Court dismisses enforcement request against indigent defendant due to inability to pay without compromising dignified living.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

ROLANDIS LOUCA & SOTERIADES LTD. ν. ANDREAS KOUTSIOU (1970) 1 CLR 25

Gesico Photographic ν. J.K. Video (1991) 1 ΑΑΔ 134

Mιχαήλ Xριστάκης και Άλλος ν. Aδελφοί Πούλλου Λτδ (1997) 1 ΑΑΔ 1759

Συνεργατική Πιστωτική Eταιρεία Aραδίππου ν. Έλλης Iακώβου (1999) 1 ΑΑΔ 2032

Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου (2000) 1 ΑΑΔ 1034

Κλεοβούλου Γιαννάκης ν. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ (2005) 1 ΑΑΔ 207

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:EDLAR:2012:A73

ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ.

Αρ. Αγωγής: 376/2011

Μεταξύ:

Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Μακράσυκας Εναγόντων

και

1. Δημήτρη Αντωνίου Σάββα

2. Μαρίας Κυριάκου Νεοφύτου

3. Παντελάκη Δημήτρη Αντωνίου

Εναγομένων

Αίτηση έρευνας ημερομηνίας 03/11/2011

εναντίον των Εναγομένων 1, 2 και 4

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19 Μαρτίου, 2012

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:

Για Ενάγοντες-Αιτητές: κα Κήπου για κ. Νικιηφόρου

(για να ακούσει απόφαση κ. Ματσάγκος)

Για Εναγόμενη-Καθ΄ ης η Αίτηση 2: αυτοπροσώπως

Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η

Οι Ενάγοντες-Αιτητές με την αίτησή τους ημερομηνίας 03/11/2011, ζήτησαν την εξέταση των Εναγομένων-Καθ΄ων η Αίτηση 1, 2 και 4, αναφορικά με τη δυνατότητά τους να πληρώνουν κάποιο ποσό μηνιαίως για εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους τους και των εξόδων που προέκυψαν από την αγωγή.

Οι Εναγόμενοι-Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 4 αποδέχθηκαν την έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων. Είχε εκδοθεί, αναφορικά με τον Καθ’ ου η Αίτηση 1, διάταγμα μηνιαίων δόσεων εκ €100-, ενώ εναντίον του Καθ’ ου η Αίτηση 4 εκδόθηκε διάταγμα για την καταβολή του ποσού των €150- μηνιαίως από 01/03/2012.

Η Εναγόμενη-Καθ΄ ης η Αίτηση 2 δεν εκπροσωπήθηκε από συνήγορο και δεν υπέβαλε οποιαδήποτε ένσταση στην αίτηση. Επέλεξε να εξεταστεί ενόρκως από τη δικηγόρο των Εναγόντων-Αιτητών. Καταθέτοντας ενώπιόν μου, ανέφερε τα ακόλουθα σχετικά με την οικονομική της κατάσταση:

Η ίδια έχει την καντίνα στο Επαρχιακό Γραφείο των Δημοσίων Έργων και εξυπηρετεί εικοσιπέντε άτομα. Έχει ένα εισόδημα €70-€75 εβδομαδιαίως, το οποίο όμως δεν είναι σταθερό λόγω του ότι οι υπάλληλοι παίρνουν μαζί τους τα ροφήματά τους. Λαμβάνει επίσης, από το Γραφείο Ευημερίας, βοήθημα ύψους €140-.

Ανέφερε ότι ξοδεύει €62- για ρεύμα, €36- για νερό και €240- το μήνα για φαγητό για το σπίτι. Δήλωσε στο Δικαστήριο ότι κατέχει κινητό τηλέφωνο για το οποίο πληρώνει €10- το μήνα.

Διαμένει, σύμφωνα με τη μαρτυρία της, μαζί της και ο υιός της γιατί του έχουν κόψει το ρεύμα λόγω του ότι δεν το πλήρωσε. Η ίδια έχει ένα δάνειο στην Alpha Bank για το οποίο καταβάλλει δόση €150-. Το σπίτι στο οποίο διαμένει είναι δύο φορές υποθηκευμένο από το σύζυγό της, με τον οποίο βρίσκεται σε διάσταση και πρόσφατα της αναφέρθηκε ότι θα πωληθεί.

Ήταν η θέση της ότι δεν πάει διακοπές και ούτε αγοράζει ρούχα. Κατέληξε ότι η ίδια αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Υποφέρει από υπέρταση και από έλκος στομάχου και παρακολουθείται από το Νοσοκομείο.

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

Οι βασικές αρχές που το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων, έχουν καθοριστεί από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διάταγμα εάν αυτό θα επηρεάσει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειάς του (βλ. Christoforou v. Athanasiou (1981) 1 C.L.R. 696 και Λαϊκή Τράπεζα ν. Χαραλάμπους (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ. 556).

Τα κριτήρια πάνω στα οποία το Δικαστήριο μπορεί να βασίσει την απόφασή του, για προσδιορισμό της μηνιαίας δόσης για αποπληρωμή του δικαστικού χρέους, έχουν παρατεθεί στην υπόθεση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ. 686 και υιοθετήθηκαν και στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Κωνσταντίνου (2000) 1 Α.Α.Δ. 1034 και είναι τα ακόλουθα:

«Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ-Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα- Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) – Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου».

Το Δικαστήριο αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές του ανάγκες, μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι περίσσευμα από τις απολαβές, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για τη συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του, σύμφωνα με την απόφαση στην υπόθεση Gesico Photographic v. J.K. Video (1991) 1 Α.Α.Δ. 134 στη σελίδα 141. Στην Μιχαήλ κ.α. v. Α/φοί Πούλλου Λτδ (1997) 1 Α.Α.Δ. 1759, τονίζονται τα ακόλουθα:

«Η έρευνα η οποία διεξάγεται από το δικαστήριο στα πλαίσια αυτής της διαδικασίας στοχεύει στη διαπίστωση του κατά πόσο ο συγκεκριμένος χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώνει το εξ’ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις ανάλογα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση του χρεώστη. Το δικαστήριο μπορεί να ακούσει μάρτυρες, των οποίων η μαρτυρία κρίνεται ως αναγκαία για τους σκοπούς της έρευνας. Το δικαστήριο με βάση την ολότητα της ενώπιόν του μαρτυρίας μπορεί να διατάξει τον εξ’ αποφάσεως χρεώστη να πληρώσει το εξ’ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη είναι το εισόδημα του χρεώστη και οι εύλογες προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή του χρέους με μηνιαίες δόσεις εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίζει βασικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του».

Ένας χρεώστης δεν πρέπει ν’ αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις ουσιαστικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του και να τις χρησιμοποιεί για να αποφύγει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του (βλ. ΣΠΕ Αραδίππου ν. Έλλη Ιακώβου (1999) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 2032).

Σχετική με το τι η νομολογία θεωρεί ως άμεσες ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του, είναι η απόφαση Ρολάνδης κ.ά ν. Κούτσιου (1970) 1 C.L.R. 25, όπου λέχθηκε ότι τα έξοδα για κατανάλωση τσιγάρων ή αλκοόλ δεν αποτελούν ουσιαστικές ανάγκες.

Σύμφωνα με τη νομολογία όπως έχει πρόσφατα επαναδιατυπωθεί στην Γιαννάκης Κλεοβούλου ν. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ (2005) 1 (Α) Α.Α.Δ. 207, στην οποία υιοθετήθηκε το σκεπτικό της υπόθεσης Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν. Κωνσταντίνου (ανωτέρω):

«Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητά της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου.

...........................................................................................

Η δικηγόρος της εφεσίβλητης αναγνώρισε – και έτσι είναι – ότι μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις δεν έχουν προτεραιότητα. Ιδίως όταν δεν υπάρχει καν δικαστική απόφαση εναντίον του χρεώστη γι΄ αυτές. Δεν θα συμφωνήσουμε με την εισήγησή της ότι παρά τον κανόνα αυτό, η υστερογενής σύναψη χρέους έχει σημασία και λαμβάνεται υπόψη. Κάτι τέτοιο θα ήταν αντινομικό. Θα εξουδετέρωνε πλήρως την υποχρέωση αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους. Και θα μπορούσε να προβληθεί σε κάθε περίπτωση ως δικαιολογία για αδυναμία πληρωμής.»

Έχει νομολογηθεί, περαιτέρω, πως άλλα χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών ή μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις, δεν έχουν προτεραιότητα στο εξ αποφάσεως χρέος (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου, (ανωτέρω) και Κλεοβούλου v. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ, (ανωτέρω)).

Το Δικαστήριο σε αυτή τη διαδικασία, η οποία είναι ανακριτικής φύσης, έχει και το ίδιο υποχρέωση να ερευνήσει τις οικονομικές συνθήκες του χρεώστη και αν προκύψει από την ανάκριση αυτή ότι υπάρχει περίπτωση να μην πληγεί η αξιοπρεπής διαβίωσή του, τότε θα πρέπει να εκδίδεται το κατάλληλο διάταγμα.

Καθοδηγούμενη από τις πιο πάνω νομικές αρχές, στη βάση των όσων η ίδια η Καθ’ ης η Αίτηση 2 ανέφερε, δηλαδή ότι χρειάζεται για τη διατροφή της €240- μηνιαίως, €62- για ρεύμα, €36- για το νερό, €150- για προσωπικό της δάνειο, δεν μπορώ να παραβλέψω ότι το καθαρό μηνιαίο εισόδημά της είναι μόνο €440- το μήνα, αφού λαμβάνει €140- κρατικό βοήθημα για τα έξοδά της ενώ βοηθείται και από την Εκκλησία Ιωάννη Προδρόμου για τις άμεσες ανάγκες της. Τα συνολικά της έξοδα ανέρχονται σε €348-.

Ασκώντας κάθε δυνατή επιείκεια και λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, αναφορικά με τις οικονομικές ανάγκες για συντήρηση, διατροφή και τις δυνατότητες της Εναγόμενης-Καθ’ ης η Αίτηση 2, συνυπολογίζοντας τις υποχρεώσεις της και γενικότερα μια αξιοπρεπή διαβίωση της ίδιας, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι είναι ασφαλές και δίκαιο να μην εκδώσω οποιοδήποτε διάταγμα.

Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου η αίτηση απορρίπτεται χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα, ενόψει του ότι το Δικαστήριο είχε θέσει στη δικηγόρο το θέμα της ανικανότητας της Καθ’ ης η Αίτηση 2 να πληρώνει κάποιο ποσό, λόγω εξέτασής της σε προηγούμενη διαδικασία και η δικηγόρος ανέφερε ότι το γνώριζε αλλά οι οδηγίες της από την Τράπεζα ήταν να προχωρήσει, γνωρίζοντας τη δεινή κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Καθ’ ης η Αίτηση 2 και έχοντας ήδη εκδώσει άλλα δύο διατάγματα εναντίον των άλλων δύο Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 4.

(Υπ.) .....................................

Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο