει της κοινής αντίληψης αυτών, λειτουργία του επίδικου λογαριασμού ακόμη και προ της καταχώρισης της αγωγής στις 28/8/2008. Αυτό το οποίο δεν θεωρείται ορθό και δίκαιο από το Δικαστήριο είναι το εξής. Πως με την εφαρμογή του εδαφίου (1) του άρθρου 6 του βασικού Νόμου δεν θα πρέπει να αναγνωρίζεται από το Δικαστήριο η απλή και πασιφανής πραγματικότητα ως προς τη λειτουργία του επίδικου λογαριασμού της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου για μια σχετικά μεγάλη χρονική περίοδο, δίχως κατά τη διάρκεια αυτής να είχε εγερθεί με οποιοδήποτε τρόπο από τους εναγόμενους ως καταναλωτές το θέμα της ύπαρξης καταχρηστικών ρητρών εντός της επίδικης σύμβασης.

256 Ουσιαστικά αυτό το οποίο εντοπίζεται από το Δικαστήριο αναφορικά με την εφαρμογή γενικά του άρθρου 6 είναι ότι δεν καθορίζεται με οποιοδήποτε σαφή τρόπο εντός του βασικού Νόμου πως επηρεάζεται η προηγηθείσα λειτουργία μιας σύμβασης και κατ΄ επέκταση οι συνέπειες αυτής της λειτουργίας, η οποία δηλαδή προηγήθηκε πριν από την έγερση παραπόνου ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός της σύμβασης. Δηλαδή, το ερώτημα το οποίο εύλογα προκύπτει είναι το εξής. Θα πρέπει να θεωρηθεί πως η διαπίστωση ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών εντός μιας σύμβασης οδηγεί αυτόματα στην κατάργηση των προγενέστερων συνεπειών λειτουργίας αυτής της σύμβασης; Ανεξαρτήτως δηλαδή και της διάρκειας ή και έκτασης (από απόψεως δηλαδή πρόκλησης συνεπειών) αυτής της λειτουργίας; Ή, ουσιαστικά, στην ακύρωση εξαρχής των συγκεκριμένων καταχρηστικών ρητρών και κατ΄ επέκταση όλων των συνεπειών εφαρμογής αυτών των ρητρών;

257 Το Δικαστήριο θεωρεί όχι μόνο ως ορθότερη και ασφαλέστερη προσέγγιση αλλά και ως συνάδουσα περισσότερο με τον σκοπό του βασικού Νόμου, όπως μετά και από τη δυνατότητα το Δικαστήριο να έχει προβεί στη διττή διαπίστωση η οποία περιγράφεται στο άρθρο 6, δηλαδή, πρώτο, ως προς την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών και δεύτερο, παρά και την ύπαρξη αυτή ως προς τη δυνατότητα της εξακολούθησης δεσμευτικότητας της σύμβασης, εφόσον δηλαδή αυτή δύναται να συνεχίσει να υφίσταται χωρίς τις καταχρηστικές ρήτρες, τότε να οδηγηθεί στην εξής κατάληξη. Στην εφαρμογή στη συνέχεια της σύμβασης υπό εξέταση, όπως αυτή διαμορφώνεται, μετά και από την προαναφερόμενη διττή διαπίστωση, όχι ως μια νέα σύμβαση αλλά μια εξαγνισμένη πλέον σύμβαση, έχοντας υπόψη την αφαίρεση από αυτή των καταχρηστικών ρητρών, δίχως όμως να ακυρώνονται οι προγενέστερες συνέπειες αυτής με την προγενέστερη εφαρμογή και των καταχρηστικών ρητρών οι οποίες όμως πλέον παύουν να αποτελούν μέρος αυτής κατά τη συνέχιση της λειτουργίας της μετά και από το χρονικό σημείο της διαπίστωσης της καταχρηστικής φύσης αυτών των ρητρών.

258 Έχοντας υπόψη την ολοκλήρωση της εξέτασης του θέματος των καταχρηστικών ρητρών το Δικαστήριο πιο κάτω εξετάζει ένα εξίσου σημαντικό θέμα, διατηρώντας υπόψη και τα όσα αναφέρονται πιο πάνω στα ευρήματα του Δικαστηρίου και συγκεκριμένα στις υποπαραγράφους 210.34 και 210.35 αυτής της απόφασης.

259 Υπενθυμίζεται σχετικά πως η αλληλογραφία μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου διήρκεσε από τις 13/12/2004 μέχρι και 30/1/2008 (βλ. σχετικά τα τεκμήρια 22 και 28). Συνολικά παρατίθενται 27 ηλεκτρονικά μηνύματα εντός των τεκμηρίων. Δεν κρίνεται απαραίτητη η λεπτομερής παράθεση του περιεχομένου όλων αυτών των ηλεκτρονικών μηνυμάτων εντός αυτής της απόφασης.

Όμως ο τρόπος εκτύπωσης αυτών εντός των τεκμηρίων προκαλεί σύγχυση καθότι αυτή συμπεριλαμβάνει όλα τα ηλεκτρονικά μηνύματα δίχως το καθένα από αυτά να έχει εκτυπωθεί σε ξεχωριστή σελίδα ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αυτά ενσωματώνουν άλλα ηλεκτρονικά μηνύματα. Συνεπώς, προς υποβοήθηση του αναγνώστη αυτής της απόφασης παρατίθεται πιο κάτω σε ξεχωριστή σελίδα και εντός σχετικού πίνακα μια χρονολογική καταγραφή αποστολής όλων των ηλεκτρονικών μηνυμάτων τα οποία είναι δυνατό να διαπιστωθεί ότι έχουν ανταλλαγεί μεταξύ της Μ.

Ε. 2 και του εναγόμενου με αναφορά στην κάθε περίπτωση του αποστολέα. Διευκρινίζεται πως σε ορισμένες περιπτώσεις απουσιάζει είτε μέρος μηνύματος είτε στοιχεία ημερομηνίας αυτού. Επιπλέον, κρίνεται χρήσιμο όπως αναφέρεται σε ξεχωριστή στήλη και η οποιαδήποτε πίστωση του επίδικου λογαριασμού δανείου με ποσά, ορισμένα εκ των οποίων εμφανώς συνδέονται με το περιεχόμενο της αλληλογραφίας μεταξύ της Μ.

Ε. 2 και του εναγόμενου, τα οποία καταγράφονται στις καταστάσεις λογαριασμού οι οποίες κατατέθηκαν ως τεκμήρια 13 και 29.

Α/Α

Ημερομηνία Αποστολής

Αποστολέας

Σημειώσεις

Ημερομηνία Πίστωσης Λογαριασμού

Ποσό

13/12/2004

Μ. Ε. 2

7/1/2005

Εναγόμενος

Άγνωστη

Μ. Ε. 2

Αναφορικά με την ημερομηνία μάλλον πρόκειται για απάντηση προς το ηλεκτρονικό μήνυμα του εναγόμενου ημερομηνίας 7/1/2005

27/1/2005

20/2/2006

28/2/2006

€9.997,28

€182,29

€54.969,80

28/6/2006

Μ. Ε. 2

27/11/2006

Μ. Ε. 2

Το κείμενο του μηνύματος είναι ελλιπές

1/3/2007

Εναγόμενος

1/3/2007

Μ. Ε. 2

1/3/2007

Εναγόμενος

2/3/2007

Μ. Ε. 2

29/3/2007

Εναγόμενος

2/4/2007

Μ. Ε. 2

2/4/2007

Εναγόμενος

3/4/2007

Μ. Ε. 2

4/5/2007

€19.994,87

30/7/2007

Εναγόμενος

7/8/2007

Μ. Ε. 2

10/8/2007

Εναγόμενος

24/8/2007

Μ. Ε. 2

30/8/2007

Μ. Ε. 2

30/8/2007

Εναγόμενος

18/9/2007

Μ. Ε. 2

11/10/2007

Εναγόμενος

16/10/2007

Μ. Ε. 2

22/10/2007

Εναγόμενος

22/10/2007

Μ. Ε. 2

23/10/2007

Εναγόμενος

24/10/2007

€28.264,88

31/10/2007

Μ. Ε. 2

30/1/2008

Μ. Ε. 2

260 Το Δικαστήριο δεν συμφωνεί με τη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων ως προς το ότι ο τερματισμός με την επιστολή ημερομηνίας 22/11/2005 δεν ήταν νόμιμος, καθότι αυτός έγινε σύμφωνα με τα όσα προνοούνται εντός της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6, όρος 18). Παράλληλα βεβαίως ο εναγόμενος έχει κριθεί αξιόπιστος ως προς το ότι δεν είχε λάβει γνώση αναφορικά με αυτό τον τερματισμό παρά μόνο σε μεταγενέστερη ημερομηνία. Υπενθυμίζεται πως ακόμη και ο ίδιος δεν αμφισβητεί τον ισχυρισμό της Μ. Ε. 2 ως προς το ότι η ίδια τον ενημέρωσε τηλεφωνικά από τον Ιούνιο του 2006 αναφορικά με τον τερματισμό αν και ο ίδιος δεν θυμάται αυτό να είχε συμβεί. Περισσότερη βεβαιότητα εξέφρασε ως προς την 1/3/2007 ως την ημερομηνία κατά την οποία όντως είχε αντιληφθεί την ύπαρξη της επιστολής τερματισμού (τεκμήριο 12). Το Δικαστήριο επί αυτών των ισχυρισμών δεν διαπιστώνει να υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος έτσι ώστε ο εναγόμενος να μην είχε κριθεί αξιόπιστος.

261 Αξίζει όμως πραγματικά να αναλυθεί περισσότερο το περιεχόμενο της αλληλογραφίας μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου καθότι αυτό κρίνεται ως αποκαλυπτικό της όλης αντιμετώπισης της ενάγουσας αμφότερων των εναγόμενων ιδιαίτερα δε μετά και από την ημερομηνία τερματισμού της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου.

262 Κατ΄ αρχάς υπενθυμίζεται πως, σύμφωνα και με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, από τις 12/11/2003 οι εναγόμενοι παρέλειψαν να καταβάλουν οποιαδήποτε δόση προς την ενάγουσα έναντι του δανείου τους όπως προβλεπόταν σχετικά εντός της συμφωνίας δανείου ενώ από τις αρχές του έτους 2005 ο εναγόμενος άρχισε να καταβάλει προσπάθειες πληρωμών έναντι του στεγαστικού δανείου (βλ.

σχετικά την υποπαράγραφο 210.26 αυτής της απόφασης). Αναφορικά με αυτό το θέμα σημαντικό κρίνεται το περιεχόμενο του ηλεκτρονικού μηνύματος από την Μ. Ε. 2 ημερομηνίας 13/12/2004 με το οποίο ενημερώνεται σχετικά ο εναγόμενος πως το υπόλοιπο του επίδικου λογαριασμού είναι €195.555,00 (αυτό επιβεβαιώνεται και από το περιεχόμενο του τεκμηρίου 11 στο υπόλοιπο της καταχώρισης ημερομηνίας 9/7/2004) και πως υπάρχουν καθυστερημένες 10.2 δόσεις συνολικά για το ποσό των €24.361,00.

Βεβαίως το ίδιο το Δικαστήριο με δικούς του υπολογισμούς καταλήγει σε ποσό €24.184,20 ως αντίστοιχο με 10.2 δόσεις όμως εάν διαιρεθεί το ποσό των €24.361,00 με το ποσό της δόσης (δηλαδή, €2.371,00) τότε το αποτέλεσμα είναι αυτό των 10,27 δόσεων το οποίο δεν απέχει και πολύ από τον αριθμό ο οποίος δόθηκε προς τον εναγόμενο από την Μ.

Ε. 2. Αναφορικά με αυτό το στοιχείο σημαντικότερο είναι το υπόλοιπο του επίδικου λογαριασμού το οποίο θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη μετά και από το χρονικό σημείο στο οποίο ο εναγόμενος προέβη σε πληρωμή ενός σημαντικού ποσού μετά και από την ημερομηνία της επιστολής τερματισμού (τεκμήριο 12), δηλαδή το ποσό των €54.969,80 στις 28/2/2006 (σχετική καταχώριση υπάρχει τόσο στο τεκμήριο 29 όσο και στο τεκμήριο 13).

Κάλεσε η Μ. Ε. 2 τον εναγόμενο όπως προχωρήσει σε πληρωμή όσο περισσότερου ποσού μπορούσε το συντομότερο δυνατό έτσι ώστε να εμποδιστεί η λήψη οποιωνδήποτε νομικών διαδικασιών (“Please remit the soonest as much as possible to stop the legal proceedings“). Προφανώς βασιζόμενος ο εναγόμενος στο περιεχόμενο αυτού του ηλεκτρονικού μηνύματος δήλωσε πρόθεση αποστολής ενός ποσού ύψους 7.000,00 στερλινών σε περίπου 3 ημέρες από την ημερομηνία του δικού του ηλεκτρονικού μηνύματος ημερομηνίας 7/1/2005.

Σύμφωνα και με τη σχετική κατάσταση λογαριασμού (τεκμήριο 11) υπάρχει μια και μόνο καταχώριση πίστωσης του ποσού των €9.997,28 με ημερομηνία μεταφοράς 27/1/2005 το οποίο προφανώς αντιστοιχούσε στην μετατροπή του ποσού των 7.000,00 στερλινών σε ευρώ. Ποσό βεβαίως το οποίο αντιστοιχεί και με περίπου 4 δόσεις των €2.371,00 (συγκεκριμένα 4,22 δόσεις).

Συνεπώς με αυτό τον τρόπο και έχοντας υπόψη τα όσα η Μ. Ε. 2 ανέφερε στο ηλεκτρονικό μήνυμα της ημερομηνίας 13/12/2004 ο εναγόμενος εύλογα θα μπορούσε να υπολογίσει πως πλέον, έστω λαμβάνοντας υπόψη και τον μήνα Ιανουάριο του 2005, οι καθυστερημένες δόσεις είχαν μειωθεί από συνολικά 11,2 σε περίπου 7 καθυστερημένες δόσεις.

Κατ΄ επέκταση εύλογα πάλι ο εναγόμενος θα μπορούσε επίσης να υπολογίσει, έχοντας υπόψη ότι καμία άλλη πληρωμή δεν είχε γίνει εντός του έτους 2005 ότι μέχρι το τέλος αυτού, δηλαδή τον Δεκέμβριο, οι καθυστερημένες δόσεις θα ήταν συνολικά 18. Αξίζει να σημειωθεί πως το ποσό των καθυστερήσεων το οποίο αναφέρεται στο τεκμήριο 12, με ημερομηνία αποστολής εντός του μηνός Νοεμβρίου, είναι αυτό των €40.445,37, δηλαδή περίπου 17 δόσεις (17 × 2.371 = 40.307).

263 Αξίζει το Δικαστήριο να υπενθυμίσει επί αυτού του σημείου πως όπως ο εναγόμενος εξήγησε (παράγραφος 9 της γραπτής δήλωσης του), προσπαθούσε να ενημερωθεί αναφορικά με το υπόλοιπο του επίδικου λογαριασμού και για τις καθυστερημένες δόσεις μέσω των τηλεφωνημάτων και ηλεκτρονικών μηνυμάτων με την Μ. Ε. 2.

Επιπλέον, όπως επίσης ισχυρίστηκε (παράγραφος 10 της γραπτής δήλωσης του) στις αρχές του έτους 2006 μπόρεσε να πληρώσει ένα μεγάλο ποσό, δηλαδή το ποσό των €54.969,80 στις 28/2/2006 και αυτό του δημιούργησε την εντύπωση ότι είχε υπερκαλύψει τις καθυστερημένες δόσεις του επίδικου δανείου. Αξίζει σε αυτό το σημείο το Δικαστήριο να εξετάσει τη θέση αυτή του εναγόμενου.

Όπως αναφέρεται και πιο πάνω στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο εάν ληφθεί υπόψη ένας αριθμός 18 καθυστερημένων δόσεων μέχρι το τέλος του 2005 ακόμη και με πρόσθεση άλλων 2 καθυστερημένων δόσεων (δηλαδή, αυτές του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου του 2006) τότε εύλογα ο εναγόμενος - ανεξάρτητα και από τις οποιεσδήποτε χρεώσεις τόκων ή άλλων εξόδων εφόσον ο ίδιος αντιλαμβανόταν ότι εξακολουθούσε να προσπαθεί να συμμορφωθεί με ένα συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα πληρωμής δόσεων - θα μπορούσε να υποθέσει πως με την πληρωμή του ποσού των €54.969,80 στις 28/2/2006 είχε όντως υπερκαλύψει τις οποιεσδήποτε καθυστερημένες δόσεις.

Επισημαίνεται επί του συγκεκριμένου σημείου πως το ποσό των €54.969,80 αντιστοιχούσε σε περίπου 23 δόσεις (συγκεκριμένα 23,18). Αναδεικνύεται μάλιστα εάν ληφθούν υπόψη ορισμένα αριθμητικά στοιχεία και η αξιοπιστία του εναγόμενου ως προς τα όσα ισχυριζόταν. Όπως αναφέρεται και πιο πάνω (βλ. σχετικά την παράγραφο 203 αυτής της απόφασης) θα ήταν πραγματικά πολύ παράδοξο ο εναγόμενος να είχε ενημερωθεί σχετικά με τον τερματισμό της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού και 3 μήνες αργότερα στις 28/2/2006, δίχως να είχε προηγηθεί η οποιαδήποτε άλλη επικοινωνία με την ενάγουσα σε σχέση με το θέμα του τερματισμού, να πιστώνεται ο επίδικος λογαριασμός με το ποσό των €54.969,80.

264 Αναδεικνύεται επιπρόσθετα και από την καταβολή αυτού του ποσού η γενικότερη αξιοπιστία του εναγόμενου ως προς τα όσα ισχυρίστηκε σε σχέση με το βαθμό στον οποίο ο ίδιος βασιζόταν στην επικοινωνία την οποία είχε με την Μ. Ε. 2 είτε μέσω τηλεφωνημάτων[6] είτε ηλεκτρονικών μηνυμάτων έτσι ώστε να ενεργούσε αναλόγως σε σχέση με τις οποιεσδήποτε πληρωμές ήταν εφικτό για τον ίδιο να προβεί, σε μια προσπάθεια συμμόρφωσης με το συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα πληρωμής δόσεων προς εξόφληση του επίδικου λογαριασμού δανείου. Βεβαίως, ο βαθμός στον οποίο ο εναγόμενος βασιζόταν στην επικοινωνία με την Μ. Ε. 2 πέραν και από την πραγματική πτυχή ως προς τη θετική αξιολόγηση της αξιοπιστίας του εναγόμενου έχει σημασία και με τη νομική πτυχή του θέματος καθώς εξετάζεται πιο κάτω το ερώτημα κατά πόσο θα ήταν δυνατό να αποδοθεί φαινόμενη πληρεξουσιότητα (apparent or ostensible authority) στις ενέργειες της Μ. Ε. 2 οι οποίες θα μπορούσαν να κριθούν ως δεσμευτικές για την ενάγουσα, σε σχέση δηλαδή με το βαθμό στον οποίο ο εναγόμενος θα μπορούσε να θεωρήσει πως η Μ. Ε. 2 με τις πράξεις της αντιπροσώπευε και συνεπώς δέσμευε την ενάγουσα.

265 Επιστρέφοντας στην ανάλυση του περιεχομένου της αλληλογραφίας μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου παρατηρείται η ύπαρξη ενός σχετικά μεγάλου χρονικού κενού μεταξύ του ηλεκτρονικού μηνύματος του εναγόμενου ημερομηνίας 7/1/2005 και του επόμενου ηλεκτρονικού μηνύματος ημερομηνίας 28/6/2006 από την Μ. Ε. 2 προς τον εναγόμενο. Βεβαίως ο εναγόμενος δεν περιόρισε την επικοινωνία του με την Μ. Ε. 2 σε ηλεκτρονικά μηνύματα μόνο αλλά αναφέρθηκε και σε προφορικά τηλεφωνήματα. Ούτε και η Μ. Ε. 2 απέκλεισε και αυτή τη μορφή επικοινωνίας μεταξύ της και του εναγόμενου. Έστω όμως περιορίζοντας την εξέταση της επικοινωνίας μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου στα όσα αναφέρονται σχετικά στα ηλεκτρονικά μηνύματα τα οποία ανταλλάχθηκαν μεταξύ τους, παρατηρούνται τα ακόλουθα.

266 Κατ΄ αρχάς είναι πραγματικά εκπληκτικό ότι με το ηλεκτρονικό μήνυμα της ημερομηνίας 28/6/2006, παρά και την προγενέστερη ημερομηνία της επιστολής τερματισμού, 22/11/2005, η Μ. Ε. 2 σαφώς αναφέρεται σε προσπάθεια να βοηθηθεί ο εναγόμενος με τις δόσεις του δανείου. Δηλαδή, τις δόσεις ενός δανείου σε σχέση με το οποίο η λειτουργία του συνδεδεμένου με αυτό λογαριασμού είχε τερματιστεί από την ενάγουσα περίπου 8 μήνες προηγουμένως.

Αναφέρεται σε προσπάθεια, δηλαδή συζήτηση της ιδίας, με την επιτροπή Δανείων με σκοπό την μείωση της δόσης στο ποσό περίπου των €1.570,00. Μάλιστα δημιουργείται και η εντύπωση ότι κυρίως αυτό το οποίο απαιτείται είναι η γραπτή συγκατάθεση του εναγόμενου έτσι ώστε να διευθετήσει η τράπεζα την «μείωση/παράταση» (“decrease/extention”) του δανείου έτσι ώστε να μειωθεί η δόση.

Επιπρόσθετα, δίχως οποιαδήποτε αναφορά ή υπενθύμιση ως προς το γεγονός τερματισμού της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού, ως επίσης σημαντικό θεωρεί η Μ. Ε. 2 να αναφέρει στον εναγόμενο πως το δάνειο άρχισε να παρουσιάζει καθυστερήσεις και ότι το ποσό των καθυστερήσεων ήταν αυτό των €1.900,00. Το οποίο ποσό περιγράφει ως σχεδόν μια δόση ενώ υπενθυμίζει πως η επόμενη δόση είναι πληρωτέα στις 3/7/2006.

Σαφώς δηλαδή η Μ. Ε. 2 όχι μόνο δεν αναφέρεται στον τερματισμό της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού, εξαιτίας και των καθυστερημένων δόσεων οι οποίες αναφέρονται εντός της επιστολής τερματισμού, αλλά επιπλέον με τα όσα γράφει δεν αμφισβητεί με οποιοδήποτε τρόπο τη λειτουργία αυτού του λογαριασμού ακόμη και σε σχέση με την ημερομηνία πληρωμής της επόμενης δόσης.

Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί διατηρώντας υπόψη και τα όσα αναφέρονται πιο πάνω στην παράγραφο 263 σε σχέση με τον αριθμό των δόσεων τον οποίο εύλογα ο εναγόμενος θα μπορούσε να λάβει υπόψη του ως πληρωμένο, έχοντας υπόψη δηλαδή και την πληρωμή των €54.969,80 στις 28/2/2006, τότε οι μήνες από Μάρτιο μέχρι και Μάϊο του 2006 θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως πληρωμένοι.

Ενώ το ποσό το οποίο η Μ. Ε. 2 αναφέρει ως καθυστερήσεις θα μπορούσε βάσει και υπολογισμών του εναγόμενου να θεωρηθεί ως ανταποκρινόμενο και σε δικούς του υπολογισμούς ή τουλάχιστον ως ένα ποσό το οποίο να μην απείχε ιδιαίτερα από αυτούς τους υπολογισμούς.

267 Όπως μάλιστα αναφέρει ο ίδιος ο εναγόμενος στην παράγραφο 11 της γραπτής δήλωσης του η Μ. Ε. 2 συμπεριφερόταν «…ωσάν ποτέ να μην απεστάλη … η επιστολή του λεγόμενου τερματισμού…» ενώ, όπως ορθά παρατηρεί, η Μ. Ε. 2 αναφέρεται «…στις συμφωνηθείσες μηνιαίες πληρωμές…» και ουσιαστικά έστω και εάν δεν αναφέρεται όντως σε συνέχιση των όρων της επίδικης συμφωνίας είναι καθόλα εύλογη η εντύπωση η οποία δημιουργείται στον ίδιο πως η Μ. Ε. 2 αναφέρεται και «…σε συνέχιση των όρων της συμφωνίας…». Ενώ βεβαίως δεν νοείται να αναφέρει τα όσα όντως αναφέρει η Μ. Ε. 2 στο συγκεκριμένο ηλεκτρονικό μήνυμα και να μην δημιουργείται η εύλογη εντύπωση πως όντως η επίδικη συμφωνία εξακολουθούσε να ισχύει. Δηλαδή η αναφορά του εναγόμενου στην τελευταία πρόταση της παραγράφου 11 της γραπτής δήλωσης του, ως προς το ότι ο ίδιος αντιλαμβανόταν ότι η συμφωνία είναι σε ισχύ και ότι η τράπεζα ανέμενε από τον ίδιο να συμμορφωθεί με τους όρους της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου δεν μπορεί παρά να κριθεί ως πλήρως δικαιολογημένη.

268 Στη συνέχεια παρατηρείται ένα σχετικά μεγάλο χρονικό κενό πριν και από την πλέον πιο τακτική ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου. Το περιεχόμενο των ηλεκτρονικών μηνυμάτων είναι αποκαλυπτικό ως προς την όλη αντιμετώπιση των εναγόμενων από την τράπεζα και ιδιαίτερα βεβαίως του εναγόμενου, μέσω των ενεργειών της Μ.

Ε. 2. Στη συνέχεια το Δικαστήριο θα αναφέρεται στα ηλεκτρονικά μηνύματα με τον αύξοντα αριθμό αυτών όπως αυτός παρατίθεται εντός του πίνακα πιο πάνω. Με το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 6 ο εναγόμενος εξέφρασε την πεποίθηση του ουσιαστικά ως προς το ότι θα μπορούσε να καλύψει τις καθυστερήσεις για το δάνειο (mortgage) μέχρι και την ημερομηνία αποστολής του μηνύματος και ίσως να καλύψει τις δόσεις για ακόμη 6 μήνες.

Η Μ. Ε. 2 με το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 7 απάντησε πως οι καθυστερήσεις μέχρι και την ημερομηνία του μηνύματος (1/3/2007) ήταν €20.850,00 προσθέτοντας πως αν ήθελε ο εναγόμενος να πληρώσει ακόμη 6 μηνιαίες δόσεις τότε το ποσό το οποίο προέκυπτε ήταν αυτό των €14.226,00 (δηλαδή, 6 × 2.371). Εξέφρασε δε την ελπίδα ότι θα το τακτοποιούσε αυτό το συντομότερο δυνατό.

Παραμένει αξιοσημείωτο πως η Μ. Ε. 2 εξακολουθεί να αναφέρεται στο συμφωνημένο ποσό των μηνιαίων δόσεων ωσάν η επίδικη συμφωνία ουδέποτε να είχε τερματιστεί. Την ίδια ημέρα ο εναγόμενος με το μήνυμα με αύξοντα αριθμό 8 εξέφρασε τη σύγχυση του καθότι είχε παραλάβει ειδοποίηση τερματισμού σύμφωνα με την οποία το δάνειο (mortgage) είχε τερματιστεί και παρακάλεσε όπως αυτό επιβεβαιωθεί.

Με το μήνυμα με αύξοντα αριθμό 9 η Μ. Ε. 2 αναφέρεται στον τερματισμό και μάλιστα προσθέτει πως είχε ενημερώσει σχετικά τον εναγόμενο προηγουμένως, δηλαδή τον Ιούνιο του 2006. Διευκρίνισε δε πως η τράπεζα θα μπορούσε να πάρει την υπόθεση στο Δικαστήριο οποτεδήποτε. Όμως (με κεφαλαία γράμματα) έγραψε η Μ. Ε. 2 ότι αυτό για το οποίο μπορούσε να διαβεβαιώσει (και πάλι με κεφαλαία γράμματα) τον εναγόμενο ήταν ότι αν συνεχίσει να πληρώνει το δάνειο και αυτό παραμένει ελεύθερο από οποιεσδήποτε καθυστερήσεις τότε πίστευε ότι θα μπορούσε να διατηρήσει το δάνειο χωρίς οποιεσδήποτε νομικές διαδικασίες μέχρι την πλήρη εξόφληση του (και πάλι με κεφαλαία γράμματα).

Συνεπώς κάλεσε τον εναγόμενο να προχωρήσει επειγόντως με την πληρωμή.

269 Με τα μηνύματα με αύξοντες αριθμούς 10 έως και 13 η Μ. Ε. 2 εξήγησε στον εναγόμενο πως την υπόθεση του την χειριζόταν το αρμόδιο τμήμα στα κεντρικά γραφεία και σύμφωνα με τα όσα η ίδια είχε ενημερωθεί εφόσον ο λογαριασμός είχε τερματιστεί κανονικά (technically) ζητείται η πλήρης εξόφληση του δανείου. Μάλιστα εισηγήθηκε αυτό να γίνει με άλλη τράπεζα προς επίλυση του προβλήματος. Όμως η ίδια ζήτησε περισσότερες οδηγίες σε σχέση με την υπόθεση του και θα τον ενημέρωνε όταν θα είχε περισσότερη πληροφόρηση από τα κεντρικά γραφεία. Στο μεσοδιάστημα όμως ώθησε τον εναγόμενο να προσπαθήσει να εξασφαλίσει δάνειο από άλλη τράπεζα. Αυτή η επιστολή οδήγησε και σε απάντηση από τον εναγόμενο ο οποίος ζητούσε να μάθει το πλήρες ποσό για εξόφληση και η απάντηση η οποία δόθηκε από την Μ. Ε. 2 ήταν ότι το ποσό ήταν περίπου €177.500,00.

270 Αξίζει να σημειωθεί ότι στη συνέχεια έγινε η πληρωμή στις 4/5/2007 του ποσού των €19.994,87 ενώ - ουσιαστικά σε μια νέα τροπή των πραγμάτων - με το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 15 η Μ. Ε. 2 ενημέρωσε τον εναγόμενο πως όπως την ενημέρωσε το τμήμα στα κεντρικά γραφεία, με κατάθεση του ποσού των €20.000,00 μέχρι 20/8/2007 τότε ο τερματισμός θα μπορούσε να αναβληθεί μέχρι το τέλος του Οκτώβρη του 2007 (postponed by the end of October 2007). Ακολούθησε αλληλογραφία σύμφωνα με την οποία ο εναγόμενος προσπαθούσε να αντιληφθεί γιατί ζητείτο (“why they are asking”) αυτό το ποσό έχοντας υπόψη ότι το δάνειο ήταν καλυμμένο μέχρι τον Ιούλιο του 2007 και επομένως χρειαζόταν μόνο πληρωμή 3 μηνιαίων δόσεων μέχρι το τέλος Οκτωβρίου 2007 και κάλεσε την Μ. Ε. 2 εάν τα κεντρικά γραφεία συμφωνούν να διευθετήσει για την κατάθεση αυτού του ποσού. Εξήγησε η Μ. Ε. 2 με το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 17 ότι το ποσό των €20.000,00 θα κάλυπτε μέχρι τον Οκτώβρη του 2007 εξηγώντας παράλληλα πως η πληρωμή των €20.000,00 τον Μάη κάλυψε μερικώς τις καθυστερήσεις και του δόθηκε χρόνος μέχρι τον Ιούλιο του 2007 προσθέτοντας εν τέλει πως θα έπρεπε να πληρώσει ποσό €20.000,00 το συντομότερο δυνατό. Ζήτησε επίσης να της απαντήσει ποιο είναι το μεγαλύτερο ποσό το οποίο θα μπορούσε να στείλει έτσι ώστε να ενημερώσει τα κεντρικά γραφεία.

271 Βεβαίως εκτός από την περιγραφή η οποία δίδεται πιο πάνω της αλληλογραφίας μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου υπάρχουν και άλλες σχετικές αναφορές σε επικοινωνία της Μ. Ε. 2 με τα κεντρικά γραφεία. Όπως, παραδείγματος χάριν, στο ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 20 με το οποίο η Μ. Ε. 2 ζητούσε απάντηση από τον εναγόμενο καθότι τα κεντρικά γραφεία τους είχαν δώσει μόνο δύο εβδομάδες για να προχωρήσουν με την υπόθεση.

272 Καταληκτικά ενώ με το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 22 η Μ. Ε. 2 σαφώς αναφέρει στον εναγόμενο πως είχε ελέγξει με τα κεντρικά γραφεία και εάν πλήρωνε εντός μιας εβδομάδας το ποσό των €20.000,00 τότε η υπόθεση θα κρατηθεί υπό τον όρο ότι θα συνεχίσει να πληρώνει τις μηνιαίες δόσεις του και αφού ο εναγόμενος εξηγεί με το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 23 ότι είχε εξασφαλίσει το ποσό των €20.000,00 το οποίο θα απέστελλε είτε αυθημερόν είτε την επόμενη μέρα και αφού το ποσό το οποίο αποστέλλεται πιστώνεται στο λογαριασμό των εναγόμενων (προφανώς το ποσό των €28.264,88 με ημερομηνία πίστωσης 24/10/2007) εντούτοις η Μ.

Ε. 2 με το ηλεκτρονικό μήνυμα της με αύξοντα αριθμό 26 ενημερώνει τον εναγόμενο πως αν και το ποσό έχει πιστωθεί στο λογαριασμό του και η ίδια πληροφόρησε σχετικά τα κεντρικά γραφεία αναφορικά με τη σημερινή εικόνα του λογαριασμού του δανείου καλώντας όπως ακυρώσουν τις νομικές διαδικασίες εντούτοις η απάντηση της επιτροπής ήταν ότι θα καθυστερούσαν τις νομικές διαδικασίες μέχρι 31/1/2008 υπό τον όρο όπως ολόκληρο το δάνειο εξοφληθεί πλήρως μέχρι εκείνη την ημερομηνία (με κεφαλαία γράμματα).

Μια μέρα πριν τις 31/1/2008 στάλθηκε και το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 27 της Μ. Ε. 2 προς υπενθύμιση αναφορικά με την ημερομηνία λήξης της χρονικής περιόδου αποπληρωμής του επίδικου δανείου εντός της οποίας η Μ. Ε. 2 συμπεραίνει πως εφόσον ήδη ο λογαριασμός δανείου έχει λήξει στο παρελθόν πλέον η τράπεζα δεν είχε άλλη επιλογή από νομικής απόψεως εκτός από είτε εξόφληση είτε νομικές διαδικασίες (“I am afraid we do not have many options from a legal point of view apart from Either settlement or Legal proceedings”).

273 Διατηρεί υπόψη του το Δικαστήριο πως όλες οι επίδικες συμφωνίες με τις οποίες αρχικά δημιουργήθηκε η οποιαδήποτε συμβατική σχέση μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων ήταν γραπτές. Όπως βεβαίως διατηρεί υπόψη του το γεγονός του τερματισμού της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου. Έχοντας όμως υπόψη τόσο την αλληλογραφία μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου σε συνδυασμό και με τις πληρωμές οι οποίες έγιναν μετά και από την ημερομηνία τερματισμού της επίδικης αυτής συμφωνίας προκύπτουν δύο βασικά ερωτήματα. Πρώτο, κατά πόσο είναι δυνατό να διαπιστωθεί πως η Μ. Ε. 2 ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της ενάγουσας και δεύτερο, εάν η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι θετική τότε κατά πόσο είναι δυνατό να κριθεί πως με αυτές τις ενέργειες της εκ μέρους της ενάγουσας έπαυσε να ισχύει ο τερματισμός στον οποίο είχε προβεί μονομερώς η ενάγουσα; Τέλος, εάν η απάντηση και στο δεύτερο ερώτημα είναι θετική τότε ποια θα πρέπει να είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου αναφορικά με την έκβαση αυτής της αγωγής.

274 Αρχίζοντας με το πρώτο ερώτημα ασφαλώς δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί το γεγονός ότι η Μ. Ε. 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως υπάλληλος της ενάγουσας όπως επίσης και το δεδομένο ότι αυτή ήταν το άτομο το οποίο συνομιλούσε ή επικοινωνούσε με τον εναγόμενο εκπροσωπώντας ουσιαστικά την ενάγουσα. Χωρίς αυτό βεβαίως να σημαίνει ότι είχε ρητή εξουσιοδότηση να συνάπτει συμφωνίες εκ μέρους της ενάγουσας.

Όμως εντός της αλληλογραφίας μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου υπάρχουν αναφορές ως προς την επικοινωνία της ίδιας με τα κεντρικά γραφεία ως επίσης και κάποια επιτροπή. Αναμφίβολα η Μ. Ε. 2 δεν επικοινωνούσε ή διαπραγματευόταν με τον εναγόμενο υπό οποιαδήποτε προσωπική της ιδιότητα αλλά ως υπάλληλος της ενάγουσας.

Δεν έχει όμως παρουσιαστεί οποιαδήποτε μαρτυρία βάσει της οποίας θα μπορούσε να θεωρηθεί πως η Μ. Ε. 2 είχε εξουσία να συνάπτει προφορικά ή υπογράφει γραπτές συμφωνίες εκ μέρους της ενάγουσας από μόνη της έστω και εάν η ίδια ήταν ένα από τα δύο άτομα τα οποία ως υπάλληλοι της ενάγουσας υπέγραψαν την επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου.

Ήταν όμως το μοναδικό άτομο με το οποίο ο εναγόμενος επικοινωνούσε καθώς κατέβαλε προσπάθειες να εξεύρει τρόπο συμμόρφωσης του με τις υποχρεώσεις του προς την ενάγουσα τράπεζα. Μάλιστα η επικοινωνία αυτή σε κάποιο βαθμό έχει πάρει και γραπτή μορφή και η οποία περιγράφεται πιο πάνω. Υπενθυμίζεται απλά πως η ίδια η Μ.

Ε. 2 είχε δηλώσει πως είχε επίσης και τηλεφωνική επικοινωνία με τον εναγόμενο. Το Δικαστήριο εξετάζει τη συμπεριφορά της Μ. Ε. 2 στο σύνολο της και διαπιστώνει πως βάσει αυτής εύλογα ο εναγόμενος θα μπορούσε να οδηγηθεί σε συμπέρασμα πως η Μ. Ε. 2 είχε την εξουσία να εκπροσωπεί την τράπεζα έστω και εάν με τα όσα έγραφε στον ίδιο χρειαζόταν να επικοινωνήσει και με άλλα άτομα προτού να δώσει στον ίδιο μια τελική απάντηση ως προς τον τρόπο με τον οποίο η ενάγουσα ήταν διατεθειμένη να αντιμετωπίσει τον εναγόμενο και την όλη προσπάθεια του να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του προς την ενάγουσα.

Δηλαδή, έστω και να θεωρηθεί πως η ίδια η Μ. Ε. 2 δεν είχε οποιαδήποτε φαινόμενη πληρεξουσιότητα (apparent or ostensible authority) με την οποία θα μπορούσε με τις πράξεις της ή τη συμπεριφορά της γενικότερα να δεσμεύσει συμβατικά την ενάγουσα το Δικαστήριο θεωρεί πως δεν τίθεται οποιοδήποτε θέμα αμφιβολίας ως προς το κατά πόσο, όταν η ίδια μετέφερε προς τον εναγόμενο την οποιαδήποτε θέση της ενάγουσας, αυτή η μεταφορά δεν ήταν ακριβής ή ορθή.

Αντιθέτως. Δικαιολογημένα ο εναγόμενος θα μπορούσε να αντιλαμβάνεται το ρόλο της Μ. Ε. 2 ως ένα άτομο το οποίο ήταν εξουσιοδοτημένο από την ενάγουσα για να μεταφέρει στον ίδιο την οποιαδήποτε θέση της ενάγουσας. Το επιπρόσθετο ερώτημα το οποίο προκύπτει ως προς το ότι η Μ. Ε. 2 φαινόταν επίσης να έχει εξουσία να ρυθμίζει τη συμβατική σχέση μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων είναι βεβαίως διαφορετικό από το εύλογο συμπέρασμα ως προς το ότι αναμφίβολα η Μ.

Ε. 2 ενεργούσε εκ μέρους της ενάγουσας και μετέφερε προς τον εναγόμενο με ακρίβεια τα όσα ήταν σε θέση να μάθει μέσω της πρόσβασης της προς τα άτομα τα οποία όντως είχαν εξουσία να καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο η ενάγουσα θα χειριζόταν την υπόθεση των εναγόμενων σε σχέση με την αποπληρωμή του επίδικου δανείου.

Συνεπώς έστω και εάν εν τέλει το Δικαστήριο δεν κατέληγε σε συμπέρασμα πως όντως η Μ. Ε. 2 είχε φαινόμενη πληρεξουσιότητα (apparent or ostensible authority) από την ενάγουσα όπως αυτή να παρουσιαζόταν στον εναγόμενο, το Δικαστήριο δεν έχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς το ότι η Μ. Ε. 2 μετέφερε με ακριβή και έγκυρο τρόπο την οποιαδήποτε ενημέρωση είχε από τα κεντρικά γραφεία ή την οποιαδήποτε αρμόδια επιτροπή εξέτασης καθυστερήσεων πληρωμών δανείων και ότι συνεπώς ο εναγόμενος δικαιολογημένα βασιζόταν σε αυτή την ενημέρωση από την Μ.

Ε. 2. Θέτοντας το πολύ απλά η Μ. Ε. 2 ήταν το κανάλι επικοινωνίας του εναγόμενου με την ενάγουσα, το άτομο με το οποίο ο ίδιος ουσιαστικά διαπραγματευόταν με την ενάγουσα την αποπληρωμή του επίδικου δανείου. Επιπλέον, ούτε και τέθηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας υπό αμφισβήτηση η οποιαδήποτε μεταφορά αυτής της ενημέρωσης από την Μ.

Ε. 2 προς τον εναγόμενο. Εύλογα συνεπώς βασιζόταν ο εναγόμενος σε αυτή την ενημέρωση ως αποκαλυπτική των θέσεων της ενάγουσας σε σχέση με το επίδικο δάνειο. Δηλαδή ακόμη και να μην θεωρηθεί πως η Μ. Ε. 2 ενεργούσε ως αντιπρόσωπος ρητά εξουσιοδοτημένη από την ενάγουσα να διαπραγματεύεται εκ μέρους της ενάγουσας και να καταλήγει σε οποιαδήποτε δεσμευτική συμφωνία με τους εναγόμενους εντούτοις δεν είναι δυνατό να μην ληφθεί υπόψη αυτός ο συγκεκριμένος ρόλος της στην όλη προσπάθεια του εναγόμενου να διευθετήσει τις υποχρεώσεις των εναγόμενων προς την ενάγουσα μετά και από τον τερματισμό της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου.

275 Όμως το Δικαστήριο θεωρεί πως υπάρχουν και στοιχεία στη μαρτυρία η οποία έχει παρουσιαστεί, όπως αυτή έχει αξιολογηθεί, βάσει των οποίων είναι δυνατό να διαπιστωθεί πως η Μ. Ε. 2 είχε και φαινόμενη πληρεξουσιότητα (apparent or ostensible authority) και η οποία βεβαίως αποτελεί έκφανση της αρχής του κωλύματος (estoppel).

Όπως αναφέρεται σχετικά στην απόφαση Freeman and Lockyer v. Buckhurst Properties [1964] All ER 630 η φαινόμενη πληρεξουσιότητα (apparent or ostensible authority) είναι μια νομική σχέση μεταξύ του αντιπροσωπευόμενου και του αντισυμβαλλόμενου η οποία δημιουργείται βάσει παράστασης του αντιπροσωπευόμενου προς τον αντισυμβαλλόμενο, με πρόθεση ο αντισυμβαλλόμενος να βασιστεί σε αυτή και επί της οποίας όντως βασίζεται, ότι ο αντιπρόσωπος έχει εξουσία να συνάψει εκ μέρους του αντιπροσωπευόμενου συμφωνία του είδους το οποίο ανήκει εντός του περιθωρίου της φαινόμενης εξουσίας του, έτσι ώστε να δεσμεύσει τον αντιπροσωπευόμενο με την υποχρέωση να εκτελέσει τις οποιεσδήποτε υποχρεώσεις επιβάλλονται σε αυτόν από μια τέτοια συμφωνία.

Η μορφή αυτής της παράστασης και η οποία δημιουργεί την φαινόμενη πληρεξουσιότητα δύναται να ποικίλει, με την πιο συνήθη να είναι αυτή η οποία προκύπτει από την συμπεριφορά του αντιπροσώπου, υπό την έννοια δηλαδή ο αντιπροσωπευόμενος να επιτρέπει στον αντιπρόσωπο του να ενεργεί με τον τρόπο τον οποίο ενεργεί σε σχέση με τον χειρισμό επιχειρησιακών σχέσεων του αντιπροσωπευόμενου με τρίτα άτομα.

Με αυτό τον τρόπο ο αντιπροσωπευόμενος παριστάνει σε οποιονδήποτε αντιλαμβάνεται ότι με αυτό τον τρόπο ενεργεί ο αντιπρόσωπος ότι όντως ο αντιπρόσωπος έχει την εξουσία να συνάπτει εκ μέρους του αντιπροσωπευόμενου συμφωνίες με άλλα άτομα του είδους του οποίου τέτοιος αντιπρόσωπος ενεργώντας στον χειρισμό των επιχειρησιακών σχέσεων του αντιπροσωπευόμενου όντως έχει εξουσία να συνάπτει.

Όπως αναφέρεται σχετικά και στην απόφαση ING Re (UK) Ltd. v. R & V Versicherung AG [2006] All ER (Comm) 870, η αρχή της φαινόμενης πληρεξουσιότητας (apparent or ostensible authority) βασίζεται στο κώλυμα εξαιτίας παράστασης έτσι ώστε σε περιπτώσεις όπου “… a principal (P) represents or causes it to be represented to a third party (T) that an agent (A) has authority to act on P’s behalf, and T deals with A as P’s agent on the faith of that representation, P is bound by A’s acts to the same extent as if A had the authority which he was represented as having”.

Το Δικαστήριο διευκρινίζει πως βασίζεται σε σχέση με τα όσα αναφέρονται πιο πάνω στην ανάλυση η οποία παρατίθεται στις σελίδες 843 έως και 847 του συγγράμματος «Το Δίκαιο των Συμβάσεων» του Πολύβιου Γ. Πολυβίου. Δίχως να κρίνεται απαραίτητη και η επανάληψη των όσων επίσης αναφέρονται στις υπόλοιπες σελίδες μέχρι και τη σελίδα 852 αλλά και τα οποία επίσης λαμβάνονται υπόψη, ιδιαίτερα δε σε σχέση με την εφαρμογή από τα Δικαστήρια της Κύπρου των αρχών της φαινόμενης πληρεξουσιότητας (apparent or ostensible authority) όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί από τα Αγγλικά Δικαστήρια.

276 Επομένως, διατηρώντας υπόψη πως έστω και εάν ο εναγόμενος δεν ήλθε σε απευθείας επαφή ή διαπραγμάτευση με τα κεντρικά γραφεία ή την οποιαδήποτε αρμόδια επιτροπή στην οποία η Μ. Ε. 2 αναφερόταν στην αλληλογραφία μεταξύ της και του εναγόμενου εντούτοις αναμφίβολα τα οποιαδήποτε προϊστάμενα άτομα στην ιεραρχία της ενάγουσας ως τράπεζα είχαν παριστάνει ή ουσιαστικά επιτρέψει με τη συμπεριφορά της Μ. Ε. 2 να παρασταθεί ότι αυτή ενεργούσε ως αντιπρόσωπος τους. Ανεξαρτήτως συνεπώς με το κατά πόσο η Μ. Ε. 2 είχε ή δεν είχε εξουσιοδότηση να δεσμεύει την ενάγουσα εκ μέρους αυτών των ατόμων, με το να είχε αφεθεί να συμπεριφέρεται όπως είχε αφεθεί, επιτράπηκε σε αυτή να παρίσταται ως αντιπρόσωπος τους. Συνεπώς, ως αποτέλεσμα η ενάγουσα δεσμευόταν από τις ενέργειες της Μ. Ε. 2 ως φαινόμενος αντιπρόσωπος της ενάγουσας.

277 Επομένως, το ερώτημα το οποίο απομένει προς εξέταση είναι ο καθορισμός των συνεπειών αυτών της φαινόμενης πληρεξουσιότητας (apparent or ostensible authority) της Μ. Ε. 2. Κυρίως βεβαίως σε σχέση με τον τερματισμό της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου και τις συνέπειες αυτού. Πραγματικά το Δικαστήριο δεν έχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς το ότι μέσω των ενεργειών της Μ. Ε. 2 όντως η ενάγουσα είχε υπαναχωρήσει από τον τερματισμό στον οποίο η ίδια προέβη. Υπενθυμίζεται σχετικά πως σύμφωνα με την επιστολή τερματισμού (τεκμήριο 12) ημερομηνίας 22/11/2005 οι εναγόμενοι ενημερώθηκαν πως είχε τερματιστεί η λειτουργία του επίδικου λογαριασμού και πως εάν οι εναγόμενοι δεν προχωρούσαν σε εξόφληση του χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού το οποίο καθίστατο απαιτητό και πληρωτέο τότε η τράπεζα θα προχωρούσε χωρίς οποιαδήποτε άλλη ειδοποίηση στη λήψη δικαστικών ή άλλων μέτρων εναντίον τους.

278 Πραγματικά το Δικαστήριο θεωρεί πως δεν χρειάζεται επανάληψη των όσων είχαν διαμειφθεί μεταξύ της Μ. Ε. 2 και του εναγόμενου αλλά και τις πληρωμές οι οποίες όχι μόνο έγιναν αποδεκτές από την ενάγουσα μετά και από τον τερματισμό της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού αλλά και οι οποίες λαμβάνονταν υπόψη όχι ως ποσά προς εξόφληση του χρεωστικού υπολοίπου του συγκεκριμένου λογαριασμού αλλά ιδωμένες ως αποτελούμενες από αριθμό δόσεων σύμφωνα με το ποσό της δόσης το οποίο πληρωνόταν κατά τη διάρκεια λειτουργίας του συγκεκριμένου λογαριασμού.

279 Ουσιαστικά και σε σχέση με αυτή τη συμπεριφορά της ενάγουσας ενεργοποιείται και πάλι η αρχή του κωλύματος (estoppel) υπό την έννοια ότι η ενάγουσα επέτρεψε εύλογα να δημιουργηθεί η εντύπωση στον εναγόμενο πως η ίδια δεν θα λάμβανε νομικά μέτρα εναντίον των εναγόμενων εφόσον πληρωνόταν ένα συγκεκριμένο ποσό και στη συνέχεια θα συνέχιζαν οι εναγόμενοι να πληρώνουν τις μηνιαίες δόσεις τους.

280 Σχετικό επί αυτού είναι το ηλεκτρονικό μήνυμα της Μ. Ε. 2 με αύξοντα αριθμό 22 σύμφωνα με το περιεχόμενο του οποίου η ίδια είχε ελέγξει με τα κεντρικά γραφεία και εάν ο εναγόμενος πλήρωνε ποσό €20.000,00 εντός μιας εβδομάδας τότε η υπόθεση μπορεί να κρατηθεί υπό τον όρο να συνεχίσει να πληρώνει τη μηνιαία δόση (“…the case may be held provided You continue to pay your monthly instalments”). Βάσει αυτού του ηλεκτρονικού μηνύματος ο εναγόμενος μερίμνησε και όντως έστειλε εντός μιας εβδομάδας όχι μόνο ποσό €20.000,00 αλλά €28.264,88.

281 Όταν όμως η Μ. Ε. 2 ενημέρωσε τα κεντρικά γραφεία ως προς την παρούσα εικόνα του λογαριασμού δανείου ο οποίος είχε πιστωθεί με το συγκεκριμένο ποσό, σύμφωνα και με το ηλεκτρονικό μήνυμα με αύξοντα αριθμό 26, αντί η ενάγουσα να τηρήσει τον όρο ή καν να εξετάσει την τήρηση αυτού, τον οποίο η ίδια είχε θέσει, για συνέχιση της πληρωμής των μηνιαίων δόσεων των εναγόμενων, αντιθέτως απαίτησε πληρωμή ολόκληρου του υπολοίπου του συγκεκριμένου λογαριασμού.

282 Εύλογα θεώρησε ο εναγόμενος πως έχοντας καταθέσει ένα ποσό το οποίο μάλιστα υπερέβαινε τις €20.000,00, συνεχίζοντας να πληρώνει κανονικά τις δόσεις δανείου τότε το δάνειο θα συνέχιζε σύμφωνα με τους όρους του (παράγραφος 18 της γραπτής δήλωσης του) ενώ στη συνέχεια αν και ήθελε, ουσιαστικά να τηρήσει τη διευθέτηση στην οποία είχε καταλήξει με την τράπεζα, δηλαδή να συνεχίσει να πληρώνει το δάνειο με μηνιαίες δόσεις εντούτοις η τράπεζα απαιτούσε την πληρωμή του δανείου με εφάπαξ ποσό κάτι το οποίο ήταν αδύνατο για τον ίδιο.

283 Έχοντας υπόψη τα όσα αναφέρονται πιο πάνω το Δικαστήριο κρίνει πως η λειτουργία του επίδικου λογαριασμού είχε αναβιώσει καθώς η ενάγουσα δεν τήρησε τα όσα η ίδια είχε απαιτήσει με την επιστολή τερματισμού. Επιπλέον, όπως επίσης κρίνεται, η ενάγουσα στη συνέχεια είχε δεσμευτεί συμβατικά βάσει και της διευθέτησης στην οποία μέσω της Μ. Ε. 2 είχε καταλήξει με τον εναγόμενο και πως όφειλε συνεπώς στη συνέχεια να δεχόταν την αποπληρωμή του επίδικου δανείου με τον τρόπο ο οποίος είχε συμφωνηθεί αντί να καταχωρίσει αγωγή εναντίον των εναγόμενων.

284 Επομένως, ως αποτέλεσμα το Δικαστήριο κρίνει πως η ορθότερη κατάληξη σε σχέση με την παρούσα αγωγή είναι η έκδοση απόφασης σύμφωνα με την οποία θα αναγνωρίζεται η συγκεκριμένη διευθέτηση με το υπόλοιπο του επίδικου λογαριασμού να είναι αυτό το οποίο αναφέρεται στην ημερομηνία πληρωμής του ποσού των €28.264,88 στις 24/10/2007 (με σχετική όμως αναδόμηση όπως επεξηγείται πιο κάτω) και με συμφωνημένη αποπληρωμή μέσω μηνιαίων δόσεων σύμφωνα με το ποσό το οποίο είχε καθοριστεί και εφαρμοζόταν πριν από την ημερομηνία τερματισμού της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού ενώ θα ισχύουν οι ίδιοι όροι της επίδικης συμφωνίας στεγαστικού δανείου οι οποίοι δεν έχουν κηρυχθεί από το Δικαστήριο ως καταχρηστικές ρήτρες ενώ ο υπολογισμός των τόκων θα αρχίζει από την ημερομηνία έκδοσης αυτής της απόφασης.

285 Αναφορικά με τη γενικότερη νομική πτυχή της αγωγής η οποία εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση παρόμοιας αγωγής στην οποία διεκδικείται ως αξίωση οφειλόμενο ποσό βάσει τραπεζικού δανείου, διατηρώντας υπόψη και σχετική νομολογία επί του θέματος της οποίας η παράθεση εντός αυτής της απόφασης δεν κρίνεται αναγκαία, το Δικαστήριο κρίνει πως η ενάγουσα έχει αποδείξει επαρκώς την αξίωση της συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος να είχε διεκδικήσει τόκους υπερημερίας (βλ. σχετικά τις αποφάσεις Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα ν. 1. Λάμπρου Χαριλάου κ. ά. (2009) 1Α Α. Α. Δ. 479, Γεώργιος Κ. Ιωαννίδης κ. ά. ν. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ECLI:CY:AD:2014:A484, Πολιτική Έφεση Αρ. 1/2010, ημερομηνίας 8/7/2014 και Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Γεώργιος Οικονόμου, ECLI:CY:AD:2014:A786, Πολιτική Έφεση Αρ. 335/2009, ημερομηνίας 17/10/2014)

286 Προέκυψε ένα συγκεκριμένο σημείο κατά την παράθεση της μαρτυρίας της Μ. Ε. 2 (βλ. σχετικά την παράγραφο 45 αυτής της απόφασης) σχετικά με τη νομική πτυχή ενός βασικού στοιχείου της γενικότερης συμβατικής σχέσης μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων υπό την ιδιότητα της ως τράπεζα και των εναγόμενων ως πελατών της σύμφωνα και με τις διάφορες συμφωνίες οι οποίες υπήρχαν μεταξύ τους.

Το στοιχείο αυτό αφέθηκε προς εξέταση σε αυτό το μέρος της απόφασης. Η απάντηση της Μ. Ε. 2 αναφορικά με την μεταφορά του ποσού των €5.123,44 στις 16/11/2015 ως προς το ότι η δυνατότητα αυτή απορρέει από τις συμβάσεις που υπογράφηκαν όντως αντικατοπτρίζει ορθά δικαίωμα το οποίο απορρέει από το κοινοδίκαιο (right of combination or set-off).

Βασική αυθεντία επί του θέματος είναι η υπόθεση Garnett v. McKewan (1872) L. R. 8 Ex. 10 ενώ σχετική επίσης είναι και η απόφαση National Westminster Bank Ltd. v. Halesowen Presswork & Assemblies Ltd. [1972] A. C. 785. Ως προς την πρακτική της ενάγουσας επί του συγκεκριμένου θέματος ουσιαστικά αναδεικνύεται ένα πολύ βασικό στοιχείο αναφορικά με την ορθή νομική προσέγγιση της γενικότερης συμβατικής σχέσης μεταξύ της ενάγουσας ως τράπεζας και των εναγόμενων ως πελατών της.

Όταν δηλαδή απάντησε πως η συγκεκριμένη συναλλαγή εξόφλησε υφιστάμενη υποχρέωση των πελατών. Διευκρινίζοντας δηλαδή πως δεν αλλοιώθηκε το υπόλοιπο των υποχρεώσεων του προς την τράπεζα. Σχετικός όρος επί του συγκεκριμένου θέματος είναι βεβαίως και ο όρος 11 στην επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου (τεκμήριο 6).

Συμπέρασμα

287 Έχοντας υπόψη τα όσα αναφέρονται πιο πάνω ασφαλώς καθίσταται κατανοητό πως το Δικαστήριο δεν αποδέχεται την αξίωση της ενάγουσας όπως αυτή παρατίθεται εντός της έκθεσης απαίτησης της. Ούτε όμως και αποδέχεται τη θέση των εναγόμενων ως προς το ότι η αγωγή εναντίον τους θα πρέπει να απορριφθεί. Παράλληλα όμως έχοντας εξετάσει τις αντίστοιχες θέσεις των διαδίκων επί των επίδικων θεμάτων αναμφίβολα το Δικαστήριο έχει οδηγηθεί σε συμπεράσματα αναφορικά με αυτά. Συνεπώς, όπως διαπιστώνεται έστω και εάν δεν παρέχεται η απαιτούμενη βάση επί της οποίας να εκδοθεί απόφαση υπέρ της ενάγουσας ως η αξίωση της, παράλληλα με τον ίδιο τρόπο δεν δικαιολογείται η απόρριψη της αγωγής εναντίον των εναγόμενων. Το Δικαστήριο καταλήγει σε συμπέρασμα πως η μόνη θεραπεία η οποία θα μπορούσε να επιδικαστεί σύμφωνα και με τα ευρήματα του Δικαστηρίου και την εφαρμογή της ανάλογης νομικής πτυχής επί αυτών είναι η έκδοση αναγνωριστικής απόφασης του Δικαστηρίου έτσι ώστε να διασαφηνίζεται και θεμελιώνεται επί αυτής η συμβατική σχέση μεταξύ των διαδίκων όπως αυτή θα υφίσταται μετά και από την έκδοση αυτής της απόφασης.

288 Σύμφωνα με το άρθρο 31 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν. 14/60όπως αυτός τροποποιήθηκε) προνοούνται τα ακόλουθα.

«Έκαστov δικαστήριov εv τη ασκήσει της πoλιτικής αυτoύ δικαιoδoσίας oφείλει εv εκάστη δίκη ή άλλη διαδικασία, vα παρέχη είτε απoλύτως ή υπό τoιoύτoυς όρoυς και πρoϋπoθέσεις, ως τo δικαστήριov κρίvει δίκαιov, πάσας τας θεραπείας εις ας oιoσδήπoτε τωv διαδίκωv θα εδικαιoύτo εv σχέσει πρoς oιαvδήπoτε εγερθείσαv υπ' αυτoύ αξίωσιv στηριζoμέvηv επί τoυ vόμoυ ή τωv αρχώv της επιεικίας (equity) κατά τoιoύτov τρόπov, εφ' όσov τoύτo είvαι δυvατόv, ώστε πάvτα τα αμφισβητoύμεvα θέματα μεταξύ τωv διαδίκωv vα διαγιγvώσκωvται πλήρως και τελικώς και πάσα πoλλαπλότης της διαδικασίας αφoρώσης εις oιovδήπoτε τωv θεμάτωv τoύτωv vα απoφεύγεται.»

289 Επιπλέον, σύμφωνα και με τη νομολογία μας παρέχεται η δυνατότητα χορήγησης οποιασδήποτε θεραπείας η οποία δικαιολογείται από τα γεγονότα, τα οποία στοιχειοθετούν το αγώγιμο δικαίωμα, βάσει της έκθεσης απαιτήσεως (βλ. σχετικά Kennedy Hotels Ltd. v. Haig Indjirdjian (1992) 1 Α. Α. Δ. 400, Χρυσάνθου ν. Παγκρατίου (1998) 1 Α. Α. Δ. 675, 1. Alexandros Evangelou Camera House Ltd κ. ά. ν. Minerva Finance & Investments Ltd (2004) 1 Α. Α. Δ. 1734 και Πολυκάρπου ν. 1. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ κ. ά. (2011) 1 Α. Α. Δ. 324)

290 Συνεπώς εκδίδεται αναγνωριστική απόφαση του Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία η επίδικη συμφωνία στεγαστικού δανείου μεταξύ της ενάγουσας και των εναγόμενων θα εξακολουθεί να υφίσταται όπως αυτή αρχικά είχε συμφωνηθεί με τις ακόλουθες διαφοροποιήσεις.

290.1 Πρώτο, πλέον δεν θα ισχύουν τα οποιαδήποτε μέρη της συμφωνίας τα οποία έχουν κριθεί από το Δικαστήριο ότι αποτελούν καταχρηστικές ρήτρες.

290.2 Δεύτερο, το χρεωστικό υπόλοιπο του επίδικου λογαριασμού θα είναι αυτό το οποίο ίσχυε κατά την ημερομηνία 24/10/2007 μετά και από την αφαίρεση της πληρωμής του ποσού €28.264,88 και την αναδόμηση του ίδιου λογαριασμού έτσι ώστε από αυτόν να αφαιρούνται όλες οι χρεώσεις πληρωμών ασφαλίστρων μέχρι την προαναφερόμενη ημερομηνία (με εξαίρεση των ασφαλίστρων τα οποία αποτελούν μέρος του συνολικού ποσού των €1.603,25, το οποίο αναφέρεται πιο κάτω, αλλά και πάλι δίχως οποιαδήποτε επιβολή τόκου επί αυτού του ποσού) και ο οποιοσδήποτε τοκισμός σε σχέση με αυτές τις χρεώσεις ενώ θα προστίθεται σε αυτό το ποσό των €1.603,25 (βλ. σχετικά την παράγραφο 210.33 αυτής της απόφασης). Διευκρινίζεται πως η αναδόμηση αυτή θα πρέπει να ολοκληρωθεί και η νέα κατάσταση η οποία θα προκύψει θα πρέπει να κοινοποιηθεί με επίδοση αυτής προς τον δικηγόρο των εναγόμενων 1 και 2 εντός ενός μηνός από την ημερομηνία έκδοσης αυτής της απόφασης δίχως να υπάρχει δικαίωμα αμφισβήτησης από τους εναγόμενους 1 και 2 του τρόπου υπολογισμού του μειωμένου πλέον ποσού το οποίο θα προκύψει από αυτή την αναδόμηση εφόσον αυτή θα διενεργηθεί σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου.

290.3 Τρίτο, ο τόκος με τον οποίο θα χρεώνεται το υπόλοιπο του επίδικου δανείου όπως αυτό θα καθοριστεί πιο πάνω, θα είναι αυτός ο οποίος προβλέπεται στον όρο 4 της επίδικης συμφωνίας (τεκμήριο 6) όμως η χρέωση θα αρχίζει από την ημερομηνία έκδοσης αυτής της απόφασης. Διευκρινίζεται πως το LIBOR θα καθορίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως αυτό καθοριζόταν από την ενάγουσα στο τεκμήριο 18, με το ίδιο σύστημα δηλαδή καθορισμού του LIBOR, αλλά ασφαλώς όπως αυτό θα ισχύει μετά και από την έκδοση αυτής της απόφασης ενώ σε περίπτωση κατά την οποία οι εναγόμενοι 1 και 2 τηρούν το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής το οποίο καθορίζεται με την έκδοση αυτής της απόφασης τότε δεν θα χρεώνονται με οποιουσδήποτε τόκους υπερημερίας.

290.4 Τέταρτο, η αποπληρωμή του υπόλοιπου του επίδικου δανείου όπως αυτό θα διαμορφωθεί θα εξακολουθεί να καταβάλλεται με μηνιαίες δόσεις ύψους €2.371,00 μέχρι τελικής εξόφλησης και η έναρξη καταβολής των οποίων θα αρχίζει ένα μήνα μετά από την επίδοση προς τον δικηγόρο των εναγόμενων 1 και 2 της κατάστασης του λογαριασμού του επίδικου δανείου όπως αυτή θα προκύψει μετά και από αναδόμηση του συγκεκριμένου λογαριασμού όπως αυτή προβλέπεται πιο πάνω.

291 Έχοντας υπόψη ότι δεν επιδικάζονται οποιεσδήποτε από τις υπόλοιπες θεραπείες τις οποίες η ενάγουσα διεκδικούσε με την αξίωση της ασφαλώς η αγωγή εναντίον της εναγόμενης 3 απορρίπτεται δίχως οποιαδήποτε διαταγή αναφορικά με τα έξοδα.

292 Αναφορικά με τα έξοδα λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο πως η απόφαση η οποία εκδίδεται δεν είναι αυτή η οποία επιδιωκόταν είτε από την ενάγουσα είτε από τους εναγόμενους 1 και 2. Έστω και εάν θα μπορούσε να θεωρηθεί πως το αποτέλεσμα εκδίκασης της αγωγής δικαιώνει περισσότερο τους εναγόμενους παρά την ενάγουσα εντούτοις δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί το δεδομένο πως η όλη προσέγγιση των εναγόμενων κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας αλλά και με τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε προς υποστήριξη της υπεράσπισης ήταν απόλυτη δίχως να αφήνει οποιοδήποτε περιθώριο για την έκδοση οποιασδήποτε απόφασης εις βάρος τους αναφορικά με την αποπληρωμή οποιουδήποτε ποσού για το δάνειο το οποίο είχαν εξασφαλίσει από την ενάγουσα για την εξόφληση της αγοράς της επίδικης έπαυλης. Συνεπώς, ασκώντας τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου επί του συγκεκριμένου θέματος κρίνεται πως δεν θα πρέπει να εκδοθεί οποιαδήποτε διαταγή αναφορικά με τα έξοδα της αγωγής όπως και δεν εκδίδεται ασφαλώς.

__________________________

Μάνθος Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ.

Πιστό Αντίγραφο

Πρωτοκολλητής

Subject :- Civil/Final/Bank Loan

(Αναφορά :- Δίκαιο Συμβάσεων/Τραπεζικό Δάνειο/Καταχρηστικές Ρητρές)

[1] O τονισμός των γραμμάτων, ως επίσης και η οποιαδήποτε υπογράμμιση ή άλλη μορφοποίηση του κειμένου εντός αυτής της απόφασης, γίνεται σε κάθε περίπτωση από το Δικαστήριο ενώ τα οποιαδήποτε αποσπάσματα είτε από τα δικόγραφα ή άλλα έγγραφα ή από τη νομοθεσία ή νομολογία παρατίθενται με κυρτά γράμματα (italics).

[2] Αξίζει να σημειωθεί ότι η ημερομηνία επί του τεκμηρίου 5 είναι 13/3/2002.

[3] 5. In all cases in which the party pleading relies on any misrepresentation, fraud, breach of trust, wilful default, or undue influence, full particulars thereof shall be stated in the pleading. In the case of fraud the alleged fraudulent acts must be specially set out and it must be averred that such acts were done fraudulently.

[4] Αξίζει να σημειωθεί πως εύρημα του Δικαστηρίου στην αγωγή 696/2004 ήταν ότι η συμφωνία ημερομηνίας 26/9/2000, η οποία κατατέθηκε σε αυτή την αγωγή ως τεκμήριο 8 και η οποία αποτελεί και το αντικείμενο της συμφωνίας εκχώρησης, δεν τερματίστηκε και εξακολουθούσε να βρίσκεται σε ισχύ.

[5] Αξίζει να σημειωθεί το γεγονός ότι ο ισχυρισμός εντός της έκθεσης απαίτησης (παράγραφος 2 Α) ως προς το ύψος της μηνιαίας δόσης είναι ότι αυτή ήταν της τάξης των €2.360,00, ισχυρισμός ο οποίος γίνεται αποδεκτός εντός της έκθεσης υπεράσπισης (παράγραφος 2). Σχετική επί αυτού του θέματος είναι και η παράγραφος 7 αυτής της απόφασης.

[6] Η ίδια η Μ. Ε. 2 ανέφερε σχετικά πως είχε επίσης και τηλεφωνική επικοινωνία με τον εναγόμενο, βλ. σχετικά την παράγραφο 56 αυτής της απόφασης.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο