District Court dismisses Bank of Moscow's request for supplementary sworn statement in winding-up petition. Court rejects procedural irregularity claim. Request denied due to improper reliance on procedural rules.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

K.M.C. MOTORS ν. JOREPHANCO TRADING (1984) 1 CLR 390

HJI CHAMBIS ν. ATTORNEY-GENERAL (1986) 1 CLR 386

In re Pelmako Development Ltd (1991) 1 ΑΑΔ 246

Tράπεζα Kύπρου Λτδ. ν. Dynacon Limited (1998) 1 ΑΑΔ 1978

Udruzena Beogradska Banka ν. Westacre Investment, Inc. (1999) 1 ΑΑΔ 124

ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ & ΣΙΑ, ν. CYLLENIUS HOLDING LTD κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 142/2011, 26/10/2016, ECLI:CY:AD:2016:A500

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας στους οποίους κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.39

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.48

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.55

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.64

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Ενώπιον: Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ.

Αρ. Αίτησης 906/2011

ΜΕΤΑΞΥ:

Αναφορικά με την Εταιρεία PAPRYROS INVESTMENTS LIMITED

-και-

Αναφορικά με τον περί Εταιρειών Νόμο Κεφάλαιο 113

Αίτηση από και εκ μέρους της εταιρείας BANK OF MOSCOW (OPEN JOINT STOCK COMPANY)

Αίτηση για καταχώριση συμπληρωματικής ενόρκου δηλώσεως στο petition

9 Νοεμβρίου 2016

Για τους αιτητές: κα Χριστοφή

Για την καθ’ ης η αίτηση: κα Στυλιανού

Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η

Δυστυχώς οι επτά, μέχρι στιγμής, ενδιάμεσες αιτήσεις οι οποίες καταχωρίστηκαν, δεν άφησαν το επίδικο petition να προχωρήσει σε ακρόαση. Η πρώτη αίτηση που υποβλήθηκε επιζητούσε ασφάλεια εξόδων και απορρίφθηκε με την ενδιάμεση απόφαση ημερομηνίας 06.07.2012. Ακολούθησε μετά αίτημα της εταιρείας, δηλαδή της εταιρείας εναντίον της οποίας στρέφεται το petition (στη συνέχεια η καθ’ ης η αίτηση), που ζητούσε άδεια για καταχώριση συμπληρωματικής ενόρκου δηλώσεως. Τούτη η αίτηση απορρίφθηκε με την ενδιάμεση απόφαση ημερομηνίας 13.12.2012.

Στη συνέχεια υποβλήθηκε εκ νέου το ίδιο αίτημα, μόνο που αυτή τη φορά εδραζόταν σε διαφορετική νομική βάση. Εν τούτοις ούτε αυτή τη φορά είχε θετική κατάληξη εφόσον η αίτηση απορρίφθηκε με την ενδιάμεση απόφαση ημερομηνίας 30.05.2014. Ακολούθως η καθ’ ης η αίτηση επιδίωξε τον παραμερισμό του petition επί τω ότι η τράπεζα που προωθεί τούτο (στη συνέχεια οι αιτητές), δεν είναι πιστωτές. Τούτη η αίτηση απορρίφθηκε την 03.07.2015.

Παρά τις πιο πάνω αποφάσεις την 22.09.2015 η καθ’ ης η αίτηση καταχώρισε άλλες δυο αιτήσεις με αντικείμενο συναφές όσων είχαν ήδη αποφασιστεί. Η μεν πρώτη επιζητούσε τροποποίηση των λόγων ένστασης στο petition, η δε άλλη άδεια για καταχώριση συμπληρωματικής ενόρκου δηλώσεως. Παραδόξως οι αιτητές συναίνεσαν και στα δύο αιτήματα και ως εκ τούτου εκδόθηκαν σχετικά διατάγματα. Λέγω παραδόξως εφόσον μέχρι εκείνη τη στιγμή εναντιώνονταν σφόδρα στις αιτήσεις της άλλης πλευράς, δηλαδή της καθ’ ης η αίτηση.

Μετά την έκδοση των πιο πάνω διαταγμάτων οι αιτητές καταχώρισαν την επίδικη αίτηση, με την οποία ζητούν·

«Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να επιτρέπει, εντός 45 ημερών από την έκδοση του και/ή εντός άλλου χρόνου όπως ήθελε καθορίσει το Δικαστήριο, στη Αιτήτρια να καταχωρίσει συμπληρωματική ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της Κύριας Αίτησης ημερομηνίας 02.12.2011 με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, ως το προσχέδιο της ένορκης δήλωσης που επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Α στην ένορκη δήλωση του Χρίστου Ιωάννου ημερομηνίας 31.03.2016 που συνοδεύει την παρούσα αίτηση, και/ή επί οποιονδήποτε θεμάτων και γεγονότων που το δικαστήριο κρίνει ορθό και δίκαιο».

Με τους ρόλους να βρίσκονται πλέον σε διαφορετική διάταξη, ήταν η σειρά της καθ’ ης η αίτηση να ενστεί στο αίτημα. Διατείνεται εν προκειμένω ότι· η αίτηση είναι παράτυπη και δεν πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις καθ’ ότι δεν συνάδει με τις πρόνοιες του νόμου, ενώ οι εκεί αναφερόμενοι θεσμοί και νομική βάση δεν προσδίδουν εξουσία για έγκριση του αιτήματος και τέλος, δεν υφίσταται δυνατότητα καταχώρισης απαντητικής ενόρκου δηλώσεως (λόγοι ένστασης 1, 5, 6 και 8). Επί της ουσίας η καθ’ ης η αίτηση διατείνεται πως οι αιτητές δεν έδειξαν καλό λόγο δια να επιτραπεί το αίτημα (2ος λόγος ένστασης), καθώς ότι οι ισχυρισμοί που οι αιτητές επιζητούν να απαντήσουν δεν χρειάζονται απάντηση, επιπλέον δεν έχουν εγερθεί νέα ζητήματα ώστε να επιβάλλεται απάντηση και τέλος, η αίτηση υποβάλλεται με καθυστέρηση και αχρείαστα και γι’ αυτό θα προκαλέσει βλάβη στην καθ’ ης η αίτηση (λόγοι ένστασης 3, 4, 7, 9 και 10).

Δεν είναι πρόθεσή μου να αναπτύξω εκ νέου όσα έχουν ήδη επιλυθεί με τις προηγούμενες ενδιάμεσες αποφάσεις. Σημειώνω εν τούτοις ότι η αγόρευση της καθ’ ης η αίτηση αφήνει να νοηθεί ότι μάλλον δεν κατανόησε όσα το δικαστήριο ανέφερε σε τούτες τις προηγούμενες αποφάσεις.

Η φύση της κυρίως αιτήσεως, εν προκειμένω του petition, ο τρόπος εκδίκασης τούτου και τέλος, το κατά πόσο επιτρέπεται καταχώριση συμπληρωματικής ενόρκου δηλώσεως, με απασχόλησαν στην αίτηση Αναφορικά με την SGO Sibgasoil Investments Ltd, αίτηση 375/13, Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ημερομηνίας 24.02.2015. Και εκεί το αίτημα για καταχώριση συμπληρωματικής ενόρκου δηλώσεως υποβλήθηκε από τους αιτητές στο petition, δηλαδή όπως και εδώ.

Προτού όμως παραθέσω όσα αναφέρθηκαν στην αίτηση 375/13 υποδεικνύω απλώς ότι στη δοσμένη περίπτωση οι αιτητές εδράζουν το αίτημά τους στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς και συγκεκριμένα Δ.39, Δ.48 κ.κ.1-13 και Δ.64 κ.κ.1 και 2· στους περί Εταιρειών (Εκκαθάριση) Κανονισμούς, κ.92· στους περί Εταιρειών Κανονισμούς, κ.κ.3 και 4· στον περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ.113, άρθρα 2, 37, 203, 209, 211, 212, 213 και 214· στο Σύνταγμα, άρθρο 30· και στην νομολογία τη συμφυή εξουσία και την πρακτική του δικαστηρίου.

Τόσο η ένσταση όσο και η επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε από αμφότερους τους δικηγόρους, απαντάται από τα λεχθέντα στην απόφαση της αίτησης 375/13, πιο πάνω. Σε εκείνη την υπόθεση είχα την ευκαιρία να αναφέρω τα ακόλουθα·

«Αν ορθά αντιλαμβάνομαι τα πράγματα το πρώτο που πρέπει να απασχολήσει είναι η φύση της επίδικης αίτησης. Αν χρειάζεται λοιπόν να ταξινομηθεί τούτη στο δυαδικό δικονομικό πλαίσιο, ήτοι αγωγή εις αντιδιαστολή εναρκτήριας αίτησης, είναι αντιληπτό ότι εμπίπτει στη δεύτερη κατηγορία. Έχω όμως την αίσθηση ότι αυτή και μόνο η αναφορά δεν αποδίδει πλήρως την πραγματική εικόνα. Ο λόγος γι’ αυτό είναι γιατί το petition είναι ιδιότυπη εναρκτήρια αίτηση. Η ιδιαιτερότητα τούτης έγκειται σε εκείνο που αναφέρθηκε στην υπόθεση D. J. Demades & Sons Ltd, ημερ. 28.05.1990. Λέχθηκε εκεί ότι.

«Η ιδιαιτερότητα μιας Εταιρικής Αίτησης έγκειται στο μηχανισμό παρουσίασης της με βάση τις πρόνοιες του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113, και τους περί Εταιρειών Κανονισμούς του 1951. Η εκδίκαση γίνεται κατά κανόνα με βάση τα γεγονότα που στηρίζουν την αίτηση και ένσταση αντίστοιχα, όπως πιστοποιούνται από τις ένορκες δηλώσεις που τις συνοδεύουν. Κατά τα άλλα, το δίκαιο της απόδειξης ισχύει όσον αφορά την αποδοχή και αξιολόγηση μαρτυρίας, ιδιαίτερα όταν ζητείται η αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων».

Η πιο πάνω θέση επαναλήφθηκε στην επίσης πρωτόδικη υπόθεση Αναφορικά με την εταιρεία Alkis H. Hadjikyriacos (Frou Frou Biscuits) Public Ltd, αρ. 552/07, 13.02.2009 και προσφάτως στο πλαίσιο του προνομιακού εντάλματος στην υπόθεση Κασπαρή, πιο πάνω.

Συνάγεται λοιπόν ότι η πρακτική που ακολουθείται θέλει, συνήθως, τη διαδικασία σε petition να εξαντλείται στο μαρτυρικό υλικό που περιέχεται στις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν αίτηση και ένσταση αντίστοιχα. Υποδεικνύεται εντούτοις ότι τα μέρη δεν χάνουν το δικαίωμα αντεξέτασης. Αν πέραν των πιο πάνω υποθέσεων χρειάζεται πρόσθετη υποστήριξη, παραπομπή οφείλεται στο σύγγραμμα Odgers’ Principles of Pleading and Practice, 21η έκδοση, στην έκταση που πραγματεύεται διαδικασία απόδειξης και αντίκρουσης ισχυρισμών που περιέχονται σε εναρκτήρια αίτηση/petition. Σχετικό εν προκειμένω είναι το περιεχόμενο των σελίδων 321 μέχρι και 324. Το κρίσιμο όμως απόσπασμα απαντάται στη σελίδα 323 και έχει ως ακολούθως∙

«The evidence follows what we have already seen to be the normal Chancery procedure on originating applications, and is usually given by affidavit, though attendance for cross-examination can be had if desired».

Δοθέντος ότι ο συγγραφέας του συγγράμματος παραπέμπει στη διαδικασία εναρκτήριων αιτήσεων, υποδεικνύεται ότι τούτη αποτελεί αντικείμενο εξέτασης στη σελίδα 317. Αναφέρεται εκεί ότι·

«When the summons first comes before him the master will give any necessary directions as to the further conduct of the proceedings as he thinks best adapted to secure the just, expeditious and economical thereof. Normally, the initial directions will be as to the filing of evidence. Such evidence is invariably given by affidavit in the first instance, and an affidavit on behalf of the plaintiff or applicant supporting the summons is normally sworn and filed shortly after issue. Very often no further evidence will be required, but all the other parties will require to take advice on the point, and the master will accordingly adjourn the appointment from time to time until the evidence is completed. The master does not merely act as a ring-keeper, but may and frequently does require of his own motion the filing of further evidence which he thinks he will require (if the summons is one which he has power, and proposes, to deal with himself) or which he thinks may be of assistance to the judge, and the joinder of additional parties».

Το πιο πάνω απόσπασμα ουδεμία αμφιβολία αφήνει ότι σε συνήθη διαδικασία εναρκτήριας αίτησης, και με τη φράση συνήθη εννοώ το σύνολο των περιπτώσεων πλην εκείνων που ο νόμος ορίζει αλλιώς, η μαρτυρία που προσφέρεται δεν είναι δια βοής (viva voce) αλλά διά ενόρκου δηλώσεως. Αυτό γιατί, ως επεξηγείται στον Odgers’ (σελ. 319):

«It will be apparent from this sketch of the procedure that it is primarily designed to deal with questions of law or discretion arising upon facts substantially not in dispute, and, indeed, where there is any choice in the matter, it is wrong to bring proceedings by originating summons if it is known that the facts are disputed. But, as we have already noticed, sometimes the procedure is obligatory even in cases where there may be very substantial disputes of fact; for example, in a case under the Inheritance (Family Provision) Act, 1938, the question whether the testator has made reasonable provision for his dependants may be bitterly fought by those who inherit under his will. The evidence in chief is still given in such cases by affidavit; but upon the request of any opposite party the deponents will be ordered to attend for cross-examination, and the master will adjourn the summons into court to be heard with witnesses, and in this case (unless the oral evidence would not seriously add to the length of the hearing) it will take its place in the appropriate part of the Witness List».

Ας σημειωθεί ότι ανάλογη είναι η προσέγγιση που προβλέπεται στους κκ 3 και 4 της σχετικής Δ.55 των δικών μας θεσμών, η οποία τιτλοφορείται Declarations on Originating Summons. Ιδιαίτερη μνεία οφείλεται στον κ.4 ο οποίος αναφέρει.

«The Court or a Judge shall not be bound to determine any such question of construction if in their or his opinion it ought not to be determined on originating summons».

Καταλήγω συνεπώς ότι κατά τον ίδιο τρόπο που σε συνήθη εναρκτήρια αίτηση η μαρτυρία προσφέρεται με ένορκο δήλωση και τυχόν αντεξέταση που ήθελε διαταχθεί, έτσι και στο petition ακολουθείται ανάλογη διαδικασία.

Νιώθω όμως ότι πρέπει να σημειωθεί, έστω εν παρόδω και εν συντομία, ότι επί της ουσίας οι δυο διαδικασίες, petition και εναρκτήρια αίτηση, διαφέρουν. Είναι γεγονός πως κοινή συνισταμένη των δυο διαδικασιών είναι ότι εκδικάζονται στη βάση ενόρκων δηλώσεων. Πέραν τούτου όμως έχει υποδειχθεί ότι η εναρκτήρια αίτηση εξυπηρετεί τις περιπτώσεις που το πραγματικό πλαίσιο του αιτήματος είναι αναμφισβήτητο, ή τουλάχιστον όχι πολύπλοκο. Από την άλλη, πολλές περιπτώσεις petition, και η καταπίεση μειοψηφίας είναι μια από αυτές, δεν έχουν κοινό, πόσω μάλλον απλό, πραγματικό πλαίσιο. Αυτή εν προκειμένω είναι μια ιδιαιτερότητα του petition εφόσον το δικαστήριο καλείται να διαγνώσει τα πραγματικά γεγονότα μέσα από ένορκες δηλώσεις, χωρίς να παραγνωρίζεται το δικαίωμα αντεξέτασης, με απώτερο στόχο, είτε την εκκαθάριση της εταιρείας είτε έστω την τροποποίηση του καταστατικού χάρτη τούτης.

Έχοντας διαγνώσει τη φύση της κυρίως αιτήσεως, δηλαδή του petition, γεννάται το ερώτημα. ποια είναι, αν υπάρχει, η επίδραση των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών σε petition. Η υπόθεση Κ.M.C. Motors Limited v. Jorephanco Trading and Contraction Company (1984) 1 CLR 390, 397 έως 398, με γλαφυρότητα δίδει την απάντηση στο ερώτημα. Εκεί η πρόθεση της εταιρείας να αμφισβητήσει αυτήν καθ’ εαυτήν την επίδοση του petition με ενδιάμεση αίτηση εδραζόμενη στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς, κρίθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ορθή και αναφέρθηκε ότι κατάλληλο βάθρο προώθησης τέτοιου αιτήματος δεν είναι άλλο από τις σχετικές πρόνοιες των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Επίσης στην υπόθεση In re Pelmako Development Ltd (1991) 1 Α.Α.Δ. 246, 257 εμμέσως υποδείχθηκε ότι σε αίτηση εκκαθάρισης εταιρείας εφαρμόζονται οι περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικοί Κανονισμοί (βλ. παραπομπή σε αστερίσκο στη σελίδα 257). Εν κατακλείδι, στην πρωτόδικη απόφαση Karaoglanian & Sons Ltd v. Karaoglanian & Another (1976) 12 JSC 1875, 1879, λέχθηκε ότι·

«Further we incline to the view that even if we were to hold that r.3 of the Cyprus Companies Rules is the relevant enactment that governs matters pertaining to the service of a winding up petition, this rule does not have the effect of making applicable in Cyprus the English Companies (Winding Up) Rules, 1949. What r.3 of the Cyprus Companies Rules seeks to achieve is to make applicable the Civil Procedure Rules as they apply to civil actions in the absence of a specific provision being made in the Companies Rules regulating any procedural matter».

Είναι λοιπόν φανερό ότι σε αιτήσεις αυτού του είδους τυχόν δικονομικό κενό πληρούται με καταφυγή στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς.

Τίθεται όμως τώρα το ερώτημα. Παρέχει η Δ.48 κ.4, που επικαλούνται οι αιτητές, υπόβαθρο υποστύλωσης αιτήματος για έγκριση συμπληρωματικής ενόρκου δηλώσεως; Είμαι της γνώμης ότι η απάντηση είναι αρνητική. Είναι αντιληπτό ότι δεν νοείται αυθαίρετη και κατά το δοκούν επίκληση των διαδικαστικών κανονισμών. Στην προκείμενη περίπτωση η επίκληση της Δ.48 κ.4 χαρακτηρίζεται αυθαίρετη, εφόσον έχει νομολογηθεί ότι περιορίζεται σε ενδιάμεσες αιτήσεις. Σχετικό εν προκειμένω είναι το απόσπασμα στην υπόθεση Hjichambis v. Attorney General of the Republic (1986) 1 CLR 386, 390 έως 391 όπου λέχθηκε ότι