Legislator Case Law & Legislation
Αίτηση Αρ. 3/16 AI generated

Cypriot court annuls UK judgment registration due to exclusive Cyprus jurisdiction over real estate disputes under EC Regulation 44/2001.

Case Number Αίτηση Αρ. 3/16
Court / Authority
Jurisdiction Cyprus (CY)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The District Court of Larnaca annulled the registration and recognition of a UK court judgment against multiple defendants. The court found that the underlying dispute involved immovable property, granting Cyprus exclusive jurisdiction under Article 24 of Regulation 44/2001. Consequently, the foreign judgment could not be recognized as it violated the exclusive jurisdiction of Cypriot courts.

Legislator headnote

AI generated

Regulation (EC) No 44/2001, Article 24; Article 45(1)(e)(ii): A foreign judgment shall not be recognized if the recognition is manifestly incompatible with the jurisdiction of the courts of the Member State, specifically where exclusive jurisdiction exists over disputes concerning rights in rem in immovable property.

Keywords

AI generated
exclusive jurisdiction immovable property Regulation 44/2001 recognition of judgments public policy annulment of registration cross-border enforcement

Cited Legislation

AI generated
Regulation (EC) No 44/2001, Articles 2, 3, 4, 5, 6, 7, 22, 34, 35, 41, 43
Law 121(I)/2000 on Foreign Court Decisions (Recognition, Registration and Enforcement by Agreement), Articles 1-6
Art. 34 may
The test of public policy referred to in point 1 of Article 34 may not be applied to the rules relating to jurisdiction.”

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Λουκά Aνδρέας ν. Eurolife Ltd (2009) 1 ΑΑΔ 1524

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 121(I)/2000 - Ο περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Συμβάσεως) Νόμος του 2000

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:EDLAR:2017:A128

ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπάμιχαηλ, Π.Ε.Δ.

Αίτηση Αρ. 3/16

Αναφορικά με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις

και

Αναφορικά με την απόφαση του High Court of Justice, Qween΄s Bench Division του Ηνωμένου Βασιλείου, υπ΄ αριθμό CL-2013-000541, πρώην 2013 FOLIO 1309, ημερομηνίας 19.5.2015 και 19.6.2015

Μεταξύ:

1. Lijana Armailaite

2. Irena Stankeviciene

3. Eileen Brooker

4. Robert Henry Brooker

5. Neal Drennan

6. David John Martin Doran

7. Kara Doran

8. Monsur Hannan

9. Ameera Mian

10. Chrysta Newman (nee Sparks)

11. Tony Philip Newman

12. Lucy Pattinson

Εναγόντων

και

1. Medgolf Properties Limited

2. DJK Group of Companies

3. Alexandros Karapatakis (Αλέξανδρος Καραπατάκης)

4. Manolis Karapatakis (Μανώλης Καραπατάκης)

5. Sakyrco Development Ltd

6. Housewell Developments Ltd

7. Deme Karapatakis

8. Floros Voniatis (Φλώρος Βωνιάτης)

9. Kyriakos Avraam (Κυριάκος Αβραάμ)

10. V.K.C.A. Quality Limited

11. G. Hassapis & Sons Limited

12. G.N. Hassapis Brothers Limited

13. Hassapis Land Developers

14. Hassapis Holdings Limited

15. George Hassapis (Γιώργος Χασάπης)

16. Raphael Panayis Properties Limited

Εναγομένων

Ημερομηνία: 19.9.17.

Αίτηση Ημερομηνίας 4.11.16 που αφορά τους Αιτητές 3, 4 και 7

Εμφανίσεις:

Για τους Αιτητές 3, 4 και 7: κ. Α. Αναγνώστου για Χάρης Κυριακίδης ΔΕΠΕ.

Για Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Α. Λουκά για Α. και Α. Κ. Αιμιλιανίδης, Κ. Κατσαρός & Συνεργάτες ΔΕΠΕ (κα Θ. Σπετσιώτη για να ακούσει απόφαση).

Αίτηση Ημερομηνίας 4.11.16 που αφορά τονς Αιτητές 10

Εμφανίσεις:

Για τους Αιτητές 10: κ. Α. Αναγνώστου για Χάρης Κυριακίδης ΔΕΠΕ.

Για Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Α. Λουκά για Α. και Α. Κ. Αιμιλιανίδης, Κ. Κατσαρός & Συνεργάτες ΔΕΠΕ (κα Θ. Σπετσιώτη για να ακούσει απόφαση).

Αρ. Αίτησης: 6/2016

Αναφορικά με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, Καν. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 22, 34, 35, 41 και 43

και

Αναφορικά με τον περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων Νόμο (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Σύμβασης) Νόμος του 2000 Ν.121/2000, Άρθρα 1-6

και

Αναφορικά με την απόφαση του High Court of Justice, Qween΄s Bench Division του Ηνωμένου Βασιλείου, υπ΄ αριθμό CL-2013-000541, πρώην 2013 FOLIO 1309, ημερομηνίας 19.5.2015 και 19.6.2015

και

Αναφορικά με την Απόφαση του Ε.Δ. Λάρνακας στην Αίτηση με αριθμό 3/2016 ημερομηνίας 6/6/2016

και

Αναφορικά με την Αίτηση/Έφεση/Αμφισβήτηση της Εκτελεστότητας της Απόφασης του High Court of Justice, Qween’s Bench Division του Ηνωμένου Βασιλείου, υπ΄ αριθμό CL-2013-000541, πρώην 2013 FOLIO 1309, ημερομηνίας 19.5.2015 και 19.6.2015.

Μεταξύ:

1. Γεώργιος Χασάπης, 2. Φλώρος Βωνιάτης, 3. Hassapis Holdings Ltd, 4. G.N. Hassapis Brothers Ltd, 5. G Hassapis & Sons Ltd, 6. G. Hassapis Estates Ltd, 7, Xenis Michael Developers Ltd

Αιτητών

και

1. Lijana Armailaite

2. Irena Stankeviciene

3. Eileen Brooker

4. Robert Henry Brooker

5. Neal Drennan

6. David John Martin Doran

7. Kara Doran

8. Monsur Hannan

9. Ameera Mian

10. Chrysta Newman (nee Sparks)

11. Tony Philip Newman

12. Lucy Pattinson

Καθ΄ ων η Αίτηση

Αίτηση Ημερομηνίας 10.11.16

Ημερομηνία: 19.9.17.

Εμφανίσεις:

Για τους Αιτητές: κα Γ. Ζαχαρίου για Ανδρέας Β. Ζαχαρίιου & Σια ΔΕΠΕ.

Για τους Καθ΄ ων η αίτηση: κ. Α. Λουκά για Α. και Α. Κ. Αιμιλιανίδης, Κ. Κατσαρός & Συνεργάτες ΔΕΠΕ (κα Θ. Σπετσιώτη για να ακούσει απόφαση).

ΑΠΟΦΑΣΗ

Στις 27.5.16 καταχωρήθηκε η γενική αίτηση 3/16 και οι Αιτητές εξασφάλισαν στις 6.6.16 διάταγμα εγγραφής και/ή αναγνώρισης με την οποία κηρύχθηκε εκτελεστή στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας η απόφαση του High Court of Justice, Qween’s Bench Division του Ηνωμένου Βασιλείου, υπ΄ αριθμό CL-2013-000541, πρώην 2013 FOLIO 1309, ημερομηνίας 19.5.2015 και 19.6.2015.

Στην εγγραφή και αναγνώριση της δικαστικής απόφασης για σκοπούς εκτέλεσης καταχωρήθηκαν στην αίτηση 3/16 δύο αιτήσεις παραμερισμού και/ή ανάκλησης και/ή ακύρωσης της εγγραφής η πρώτη από τους καθ΄ ών η αίτηση 3, 4, 7 και η δεύτερη από τους καθ΄ ων η αίτηση 10 (αιτητών στην παρούσα αίτηση παραμερισμού) ημερ. 4.11.16 και προωθήθηκαν για σκοπούς ακρόασης. Επίσης τον παραμερισμό και/ή την ανάκληση της εγγραφής και αναγνώρισης της Αγγλικής δικαστικής απόφασης επιδιώκουν με άλλη γενική αίτηση (originating summons) 6/16 άλλοι αιτητές (εξ αποφάσεως οφειλέτες στην πιο πάνω δικαστική απόφαση). Οι δύο αιτήσεις 3/16 και 6/16 συνενώθηκαν για σκοπούς εκδίκασης με απόφαση του Δικαστηρίου στις 8.5.17.

Η αίτηση για την αναγνώριση και την εγγραφή της Αγγλικής δικαστικής απόφασης βασίζεται στον Ε.Κ. 44/01 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου του 2000 για τη διεθνή δικαιοδοσία την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις και ειδικότερα στο Κεφάλαιο ΙΙΙ του Κανονισμού όπως επίσης και στον Ε.Κ.1215/12 του Συμβουλίου της 12.12.12. Σύμφωνα με το άρθρο 45.1 του πιο πάνω Κανονισμού (Ε.Κ.44/01) το Δικαστήριο (που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας) μπορεί να παραμερίσει και/ή ακυρώσει και/ή ανακαλέσει την απόφαση εγγραφής, αναγνώρισης και εκτέλεσης της αγγλικής δικαστικής απόφασης για οποιοδήποτε από τους λόγους που αναφέρονται στα άρθρα 34 και 35 του Κανονισμού.

Για να εξετάσω αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις παραμερισμού στην προκειμένη περίπτωση παραθέτω αυτούσια τα άρθρα 34 και 35 του Κανονισμού:

“A judgment shall not be recognized:

1.If such recognition is manifestly contrary to public policy in the Member State in which recognition is sought:

2.Where it was given in default of appearance, if the defendant was not served with the document which instituted the proceedings or with an equivalent document in sufficient time and in such a way as to enable him to arrange for his defence, unless the defendant failed to commence proceedings to challenge the judgment when it was possible for him to do so;

3.If it is irreconcilable with a judgment given in a dispute between the same parties in the Member State in which recognition is sought;

4. If it is irreconcilable with an earlier judgment given in another Member State or in a third State involving the same cause of action and between the same parties, provided that the earlier judgment fulfils the conditions necessary for its recognition in the Member Stated addressed.

35. 1. Moreover, a judgement shall not be recognised if it conflicts with Sections 3, 4 or 6 of Chapter II, or in a case provided for in Article 72.

2. In its examination of the grounds of jurisdiction referred to in the foregoing paragraph, the court of authority applied to shall be bound by the findings of fact on which the court of the Member State of origin based its jurisdiction.

3. Subject to the paragraph 1, the jurisdiction of the court of the Member State of origin may not be reviewed. The test of public policy referred to in point 1 of Article 34 may not be applied to the rules relating to jurisdiction.”

Το άρθρο 34 του Κανονισμού Βρυξέλλες Ι προβλέπει ότι απόφαση δεν αναγνωρίζεται: α) αν η αναγνώριση αντίκειται προφανώς στη δημόσια τάξη του κράτους αναγνωρίσεως, β) αν το εισαγωγικό έγγραφο της δίκης ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο δεν έχει επιδοθεί ή κοινοποιηθεί στον ερημοδικήσαντα εναγόμενο εγκαίρως και κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να αμυνθεί, εκτός εάν ο εναγόμενος παρέλειψε να ασκήσει προσφυγή κατά της αποφάσεως ενώ μπορούσε να το πράξει, γ) αν είναι ασυμβίβαστη με απόφαση που έχει εκδοθεί μεταξύ των ιδίων διαδίκων στο κράτος αναγνωρίσεως, δ) αν είναι ασυμβίβαστη με απόφαση που εκδόθηκε προγενέστερα μεταξύ των ιδίων διαδίκων και με το ίδιο αντικείμενο και την ίδια αιτία σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτο κράτος, εφόσον η προγενέστερη αυτή απόφαση συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την αναγνώρισή της στο κράτος αναγνωρίσεως. Το άρθρο 45(1) του Κανονισμού προβλέπει εξάλλου ότι το δικαστήριο ενώπιον του οποίου ασκήθηκε το ένδικο μέσο δυνάμει των άρθρων 43 ή 44 δύναται να απορρίψει ή να ανακαλέσει την κήρυξη της εκτελεστότητας μόνον εφόσον συντρέχει λόγος από τους οριζόμενους στα άρθρα 34 και 35. Δυνάμει και του άρθρου 36 αποκλείεται η επί της ουσίας αναθεώρηση της αλλοδαπής απόφασης.

Αποτελεί θέση των αιτητών σε αμφότερες τις αιτήσεις ημερ. 4.11.16 όσο και των αιτητών στη γενική αίτηση 6/16 ότι η Αγγλική δικαστική απόφαση δεν μπορεί να εγγραφεί ή αναγνωριστεί και εκτελεστεί στην Κύπρο γιατί αντίκειται στη δημόσια τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας (άρθρο 34 (1) του Κανονισμού ανωτέρω). Την αντίθετη θέση εκφράζουν οι καθ΄ ων η αίτηση ότι δηλαδή δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 34(1) του Κανονισμού για ακύρωση και/ή παραμερισμό της εγγραφής και αναγνώρισης της Αγγλικής δικαστικής απόφασης στην Κύπρο.

Εισηγούνται οι αιτητές στις αιτήσεις ημερ. 4.11.16 και οι αιτητές στην αίτηση 6/16 συγκεκριμένα ότι όπως προκύπτει από τα Τεκμήρια 1-4 των αιτήσεων η αγωγή και η απόφαση που εξεδόθη στο Ηνωμένο Βασίλειο αφορά πωλητήρια έγγραφα δυνάμει των οποίων Βρεττανοί υπήκοοι αγόρασαν ακίνητη περιουσία στην Κύπρο με δανειοδότηση από πιστωτικό ίδρυμα και τα δικαιώματα τους εκχωρήθηκαν στο πιστωτικό αυτό ίδρυμα της Κύπρου.

Το πιστωτικό ίδρυμα προς όφελος του οποίου εκχωρήθηκαν τα δικαιώματα των Βρεττανών υπηκόων από τα πωλητήρια έγγραφα αν και ενάγεται ως εναγόμενος στην αγωγή που ήγειραν οι Βρεττανοί υπήκοοι στο Ηνωμένο Βασίλειο ουδέποτε τοποθετήθηκε στην αξίωση των Εναγόντων στην αγωγή του Ηνωμένου Βασιλείου με τα οποία οι Βρεττανοί υπήκοοι υπαναχώρησαν και/ή ανακάλεσαν τα πωλητήρια έγγραφα για αγορά ακίνητης περιουσίας στην Κύπρο και εξασφάλισαν απόφαση για αποζημίωση από τους πωλητές.

Το αντίθετο, το πιστωτικό ίδρυμα προς όφελος του οποίου εκχωρήθηκαν τα δικαιώματα των Βρεττανών υπηκόων εμφανίστηκε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου στο πλαίσιο των αιτήσεων αυτών και δήλωσε ότι στην περίπτωση που αναγνωριστεί και εκτελεστεί η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κυπριακή Δημοκρατία αυτό θα πλήξει κατά τρόπο ανεπανόρθωτο τα συμφέροντα του.

Κατά συνέπεια η Αγγλική δικαστική απόφαση είναι αντίθετη με τις νομικές συνέπειες που επιφέρουν οι υπογραφείσες από τους Βρετανούς υπηκόους συμφωνίες εκχώρησης αλλά αντίκειται και στους ίδιους τους όρους που τα μέρη συμφώνησαν κατά το χρόνο κατάρτισης τους όπου οι αγοραστές αναλάμβαναν την υποχρέωση να μην προβούν σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα καθιστούσε τα πωλητήρια έγγραφα άκυρα ή που θα εμπόδιζε το πιστωτικό ίδρυμα να ασκήσει τα δικαιώματα του σύμφωνα με τις συμφωνίες εκχώρησης.

Είναι πρόδηλο ότι οι ενάγοντες στην Αγγλική αγωγή (αιτητές στην κυρίως αίτηση στην Κύπρο) δεν νομιμοποιούνταν να εγείρουν την αγωγή στο Ηνωμένο Βασίλειο ούτε ενομιμοποιούντο (δεν είχαν locus standi) να διεκδικήσουν και να εξασφαλίσουν την απόφαση του αγγλικού Δικαστηρίου την οποία επιχειρούν να εκτελέσουν στην Κύπρο. Το γεγονός ότι οι ενάγοντες στην Αγγλική αγωγή δεν ενομιμοποιούντο να εγείρουν αυτήν την αγωγή αλλά μόνο το πιστωτικό ίδρυμα προς το οποίο οι ίδιοι είχαν εκχωρήσει τα εκ των πωλητηρίων εγγράφων δικαιώματα τους για να δανειοδοτηθούν από αυτό για την αγορά ακίνητης περιουσίας, παραβιάζει έκδηλα την δημόσια τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας αφού επιχειρείται να εκτελεστεί εντός της δικαιοδοσίας των Κυπριακών Δικαστηρίων μια απόφαση προς όφελος προσώπων τα οποία δεν ενομιμοποιούντο να εγείρουν τέτοια αξίωση και να εξασφαλίσουν απόφαση (άρθρο 34.1 του Ε.Κ.44/01)

Οι αιτητές στην κυρίως αίτηση (καθ΄ ων η αίτηση στις συνεκδικαζόμενες αιτήσεις) διατείνονται ότι οι αγωγές που εγέρθησαν από το πιστωτικό ίδρυμα εναντίον τους στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι μεταγενέστερες της δικής τους αγωγής στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχουν εκδικαστεί και δεν είναι μεταξύ των ιδίων διαδίκων και για το ίδιο επίδικο θέμα για να είναι επιτυχείς οι αιτήσεις των αιτητών σύμφωνα με το άρθρο 34(3) και (4) του Ε.Κ.44/01 ανωτέρω. Η θέση αυτή δεν με βρίσκει σύμφωνο. Οι ενάγοντες στην Αγγλική αγωγή δεν ενομιμοποιούντο ούτε στο Ηνωμένο Βασίλειο ούτε στην Κύπρο από μόνοι τους να εγείρουν αγωγή εναντίον των πωλητών της ακίνητης περιουσίας αφού όλα τα δικαιώματα τους είχαν εκχωρηθεί στο πιστωτικό ίδρυμα (βλ. Ανδρέας Λούκα ν. Eurolife Ltd (2009) 1 ΑΑΔ 1524 και Three Rivers D.C. v. Bank of England (1995) 4 All E.R. 312) το οποίο ήγειρε αγωγές στην Κύπρο διεκδικώντας δυνάμει των συμφωνιών εκχώρησης την επιστροφή των χρημάτων που παρείχαν ως δάνεια προς τους Βρετανούς υπηκόους για την αγορά ακίνητης περιουσίας στην Κύπρο. Κατά συνέπεια δεν μπορούσαν να είναι οι ίδιοι οι αιτητές στην κυρίως αίτηση διάδικοι στην διαδικασία στην Κύπρο για να συμπίπτουν τα μέρη ούτως ώστε να μπορεί να ανακληθεί η εγγραφή της απόφασης δυνάμει του άρθρου 34 (4) του Κανονισμού ανωτέρω.

Δεν χρειάζεται να εξετάσω περαιτέρω λόγους αφού θεωρώ ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 34 του Ε.Κ.44/01 για την ακύρωση και/ή αναστολή και/ή παραμερισμό της εγγραφείσας και αναγνωρισθείσας για σκοπούς εκτέλεσης απόφασης του Αγγλικού Δικαστηρίου.

Τα θέματα των συμφωνιών, οι οποίες αφορούν δικαιώματα και υποχρεώσεις σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία εξάλλου εμπίπτουν εντός του άρθρου 24 του εν λόγω Κανονισμού (Ε.Κ.44/01), το οποίο δίδει αποκλειστική δικαιοδοσία στα Δικαστήρια της Κύπρου να εκδικάσουν την οποιαδήποτε διαφορά, το δε θέμα αποκλειστικής δικαιοδοσίας αποτελεί ένα από τα θέματα που μπορούν να προβληθούν ως λόγοι μη αναγνώρισης μιας αλλοδαπής δικαστικής απόφασης, όπως ρητά προνοείται στο άρθρο 45(1)(e)(ii) του Κανονισμού.

Είναι ορθή η θέση του κ. Ζαχαρίου ότι το εκδοθέν διάταγμα εγγραφής πρέπει να ακυρωθεί για λόγους δημοσίου συμφέροντος γιατί παραβιάστηκε το άρθρο 24 περί αποκλειστικής δικαιοδοσίας των Δικαστηρίων της Κύπρου σε περιπτώσεις ακίνητης ιδιοκτησίας και του γεγονότος ότι οι Βρεττανοί δεν είναι “καταναλωτές” εν τη εννοία του κανονισμού όπως προκύπτει από τη συνδυασμένη πρόνοια των άρθρων 45 και του Μέρους 6 του Κεφ. ΙΙ του Ε.Κ. 1215/2012 για να έχουν δικαιοδοσία τα Βρετανικά Δικαστήρια.

Ως εκ των ανωτέρων οι δύο αιτήσεις αποσυνενώνονται. Οι αιτήσεις των καθ΄ ων η αίτηση 3, 4, 7 και 10 στην κυρίως αίτηση ημερ. 4.11.16 επιτυγχάνουν και η εγγραφείσα και αναγνωρισθείσα για σκοπούς εκτέλεσης δικαστική απόφαση παραμερίζεται. Τα έξοδα είναι προς όφελος τους όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η ίδια κατάληξη και στη γενική αίτηση 6/16 όπου η αίτηση επιτυγχάνει και η εγγραφή και αναγνώριση της Αγγλικής δικαστικής απόφασης παραμερίζεται με έξοδα εις βάρος των καθ΄ ων η αίτηση όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.

(Υπ.) ………..…………………….

Μ. Παπάμιχαηλ, Π.Ε.Δ.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο