Court allows amendment of writ to add new defendant despite delay due to applicant's own negligence.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

MAHATTOU ν. VICEROY SHIPPING (1979) 1 CLR 542

UNITED SEA TRANSPORT ν. ZAKOU (1980) 1 CLR 510

MICHAEL ν. UNITED SEA TRANSPORT (1982) 1 CLR 401

EVRIPIDOU AND ANOTHER ν. KANNAOUROU (1985) 1 CLR 24

JACK ν. PHILIAPPA ESTATES (1988) 1 CLR 607

Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου & άλλης (1991) 1 ΑΑΔ 934

Χρίστου ν. Στυλιανού (1992) 1 ΑΑΔ 704

Geto Ltd ν. Πλοίου Vaslyayev(Αρ.4) (1993) 1 ΑΑΔ 714

Astor Co. Κ.ά. ν. A & G Leventis Ltd κ.ά. (1993) 1 ΑΑΔ 726

Saba & Co. (T.M.P.) ν. T.M.P. Agents (1994) 1 ΑΑΔ 426

Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου (1995) 1 ΑΑΔ 560

Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσ. Παραλήπτη (1995) 1 ΑΑΔ 607

Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) ν. Nίκου K. Σιακόλα (1999) 1 ΑΑΔ 44

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας στους οποίους κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.12

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.19

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.25

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.27

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.48

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.63

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.9

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:EDPAF:2011:A26

ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Φ. Χαραλάμπους, Π.Ε.Δ.

Αρ. Αγωγής: 787/10

Μεταξύ:

Χαράλαμπου Ανδρέα Κούππα από τη Δρούσεια

Ενάγοντα

Και

1. Πούλλας Τσαδιώτης Λίμιτεδ από το Ανατολικό

2. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα

της Δημοκρατίας

Εναγομένων

Ημερομηνία: 9.2.2011

Aίτηση ημερ. 29.9.2010

Για Αιτητή-Ενάγοντα κ. Γεωργιάδης μαζί με κ. Π. Μιχαηλίδη (Για ν΄ ακούσει απόφαση κ. Α. Παπαχαραλάμπους)

Για Καθ΄ ης η Αίτηση-Εναγόμενη 1 κα Αθηνοδώρου-Μάντη (Για ν΄ ακούσει απόφαση κ. Ν. Μάντης)

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

Με την παρούσα αίτηση ο Αιτητής αιτείται τα ακόλουθα:

«1. Να προστεθούν οι C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED, από την Λευκωσία, ως εναγόμενοι αρ. 3 στην αγωγή με τον παραπάνω τίτλο, επιπρόσθετα προς τους εναγόμενους αρ. 1 & 2.

2. Να τροποποιηθεί ο τίτλος ώστε να εκθέσει τους C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED ως εναγομένους αρ. 3.

3. να προστεθούν στην οπισθογράφηση του κλητηρίου εντάλματος τα ακόλουθα:

θ) Δήλωση του Δικαστηρίου πως ο ενάγων έχει το δικαίωμα κατοχής του κτήματος και/ή πως οι εναγόμενοι κανένα δικαίωμα κατοχής ή άλλο δικαίωμα έχουν επί ή σε σχέση με το κτήμα.

ι) Κατοχή του κτήματος.

κ) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να εμποδίζει τους εναγόμενους και τους αντιπροσώπους, υπηρέτες τους και οποιουδήποτε από αυτούς από το να κατέχουν, χρησιμοποιούν και με οποιοδήποτε τρόπο επεμβαίνουν στο κτήμα.

λ) Γενικές και/ή ειδικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις για επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία.

4. Διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται η συνέχιση της διαδικασίας μεταξύ ενάγοντα, από την μια μερικά και των εναγομένων αρ. 1 & 2 και των νέων εναγομένων αρ. 3, από την άλλη μεριά.»

Η αίτηση βασίζεται στη Δ.9 Κ.10, Δ.63 Κ.1 & 2, Δ.25 Κ.1, 2, 3 & 4, Δ.12 Κ.1-5 και 48 Κ.2 & 9 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών.

Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του ίδιου του Ενάγοντα ο οποίος αναφέρει τα ακόλουθα:

«2. Αμέσως μετά την έκδοση στις 16/09/10 της ενδιάμεσης απόφασης του Ε.Δ. Πάφου στην παρούσα αγωγή, αξιωματούχοι, υπηρέτες, αντιπρόσωποι και συνεργάτες των εναγόμενων αρ. 1, μεταξύ των οποίων και εταιρεία C. Kasinos Constructions Limited και πρόσωπο με το επώνυμο Κάσινος, όπως με πληροφόρησαν οι επί τόπου εργαζόμενοι και επιγραφές στα οχήματα, άρχισαν με μηχανικά μέσα εργασίες αφαίρεσης χωμάτων και πέτρας και μεταφοράς τους εκτός του κτήματος.

3. Λόγω των παραπάνω η έκβαση της παρούσας αγωγής θα επηρεάσει σημαντικά τα συμφέροντα και των C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED.

4. Από όσα γνωρίζω και πιστεύω και σύμφωνα με τις συμβουλές των δικηγόρων μου οι C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED πρέπει να περιληφθούν ως εναγόμενο μέρος στη παρούσα αγωγή και η εκπροσώπηση της εταιρείας αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αναγκαία ούτως ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει αποτελεσματικά και με επάρκεια να ασχοληθεί και αποφασίσει τα ζητήματα που η παρούσα αγωγή εγείρει και επομένως η εταιρεία πρέπει να προστεθεί ως εναγόμενος διάδικος, να γίνει ανάλογη τροποποίηση του τίτλου και της οπισθογράφησης του κλητηρίου εντάλματος και ν α συνεχίσει η διαδικασία μεταξύ μου, από την μια μεριά και εναγόμενων αρ. 1 & 2 και των C. KASINOS COPNSTRUCTION LIMITED, από την άλλη μεριά.

5. Καλόπιστα, επειδή επακολούθησαν τα γεγονότα που περιγράφονται παραπάνω στη παρ. 2, δεν περιέλαβα στους αρχικούς εναγόμενους και την εν λόγω εταιρεία και δεν υπέβαλα ενωρίτερα την παρούσα αίτηση.»

Στις 25.10.10 ο Ενάγοντας-Αιτητής κατεχώρησε συμπληρωματική ένορκη δήλωση στην οποία αναφέρει:

«2. Στις 04/10/10 οι δικηγόροι μου έλαβαν επιστολή από την Υπηρεσία Μεταλλείων, Τεκμήριο Β, σε απάντηση επιστολής των δικηγόρων μου εκ μέρους μου ημερ. 24(09/10, Τεκμήριο Γ.

3. Τέλος παραπέμπω στην αίτηση μου ημερ. 29/09/10 και την ένορκη ομολογία που την υποστηρίζει, το περιεχόμενο της οποίας υιοθετώ.»

Στις 22.11.2010 ο Εναγόμενος 1- Καθ΄ ου η Αίτηση κατεχώρησε ένσταση την οποία στηρίζει στους Περί Πολιτικής Δικονομίας κανονισμούς Δ.48, Κ.1-13, Δ.9 Κ.-10, Δ.27, Δ.63 Κ.1 & 2, Δ.25 Κ.1, 2, 3 & 4, Δ.12 K.1-5 και Δ.19 Κ.26, στη νομολογία επί του ζητήματος τροποποίησης αγωγής, κατάχρησης διαδικασίας και κακόβουλου και ενοχλητικού ισχυρισμού καθώς και στην διακριτική και σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου.

Οι λόγοι της ένστασης της Εναγόμενης 1 είναι οι ακόλουθοι:

«(1) Υπάρχει προδικαστική ένσταση με βάση την πολλαπλότητα των ένδικων μέσων (κατάχρηση διαδικασίας). Συγκεκριμένα υπάρχει εναλλακτικό ένδικο μέσο που έχει προωθηθεί ταυτόχρονα με την παρούσα διαδικασία. Ταυτόχρονα με την καταχώρηση της παρούσας αίτησης ο ενάγοντας έχει προχωρήσει με την καταχώρηση αίτησης για (νέο) προσωρινό διάταγμα και απαιτεί διάταγμα που να απαγορεύει την διεξαγωγή εργασιών στο επίδικο. Επιδιώκει τον ίδιο βασικά σκοπό και αποτέλεσμα με την παρούσα τροποποίηση ζητώντας διάταγμα που να εμποδίζει τους εναγομένους (αφού γίνει η προσθήκη) από το να χρησιμοποιούν και να εκμεταλλεύονται το επίδικο. Είναι η θέση μας πώς αυτό αποτελεί κατάχρηση διαδικασίας και το δικαστήριο στα πλαίσια της διακριτικής του ευχέρειας και της σύμφυτης εξουσίας του μπορεί να απορρίψει την παρούσα αίτηση.

(2) Υπάρχει προδικαστική ένσταση με βάση το αβάσιμο των ισχυρισμών περί επηρεασμού των συμφερόντων της C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED. Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι επιπόλαιοι (frivolous) και η αίτηση για προσθήκη καταχρηστική της διαδικασίας. Η προσθήκη είναι αχρείαστη και θα καθυστερήσει την όλη εκδίκαση της αγωγής χωρίς λόγο.

Η επίδικη διαφορά στην παρούσα αγωγή (στα πλαίσια της οποίας έχει καταχωρηθεί η αίτηση) αφορά το εν λόγω ακίνητο και η βάση της αγωγής πηγάζει από την σύμβαση μεταξύ του ενάγοντα και της εναγομένης 1. Ο ισχυρισμός του ενάγοντα περί αμοιβαίου λάθους (των συμβαλλόμενων μερών) για την έκταση του επίδικου δεν αφορά την C.

KASINOS CONSTRUCTION LIMITED με οποιονδήποτε τρόπο. Η προφορική συμφωνία πώλησης του επίδικου και η μεταφορά του τίτλου ιδιοκτησίας έγιναν στις 20/7/07. Αυτός είναι και ο ουσιώδης χρόνος της υπόθεσης. Η C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED ουδεμία σχέση είχε με το επίδικο, την συμφωνία πώλησης και την μεταβίβαση του κατά τον ουσιώδη χρόνο.

Η προσθήκη της δεν θα υποβοηθήσει με οποιονδήποτε τρόπο την αποκάλυψη της αλήθειας και την εξυπηρέτηση της δικαιοσύνης. Η εκπροσώπηση της εν λόγω εταιρείας δεν είναι αναγκαία ούτως ώστε το δικαστήριο να μπορέσει αποτελεσματικά και με επάρκεια να ασχοληθεί και να αποφασίσει τα ζητήματα που η παρούσα αγωγή εγείρει.

Αποτελεί ξεκάθαρα αχρείαστη και περιττή ενέργεια. Το δικαστήριο πρέπει να την απορρίψει γιατί δεν ικανοποιεί τις διατάξεις των σχετικών κανονισμών, δεν είναι αναγκαία και θα σπαταλήσει τον πολύτιμο χρόνο του δικαστηρίου.

(3) Υπάρχει προδικαστική ένσταση ότι η παρούσα αίτηση είναι κακόβουλη και ενοχλητική και δεν εξυπηρετεί οποιονδήποτε άλλο σκοπό από παρενόχληση των εμπορικών εταίρων της εναγομένης 1. Η επίδικη διαφορά είναι μεταξύ του ενάγοντα και της εναγομένης και αυτό είναι πασιφανές. Ο ενάγοντας το γνωρίζει αλλά προσπαθεί με κάθε τρόπο να παρεμποδίσει την εναγομένη από του να αξιοποιήσει το επίδικο. Ο τρόπος που επιδιώκει να το πράξει αυτό είναι η δικαστική εμπλοκή, άνευ αντικειμένου, των συνεργατών μας, με σκοπό τον εκφοβισμό τους και με απώτερο στόχο τον τερματισμό της συνεργασίας μας μαζί τους. Η παρούσα αίτηση πρέπει κατά την άποψη μας ν α απορριφθεί ως κακόβουλη και ενοχλητική.»

Η ένσταση της Εναγόμενης 1 συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Χρήστου Αθηνοδώρου, διευθυντή της Εναγομένης 1 εταιρείας ο οποίος αναφέρει τα ακόλουθα:

«2. Αρνούμαι τα όσα αναφέρει ο ενάγων στην ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 29/09/10 εκτός όσα ρητά τα παραδέχομαι, στην παρούσα ένορκη δήλωση.

3. Παραδέχομαι τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 της ένορκης δήλωση του ημερομηνίας 29/09/10.

4. Αναφορικά με τους ισχυρισμούς της παραγράφου 2 της ένορκης δήλωσης του ενάγοντα ισχυρίζομαι ότι γίνεται αφαίρεση βράχων/πετρών και όχι χωμάτων.

(Η άδεια αφαίρεσης πετρών/ογκόλιθων από το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και περιβάλλοντος επισυνάπτεται και σημειώνεται ως «ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α»).

5. Αρνούμαι τους ισχυρισμούς της παραγράφου 3 της ένορκης δήλωσης του ενάγοντα ημερομηνίας 29/9/10. Η έκβαση της παρούσας αγωγής δεν θα επηρεάσει με οποιονδήποτε σημαντικό τρόπο τα συμφέροντα της C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED. Η έκβαση της αγωγής και οποιοδήποτε διάταγμα για αποζημιώσεις και/ή άλλως δοθούν καθόλου δεν θα επηρεάσουν τους συνεργάτες μας (την C.

KASINOS CONSTRUCTION LIMITED). Η πιο πάνω αναφερόμενη εταιρεία εκτελεί εργασίες στο επίδικο, ισοπεδώνοντας το ώστε να αξιοποιηθεί, με την άδεια της εναγομένης Νο. 1 που αποτελεί την ιδιοκτήτρια του κτήματος, νόμιμα εγγεγραμμένη στο κτηματολόγιο. Συγκεκριμένα, γίνονται εργασίες για λιμενοβραχίονα στην περιοχή από την εταιρεία C.

KASINOS CONSTRUCTION LIMITED και χρειάζεται βράχους για τις εργασίες της αυτές. Η εναγομένη εταιρεία επιθυμεί να βελτιώσει το ακίνητο της ώστε να μπορεί να το αξιοποιήσει γεωργικά κάτι που δεν είναι τώρα δυνατό λόγω της ύπαρξης επιφανειακών βράχων και λόγω του ανισόπεδου του εδάφους αλλά και για να προσκομίσει όφελος από την επένδυση της.

Η συμφωνία της C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED με την εναγομένη 1 που αφορά το επίδικο όντως πιθανό να τερματισθεί από την αρνητική για την εναγομένη 1 έκβαση της υπόθεσης. Ακόμα όμως και αν αυτό συμβεί οι βράχοι και οι πέτρες μπορούν κάλλιστα να εξασφαλισθούν από πολλές άλλες πηγές χωρίς οποιαδήποτε δυσκολία. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές επιλογές για την C.

KASINOS CONSTRUCTION LIMITED. Κανένα σημαντικό συμφέρον της εν λόγω εταιρείας δεν θα επηρεασθεί από την έκβαση της αγωγής που αφορά το περιεχόμενο συμφωνίας πώλησης του επίδικου μεταξύ του ενάγοντα και της εναγομένης Νο. 1.

6. Αρνούμαι τους ισχυρισμούς της παραγράφου 4 της ένορκης δήλωσης του ενάγοντα ημερομηνίας 29/09/10 και ενίσταμαι στην προσθήκη της C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED ως εναγόμενο μέρος. Η προσθήκη της εταιρείας ως εναγόμενο μέρος στη παρούσα αγωγή και η εκπροσώπηση της εταιρείας αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου δεν είναι απαραίτητη ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει αποτελεσματικά και με επάρκεια να ασχοληθεί και να αποφασίσει τα ζητήματα που η παρούσα αγωγή εγείρει.

Η πιο πάνω αναφερθείσα εταιρεία ουδεμία σχέση έχει με την διαφορά μεταξύ των διαδίκων. Είναι αχρείαστη και καταχρηστική η προσθήκη της ως εναγομένης. Το ζήτημα στην παρούσα αγωγή είναι η έκταση ακινήτου που πουλήθηκε από τον ενάγοντα στην εναγομένη 1 με βάση προφορική συμφωνία και το οποίο μεταβιβάστηκε στην εναγομένη στις 20/7/07.

Τα δύο αυτά μέρη που αποτελούν μέρος στην εν λόγω συμφωνία είναι αυτά που έχουν γνώση των γεγονότων στην συγκεκριμένη υπόθεση. Είναι επίσης αυτά που έχουν επωφεληθεί από αυτή, καθότι το ένα μέρος πήρε τα χρήματα κι το άλλο μέρος πήρε το κτήμα. Η C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED δεν είναι μέρος στην εν λόγω συμφωνία. Ουδεμία σχέση είχε με το επίδικο μέχρι πρόσφατα και αυτό δηλώνει ίδιος ο ενάγοντας στην ένορκη δήλωση του ημ. 29/09/10.

Η συμφωνία και το περιεχόμενο της καθώς και το ζήτημα του ισχυριζόμενου αμοιβαίου λάθους που έχει τεθεί από τους ενάγοντας, όσο παρατραβηγμένο και αν είναι, αφορά και εμπλέκει σε δικαστικές διαδικασίες μόνο τα μέρη που συμβλήθηκαν στον ουσιώδη για την υπόθεση χρόνο. Τι θα γινόταν αν κτίζαμε σπίτι στο εν λόγω ακίνητο;

Θα εγείρετο αγωγή εναντίον του εργολάβου μας; Αν το ενοικιάζαμε θα εγείρετο αγωγή εναντίον του ενοικιαστή μας; Είναι η θέση μας ότι ηπροσθήκη των συνεργατών μας ως συνεναγόμενους είναι περιττή, αχρείαστη και θα σπαταλήσει τον χρόνο του δικαστηρίου. Για τους λόγους αυτούς δεν πρέπει να επιτραπεί.

(Ο τίτλος ιδιοκτησίας και η δήλωση μεταβίβασης επισυνάπτονται και σημειώνονται ως ΤΕΚΜΗΡΙΑ Β & Γ αντίστοιχα. Τα πρωτότυπα βρίσκονται στο φάκελο του δικαστηρίου στην παρούσα αγωγή. Κατατέθηκαν σε ένορκη δήλωση ημ. 13/4/10).

7. Είναι επίσης η θέση μας ότι η παρούας αίτηση δεν εξυπηρετεί οποιονδήποτε άλλο σκοπό από παρενόχληση των εμπορικών εταίρων της εναγομένης 1. Είναι οφθαλμοφανές ότι καμία σχέση δεν έχει η εταιρεία C. KASINOS CONSTRUCTION LIMITED με την επίδικη διαφορά. Θέλουν να την τραβολογήσουν στα δικαστήρια για να ενοχλήσουν τους συνεργάτες μας και προκαλέσουν ζημιά στις επαγγελματικές μας δραστηριότητας. Είναι σκοπός του ενάγοντα να εμποδίσει την αξιοποίηση του κτήματος από εμάς. Κακόβουλα και ενοχλητικά προβαίνει στις ενέργειες που έχει λάβει για να σπαταλήσει το χρόνο του δικαστηρίου, να μας υποβάλει σε έξοδα που και αν ακόμα καταδικαστεί δεν θα μπορούμε να εισπράξουμε και γενικά να μας δυσκολέψει με οποιοδήποτε τρόπο μπορεί, τόσο εμάς και τους συνεργάτες μας. Το κτήμα ανήκει στην εναγομένη Νο. 1 που έχει απόλυτο δικαίωμα να το εκμεταλλεύεται ως αυτή θέλει. Ο ενάγοντας αρνείται να το δεχθεί και προβαίνει στις ενέργειες αυτές για να την εμποδίσει από το δικαίωμα της αυτό.

8. Θα έπρεπε ο ενάγοντας αφού επιμένει να ζητά διάταγμα που να μας εμποδίζει να χρησιμοποιούμε το κτήμα, την ίδια ώρα να καταθέσει τα χρήματα που του δώσαμε στο δικαστήριο και να σταματήσει να τα χρησιμοποιεί.

9. Ο ενάγοντας ταυτόχρονα με την εν λόγω αίτηση έχει καταχωρήσει και αίτηση για νέο προσωρινό διάταγμα ζητώντας να σταματήσουν οι όποιες εργασίες γίνονται. Αυτό είναι και το αντικείμενο της παρούσας αίτησης για τροποποίηση. Επίσης καταχωρήθηκε αίτηση έφεση προσβάλλοντας την απόφαση του δικαστηρίου που ακύρωσε το προσωρινό διάταγμα παρεμποδίζοντας την διάθεση του κτήματος. Όπως με πληροφορούν οι δικηγόροι μου αυτό είναι κατάχρηση διαδικασίας καθώς επιζητούνται όμοιοι σκοποί με διαφορετικά ένδικα μέσα. Μόνο και μόνο γι΄ αυτό τον λόγο, πέρα από τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω, το δικαστήριο πρέπει να απορρίψει την παρούσα αίτηση.»

Οι αγορεύσεις και τα επιχειρήματα των συνηγόρων των διαδίκων εμφαίνονται στα πρακτικά της υπόθεσης και τα έχω μελετήσει πολύ προσεκτικά.

Η Δ.25, Θ. 1, των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας επί της οποίας βασίζεται η αίτηση προβλέπει πως:

«Το Δικαστήριο, ή ο Δικαστής, μπορεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας να επιτρέψει σε οποιοδήποτε διάδικο να αλλάξει ή να τροποποιήσει το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα ή τα δικόγραφά του, με τέτοιο τρόπο και κάτω από τέτοιους όρους που θα κρίνει δίκαιο, και όλες οι αναγκαίες τροποποιήσεις θα γίνονται, οι οποίες θα είναι αναγκαίες για το σκοπό της διαλεύκανσης των πραγματικών θεμάτων για τα οποία οι διάδικοι έχουν διαφορές.»

Θα προσπαθήσω, κατ΄ αρχάς να εκθέσω τις βασικές αρχές.

Η αρχή που επιβεβαιώθηκε στην υπόθεση Associated Leisure Ltd and Others v. Associated Νewspapers Ltd [1970] 2 All E. R. 754, έχει υιοθετηθεί και στην Κύπρο σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, μεταξύ των οποίων η Nicolaides v. Yerolemi (1980) 1 A.A.Δ. 1, Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου κ. ά. (1991) 1 Α.Α.Δ. 934.

Ο Λόρδος Denning είχε αναφέρει πως:

“I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money.”

Στην υπόθεση Tildesley v. Harper 10 Ch. D. 393 αναφέρει ο Bramwell L. J. στη σελ. 396:

“My practice has always been to give leave to amend unless I have been satisfied that the party applying was acting mala fide, or that, by his blunder he has done some injury to his opponent which could not be compensated for by costs or otherwise.

However negligent or careless may have been the first omission and however late the proposed amendment, the amendment should be allowed if it can be made without injustice to the other side. There is no injustice if the other side can be compensated by costs. Before the hearing leave is readily granted on payment of the costs occasioned unless the opponent will be placed in a worse position than he would have been if the amendment pleading was delivered in the first instance (Steward v. North Metropolitan Transway Co. 16 Q.B.D. 556).”

(Bλ. επίσης Ευριπίδου v. Καννάουρου (1985) 1 Α.Α.Δ. 24, William Patric Jack v. Philippa Estates Ltd (1988) 1 Α.Α.Δ. 607, Mahatton v. Viceroy Shipping Co. Ltd (1979) 1 Α.Α.Δ. 542, όπου το πιο πάνω απόσπασμα έχει υιοθετηθεί).

Στην υπόθεση Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου κ. ά. (πιο πάνω) αναφέρεται πως:

“Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα.”

Στην υπόθεση Geto Tracing Import – Export Ltd. V. To Πλοίο Μ/V Vladimir Vaslyayev, (αρ. 4) (1993) 1 Α.Α.Δ. 714, 716 λέχθηκε πως:

“Ο κυρίαρχος λόγος που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη για να επιτρέψει τροποποίηση, είναι να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να θέσουν ενώπιόν του τις πραγματικές επίδικες διαφορές.”

Στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Στυλιανού Αζά (1992) 1 (Β) Α.Α.Δ. 704, προβάλλεται η σύγχρονη τάση αντιμετώπισης του θέματος:

«Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.»

Στην υπόθεση Ε. Φιλίππου Λτδ v. Compass Insurance Co Ltd (1990) A.A.Δ. 24 υποβλήθηκε αίτημα για τροποποίηση στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων και αφού είχε ολοκληρωθεί η αγόρευση της μιας πλευράς. Η αίτηση βασίζετο στον Κ. 90 των Κυπριακών Θεσμών Ναυτοδικείου, όπου η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να εγκρίνει τροποποίηση της δικογραφίας, ασκείται με βάση τις ίδιες αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, στο ίδιο πεδίο, σε άλλους τομείς της αστικής δικαιοδοσίας. Αναφέρεται στη σελ. 26 πως:

«Τα συμφέροντα της δικαιοσύνης είναι ο παράγων ο οποίος δεσπόζει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν και προσδιορίζουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης και εξισορροπούνται μετά από συνεκτίμηση των συμφερόντων των διαδίκων και των ευρύτερων συμφερόντων της δικαιοσύνης για τελεσφόρο επίλυση όλων των συναφών διαφορών μεταξύ τους και των συμφερόντων του δημοσίου στη εξασφάλιση της ταχείας απονομής της δικαιοσύνης.»

(Bλέπε επίσης Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ. 33, Claraped v. Commercial Union Association 32 W. R., Steward v. North Metropolitan Transways Company (πιο πάνω), Michael v. United Sea Transport Co. Ltd (1982) 1 Α.Α.Δ. 401, Mahatton v. Viceroy Shipping Co. Ltd and Another (πιο πάνω), United Sea Transport Co. Ltd. and Another v. Zakou (1980) 1 Α.Α.Δ. 510).

Ο παράγοντας καθυστέρηση στην υποβολή αίτησης για τροποποίηση, μπορεί, κάτω από ορισμένες περιστάσεις, να επηρεάσει το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, όμως ο παράγοντας αυτός δεν είναι αφ΄ εαυτού αποφασιστικής σημασίας στην έκβαση της αίτησης.

Στην υπόθεση Astor Manufacturing & Export Co. κ. ά. v. A.G. Leventis Company (Nigeria) Ltd και άλλοι (1993) 1 Α.Α.Δ. 726 αναφέρεται πως:

«O παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας.»

Στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέα Αζά (πιο πάνω), αναφέρεται πως:

«Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος που επιτάσσει τη διεξαγωγή και περάτωση της δίκης σε εύλογα χρονικά όρια.»

(Bλέπε επίσης Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd κ. ά. (πιο πάνω) και Evripidou and Another v. Kannaourou (πιο πάνω).

Προκύπτει πως ο παράγοντας καθυστέρηση εξετάζεται σε συνάρτηση με τους ουσιαστικότερους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο και βασικά σαν συνισταμένη τυχόν επηρεασμού των δικαιωμάτων του καθ΄ ου η αίτηση.

Η υπόθεση Γραμμές Στρίντζη v. Επίσημου Παραλήπτη (1995) 1 Α.Α.Δ. 607, 611 δίδει μια διαφοροποιημένη προσέγγιση. Αναφέρεται πως:

«Τα γεγονότα τα οποία θεμελιώνουν την τροποποίηση ήταν γνωστά ή, εύλογα, μπορούσαν να εντοπίσουν από τους εναγομένους από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας. Η αλλαγή δικηγόρου διαδίκων δεν παρέχει αφ΄ εαυτής λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας, ούτε δικαιολογία για την καθυστέρηση υποβολής του αιτήματος.»

Ακόμα, στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ. v. Αντρέας Παύλου (1995) 1 Α.Α.Δ. 560, στη σελ. 562 αναφέρεται πως:

«Όσο φιλελεύθερη και να δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας είναι το σύνολο των περιστατικών και η εισήγηση των εφεσειόντων στην έκταση που τη θέλει να ασκείται μόνο με αναφορά στο επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης, ανεξάρτητα δηλαδή από οτιδήποτε άλλο, δεν μας βρίσκει σύμφωνους.»

Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Νίκου Κ. Σιακόλα, Πολ. Εφ. 10341, ημερομηνίας 19.1.1999 παρατίθεται απόσπασμα από την υπόθεση Cropper v. Smith (1884) 26 Ch. D. 700, 710-711 ότι:

“….. I know of no kind of error or mistake which, if not fraudulent or intended to overreach, the Court ought not to correct, if it can be done without injustice to the other party. Courts do not exist for the sake of discipline, but for the sake of deciding matters in controversy, and I do not regard such amendment as a matter of favour or grace …… It seems to me that as soon as it appears that the way in which a party has framed his case will not lead to a decision of the real matter in controversy, it is as much a matter of right on his part to have it corrected, if it can be done without injustice, as anything else in the case is a matter of right.”

Και μνημονεύεται η Easton v. Ford Motor Co. Ltd. (1993) 4 All E. R. 257 που την επαναβεβαιώνει.

Με αναφορά στη δική μας νομολογία και ειδικά σε σχέση με τις περιπτώσεις όπου η καθυστέρηση οφείλεται σε σφάλμα του αιτητή μνημονεύεται απόσπασμα από την Saba & Co. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (1994) 1 A.Α.Δ. 426, 432 ότι:

«Μένει το ερώτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης. Η σημασία του ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στην παρούσα υπόθεση δεν έχει γίνει τέτοιος ή άλλος ανάλογος ισχυρισμός και δε συμφωνούμε πως καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή.»

Σημειώνεται ακόμη πως:

«Στην Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Παύλου (1995) 1 Α.Α.Δ. 560, όπου το Εφετείο θεώρησε πως η χρονική διάσταση αποτελούσε παράγοντα που δεν επέτρεπε αποδοχή του αιτήματος για τροποποίηση, κατ΄ ουσία τη συνάρτησε, όπως προκύπτει από το ιστορικό, με την έλλειψη καλής πίστης που εκ προοιμίου καθιστούσε αδικαιολόγητη την καθυστέρηση.»

Έχω μελετήσει με προσοχή όλα όσα τέθησαν ενώπιον μου στη βάση των δικογραφημένων ισχυρισμών και των περιεχομένων των ενόρκων δηλώσεων που υποστηρίζουν τα δικόγραφα όπως επίσης και τις γραπτές αγορεύσεις των διαδίκων και τα επιχειρήματα που προβάλλονται μέσω αυτών των αγορεύσεων.

Δεν συμφωνώ με το λόγο ένστασης ότι στη διαδικασία αυτή της τροποποίησης υπάρχει πολλαπλότητα ενδίκων μέσων και ούτε συμφωνώ με τον ισχυρισμό των Καθ΄ ων η Αίτηση ότι η προσθήκη τρίτου Εναγομένου είναι αχρείαστη και θα καθυστερήσει την όλη εκδίκαση της αγωγής χωρίς λόγο. Αυτά τα συμπεράσματα θα είναι το αποτέλεσμα της εκδίκασης της ουσίας της υπόθεσης και δεν είναι θέμα της παρούσας διαδικασίας. Η έκθεση απαίτησης του Ενάγοντα δεν έχει ακόμα καταχωρηθεί και με την καταχώρηση της και την καταχώρηση των εκθέσεων υπερασπίσεως των Εναγομένων και των οποιωνδήποτε προδικαστικών ενστάσεων αν υπάρχουν θα καταδειχθούν εκ πρώτης όψεως αυτά όλα τα οποία ισχυρίζονται τώρα οι Καθ΄ ων η Αίτηση.

Με βάση όλα τα πιο πάνω και ασκώντας τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ του Αιτητή-Ενάγοντα εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης όπως οι παράγραφοι 1, 2, 3 υποπαράγραφοι (θ), (ι), (κ), (λ) και 4 της αίτησης. Τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα να καταχωρηθεί μέσα σε 20 μέρες από της συντάξεως του διατάγματος. Οποιαδήποτε απολεσθέντα έξοδα ένεκα αυτής της τροποποίησης όπως και τα έξοδα της παρούσας αίτησης επιδικάζονται υπέρ των Καθ΄ ων η Αίτηση-Εναγομένων και εναντίον του Αιτητή-Ενάγοντα, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, εγκριθούν από το Δικαστήριο και πληρωθούν στο τέλος της όλης διαδικασίας.

(Υπ.) ………………………………………………

Φ. Χαραλάμπους, Π.Ε.Δ.

Πιστό αντίγραφο

Πρωτοκολλητής

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο