Court allows partial payment for one debtor but dismisses order against another due to poverty.
Legislator summary
AI generatedThe court examined the financial capacity of two defendants regarding their ability to pay court-ordered debts. While the first defendant, a non-working woman with severe health issues and state benefits, was found unable to pay any amount, the second defendant was ordered to pay a monthly sum of LK 20. The decision balances the need for debt execution with the constitutional right to a dignified life, ensuring the first defendant's basic needs are met while allowing the second to contribute.
Legislator headnote
AI generatedUnder the principle of proportionality and the right to a dignified life, a court must balance debt execution against the debtor's financial capacity; if a debtor lacks the means to pay without compromising basic needs, no payment order is issued, whereas a modest contribution may be mandated if it does not impair a dignified existence.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
ROLANDIS LOUCA & SOTERIADES LTD. ν. ANDREAS KOUTSIOU (1970) 1 CLR 25
Gesico Photographic ν. J.K. Video (1991) 1 ΑΑΔ 134
Συνεργατική Πιστωτική Eταιρεία Aραδίππου ν. Έλλης Iακώβου (1999) 1 ΑΑΔ 2032
Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου (2000) 1 ΑΑΔ 1034
Κλεοβούλου Γιαννάκης ν. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ (2005) 1 ΑΑΔ 207
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:EDLAR:2005:A92
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ-ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ
Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Προσ.Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 1475/00
Μεταξύ:
Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Κοντέας
Ενάγουσας
και
Κώστα Ευγενίου Φιλίππου κ.ά.
Εναγομένων
Αίτηση έρευνας ημερομηνίας 29.12.04
εναντίον των Εναγομένων 2 και 6
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10 Νοεμβρίου, 2005.
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για Ενάγοντες-Αιτητές: κα Καλλιτσιώνη.
Για Εναγόμενους-Καθ΄ων η Αίτηση 2 & 6:παρουσιάζονται αυτοπροσώπως
Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η
Η Ενάγουσα-Αιτήτρια με την αίτησή της ημερ. 29.12.05 ζήτησε την εξέταση των Εναγόμενων-Καθ΄ ων η Αίτηση 2 και 6 αναφορικά με την δυνατότητά τους να πληρώνουν κάποιο ποσό μηνιαίως για εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους τους και των εξόδων που προέκυψαν από την αγωγή.
Οι Εναγόμενες-Καθ΄ ων η Αίτηση δεν υπέβαλαν οποιαδήποτε ένσταση στην αίτηση. Επέλεξαν να εξεταστούν ενόρκως από τη δικηγόρο της Ενάγουσας-Αιτήτριας. Καταθέτοντας ενώπιόν μου η Εναγόμενη-Καθ΄ης η Αίτηση 2 ανέφερε τα ακόλουθα σχετικά με την οικονομική της κατάσταση:
Είναι 46 ετών και δεν εργάζεται λόγω των προβλημάτων υγείας που έχει. Λαμβάνει βοήθημα από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις το οποίο ανέρχεται στο ποσό των Λ.Κ. 206. Δεν μπορεί να εργαστεί λόγω των ψυχολογικών προβλημάτων που έχει τα οποία της φέρνουν αϋπνίες, απώλεια μνήμης και απώλεια μαλλιών. Παρακολουθείται από τον κο Βερεσιέ και παίρνει χάπια. Ζει μόνη της σε ιδιόκτητο διαμέρισμα στην Λάρνακα το οποίο είναι υποθηκευμένο στην Ελληνική Τράπεζα.
Ο σύζυγός της, που είναι και ο πρωτοφειλέτης, την εγκατέλειψε και μετέβη στην Αγγλία αφήνοντας την με χρέη τα οποία, σύμφωνα με την μαρτυρία της ανέρχονται στο ποσό των Λ.Κ. 500.000. Από το γάμο της απέκτησε ένα γιό, τώρα 22 ετών, ο οποίος είναι ναρκωμανής από τα 15 του χρόνια, για τον οποίο έχει χρεωθεί από γνωστούς λεφτά για να τον βάλει σε κέντρο θεραπείας στην Βόρεια Κύπρο λόγω του ότι η λίστα αναμονής στην Άνωση και στην Πυξίδα ήταν μεγάλη και ήταν επείγον να εισαχθεί σε κέντρο αποτοξίνωσης.
Ως έξοδά της κατέταξε την πληρωμή του κινητού της τηλεφώνου Λ.Κ.20 μηνιαίως, ρεύμα Λ.Κ. 80 τη διμηνία, νερό Λ.Κ.15-Λ.Κ. 20 τη διμηνία και Λ.Κ. 40 εβδομαδιαίως για το ψώνισμά της. Τα αδέλφια της, πότε ο ένας πότε ο άλλος, της δίνουν από Λ.Κ. 20.
Αναφορικά με τα χρέη της προσκόμισε στο Δικαστήριο αριθμό αγωγών, οι οποίες θα πρέπει να σημειωθεί ότι είναι μεταγενέστερες της υπό εξέταση αγωγής και αφορούν τις ακόλουθες αγωγές: Αρ. Αγ. 2388/03 ΣΠΕ Μακράσυκας ν. Κώστα Ευγενίου κ.ά, Αρ. Αγ. 3806/05 Alpha Bank v. Eugene Motors κ.ά, Αρ. Αγ. 288/05 Συνεργατικό Ταμιευτήριο Κάτω Βαρωσίων ν. Ευγένιου Φιλίππου κ.ά., Αρ. Αγ. 3781/02 Σ.Π.Ε. Αγγλισίδων ν. Ανδρέα Παύλου Αναστασίου καθώς και διάφορες επιστολές άλλων Τραπεζικών Οργανισμών, με τις οποίες πιστοποιείται ότι η Εναγόμενη – Καθ΄ ης η Αίτηση 2 οφείλει, ως εγγυήτρια, διάφορα ποσά.
Η Εναγόμενη-Καθ΄ ης η Αίτηση 6, αδελφή της Εναγόμενης-Καθ΄ ης η Αίτηση 2, ανέφερε τ΄ ακόλουθα:
Είναι 56 ετών, απόφοιτος Γαλλικής Φιλολογίας. Είναι αδιόριστη και δεν εργάζεται. Είχε εγκαταλείψει τα εγκόσμια για να επανέλθει λόγω προβλημάτων υγείας, γυναικολογικά, τα οποία έχει μέχρι σήμερα.
Διαμένει με τον σύζυγό της στην περιοχή Αγ. Νικολάου, σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα για το οποίο καταβάλουν μηνιαίο ενοίκιο Λ.Κ. 190. Δεν έχουν παιδιά. Ο σύζυγός της είναι τυπογράφος στο επάγγελμα και εργάζεται μαζί με τα αδέλφια του.
Η ίδια δεν έχει οποιαδήποτε έσοδα ή έξοδα. Το ενοίκιο το πληρώνει ο άντρας της και της δίνει Λ.Κ. 5 για να βάζει βενζίνη στο αυτοκίνητό της, το οποίο είναι παλαιό του 1989. Το ψώνισμα το κάνει ο ίδιος.
Δεν έχει οποιαδήποτε επαφή με τον κόσμο, είναι συνεχώς στο σπίτι και την αδελφή της, Καθ΄ ης η Αίτηση 2, την βοηθά δίνοντάς της καμιά πατάτα ή ντομάτα, ότι περισσέψει. Δεν ανέφερε στο Δικαστήριο οποιοδήποτε λόγο αναφορικά με το γεγονός ότι δεν εργάζεται.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Οι βασικές αρχές που το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων έχουν καθοριστεί από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διάταγμα εάν αυτό θα επηρεάσει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειάς του. Βλ. Christoforou v. Athanasiou (1981) 1 C.L.R. 696 και Λαϊκή Τράπεζα ν. Χαραλάμπους (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ. 556.
Τα κριτήρια πάνω στα οποία το Δικαστήριο μπορεί να βασίσει την απόφασή του, για προσδιορισμό της μηνιαίας δόσης για αποπληρωμή του δικαστικού χρέους, έχουν παρατεθεί στην υπόθεση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ. 686 και υιοθετήθηκαν και στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Κωνσταντίνου (2000) 1 Α.Α.Δ. 1034 και είναι τα ακόλουθα:
«Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ-Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα- Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) – Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου».
Το Δικαστήριο αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές του ανάγκες μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι περίσσευμα από τις απολαβές, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για τη συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του, σύμφωνα με την απόφαση στην υπόθεση Gesico Photographic v. J.K. Video (1991) 1 Α.Α.Δ. 134 στη σελίδα 141.
Ένας χρεώστης δεν πρέπει ν΄ αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις ουσιαστικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του και να τις χρησιμοποιεί για να αποφύγει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του. Βλ. ΣΠΕ Αραδίππου ν. Έλλη Ιακώβου, (1999) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 2032.
Σχετική με το τι η νομολογία θεωρεί ως άμεσες ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του είναι η απόφαση Ρολάνδης κ.ά ν. Κούτσιου (1970) 1 C.L.R. 25 όπου λέχθηκε ότι τα έξοδα για κατανάλωση τσιγάρων ή αλκοόλ δεν αποτελούν ουσιαστικές ανάγκες.
Σύμφωνα με τη νομολογία όπως έχει πρόσφατα επαναδιατυπωθεί στη Γιαννάκης Κλεοβούλου ν. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ, Πολ. Έφ. 11787, ημερ. 2.2.05, στην οποία υιοθετήθηκε το σκεπτικό της υπόθεσης Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν. Κωνσταντίνου (ανωτέρω):
«Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητά της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου.
...........................................................................................
Η δικηγόρος της εφεσίβλητης αναγνώρισε – και έτσι είναι – ότι μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις δεν έχουν προτεραιότητα. Ιδίως όταν δεν υπάρχει καν δικαστική απόφαση εναντίον του χρεώστη γι΄ αυτές. Δεν θα συμφωνήσουμε με την εισήγησή της ότι παρά τον κανόνα αυτό, η υστερογενής σύναψη χρέους έχει σημασία και λαμβάνεται υπόψη. Κάτι τέτοιο θα ήταν αντινομικό. Θα εξουδετέρωνε πλήρως την υποχρέωση αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους. Και θα μπορούσε να προβληθεί σε κάθε περίπτωση ως δικαιολογία για αδυναμία πληρωμής.»
Το Δικαστήριο σε αυτή τη διαδικασία, η οποία είναι ανακριτικής φύσης, έχει και το ίδιο υποχρέωση να ερευνήσει τις οικονομικές συνθήκες του χρεώστη και αν προκύψει από την ανάκριση αυτή ότι υπάρχει περίπτωση να μην πληγεί η αξιοπρεπής διαβίωσή του τότε θα πρέπει να εκδίδεται το κατάλληλο διάταγμα.
Καθοδηγούμενη από τις πιο πάνω νομικές αρχές, στη βάση των όσων ανέφεραν οι ίδιες δηλαδή ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση 2 χρειάζεται μηνιαίως Λ.Κ. 20 για κινητό, Λ.Κ. 40 ρεύμα, Λ.Κ. 10 για νερό και Λ.Κ. 160 για ψώνισμα και λαμβάνοντας υπόψη ότι συντηρείται από κρατικό βοήθημα το οποίο ανέρχεται στις Λ.Κ. 206 και βοηθείται και από τα αδέλφια της καταλήγω ότι δεν είναι σε θέση να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους της.
Ασκώντας κάθε δυνατή επιείκεια και λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου αναφορικά με τις οικονομικές ανάγκες για συντήρηση, διατροφή και τις δυνατότητες της Εναγομένης-Καθ΄ ης η Αίτηση 2, συνυπολογίζοντας την κατάσταση της υγείας της, τις υποχρεώσεις της και γενικότερα μια αξιοπρεπή διαβίωσή της, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι είναι ασφαλές και δίκαιο να μην εκδώσω οποιοδήποτε διάταγμα.
Επίσης, στην βάση των όσων ανέφερε η Εναγόμενη-Καθ΄ ης η Αίτηση 6, δηλαδή, είπε ότι διαμένει με το σύζυγό της ο οποίος την συντηρεί και εργάζεται σε οικογενειακή επιχείρηση. Ότι μπορεί να εργαστεί αλλά δεν είναι διορισμένη και δεν έχει οποιεσδήποτε άλλες υποχρεώσεις καταλήγω ότι θα μπορούσε να καταβάλει το ποσό των Λ.Κ. 20 μηνιαίως προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους της.
Ασκώντας κάθε δυνατή επιείκεια και λαμβάνοντας υπόψη μου τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν μου, συνυπολογίζοντας τις υποχρεώσεις της και γενικότερα μια αξιοπρεπή διαβίωση της ίδιας και του συζύγου της, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι είναι ασφαλές και δίκαιο να εκδώσω διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται η Εναγόμενη-Καθ΄ ης η Αίτηση 6 να πληρώνει το ποσό των £20 μηνιαίως για εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους της.
Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται η Εναγόμενη-Καθ΄ ης η Αίτηση 6 όπως πληρώνει το ποσό των Λ.Κ. 20 μηνιαίως πλέον έξοδα της παρούσας διαδικασίας όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Δεν εκδίδεται οποιοδήποτε διάταγμα αναφορικά με την Εναγόμενη-Καθ΄ ης η Αίτηση 2.
(Υπ.) ........................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου,
Προσ.Ε.Δ.
ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
ΓΓ/
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο