Court dismisses asylum appeal where applicant failed to prove specific risk in Nigeria's Lagos state.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Φράγκου Στέφανος ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 270

Διογένους Χρίστος και Άλλος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 4 ΑΑΔ 371

SENTHIL THEVATHAS ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ.α., ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 818/2010, 9/8/2012

SENTHIL THEVATHAS ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 818/2010, 17/9/2012

SENTHIL THEVATHAS ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 818/2010, 15/10/2012

GALINA BINDIOUK ν. ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, Υπόθεση Αρ. 685/2012, 23/4/2013

MUSHEGH GRIGORYAN κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ/Ή ΜΕΣΩ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 851/2012, 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 6(I)/2000 - Ο περί Προσφύγων Νόμος του 2000

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DDDP:2023:1150

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 3159/22

5 Ιουλίου, 2023

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

E.H.A.

Αιτητής

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ’ ων η Αίτηση

Κ. Αλεξάνδρου (κος) για Δ. Παυλίδης (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Μ. Παραδεισιώτη (κα) για Ν. Ιερωνυμίδης (κος), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.

ΑΠΟΦΑΣΗ

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 18/03/2022, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία ως άκυρη, παράνομη, αντισυνταγματική και στερούμενη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης έχουν ως ακολούθως:

Ο Αιτητής είναι ενήλικoς, υπήκοος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Νιγηρίας (από τούδε και στο εξής, «Νιγηρία») και εισήλθε νομίμως στα ελεγχόμενα από την Κυπριακή Δημοκρατία εδάφη μέσω του αεροδρομίου της Λάρνακας στις 06/04/2018.

Στις 15/07/2019 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση διεθνούς προστασίας και στις 15/02/2022 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (από τούδε και στο εξής, «αρμόδιος λειτουργός») και ήδη Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (από τούδε και στο εξής, «Ο.Ε.Ε.Α.»). Στις 22/02/2022 ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε έκθεση-εισήγηση προς τον εξουσιοδοτημένο από τον Υπουργό Εσωτερικών διοικητικό λειτουργό να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος την ενέκρινε και απέρριψε το αίτημα του Αιτητή στις 18/03/2022.

Στις 19/04/2022, η Υπηρεσία Ασύλου συνέταξε απορριπτική επιστολή μαζί με την αιτιολόγηση της απόφασης, η οποία παραδόθηκε δια χειρός στον Αιτητή την επομένη, ήτοι στις 20/04/2022.

Ο Αιτητής καταχώρησε την υπό κρίση προσφυγή στις 19/05/2022.

Ο Αιτητής, δια της γραπτής αγόρευσης των συνηγόρων του, παραθέτει ως λόγους ακυρώσεως ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση με το άρθρο 18(3) του περί Προσφύγων Νόμου καθώς η αξιολόγηση του αιτήματος του Αιτητή δεν έγινε σε εξατομικευμένη βάση, αντικειμενικά και αμερόληπτα. Συγκεκριμένα, ο Αιτητής, δια των ευπαίδευτων συνηγόρων του, επικαλείται ότι υπήρξαν πλημμέλειες στον τρόπο διεξαγωγής της συνέντευξης από την Υπηρεσία Ασύλου αφού η χρονική διάρκεια της ήταν πολύ σύντομη και ο αριθμός των ερωτήσεων ανεπαρκής, και λόγω αυτών, δεν καταγράφηκαν δεόντως τα όσα ο Αιτητής ισχυρίστηκε. Επίσης, δεν ακολουθήθηκαν οι πρόνοιες στα άρθρα 17 και 13Α(9) του περί Προσφύγων Νόμου, όσον αφορά την υποχρέωση του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου να καθοδηγείται από το Εγχειρίδιο για τις διαδικασίες και κριτήρια για τον Καθορισμό της Ιδιότητας του Πρόσφυγα της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, καθώς και για τη λήψη κατάλληλων μέτρων κατά τη συνέντευξη του Αιτητή που να επιτρέπουν σε αυτόν να εκθέσει διεξοδικά τους λόγους της αίτησης του, και δεν δόθηκε στον Αιτητή το ευεργέτημα της αμφιβολίας σύμφωνα με την παράγραφο 204 του Εγχειρίδιου της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και το άρθρο 13(4) του περί Προσφύγων Νόμου. Επιπλέον, επικαλείται ότι δεν έγινε η δέουσα έρευνα, ότι η απόφαση είναι προϊόν πλάνης και ότι στερείται αιτιολογίας.

Ο συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση, με τη γραπτή του αγόρευση, υποβάλλει ότι δεν πρέπει να ληφθούν υπόψιν οι ισχυρισμοί γεγονότων που προβάλλονται με την γραπτή αγόρευση του Αιτητή, καθότι δεν αποτελεί μέσο προσαγωγής μαρτυρίας ή διεύρυνσης των επίδικων θεμάτων. Οι Καθ’ων η Αίτηση ισχυρίζονται ότι ο Αιτητής φέρει το βάρος απόδειξης των λόγων ακυρώσεως και των ισχυρισμών του που θεμελιώνουν το αίτημα του για παραχώρηση διεθνούς προστασίας. Ο συνήγορος των Καθ’ων αντιτείνει ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, όπως προβλέπεται από το άρθρο 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου έτσι ώστε να του αναγνωρισθεί το καθεστώς του πρόσφυγα, αλλά ούτε απέδειξε ότι δύναται να του χορηγηθεί το καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας, ενώ οι διαδικασίες που ακολούθησαν οι Καθ’ων συνάδουν με τις πρόνοιες της νομοθεσίας και του Εγχειριδίου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Όσον αφορά τους ισχυρισμούς του Αιτητή περί διαδικαστικών πλημμελειών, έλλειψης δέουσας έρευνας και πλάνης περί τα πράγματα, ο δικηγόρος των Καθ’ων αντικρούει ότι δεν προκύπτει καμία κακοπιστία από την Υπηρεσία Ασύλου ούτε κατά τη συνέντευξη ούτε κατά τη λήψη της απόφασης καθώς ο Αιτητής ενημερώθηκε σε γλώσσα κατανοητή για τον ίδιο σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, ορθώς δεν του πιστώθηκε το ευεργέτημα της αμφιβολίας εφόσον οι δηλώσεις του Αιτητή έπλητταν την αξιοπιστία του παρά τις επαρκείς ερωτήσεις που του τέθηκαν, ενώ από τα πρακτικά της συνέντευξης δεν προκύπτει ότι υπάρχουν θέματα που έπρεπε να τύχουν περαιτέρω διερεύνησης.

Αρχικά, θα εξετάσω τον ισχυρισμό των συνηγόρων του Αιτητή ότι παραβιάστηκε το άρθρο 18(3) και δεν ακολουθήθηκαν οι πρόνοιες των άρθρων 17 και 13Α(9) του περί Προσφύγων Νόμου.

Παρατηρώ ότι η συνέντευξη του Αιτητή διεξήχθη σύμφωνα με το άρθρο 13Α του περί Προσφύγων Νόμου από αρμόδιο Λειτουργό της EUAA (“ο Λειτουργός») με τη συνδρομή μεταφραστή στην αγγλική γλώσσα, την οποία κατανοεί ο Αιτητής. Κατά την εν λόγω συνέντευξη ο Λειτουργός υπέβαλε σαφείς και εύλογες ερωτήσεις στον Αιτητή για να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Περαιτέρω, σε κανένα στάδιο της συνέντευξης δεν προκύπτει οτιδήποτε που να καταδεικνύει ότι παραγνωρίστηκαν οι ισχυρισμοί του Αιτητή από τον Λειτουργό. Προσθέτω σε αυτό το σημείο, ότι σύμφωνα με το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου και την παράγραφο 205 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια του Καθεστώτος των Προσφύγων, εναπόκειται στον αιτητή να τεκμηριώσει την αίτηση του για διεθνή προστασία.

Από το πρακτικό της συνέντευξης διακρίνεται ότι τέθηκαν σε αυτόν αρκετές ερωτήσεις, τόσο ανοικτού, όσο και κλειστού τύπου, και ο Λειτουργός προέβη σε περαιτέρω ερωτήσεις όπου κρίθηκε σκόπιμο. Επίσης, κατά τα αρχικά στάδια της συνέντευξής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν έχει οποιεσδήποτε απορίες σχετικά με τα όσα του επεξηγήθηκαν αναφορικά με τη διαδικασία και επιβεβαίωσε ότι είναι σε καλή κατάσταση για τη συνέντευξη. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το πρακτικό της συνέντευξης (Ερυθρά 29-39 του διοικητικού φακέλου), στο τέλος της συνέντευξης ο Αιτητής και ο Λειτουργός υπέγραψαν σε κάθε σελίδα της συνέντευξης και στο τέλος του εντύπου της συνέντευξης, ο Αιτητής πιστοποίησε με την υπογραφή του ότι το περιεχόμενο της συνέντευξης αντικατοπτρίζει ορθά και επακριβώς τις δηλώσεις του, καθώς και ότι τα όσα καταγράφηκαν είναι αληθή.

Επιπλέον, αναφορικά με το χρόνο διεξαγωγής της συνέντευξης, διακρίνεται ότι η συνέντευξη του Αιτητή διήρκησε 1,5 περίπου ώρες και δόθηκε αρκετός χρόνος στον Αιτητή για να αναπτύξει τους ισχυρισμούς του. Επί του σημείου αυτού, αξίζει να αναφερθεί ότι πουθενά δεν ορίζεται θεσμοθετημένος ελάχιστος χρόνος εντός του οποίου πρέπει να διεξαχθεί μια συνέντευξη για αίτηση πολιτικού ασύλου και ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί πως οι Καθ’ ων η Αίτηση προέβησαν σε οποιαδήποτε παράβαση της διαδικασίας. Σύμφωνα δε, με σχετική αναφορά στην απόφαση για την υπόθεση SENTHIL THEVATHAS v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση αρ. 818/2010, 15/10/2012: «Δεν υπάρχει θεσμοθετημένος ελάχιστος χρόνος για μια συνέντευξη τον οποίο να έχουν παραβεί οι καθών η αίτηση. Αυτή εξαρτάται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και στην παρούσα φαίνεται να ήταν πολύ ικανοποιητική.»

Περαιτέρω, θεωρώ ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή εξετάστηκαν ενδελεχώς από τον Λειτουργό ως φαίνεται και στην έκθεση-εισήγησή του, στην οποία γίνονται παραπομπές στο περιεχόμενο της προφορικής συνέντευξης του Αιτητή, αλλά το αίτημα του, κατόπιν αξιολόγησης σε εξατομικευμένη βάση και λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές που περιλαμβάνονται σε σχετικό οδηγό που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO) για τη χώρα καταγωγής του Αιτητή, δεν έγινε αποδεκτό. Συνεπώς, δεν διαπιστώνεται οποιαδήποτε πλημμέλεια ή/και παράληψη ουσιώδους τύπου σε σχέση με τη γενικότερη διεξαγωγή της συνέντευξης του Αιτητή. Εξάλλου, δεν διαφαίνεται να επηρεάστηκαν με οποιονδήποτε τρόπο τα δικαιώματα του Αιτητή εφόσον οι ισχυρισμοί του εξετάστηκαν δεόντως. Ως εκ τούτου, καταλήγω ότι όλοι οι πιο πάνω ισχυρισμοί του Αιτητή είναι ανυπόστατοι και άρα ο προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί και απορρίπτεται.

Ακολούθως, θα προχωρήσω με την εξέταση του ισχυρισμού περί έλλειψης έρευνας και/ή δέουσας έρευνας, ενόψει και της υποχρέωσης που έχει το παρόν Δικαστήριο να προβαίνει σε έλεγχο, εκτός της νομιμότητας, και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν, και την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου (βλ. άρθρο 11(3) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(I)/2018).

Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών του Αιτητή, ως αυτοί προβλήθηκαν καθ' όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του και οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.

Ο Αιτητής στη γραπτή του αίτηση ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα του καθότι απειλείται η ζωή του επειδή αρνήθηκε να υποβληθεί σε μια τελετουργία, που όφειλε ως πρωτότοκος γιος, λόγω των θρησκευτικών του πεποιθήσεων. Αναφέρει επίσης ότι του πήραν την περιουσία του και απείλησαν άτομο που τον βοήθησε. (βλ. ερυθρά 1 - 3 του διοικητικού φακέλου).

Κατά την προφορική του συνέντευξη, ο Αιτητής δήλωσε ότι γεννήθηκε και διέμενε όλο το χρονικό διάστημα μέχρι να έρθει στην Κύπρο στην πόλη Lagos. Ο Αιτητής ήρθε για πρώτη φορά το 2011 στην Κύπρο ως φοιτητής αλλά έκτοτε έχει επισκεφθεί την Νιγηρία πέντε φορές και η τελευταία φορά ήταν το 2018. Οι γονείς του Αιτητή, διαμένουν στο Lagos, και ο αδερφός και η αδερφή του βρίσκονται στις ΗΠΑ. Ο Αιτητής διατηρεί επικοινωνία με τη μητέρα του και τα αδέρφια του αλλά όχι με τον πατέρα του.

Ο Αιτητής, ήδη από το 2011 αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα του γιατί ως πρωτότοκος γιος έπρεπε να διαδεχθεί την υψηλόβαθμη θέση που είχε ο πατέρας του σε μία μυστική κοινωνία, κάτι το οποίο δεν επιθυμούσε. Ο Αιτητής δεν γνωρίζει ούτε το όνομα ούτε πολλές πληροφορίες για την μυστική κοινωνία που ανήκε ο πατέρας του. Ο Αιτητής αναφέρει ότι από το 2011 έχει πάει πέντε φορές πίσω στη Νιγηρία προκειμένου να λύσει το πρόβλημα αυτό με τον πατέρα του αλλά χωρίς αποτέλεσμα ενώ την τελευταία φορά (το 2018) τέθηκε σε κίνδυνο η ζωή του. Κληθείς να αναπτύξει περαιτέρω τα προβλήματα που αντιμετωπίζει με τον πατέρα του, ο Αιτητής επανέλαβε το θέμα της διαδοχής ενώ σε επόμενη ερώτηση του λειτουργού σχετικά με την σχέση που είχε με τον πατέρα του ο Αιτητής απάντησε μονολεκτικά ‘’Bad’’.

Όταν ερωτήθηκε τι έγινε την τελευταία φορά που πήγε στη Νιγηρία το 2018, ο Αιτητής απάντησε ότι ο πατέρας του δεν ήταν πρόθυμος να υποχωρήσει ενώ εξαιτίας αυτού η μητέρα του έχασε την όρασή της με μάγια, γιατί, όπως ο ίδιος εξήγησε στον λειτουργό, αυτή είναι η τιμωρία για όποιον βοηθάει κάποιον να αποφύγει τη μύηση σε μυστική κοινωνία. Ερωτηθείς για την μητέρα του, ο Αιτητής ανέφερε ότι έχει εγκαταλείψει τον πατέρα του εδώ και 15 χρόνια, χωρίς ωστόσο να πάρει διαζύγιο καθότι δεν μπορούσε λόγω της υψηλόβαθμης θέσης του πατέρα του, ενώ όσο ο Αιτητής ήταν μικρός τον προστάτευε από τυχόν μύησή του στην μυστική κοινωνία. Ερωτηθείς που έμενε όταν επισκεπτόταν την Νιγηρία, ο Αιτητής απάντησε ότι έμενε με τη μητέρα του.

Κληθείς να δώσει περαιτέρω πληροφορίες σε σχέση με την εν λόγω μυστική κοινωνία, ο Αιτητής την χαρακτηρίζει φονική και προσθέτει ότι όποιος είναι μέλος πρέπει να εντάξει τους συγγενείς και τα παιδιά του. Ο Αιτητής αναφέρει ότι έχει σημάδια στο σώμα του από αυτή τη μυστική κοινωνία, ότι έπρεπε να είχε ενταχθεί ήδη από τη γέννησή του, ενώ έχουν ήδη σκοτωθεί 2-3 ξάδερφοί του.

Ερωτηθείς για το ποιος κάλυψε τα έξοδά του για τις σπουδές του στην Κύπρο ο Αιτητής απάντησε ότι καλύφθηκαν από τον πατέρα του γιατί ήξερε ότι δεν μπορούσε να σπουδάσει στην Νιγηρία, ενώ τα καθημερινά του έξοδα τα είχαν αναλάβει τα αδέρφια του. Σε άλλο σημείο ωστόσο της συνέντευξης απαντά ότι τα έξοδά καλύφθηκαν από την μητέρα και τα αδέρφια του ενώ όταν του επισημάνθηκε η αντίφαση απάντησε ότι ο πατέρας του τον βοήθησε όταν ήρθε για πρώτη φορά στην Κύπρο.

Ερωτηθείς γιατί αποφάσισε να φύγει στα 28 του από τη Νιγηρία εφόσον έπρεπε να ενταχθεί στην εν λόγω μυστική κοινωνία από τότε που γεννήθηκε, ο Αιτητής απάντησε ότι η ζωή του είχε αναστατωθεί, είχε πρόβλημα με τα δόντια του και δερματικά προβλήματα, ενώ δεν είχε την δυνατότητα να σπουδάσει επειδή του είχαν ασκήσει μάγια μέλη της εν λόγω μυστικής κοινωνίας.

Ερωτηθείς αν τα μάγια τον επηρεάζουν μόνο όταν βρίσκεται στην Νιγηρία ή γενικότερα, ο Αιτητής απάντησε ότι τον επηρεάζουν οπουδήποτε βρίσκεται ενώ πρόσθεσε ότι δεν είναι ο ίδιος ο πρωτότοκος γιος της οικογένειας του, αλλά ο πρωτότοκος γιος έχει ήδη αποβιώσει από μάγια που του προκάλεσαν αρρώστια.

Ερωτηθείς γιατί πιστεύει ότι είναι πιο ασφαλής στην Κύπρο εφόσον τα μάγια τον επηρεάζουν οπουδήποτε βρίσκεται, ο Αιτητής απάντησε ότι είναι πιο ασφαλής σε σύγκριση με την χώρα του. Ερωτηθείς γιατί ενώ ήρθε στην Κύπρο το 2011, αποφάσισε να υποβάλλει αίτηση ασύλου το 2019, ο Αιτητής απάντησε ότι σκόπευε να γυρίσει πίσω στην Νιγηρία να λύσει το πρόβλημα αλλά την τελευταία φορά που πήγε, διαπίστωσε ότι η μητέρα του έχασε την όρασή της και αποφάσισε ότι δεν μπορεί να επιστρέψει και γι’ αυτό αιτήθηκε διεθνή προστασία.

Ο αρμόδιος λειτουργός εντόπισε στην έκθεση - εισήγησή του δύο ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία προκύπτουν από τις δηλώσεις του Αιτητή:

1. Ταυτότητα, προφίλ και χώρα καταγωγής του Αιτητή.

2. Ο Αιτητής έφυγε από τη Νιγηρία επειδή δεν μπορούσε να συνεχίσει τις σπουδές του εξαιτίας από τα μάγια που του έγιναν από την μυστική κοινότητα στην οποία ανήκει ο πατέρας του.

Με παραπομπές στις δηλώσεις του Αιτητή και αναφορές σε διαδικτυακές πηγές, o λειτουργός έκανε αποδεκτό το πρώτο ουσιώδες πραγματικό περιστατικό. Αναφορικά δε με το δεύτερο ουσιώδες πραγματικό περιστατικό, o λειτουργός έκρινε ότι δεν πληρείται η εσωτερική αξιοπιστία του Αιτητή καθότι δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες και δεν έκανε προσπάθεια να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του. Πιο συγκεκριμένα, όταν ερωτήθηκε για τον ρόλο του πατέρα του στην μυστική κοινωνία απάντησε γενικά ότι ήταν υψηλόβαθμο στέλεχος, παρόλο που χαρακτηρίζει την εν λόγω μυστική κοινωνία ως θανατηφόρα, δεν ήταν σε θέση να δώσει λεπτομέρειες για τις δραστηριότητές της. Παρόλο που ισχυριζόταν ότι έπρεπε να μυηθεί από τη γέννησή του, ο Αιτητής δεν μπορούσε να δώσει κάποια εξήγηση σχετικά με το γεγονός ότι σήμερα είναι 39 και δεν του έχει συμβεί κάτι, εκτός από την εξήγηση ότι τον προστάτευε η μητέρα του, ούτε έδωσε κάποια εξήγηση γιατί δεν έφυγε νωρίτερα από τη Νιγηρία. Δεν επεξήγησε τους λόγους που δεν μπορούσε να συνεχίσει τις σπουδές του στη Νιγηρία και δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει πως η απώλεια της όρασης της μητέρας του σχετίζεται με μάγια και όχι με την ηλικία της. Επιπρόσθετα, παρόλο που δήλωσε ότι τα μάγια τον επηρεάζουν και εκτός Νιγηρίας, ανέφερε ότι στην Κύπρο νιώθει πιο ασφαλής.

Κατά την εξέταση της εξωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού, ο λειτουργός παραθέτει πληροφορίες σχετικά με την πίστη στα μάγια (‘’juju’’) στην Αφρική και στη χρήση τους από τις μυστικές κοινωνίες. Προσθέτει επίσης ότι το φαινόμενο είναι πιο έντονο στην νότια Νιγηρία και ότι περιστατικά βίας που προέρχονται από αιρέσεις εντοπίστηκαν και στο Lagos. Ωστόσο, αναφέρεται και η ανταπόκριση από τις αστυνομικές αρχές της Νιγηρίας με σύλληψη μελών των αιρέσεων κατά τις τελετές μυήσεως ή κατά συμπλοκές μεταξύ μελών από διαφορετικές αιρέσεις. Παρά την επιβεβαίωση από εξωτερικές πηγές σε σχέση με την δράση των αιρέσεων στο Lagos, ο λειτουργός απέρριψε το δεύτερο ουσιώδες πραγματικό περιστατικό λόγω του ότι δεν τεκμηριώθηκε η εσωτερική αξιοπιστία του Αιτητή.

Υπό το φως των ανωτέρω, ο λειτουργός έκρινε ότι, επί τη βάσει του αποδεδειγμένου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού που προέκυψε από τις δηλώσεις του Αιτητή, δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να υποβληθεί σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη Νιγηρία γιατί, παρόλο που επιβεβαιώνεται από εξωτερικές πηγές ότι στο Lagos σημειώνονται περιστατικά βίας που σχετίζονται με την δράση αιρέσεων, ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε συγκεκριμένα περιστατικά εναντίον του.

Ακολούθως, ο λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του Αιτητή σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην έκθεση εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, του προσωπικού του προφίλ και της αξιολόγησης κινδύνου, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης για ένα από τους πέντε λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, του άρθρου 2(δ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (από τούδε και στο εξής, «η Οδηγία») και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούται το καθεστώς του πρόσφυγα.

Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ευλόγως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη Νιγηρία δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός παρέπεμψε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση που επικρατεί στο Lagos της Νιγηρίας, τις οποίες παρέθεσε κατά το στάδιο της αξιολόγησης κινδύνου, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, υπό την έννοια της σοβαρής και προσωπικής απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Ως εκ τούτου, o λειτουργός κατέληξε ότι ο Αιτητής δεν δικαιούται ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270). Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99). Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, μετά από μελέτη της εισηγητικής έκθεσης, ενέκρινε την εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού και ορθά και νόμιμα απορρίφθηκε το αίτημα του Αιτητή. Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής, όπως αναλύεται ανωτέρω.

Πέραν των ανωτέρω, κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης, ο Αιτητής δεν ανέφερε ενώπιον μου οποιονδήποτε λόγο που να καταδεικνύει ότι έχει γνήσιο αίτημα διεθνούς προστασίας ή ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε παράνομα και/ή λανθασμένα. Σε αυτό το σημείο θα συμφωνήσω με την θέση του συνηγόρου του Αιτητή, ότι το γεγονός ότι ο Αιτητής δεν γνώριζε πολλές πληροφορίες για την μυστική κοινωνία του πατέρα του δεν θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν σε βάρος του Αιτητή κατά την αξιολόγηση της εσωτερικής του αξιοπιστίας, γιατί εκ των πραγμάτων είναι μία μυστική κοινωνία και άτομα που δεν είναι μέλη της δεν αναμένεται να γνωρίζουν λεπτομέρειες. Ωστόσο, αυτό δεν ανατρέπει αλλά ούτε εξισορροπεί τις υπόλοιπες ασάφειες, αντιφάσεις και μη αληθοφανείς δηλώσεις, όπως τις εντόπισε ο αρμόδιος λειτουργός και εκτίθενται αναλυτικά πιο πάνω. Επιπλέον, το ότι έχουν βρεθεί πληροφορίες από εξωτερικές πηγές που επιβεβαιώνουν τις δηλώσεις του Αιτητή, δεν αρκεί για να γίνει αποδεκτός ένας ισχυρισμός, αφού στην προκειμένη περίπτωση δεν έχει στοιχειοθετηθεί η εσωτερική αξιοπιστία. Τέλος, τονίζω ότι ο Αιτητής δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα στοιχεία ή περιστατικά που φανερώνουν επικείμενο κίνδυνο, ενώ ο ίδιος μετά την αποχώρηση από τη χώρα του, επέστρεψε αρκετές φορές χωρίς να αναφέρει οποιοδήποτε περιστατικό εις βάρος του.

Το βάρος απόδειξης του αιτήματός του βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον Αιτητή (Άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου). Με βάση το προσωπικό του προφίλ υπό το φως των ισχυρισμών που ο ίδιος προώθησε, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του Αιτητή εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που δικαιολογούν την θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3 (1) του Περί Προσφύγων Νόμου. Επίσης, κρίνω ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στη χώρα του δεν υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως η εν λόγω έννοια ορίζεται στο άρθρο 19(2) του Περί Προσφύγων Νόμου.

Ειδικότερα, εκ των όσων παρατέθηκαν ανωτέρω, διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την υπαγωγή του σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει των προνοιών του άρθρου 19(2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου, καθότι ως αναφέρθηκε και ανωτέρω, δεν τεκμηριώνεται από τους ισχυρισμούς του Αιτητή παρελθούσα δίωξη, ούτε στοχοποίησή του από οποιονδήποτε κρατικό ή μη κρατικό δρώντα. Προκειμένου δε να εφαρμοστούν οι πρόνοιες των συγκεκριμένων άρθρων και να υπαχθεί αιτητής σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει αυτών, απαιτείται υψηλός βαθμός εξατομίκευσης των περιστάσεων που σχετίζονται με τον επικαλούμενο φόβο.[1] Στην παρούσα υπόθεση δεν διαπιστώνω να συντρέχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

Εν προκειμένω, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αιτητή και βάσει της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του ως παρατέθηκε ανωτέρω, η περιοχή από όπου κατάγεται, η οποία αποτελεί και την περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής του στη χώρα καταγωγής του, ήταν η πόλη Lagos του ομώνυμου κρατιδίου. Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στο κρατίδιο Lagos, που είναι η περιοχή καταγωγής και προηγούμενης συνήθους διαμονής του.

Ειδικά αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στο κρατίδιο Lagos, σύμφωνα με τα στοιχεία του Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED), για το διάστημα από 10/02/2022 έως 10/02/2023, σημειώθηκαν στο εν λόγω κρατίδιο 184 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 61 ανθρώπων. Μεταξύ αυτών, 32 περιστατικά συνίσταντο σε μάχες (22 θάνατοι), 33 ήταν περιστατικά βίας κατά αμάχων (23 θάνατοι), 50 ήταν περιστατικά εξεγέρσεων / ταραχών (16 θάνατοι) και 69 περιστατικά συνίσταντο σε διαμαρτυρίες (κανένας θάνατος), ενώ δεν καταγράφηκε κανένα περιστατικό εκρήξεων / απομακρυσμένης βίας.[2] Δεδομένου δε ότι ο συνολικός πληθυσμός του κρατιδίου Lagos ανέρχεται σε 13.491.800 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις που έλαβαν χώρα το έτος 2022,[3] καθίσταται κατανοητό ότι ο ανωτέρω αναφερόμενος αριθμός θανάτων στην εν λόγω περιοχή από περιστατικά ασφαλείας (61 θάνατοι) δεν ανέρχεται σε τόσο υψηλά επίπεδα σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό της περιοχής, έτσι ώστε να μπορεί να συναχθεί ότι στην εν λόγω περιοχή επικρατούν συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας.

Το συμπέρασμα αυτό βρίσκεται σε συμφωνία και με το «Σημείωμα Καθοδήγησης για τη Νιγηρία» από τον Ο.Ε.Ε.Α., στο οποίο, κατά την εκτίμηση της αδιάκριτης άσκησης βίας στα επιμέρους κρατίδια της Νιγηρίας, αναφέρεται ότι το κρατίδιο Lagos συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατιδίων όπου, εν γένει, δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να θιγεί προσωπικά άμαχος κατά την έννοια του άρθρου 15 στοιχείο γ της Οδηγίας.[4]

Κατά συνέπεια, το κρατίδιο Lagos, το οποίο αποτελεί την περιοχή καταγωγής και προηγούμενης συνήθους διαμονής του Αιτητή, βάσει της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του ως παρατέθηκε ανωτέρω, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρούνται ότι πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας, ως αυτό ερμηνεύθηκε από το ΔΕΕ.[5] Λαμβάνοντας υπόψιν και τις ιδιαίτερες περιστάσεις του Αιτητή, θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτός θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρές βλάβες σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην πόλη Lagos του ομώνυμου κρατιδίου.

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €1.000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ’ ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.

[1] CJEU, C- 465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, ECLI:EU:C:2009:94, <https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=76788&pageIndex=0&doclang=EL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=5184758> (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 31/01/2023): «32. Συναφώς, παρατηρείται ότι οι όροι «θανατική ποινή», «εκτέλεση» καθώς και «βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία του αιτούντος» του άρθρου 15, στοιχεία α΄ και β΄, της οδηγίας, χαρακτηρίζουν περιπτώσεις στις οποίες ο αιτών επικουρική προστασία διατρέχει ειδικώς τον κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής. 33. Αντιθέτως, η κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας βλάβη, καθόσον συνίσταται σε «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας» του αιτούντος, αναφέρεται σε ένα γενικότερο κίνδυνο βλάβης.»

[2] ACLED, Dashboard, [εφαρμοσμένες παράμετροι: 10/02/2022 – 10/02/2023, Νιγηρία, Lagos State https://acleddata.com/dashboard/#/dashboard (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 16/05/2023)

[3] City Population, Nigeria, Lagos State, https://www.citypopulation.de/en/nigeria/cities/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 16/05/2023)

[4] Ο.Ε.Ε.Α., ‘Σημείωμα Καθοδήγησης: Νιγηρία’, Οκτώβριος 2021, σσ. 3, https://euaa.europa.eu/sites/default/files/2022-03/2021_guidance_note_nigeria_el.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 16/05/2023)

[5] Βλ. C-285/12 Aboubacar Diakité ν. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides και στην C-465/07 Meki Elgafaji, Noor Elgafali v Staatssecretaris van Justitie

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο