Court dismisses asylum appeal where applicant failed to prove personal risk in Enugu, Nigeria, despite general violence statistics.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Φράγκου Στέφανος ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 270

Διογένους Χρίστος και Άλλος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 4 ΑΑΔ 371

SENTHIL THEVATHAS ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ.α., ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 818/2010, 9/8/2012

SENTHIL THEVATHAS ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 818/2010, 17/9/2012

SENTHIL THEVATHAS ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 818/2010, 15/10/2012

GALINA BINDIOUK ν. ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, Υπόθεση Αρ. 685/2012, 23/4/2013

MUSHEGH GRIGORYAN κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ/Ή ΜΕΣΩ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 851/2012, 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 6(I)/2000 - Ο περί Προσφύγων Νόμος του 2000

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DDDP:2023:1152

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 4792/21

5 Ιουλίου, 2023

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

K.C.I.

Αιτητής

-και-

Υπηρεσίας Ασύλου/Υπουργείο Εσωτερικών

Καθ’ ων η Αίτηση

Κ. Αλεξάνδρου (κος) για Δ. Παυλίδης (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Ν. Δημητρίου (κα) για Α. Ρούσου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.

ΑΠΟΦΑΣΗ

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 30/06/2021, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία ως άκυρη, παράνομη, αντισυνταγματική και στερούμενη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης έχουν ως ακολούθως:

Ο Αιτητής είναι ενήλικoς, υπήκοος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Νιγηρίας (από τούδε και στο εξής, «Νιγηρία») και εισήλθε παρανόμως στα ελεγχόμενα από την Κυπριακή Δημοκρατία εδάφη μέσω των μη ελεγχόμενων στις 16/04/2021.

Στις 28/05/2021 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση διεθνούς προστασίας και στις 08/06/2021 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός του. Στις 30/06/2021 ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε έκθεση-εισήγηση προς τον εξουσιοδοτημένο από τον Υπουργό Εσωτερικών διοικητικό λειτουργό να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος την ενέκρινε και απέρριψε το αίτημα του Αιτητή αυθημερόν.

Την ίδια μέρα, η Υπηρεσία Ασύλου συνέταξε απορριπτική επιστολή μαζί με την αιτιολόγηση της απόφασης, η οποία παραδόθηκε δια χειρός στον Αιτητή στις 05/07/2021.

Ο Αιτητής καταχώρησε την υπό κρίση προσφυγή στις 30/07/2021.

Ο Αιτητής, δια της γραπτής αγόρευσης των συνηγόρων του, παραθέτει ως λόγους ακυρώσεως ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση με το άρθρο 18(3) του περί Προσφύγων Νόμου καθώς η αξιολόγηση του αιτήματος του Αιτητή δεν έγινε σε εξατομικευμένη βάση, αντικειμενικά και αμερόληπτα. Συγκεκριμένα, ο Αιτητής, δια των ευπαίδευτων συνηγόρων του, επικαλείται ότι υπήρξαν πλημμέλειες στον τρόπο διεξαγωγής της συνέντευξης από την Υπηρεσία Ασύλου αφού η χρονική διάρκεια της ήταν πολύ σύντομη και ο αριθμός των ερωτήσεων ανεπαρκής, και λόγω αυτών, δεν καταγράφηκαν δεόντως τα όσα ο Αιτητής ισχυρίστηκε. Επίσης, δεν ακολουθήθηκαν οι πρόνοιες στα άρθρα 17 και 13Α(9) του περί Προσφύγων Νόμου, όσον αφορά την υποχρέωση του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου να καθοδηγείται από το Εγχειρίδιο για τις διαδικασίες και κριτήρια για τον Καθορισμό της Ιδιότητας του Πρόσφυγα της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, καθώς και για τη λήψη κατάλληλων μέτρων κατά τη συνέντευξη του Αιτητή που να επιτρέπουν σε αυτόν να εκθέσει διεξοδικά τους λόγους της αίτησης του, και δεν δόθηκε στον Αιτητή το ευεργέτημα της αμφιβολίας σύμφωνα με την παράγραφο 204 του Εγχειρίδιου της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και το άρθρο 13(4) του περί Προσφύγων Νόμου. Επιπλέον, επικαλείται ότι δεν έγινε η δέουσα έρευνα, ότι η απόφαση είναι προϊόν πλάνης και ότι στερείται αιτιολογίας.

Η συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση, με τη γραπτή της αγόρευση, υποβάλλει ότι ο Αιτητής φέρει το βάρος απόδειξης των λόγων ακυρώσεως και των ισχυρισμών του που θεμελιώνουν το αίτημα του για παραχώρηση διεθνούς προστασίας. Αντιτείνει ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, όπως προβλέπεται από το άρθρο 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου έτσι ώστε να του αναγνωρισθεί το καθεστώς του πρόσφυγα, αλλά ούτε απέδειξε ότι δύναται να του χορηγηθεί το καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας. Όσον αφορά τον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας, η δικηγόρος των Καθ’ ων ισχυρίζεται ότι κατά την πάγια νομολογία η έκταση, ο τρόπος και η διαδικασία που θα ακολουθηθεί στην διενέργεια της διοικητικής έρευνα ανάγεται στην διακριτική ευχέρεια της διοίκησης ενώ ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει τον εν λόγω ισχυρισμό παρόλο που φέρει το βάρος της απόδειξης.

Σχετικά με τον ισχυρισμό για πλάνη περί τα πράγματα οι Καθ’ ων ισχυρίζονται ότι επίσης δεν αιτιολογείται πλήρως εφόσον ο συνήγορος του Αιτητή δεν αναφέρεται στα πραγματικά γεγονότα και προϋποθέσεις που είναι εξ αντικειμένου ανύπαρκτα και στα οποία στηρίχθηκε η διοίκηση ή στα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που παρέλειψε να λάβει υπόψιν της. Τέλος, αναφορικά με την κατ’ ισχυρισμόν έλλειψη αιτιολογίας, οι Καθ’ ων διατείνονται ότι δεν ευσταθεί εφόσον από το σώμα της επίδικης απόφασης και τα λοιπά στοιχεία του διοικητικού φακέλου φαίνεται ότι είναι εφικτός και ευχερής ο δικαστικός έλεγχος.

Αρχικά, θα εξετάσω τον ισχυρισμό των συνηγόρων του Αιτητή ότι παραβιάστηκε το άρθρο 18(3) του περί Προσφύγων Νόμου. Οι συνήγοροι του Αιτητή ισχυρίζονται ότι η αξιολόγηση του αιτήματος του Αιτητή δεν έγινε σε εξατομικευμένη βάση, αντικειμενικά και αμερόληπτα, εφόσον υπήρξαν πλημμέλειες στον τρόπο διεξαγωγής της συνέντευξης από την Υπηρεσία Ασύλου αφού η χρονική διάρκεια της ήταν πολύ σύντομη και ο αριθμός των ερωτήσεων ανεπαρκής, και ως εκ τούτου, δεν καταγράφηκαν δεόντως τα όσα ο Αιτητής ισχυρίστηκε. Επιπλέον, δεν ακολουθήθηκαν οι πρόνοιες στα άρθρα 17 και 13Α(9) του περί Προσφύγων Νόμου.

Όσον αφορά τους πιο πάνω ισχυρισμούς, παρατηρώ ότι η συνέντευξη του Αιτητή διεξήχθη σύμφωνα με το άρθρο 13Α του περί Προσφύγων Νόμου από αρμόδια Λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου στην αγγλική γλώσσα, την οποία κατανοεί και ο Αιτητής. Κατά την εν λόγω συνέντευξη η αρμόδια Λειτουργός υπέβαλε σαφείς και εύλογες ερωτήσεις στον Αιτητή για να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Περαιτέρω, σε κανένα στάδιο της συνέντευξης δεν προκύπτει οτιδήποτε που να καταδεικνύει ότι παραγνωρίστηκαν οι ισχυρισμοί του Αιτητή από την αρμόδια Λειτουργό. Προσθέτω σε αυτό το σημείο, ότι σύμφωνα με το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου και την παράγραφο 205 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια του Καθεστώτος των Προσφύγων, εναπόκειται αρχικά στον αιτητή να τεκμηριώσει την αίτηση του για διεθνή προστασία.

Από το πρακτικό της συνέντευξης διακρίνεται ότι τέθηκαν σε αυτόν αρκετές ερωτήσεις, τόσο ανοικτού, όσο και κλειστού τύπου, και η αρμόδια Λειτουργός προέβη σε περαιτέρω ερωτήσεις όπου κρίθηκε σκόπιμο. Επίσης, κατά τα αρχικά στάδια της συνέντευξής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν έχει οποιεσδήποτε απορίες σχετικά με τα όσα του επεξηγήθηκαν αναφορικά με τη διαδικασία και επιβεβαίωσε ότι είναι σε καλή κατάσταση για τη συνέντευξη. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το πρακτικό της συνέντευξης (Ερυθρά 12-22 του διοικητικού φακέλου), στο τέλος της συνέντευξης τόσο ο Αιτητής όσο και η αρμόδια Λειτουργός υπέγραψαν σε κάθε σελίδα της συνέντευξης και στο τέλος του εντύπου της συνέντευξης, ο Αιτητής πιστοποίησε με την υπογραφή του ότι το περιεχόμενο της συνέντευξης αντικατοπτρίζει ορθά και επακριβώς τις δηλώσεις του, καθώς και ότι τα όσα καταγράφηκαν είναι αληθή.

Επιπλέον, αναφορικά με το χρόνο διεξαγωγής της συνέντευξης, διακρίνεται ότι η συνέντευξη του Αιτητή διήρκησε 2,5 περίπου ώρες και δόθηκε αρκετός χρόνος στον Αιτητή για να αναπτύξει τους ισχυρισμούς του. Επί του σημείου αυτού, αξίζει να αναφερθεί ότι πουθενά δεν ορίζεται θεσμοθετημένος ελάχιστος χρόνος εντός του οποίου πρέπει να διεξαχθεί μια συνέντευξη για αίτηση πολιτικού ασύλου και ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί πως οι Καθ’ ων η Αίτηση προέβησαν σε οποιαδήποτε παράβαση της διαδικασίας. Σύμφωνα δε, με σχετική αναφορά στην απόφαση για την υπόθεση SENTHIL THEVATHAS v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση αρ. 818/2010, 15/10/2012: «Δεν υπάρχει θεσμοθετημένος ελάχιστος χρόνος για μια συνέντευξη τον οποίο να έχουν παραβεί οι καθών η αίτηση. Αυτή εξαρτάται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και στην παρούσα φαίνεται να ήταν πολύ ικανοποιητική.»

Περαιτέρω, θεωρώ ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή εξετάστηκαν ενδελεχώς από την αρμόδια Λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου ως φαίνεται και στην έκθεση-εισήγησή της, στην οποία γίνονται παραπομπές στο περιεχόμενο της προφορικής συνέντευξης του Αιτητή, αλλά το αίτημα του, κατόπιν αξιολόγησης σε εξατομικευμένη βάση και λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές που περιλαμβάνονται σε σχετικό οδηγό που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO) για τη χώρα καταγωγής του Αιτητή, δεν έγινε αποδεκτό. Συνεπώς, δεν διαπιστώνεται οποιαδήποτε πλημμέλεια ή/και παράλειψη ουσιώδους τύπου σε σχέση με τη γενικότερη διεξαγωγή της συνέντευξης του Αιτητή. Εξάλλου, δεν διαφαίνεται να επηρεάστηκαν με οποιονδήποτε τρόπο τα δικαιώματα του Αιτητή εφόσον οι ισχυρισμοί του εξετάστηκαν δεόντως. Ως εκ τούτου, καταλήγω ότι όλοι οι πιο πάνω ισχυρισμοί του Αιτητή είναι ανυπόστατοι και άρα ο προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί και απορρίπτεται.

Ακολούθως, θα προχωρήσω με την εξέταση του ισχυρισμού περί έλλειψης έρευνας και/ή δέουσας έρευνας, ενόψει και της υποχρέωσης που έχει το παρόν Δικαστήριο να προβαίνει σε έλεγχο, εκτός της νομιμότητας, και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν, και την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου (βλ. άρθρο 11(3) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(I)/2018).

Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών του Αιτητή, ως αυτοί προβλήθηκαν καθ' όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του και οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.

Ο Αιτητής στη γραπτή του αίτηση ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα του καθότι μετά τον θάνατο του πατέρα του και της μητέρας του, φοβάται ότι πρέπει να διαδεχθεί τον ρόλο που είχε ο πατέρας του σε μία μυστικιστική αίρεση. Για τον λόγο αυτό αποφάσισε να φύγει για να σώσει τη ζωή του και κάποιος που συνάντησε τον βοήθησε να έρθει στην Κύπρο. (βλ. ερυθρά 1 - 3 του διοικητικού φακέλου).

Κατά την προφορική του συνέντευξη, ο Αιτητής δήλωσε ότι κατάγεται από το κρατίδιο Enugu της Νιγηρίας, όπου διέμενε μόνιμα και αδιαλείπτως έως την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής του. Πιο συγκεκριμένα, ο Αιτητής γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Inyi ενώ το διάστημα 2015-2020 διέμενε στην πόλη Honeygoes για λόγους εργασίας, οι οποίες και οι δύο περιοχές ανήκουν στο κρατίδιο Enugu. Οι γονείς του Αιτητή έχουν αποβιώσει και δεν έχει αδέρφια. Ο Αιτητής ομιλεί Igbo και Αγγλικά, ολοκλήρωσε την δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του το 2009, για το διάστημα 2010-2015 έκανε πρακτική σε ένα εργαστήριο πλακιδίων, στο οποίο μετέπειτα δούλεψε με αμοιβή για το διάστημα 2015-2020. Ο Αιτητής μετέβη στα μη ελεγχόμενα εδάφη από την Κυπριακή Δημοκρατία με την ιδιότητα φοιτητή και στην συνέχεια εισήλθε παρανόμως στα ελεγχόμενα εδάφη.

Κληθείς να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής επανέλαβε τους ισχυρισμούς που κατέγραψε στην αίτησή του. Ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν γνωρίζει το όνομα της μυστικής αίρεσης της οποίας ήταν μέλος ο πατέρας του ούτε για πόσο διάστημα ήταν μέλος. Ερωτηθείς επανειλημμένως γιατί πιστεύει ότι ο θάνατος του πατέρα του σχετίζεται με το γεγονός ότι ήταν μέλος μυστικής αίρεσης, ο Αιτητής δεν έδωσε συγκεκριμένη απάντηση αλλά χαρακτηριστικά ανέφερε: «I don’t know the reason. My father was sick and he told me that I should not try to belong in any cult society.», «Because when he was ill, he told me not to join any secret society.», «My father should do a sacrifice before he died. But I don’t know what» (ερυθρό 15 – 5Χ, 6Χ, 7Χ του διοικητικού φακέλου). Το ίδιο και όταν ερωτήθηκε από την λειτουργό πως ο θάνατος της μητέρας του σχετίζεται με την συμμετοχή του πατέρα του σε μυστική αίρεση. Ενδεικτικά ανέφερε: «I don’t know what happened to her», «Because my father’s friend told me that I should not join any cult», «I don’t know that. After I burry my mother…», «I don’t know what happened to her», «I don’t know anything, I don’t know» (ερυθρά 14 – 2Χ, 4Χ, 5Χ, 6Χ του διοικητικού φακέλου). Ερωτηθείς κατά πόσον στο διάστημα μεταξύ του θανάτου του πατέρα του μέχρι την αναχώρησή του από τη χώρα, ήτοι Ιούνιος 2020 – Μάρτιος 2021, συνέβη κάτι στον ίδιο, ο Αιτητής απάντησε αρνητικά (ερυθρό 13-1Χ του διοικητικού φακέλου).

Ερωτηθείς αν ο ίδιος μπορεί να επιστρέψει και να ζήσει με ασφάλεια στην περιοχή της τελευταίας διαμονής του, την πόλη Honeygoes, δεδομένου ότι οι γονείς του διέμεναν στο χωριό Inyi, ο Αιτητής απάντησε αρνητικά συμπληρώνοντας ότι οπουδήποτε βρίσκεται στην Νιγηρία, θα τον βρουν μέλη της μυστικιστικής αίρεσης και δεν θα σταματήσουν μέχρι να τον μυήσουν (ερυθρό 13-2Χ του διοικητικού φακέλου). Τέλος, ερωτηθείς αν θα του επιτραπεί η είσοδός του από τις αρχές της Νιγηρίας, ο Αιτητής αποκρίθηκε θετικά (ερυθρό 13 του διοικητικού φακέλου).

Ο αρμόδιος λειτουργός εντόπισε στην έκθεση - εισήγησή του τρία ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία προκύπτουν από τις δηλώσεις του Αιτητή:

1. Υπήκοος της χώρας Νιγηρίας, ο οποίος κατάγεται από τη περιοχή Inyi, της τοπικής αρχής Oji River, της πολιτείας Enugu και διέμενε στην περιοχή Honeygoes, της τοπικής αρχής Oji River, της πολιτείας Enugu.

2. Ο πατέρας του Αιτητή ήταν μέλος μίας μυστικιστικής οργάνωσης (secret cult).

3. Ισχυριζόμενος φόβος δίωξης από μέλη της μυστικιστικής οργάνωσης (secret cult).

Με παραπομπές στις δηλώσεις του Αιτητή και αναφορές σε διαδικτυακές πηγές, o λειτουργός έκανε αποδεκτό το πρώτο ουσιώδες πραγματικό περιστατικό. Αναφορικά δε με το δεύτερο ουσιώδες πραγματικό περιστατικό, o λειτουργός έκρινε ότι δεν πληρείται η εσωτερική αξιοπιστία του Αιτητή καθότι οι δηλώσεις του σε σχέση με την συμμετοχή του πατέρα του σε μυστικιστική οργάνωση καθώς και την σύνδεση αυτού με τον θάνατο των γονιών του στερούνταν ικανοποιητικών και επαρκών πληροφοριών.

Αναφορικά με το τρίτο ουσιώδες περιστατικό, ο λειτουργός έκρινε ότι δεν πληρείται η εσωτερική αξιοπιστία καθότι δεν έγινε αποδεκτή η γενεσιουργός αιτία της κατ’ ισχυρισμόν δίωξης ενώ επισημαίνει ότι ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν του συνέβη τίποτα προσωπικά από τον Ιούνιο του 2020 που απεβίωσε ο πατέρας του μέχρι τον Μάρτιο του 2021 που έφυγε από τη Νιγηρία αλλά ο φόβος του πηγάζει από τις παραινέσεις του πατέρα του και του φίλου του πατέρα του να μην γίνει μέλος κάποιας μυστικιστικής οργάνωσης.

Επιπλέον οι δηλώσεις του σε σχέση με την δίωξη που ισχυρίζεται ότι αντιμετωπίζει από τη μυστικιστική οργάνωση είναι αντιφατικές, καθώς στην αρχή υποστήριζε ότι αντιμετώπιζε απειλές, ενώ στη συνέχεια από τις δηλώσεις του προκύπτει ότι συμπέρανε ότι αντιμετωπίζει δίωξη λόγω του θανάτου των γονιών του, τον οποίο συσχέτισε με την συμμετοχή του πατέρα του σε μυστικιστική οργάνωση καθώς και από τις συμβουλές που έλαβε προκειμένου να μην ενταχθεί σε μυστικιστική οργάνωση.

Κατά την εξέταση της εξωτερικής αξιοπιστίας τόσο του δεύτερου όσο και του τρίτου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού, ο λειτουργός σημειώνει ότι οι δηλώσεις του Αιτητή αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του. Ως εκ τούτου, ο λειτουργός απέρριψε το δεύτερο και το τρίτο ουσιώδες πραγματικό περιστατικό.

Υπό το φως των ανωτέρω, ο λειτουργός έκρινε ότι, επί τη βάσει του αποδεδειγμένου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού που προέκυψε από τις δηλώσεις του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να υποβληθεί σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να ανέλθει σε επίπεδο δίωξης η σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στη Νιγηρία.

Ακολούθως, ο λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του Αιτητή σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην έκθεση εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, του προσωπικού του προφίλ και της αξιολόγησης κινδύνου, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης για ένα από τους πέντε λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, του άρθρου 2(δ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (από τούδε και στο εξής, «η Οδηγία») και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούται το καθεστώς του πρόσφυγα.

Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ευλόγως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη Νιγηρία δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός παρέπεμψε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση που επικρατεί στο κρατίδιο Enugu της Νιγηρίας, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, υπό την έννοια της σοβαρής και προσωπικής απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Ως εκ τούτου, o λειτουργός κατέληξε ότι ο Αιτητής δεν δικαιούται ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

Κατά συνέπεια, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270). Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99). Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, μετά από μελέτη της εισηγητικής έκθεσης, ενέκρινε την εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού και ορθά και νόμιμα απορρίφθηκε το αίτημα του Αιτητή. Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής, όπως αναλύεται ανωτέρω.

Πέραν των ανωτέρω, κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης, ο Αιτητής δεν ανέφερε ενώπιον μου οποιονδήποτε λόγο που να καταδεικνύει ότι έχει γνήσιο αίτημα διεθνούς προστασίας ή ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε παράνομα και/ή λανθασμένα. Τονίζω δε ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματός του βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον Αιτητή (Άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου).

Επιπρόσθετα, στη προκειμένη περίπτωση, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του Αιτητή εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που δικαιολογούν την θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3 (1) του Περί Προσφύγων Νόμου, καθότι με βάση τις δηλώσεις του Αιτητή δεν τον προσέγγισαν ποτέ άτομα της μυστικής κοινωνίας στην οποία ανήκε ο πατέρας του για μεγάλο διάστημα μετά τον θάνατό του (Ιούνιος 2020 – Μάρτιος 2021), γεγονός που δεικνύει ότι ουδέποτε στοχοποιήθηκε από κάποια οργάνωση και κρίνω ότι δεν είναι εύλογα πιθανό να υποστεί δίωξη σε περίπτωση επιστροφής του ή κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

Εν προκειμένω, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αιτητή και βάσει της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του ως παρατέθηκε ανωτέρω, η περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής του στη χώρα καταγωγής του ήταν η πόλη Honeygoes του κρατιδίου Enugu. Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, και δεδομένης της θέσης του συνηγόρου του Αιτητή ότι η Νιγηρία δεν είναι ασφαλής χώρα ιθαγένειας, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στο κρατίδιο Enugu, όπου ανήκει γεωγραφικά η πόλη Honeygoes, η οποία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, θεωρείται η περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής του.

Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι παρόλο που ο συνήγορος του Αιτητή παρέθεσε κάποιες πηγές αναφορικά με την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα του Αιτητή, εκ παραδρομής και/ή λάθους κατέγραψε ότι ο Αιτητής κατάγεται από την επαρχία Edo και παρέθεσε πηγές πληροφόρησης για τις διενέξεις κτηνοτρόφων Fulani και γεωργών, θέμα στο οποίο δεν έκανε καμία αναφορά ο Αιτητής, ούτε κατά την αίτηση ούτε κατά τη συνέντευξή του.

Ως εκ τούτου, οι ανωτέρω πληροφορίες δεν μπορούν να ληφθούν υπόψιν από το Δικαστήριο ως σχετικές με τα επίδικα θέματα.

Αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στο κρατίδιο Enugu, σύμφωνα με τα στοιχεία του Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED), για το διάστημα από 10/02/2022 έως 10/02/2023, σημειώθηκαν στο εν λόγω κρατίδιο 141 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 154 ανθρώπων. Μεταξύ αυτών, 36 περιστατικά συνίσταντο σε μάχες (61 θάνατοι), 76 ήταν περιστατικά βίας κατά αμάχων (86 θάνατοι), 11 ήταν περιστατικά εξεγέρσεων / ταραχών (7 θάνατοι) και 18 περιστατικά συνίσταντο σε διαμαρτυρίες (κανένας θάνατος), ενώ δεν καταγράφηκε κανένα περιστατικό εκρήξεων / απομακρυσμένης βίας.[1] Δεδομένου δε ότι ο συνολικός πληθυσμός του κρατιδίου Enugu ανέρχεται σε 4.690.100 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις που έλαβαν χώρα το έτος 2022,[2] καθίσταται κατανοητό ότι ο ανωτέρω αναφερόμενος αριθμός θανάτων στην εν λόγω περιοχή από περιστατικά ασφαλείας (154 θάνατοι) δεν ανέρχεται σε τόσο υψηλά επίπεδα σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό της περιοχής, έτσι ώστε να μπορεί να συναχθεί ότι στην εν λόγω περιοχή επικρατούν συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας.

Το συμπέρασμα αυτό βρίσκεται σε συμφωνία και με το «Σημείωμα Καθοδήγησης για τη Νιγηρία» από τον Ο.Ε.Ε.Α., στο οποίο, κατά την εκτίμηση της αδιάκριτης άσκησης βίας στα επιμέρους κρατίδια της Νιγηρίας, αναφέρεται ότι το κρατίδιο Enugu συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατιδίων όπου, εν γένει, δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να θιγεί προσωπικά άμαχος κατά την έννοια του άρθρου 15 στοιχείο γ της Οδηγίας.[3]

Κατά συνέπεια, το κρατίδιο Enugu, όπου ανήκει γεωγραφικά η πόλη Honeygoes, την οποία το Δικαστήριο θεωρεί ως την περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής του Αιτητή, βάσει της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του ως παρατέθηκε ανωτέρω, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρούνται ότι πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας, ως αυτό ερμηνεύθηκε από το ΔΕΕ.[4] Λαμβάνοντας υπόψιν και τις ιδιαίτερες περιστάσεις του Αιτητή, θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτός θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρές βλάβες σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην πόλη Honeygoes του κρατιδίου Enugu.

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €1.000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ’ ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.

[1] ACLED, Dashboard, [εφαρμοσμένες παράμετροι: 10/02/2022 – 10/02/2023, Νιγηρία, Enugu State https://acleddata.com/dashboard/#/dashboard (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 16/02/2023)

[2] City Population, Nigeria, Enugu State, https://www.citypopulation.de/en/nigeria/cities/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 16/02/2023)

[3] Ο.Ε.Ε.Α., ‘Σημείωμα Καθοδήγησης: Νιγηρία’, Οκτώβριος 2021, σσ. 38 – 39, https://euaa.europa.eu/sites/default/files/2022-03/2021_guidance_note_nigeria_el.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 16/02/2023)

[4] Βλ. C-285/12 Aboubacar Diakité ν. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides και στην C-465/07 Meki Elgafaji, Noor Elgafali v Staatssecretaris van Justitie

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο