Court allows third-party amendment of defense statement correcting invoice errors despite lawyer witness objection.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

PANAYIOTIS ANDREOU ν. VALERIE PANAYIOTI ANDREOU THEN VALERIE BURNS (1969) 1 CLR 533

EVRIPIDOU AND ANOTHER ν. KANNAOUROU (1985) 1 CLR 24

In re I A an Advocate (1987) 1 CLR 319

JACK ν. PHILIAPPA ESTATES (1988) 1 CLR 607

Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου & άλλης (1991) 1 ΑΑΔ 934

Χρίστου ν. Στυλιανού (1992) 1 ΑΑΔ 704

Rybolovlev Dmitry και Άλλοι ν. Elena Rybolovleva (2010) 1 ΑΑΔ 82

In re Panicos Efthymiou (1987) 1 CLR 329

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:EDPAF:2014:A45

ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ

Ενώπιον: Κ. Κουνίδου Ε.Δ

Αρ. Αγωγής 880/2011

Μεταξύ:

Γαβριήλ Γαβριήλ, από την Πάφο

Ενάγοντα

και

Πάμπος Χαραλάμπους, από την Πάφο

Εναγομένου

και

D2D LT, από την Λευκωσία

Τριτοδιάδιιου

Αίτηση ημερομηνίας 1.11.2013 του τριτοδιαδίκου για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης του

Ημερομηνία: 10 Μαρτίου 2014

Για τριτοδίαδικο – Αιτητή: κ. Ε. Θεοδώρου για Γεωργιάδης & Πελίδης ΔΕΠΕ

Για τον εναγόμενο – καθ΄ου η αίτηση: κα Ε. Μιχαήλ για Α. Δημητριάδης & Σια ΔΕΠΕ

Για τον ενάγοντα – καθ ΄ου η αίτηση: κ. Δ. Πλουτάρχου για κ. Α. Χουβαρτάς.

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

Ο τριτοδιάδικος ζητά διάταγμα με το οποίο να επιτρέπεται η τροποποίηση της έκθεσης υπεράσπισης του. Συγκεκριμένα ζητά να τροποποιηθεί η παράγραφος 3(α) με την διαγραφή και την αντικατάσταση του αριθμού τιμολογίου 729 με τον αριθμό τιμολογίου 0019006 και την διαγραφή του ποσού των €2.280.04 και αντικατάσταση του με το ποσό των €1518,00. Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των δικηγορών του τριτοδιαδίκου στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρει ότι κατά την ετοιμασία της υπόθεσης για ακρόαση διαπίστωσε ότι στην πιο πάνω παράγραφο αναγράφηκε λανθασμένος αριθμός τιμολογίου καθώς και η αξία των 4 ελαστικών.

Ο εναγόμενος παρά το ότι καταχώρησε ένσταση στην αίτηση αργότερα δήλωσε ότι δεν φέρει ένσταση στο αίτημα και ζήτησε όπως τα έξοδα επιδικαστούν υπέρ του, πράγμα με το οποίο συμφώνησε η πλευρά του τριτοδιάδικου – αιτητή . Ο ενάγοντας, επίσης καταχώρησε ένσταση στην αίτηση με 15 λόγους ένστασης. Κατά την ακρόαση της αίτηση με βάση το περιεχόμενο της αγόρευσης του δικηγόρου του ενάγοντα και εφόσον αναφέρθηκε μόνο στον χρόνο και στο ότι η αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση δικηγόρου οι λόγοι θεωρώ ότι έχουν περιοριστεί και εγκαταλειφθεί αναλόγως. Για τους δύο πιο πάνω λόγους ζητήθηκε από την πλευρά του ενάγοντα η απόρριψη της αίτησης.

Οι συνήγοροι του αιτητή παρουσίασαν γραπτώς την αγόρευση τους, το περιεχόμενο της οποία λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο χωρίς ανάγκη επανάληψης του.

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

Η Διαταγή 25 Θ. 1 προβλέπει τα εξής:

1. Το Δικαστήριο ή Δικαστής μπορεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας να επιτρέψει σε οιονδήποτε από τους διάδικους να διορθώσει ή τροποποιήσει την οπισθογράφηση ή τα δικόγραφα με τέτοιο τρόπο και με τέτοιους όρους που θα είναι δίκαιοι και όλες οι τέτοιες τροποποίησης θα πρέπει να γίνουν σαν αναγκαίες για σκοπούς αποπερατώσεως των πραγματικών ζητημάτων που είναι αμφισβητούμενα μεταξύ των διαδίκων.

Είναι γνωστές οι βασικές αρχές επί των οποίων το Δικαστήριο αποφασίζει θέματα τροποποίησης. Η έγκριση σχετικού αιτήματος έγκειται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, συνεκτιμώντας τόσο τον παράγοντα της τυχόν καθυστέρησης όσο και των παράγοντα της αναγκαιότητας της έκδοσης του σχετικού διατάγματος τροποποίησης, έτσι ώστε το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του ολοκληρωμένη εικόνα για σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης.

Η Διαταγή 25 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας έτυχε ερμηνείας σε σωρεία αποφάσεων όπου τονίστηκε ότι η τροποποίηση δικογράφων μπορεί να επιτραπεί όταν αυτή είναι αναγκαία για την επίλυση της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων, εκτός από περιπτώσεις που η τροποποίηση μπορεί να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή όταν ο αιτητής κινείται με κακή πίστη (βλ.Ευριπίδου ν. Καννάουρου (1985) 1 Α.Α.Δ. 24, William Patric Jack v. Philiappa Estates Ltd (1988) 1 A.A.Δ. 607, Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation και άλλων (1989) 1 Α.Α.Δ. (Ε) 33, Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου και άλλου (1991) 1 Α.Α.Δ. 934, Αννα Latouf Agini v. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (1999) 1 (Α) Α.Α.Δ. σελ. 11, Federal Bank of Lebanon (S.A. L) v. Nίκου K.Σιακόλα (1999) 1 (Α) Α.Α.Δ. σελ 44.)

Οι αρχές που διέπουν την τροποποίηση δικογράφων σύμφωνα με τις πρόνοιες της Διαταγής 25 συνοψίστηκαν στην υπόθεση Σ. Φοινιώτης ν. Greenmar Nanigation Ltd και άλλων (ανωτέρω) από τον Δικαστή Πική (όπως ήταν τότε) ως ακολούθως:

«(1) Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προυποθεσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.

(2) Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 στου Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.

(3) Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευτεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο μπορεί να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.

(4) Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβανομένων υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη.»

Με την επίτευξη της τροποποίησης των δικογράφων αποφεύγεται η πολλαπλότητα διαδικασιών. Όπως τόνισε ο Δικαστής (όπως ήταν τότε) Σ. Νικήτας στην υπόθεση Π. Χρίστου ν. Α. Στυλιανού Αζά (1992) 1 Α.Α.Δ. 704 στην σελ 707:

«Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για το προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής»

Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. N.K. Σιακόλα (ανωτέρω) αναφέρθηκαν τα εξής:

«Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσει στις κατάλληλες περιπτώσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν προκαλεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα».

Κατά κανόνα η άδεια για τροποποίηση των δικογράφων δίνεται εκτός αν ο αιτών ενεργεί κακόβουλα (mala fide) ή υπέβαλε το αίτημα του πολύ καθυστερημένα δεδομένου ότι η τροποποίηση δεν θα επηρεάζει τα δικαιώματα του αντιδίκου ( Α. Ευριπίδου ν. Π. Kαννάουρου (1985) 1 C.L.R. 24).

Σε ότι αφορά τον χρόνο υποβολής της υπό κρίση αίτησης, παρά το γεγονός ότι η αγωγή αυτή έχει καταχωρηθεί το 2011, ενώ η διαδικασία σε σχέση με τον τριτοδιάδικο άρχισε αρχές του 2012, και η αγωγή ορίστηκε τόσο για οδηγίες όσο και για ακρόαση μετά την συμπλήρωση των δικογράφων μεταξύ εναγόμενου και τριτοδιάδκου που έγινε στις 4.9.2012 με την καταχώρηση της υπεράσπισης του τριτοδιάδκου στην έκθεση απαίτησης του εναγόμενου, δηλαδή έχει διαρρεύσει χρονικό διάστημα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος, τούτο που υπέχει σημασίας είναι ότι η ακρόαση της αγωγής δεν έχει αρχίσει μέχρι σήμερα και δεν έχει καταδειχτεί ότι o ενάγοντας θα υποστεί οποιαδήποτε ανεπανόρθωτη βλάβη όσον αφορά τα συμφέροντα του στην υπόθεση εάν η αίτηση επιτραπεί.

Σε ότι αφορά το δεύτερο σκέλος της έντασης του ενάγοντα σημαντικά είναι τα ακόλουθα ως προς τακτική των δικηγόρων να δίδουν μαρτυρία σε υποθέσεις. Η ενέργεια και η τακτική αυτή έχει χαρακτηρισθεί σε πλείστες αποφάσεις σαν απαράδεκτη και αποφευκτέα, αν και δεν προσκρούει σε οποιαδήποτε νομοθετική απαγόρευση (Andreou v. Andreou (1969) 1 C.L.R 533, In re Efthymiou (1987) C.L.R. 329). Τονίζεται η ανάγκη όπως η πρακτική αυτή να αποφεύγεται εκτός αν υφίσταται αδήριτη ανάγκη η οποία θα εξυπηρετούσε την απονομή της δικαιοσύνης.

Συνιστά πάγια αρχή της νομολογίας μας ότι είναι ανεπιθύμητο να ορκίζεται ως προς τα γεγονότα δικηγόρος, εφόσον έχει καταστήσει τον εαυτό του μάρτυρα γεγονότων, κωλύεται λόγω ασυμβίβαστου να συνεχίσει να ενεργεί ως δικηγόρος του διαδίκου πελάτη του (In re Eftymiou (1987) 1 C.L.R 319 και D. Rybolovlev v. E. Rybolovlena και M. Holdinngs Ltd v. E. Rybolovleva, Πολικές Εφέσεις αρ. 130/2009 και 131/2009 ημερομηνίας 29/1/2010). Στις περιπτώσεις δε που ο ομνυών είναι δικηγόρος, κάποια εξήγηση προς τούτο απαιτείται εκεί που δεν προκύπτει υπό τις περιστάσεις ένας εμφανής καλός λόγος, όπως είναι η διαμονή του διαδίκου στο εξωτερικό και/ή άλλες εγγενείς δυσχέρειες οι οποίες δεν θα επέτρεπαν στον ίδιο να είναι ενόρκως δηλών.

Παρά το ότι πρόκειται, όπως και πιο πάνω αναφέρεται, για ενέργεια και τακτική απαράδεκτη και αποφευκτέα, στην κρινόμενη περίπτωση, πρόκειται για ενδιάμεση αίτηση και ενόψει του ζητήματος που εγείρεται, θεωρώ ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί το περιεχόμενο της για τον πιο πάνω λόγο. Περαιτέρω, τα όσα περιλαμβάνονται στην ένορκη δήλωση της ενόρκως δηλούσας δεν πρόκειται για γεγονότα τέτοιας μορφής και φύσης ώστε να ήταν απαραίτητη η επιβεβαίωση τους από πρόσωπο που έχει προσωπική γνώση. Επίσης η ενόρκως δηλούσα, σύμφωνα με την ένορκη της δήλωση έχει εξουσιοδοτηθεί από τους αιτητές να προβεί σε ένορκη δήλωση για σκοπούς υποστήριξης της αίτησης τους.

Συνεπώς ο συγκεκριμένος λόγος της ένστασης απορρίπτεται.

Κατά την νομολογία είναι αποδεκτό λάθη και παραλείψεις που γίνονται κατά την ετοιμασία των δικογράφων δεν μπορούν να αποτελέσουν απαγορευτικό παράγοντα στην έγκριση σε μεταγενέστερο χρόνο αίτησης τροποποίησης για την διόρθωση τους ώστε να τοποθετείται η υπόθεση του αιτητή στην ορθή της βάση. Εφόσον βέβαια αυτό δεν θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στην άλλη πλευρά πράγμα που στην κρινόμενη περίπτωση δεν έχει αποδειχτεί.

Συνεπώς η αίτηση εγκρίνεται. Τροποποιημένη έκθεσης υπεράσπισης του τριτοδιάδικου να καταχωρηθεί σε 10 ημέρες από την σύνταξη του διατάγματος, τυχόν απάντηση του εναγόμενου στην Τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης του να καταχωρηθεί σε 10 ημέρες από την επίδοση της τροποποιημένης έκθεσης υπεράσπισης.

Τα έξοδα της αίτησης και τα έξοδα που θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης (thrown away expences) επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντα και του εναγόμενου και εναντίον του τριτοδιάδικου. Τα έξοδα σε σχέση με τον ενάγοντα λόγω της μη επιτυχίας της ένστασης του θα είναι τα έξοδα μιας εμφάνισης στην αίτηση και τυχόν διαφυγόντα. Τα έξοδα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας.

(Υπ.)………………………….

Κ. Κουνίδου Ε.Δ

ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο