Court dismisses asylum claim against Nigeria citing low security risk and lack of individualized fear evidence.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 6(I)/2000 - Ο περί Προσφύγων Νόμος του 2000

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DDDP:2023:630

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση αρ.4357/22

7 Απριλίου 2023

[Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

Μ. Ι. Ν.

Αιτητής

Και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ’ ων η αίτηση

Αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως

Κος Α. Ιωάννου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση κα Σ. Χαμπίμπ – μεταφράστρια για πιστή μετάφραση από Ελληνικά σε Αγγλικά και αντίστροφα.

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Με την προσφυγή ο αιτητής αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία του κοινοποιήθηκε στις 17/06/22 με επιστολή ίδιας ημερομηνίας, δια της οποίας απορρίφθηκε η αίτηση του για παροχή διεθνούς προστασίας, ως άκυρης, παράνομης, και στερούμενης νομικού αποτελέσματος.

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους καθ’ ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια των διευκρινήσεων, ο αιτητής κατάγεται από τη Νιγηρία, εισήλθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές παρατύπως, μέσω κατεχομένων, στις 24/07/21 και υπέβαλε την επίδικη αίτηση για παροχή διεθνούς προστασίας την 30/08/21 (ερ.1-3, 50).

Στις 26/04/22 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη με τον αιτητή από την Υπηρεσία Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός για διεθνή προστασία όπου του δόθηκε η ευκαιρία, μέσα από σχετικές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων, να εκθέσει τους λόγους στους οποίους στηρίζει το αίτημα της (ερ.36-50). Μετά το πέρας της συνέντευξης ετοιμάστηκε σχετική Έκθεση- Εισήγηση και στις 17/06/22 απορρίφθηκε το αίτημα για διεθνή προστασία (ερ.70-77).

Ακολούθως ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του αιτητή για την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία του δόθηκε διά χειρός 17/06/22 και του μεταφράστηκε στη μητρική του γλώσσα κατά τη λήψη, μαζί με την σχετική αιτιολογία αυτής, ως πιστοποιείται από την υπογραφή τόσο του αιτητή όσο και του μεταφραστή που έκανε την μετάφραση (ερ.81-82).

Η αίτηση αποτελείται από χειρόγραφα συμπληρωμένο Έντυπο αρ.1 επί του οποίου δεν καταγράφονται νομικοί λόγοι και χωρίς έκθεση γεγονότων. Το μόνο που αναφέρεται είναι ότι θέλει να κάνει ένσταση κατά της συνημμένης απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, λόγω του ότι έχει προβλήματα στη χώρα καταγωγής του και η ζωή του κινδυνεύει.

Κατόπιν των ως άνω, ενόψει της μη περίληψης οιουδήποτε νομικού ισχυρισμού στην παρούσα αίτηση, απομένει η επί της ουσίας εξέταση της παρούσας αιτήσεως. Με βάση λοιπόν τα διαλαμβανόμενα στο αρ.146 (4) (α) του Συντάγματος αλλά και το άρθρο 11 (3) (α) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (73(I)/2018) προχωρώ «σε έλεγχο της νομιμότητας και ορθότητας αυτής, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής […] τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν» και «την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας».

Επί της αιτήσεως ασύλου που υπέβαλε ο αιτητής καταγράφει ότι ο θείος του, που ζούσε στην Ινδία, επέστρεψε και άρχισε μια διαμάχη ζηλοφθονώντας τον πατέρα του αιτητή σχετικά με κληρονομητέα από τον πατέρα τους περιουσία. Ο εν λόγω θείος εξασκεί πρακτικές μαγείας και πιστεύει στον «Θεό του Φεγγαριού», ως ο αιτητής αναφέρει, και συμπεριφέρεται «διαβολικά». Στην αρχή, ο αιτητής και η οικογένεια του δεν έδωσε πολλή σημασία σ’ αυτό, όμως, στην πορεία, ο πατέρας του απεβίωσε και ο ίδιος έγινε το «επόμενο θύμα» στου θείου του. Άρχισε τότε να δέχεται επιθέσεις στον ύπνο του (σ.σ. εννοεί σε πνευματικό επίπεδο) και ο θείος του έστειλε περαιτέρω δολοφόνους. Μετά από 3 μήνες που προσπαθούσε να καταλάβει απευθυνόμενος σε ιατρούς τι του συμβαίνει, επισκέφτηκε ένα «παραδοσιακό θεραπευτή», ο οποίος του είπε ότι έχει δηλητηριαστεί πνευματικά. Όταν άρχισε να «θεραπεύεται» από την ασθένεια του, ως περιγράφει, ένας φίλος τον βοήθησε να έρθει στη Κύπρο.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης που διενεργήθηκε από την Υπηρεσία ο αιτητής επανέλαβε κατ’ ουσία τα ως άνω και ανέφερε ότι έχει πρόβλημα υγείας και χρειάζεται θεραπεία επειγόντως. Ερωτώμενος σχετικά ο αιτητής διευκρίνισε ότι η τελευταία επαφή που είχε με τον θείο του ήταν σε οικογενειακή συγκέντρωση το 2018 και πως έκτοτε και η οικογένεια του αποφεύγει οιανδήποτε άμεση επαφή με τον θείο του. Ανέφερε δε ότι στη πολιτεία όπου διέμενε (Imo State), υπάρχει πρόβλημα με τους «νότιους», ως ονομάζει το κίνημα για την απελευθέρωση της Biafra, όμως, σε περαιτέρω ερωτήσεις, ανέφερε ότι, πέραν του γενικού προβλήματος, ο ίδιος δεν εμπλέκεται προσωπικά με το εν λόγω κίνημα καθ’ οιονδήποτε τρόπο.

Στην αγόρευση που καταχώρησε στα πλαίσια της παρούσης, ο αιτητής επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς του περί επιθέσεων που δέχθηκε από το θείο του στα όνειρα του και αναφέρει – για πρώτη φορά – ότι ο ίδιος είναι μαχητής στο κίνημα για την αυτονόμηση της Biafra (IPOB) και παραθέτει πληροφορίες γενικού περιεχομένου για τα τεκτενόμενα στα πλαίσια της δράσης του εν λόγω κινήματος.

Οι καθ’ ων οι αίτηση εισηγήθηκαν ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για παροχή διεθνούς προστασίας και δια τούτο η παρούσα θα πρέπει να απορριφθεί.

Σημειώνω ότι κατά την εξέταση της επίδικης αίτησης οι καθ’ ων η αίτηση εντόπισαν και αξιολόγησαν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Πρώτον, αναφορικά με το προφίλ, τόπο διαμονής και χώρα καταγωγής του αιτητή, τον οποίον αποδέχθηκαν, και δεύτερο τον ισχυρισμό περί δίωξης δια πνευματικών επιθέσεων από τον θείο του λόγω περιουσιακών διαφορών, τον οποίον απέρριψαν ελλείψει εσωτερικής συνοχής.

Προχωρώ σε αξιολόγηση των ενώπιον μου στοιχείων.

Σχετικά με τον ισχυρισμό περί διώξεως δια της εξασκήσεως μαγείας από τον θείο του, ο οποίος έχει περιουσιακές διαφορές με την οικογένεια του αιτητή, δεν συμφωνώ με την αιτιολογία και τη κατάληξη επ’ αυτού των καθ’ ων η αίτηση για τους εξής λόγους.

Στο εγχειρίδιο του EASO «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», Δικαστική ανάλυση, 2018, αναφέρεται στην σελ.98, ότι «[...] απαιτείται ισορροπημένη και αντικειμενική αξιολόγηση του αν η αφήγηση του αιτούντος αντικατοπτρίζει την αφήγηση που αναμένεται από ένα πρόσωπο στην κατάσταση του αιτούντος το οποίο αφηγείται μια πραγματική προσωπική εμπειρία.».

Εν προκειμένω αποδέχομαι – σε αντίθεση με την κατάληξη των καθ’ ων η αίτηση επ’ αυτού - ότι ο ίδιος διακατέχεται όντως από φόβο βλάβης εξαιτίας εξάσκησης από τον θείο του πρακτικών μαγείας, στη βάση και των πεποιθήσεων του περί τούτου, τις οποίες αποδέχομαι ως ειλικρινείς και αυθεντικές. Οι επί τούτου απαντήσεις του αιτητή, παρά το ότι ξενίζουν κάποιον που δεν ασπάζεται τις πεποιθήσεις του αιτητή και εν μέρει περιέχουν γενικές αναφορές, ήταν θεωρώ παρά τούτο εύλογες υπό τις περιστάσεις.

Εντούτοις, η κατάληξη μου επί του αν μπορεί εκ των ως άνω να στηριχθεί συμπέρασμα για εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη ένεκα τούτου, παραμένει η ίδια καθότι δεν μπορεί να συναχθεί αντικειμενικώς πιθανότητα πραγμάτωσης τέτοιας βλάβης.

Στο εγχειρίδιο του EASO «Προϋποθέσεις Χορήγησης Διεθνούς Προστασίας (Οδηγία 2011/95/ΕΕ)», σελ. 92 αναφέρονται τα εξής:

«Παραδοσιακά, υποστηρίζεται ότι η έννοια του «βάσιμου φόβου» περιλαμβάνει δύο στοιχεία:

1) ένα υποκειμενικό στοιχείο· η ύπαρξη φόβου στη σκέψη του αιτούντος υπό την έννοια του τρόμου· και

2) ένα αντικειμενικό στοιχείο· έγκυρη βάση για τον συγκεκριμένο φόβο λόγω της κατάστασης που επικρα­τεί στη χώρα καταγωγής και άλλων παραγόντων.

Για παράδειγμα, στο εγχειρίδιο της UNHCR αναφέρονται τα εξής:

Στο στοιχείο του φόβου –πνευματική κατάσταση και υποκειμενική κατάσταση– προστίθεται ο χαρακτη­ρισμός «βάσιμος». Αυτό σημαίνει ότι το καθεστώς πρόσφυγα δεν καθορίζεται μόνο από την πνευματική κατάσταση του ενδιαφερομένου, αλλά η εν λόγω κατάσταση πρέπει να υποστηρίζεται από αντικειμενική κατάσταση. Επομένως, ο όρος «βάσιμος φόβος» περιέχει ένα υποκειμενικό και ένα αντικειμενικό στοι­χείο και, κατά τον καθορισμό του κατά πόσον υπάρχει βάσιμος φόβος, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη αμφότερα τα στοιχεία (505).»

Σε αξιόπιστη πηγή αναφέρεται ότι οι πρακτικές μαγείας και η πίστη σ’ αυτές φαίνεται να είναι ευρέως διαδομένες [1]: « Belief in witchcraft (or juju) is widespread in Nigeria. Traditionally, witchcraft and cult groups served as social control and conflict-resolution mechanisms in Africa. ‘Witches’ are regarded as the common cause of misfortune. »

Ενόψει και των ως άνω λοιπόν, παρά το ότι στην παρούσα αποδέχομαι ότι υφίσταται το υποκειμενικό στοιχείο του φόβου, δεν μπορεί να καταδειχθεί το αντικειμενικό στοιχείο, ήτοι η αντικειμενικώς θεωρούμενη εύλογη πιθανότητα πραγμάτωσης του φόβου δίωξης ή βλάβης. Παρά λοιπόν την αξιοπιστία των δηλώσεων του, δεν μπορώ να συνάγω εύλογη πιθανότητα να πραγματωθεί οιοσδήποτε κίνδυνος προς τον αιτητή συνεπεία εξάσκησης μαγείας, για τους λόγους που πιο πάνω εξηγώ. Ειδικώς δε αναφορικά με το καθεστώς πρόσφυγα, ελλείπει περαιτέρω η σύνδεση με κάποιον από τους αναφερόμενους στο αρ.3 του Νόμου λόγους δίωξης. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει εδώ να συνυπολογιστεί ότι ο αιτητής έχει διακόψει κάθε επαφή με τον θείο του, όπως και η οικογένεια του, εδώ και περίπου 5 έτη.

Αναφορικά τώρα με τους καινοφανείς ισχυρισμούς του στα πλαίσια της παρούσης περί ενεργής συμμετοχής του στο κίνημα για την αυτονόμηση της Biafra, παρατηρώ ότι τούτοι έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τους ισχυρισμούς του κατά τη συνέντευξη, όπου, όταν ερωτήθηκε επ’ αυτού, ανέφερε ότι ουδεμία συμμετοχή ή ανάμειξη έχει με το εν λόγω κίνημα. Δεν παραβλέπω δε ότι, ακόμα και τα όσα για πρώτη φορά αναφέρει επί τούτου στα πλαίσια της εδώ αγόρευσης του, δεν ενέχουν καμία λεπτομέρεια ή άλλο στοιχείο σε σχέση με την ισχυριζόμενη δράση του ή κάποιο συμβάν που τον αφορά προσωπικά και περιορίζεται σε παράθεση γενικών πληροφοριών για τη δράση του κινήματος και την αντίστοιχη προσπάθεια καταστολής του από κυβερνητικές δυνάμεις. Ως και στην απόφαση του ΔΕΕ στην C-652/16 – Ahmedbekova, ECLI:EU:C:2018:801, ημ.04/10/18, σκέψη 98, αναφέρεται, «το δικαστήριο που έχει επιληφθεί της προσφυγής υποχρεούται να εξετάσει τον συγκεκριμένο λόγο στο πλαίσιο της εξέτασης της απόφασης που αποτελεί αντικείμενο της προσφυγής, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι οι «αρμόδιες αρχές», στις οποίες περιλαμβάνεται όχι μόνον το δικαστήριο, αλλά και η αποφαινόμενη αρχή, είχαν τη δυνατότητα να εξετάσουν το νέο διάβημα στο προαναφερθέν πλαίσιο. ».

Απομένει λοιπόν η αποτίμηση της γενικής κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή όπου ο αιτητής διέμενε και αναμένεται ευλόγως ότι θα επιστρέψει.

Σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην πολιτεία Imo, σε αναφορά του ACLED, κατά το 2020 καταγράφηκαν μεμονωμένα περιστατικά ασφαλείας, εκ των οποίων προέκυψαν 18 θάνατοι από 38 περιστατικά, σε σύνολο πληθυσμού περί των 5 ½ εκατομμυρίων. Κατά το 1ο τρίμηνο του 2021, και πάλι σύμφωνα με σχετική έκθεση του ACLED, καταγράφηκαν 59 θάνατοι σε σύνολο 32 περιστατικών ασφαλείας. [2], [3]

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι επισυμβαίνει περίπου ένας θάνατος ανά 100.000 κατοίκους, πράγμα που τοποθετεί την ένταση των περιστατικών ασφαλείας σε χαμηλά επίπεδα. Εκ τούτου επιβεβαιώνεται θεωρώ ότι, ως και οι καθ’ ων η αίτηση καταγράφουν στην σχετική έκθεση, η κατάσταση ασφαλείας δεν υπερβαίνει το όριο πυκνότητας και έντασης των περιστατικών ώστε να θεωρείται ότι ο επιστρέφων εκεί διατρέχει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη - κατά τα διαλαμβανόμενα από το αρ.19 (2) (γ) του νόμου - εκ μόνης της παρουσίας του στην περιοχή.

Είναι κατάληξη μου – σε συμφωνία με τους καθ’ ων η αίτηση - ότι δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή του κίνδυνο σοβαρής βλάβης καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στην περιοχή όπου διέμενε, και στην οποία εύλογα αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας του στην περιοχή. Δεν μπορώ δε να εντοπίσω ιδιαίτερες περιστάσεις που θα μπορούσαν να επιτείνουν τον κίνδυνο ειδικώς για τον αιτητή σε σύγκρισή με τον γενικό πληθυσμό στη βάση της νομολογιακής μεθόδου της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας» [4] (βλ. και απόφαση ΔΕΕ, ημ.10/06/21, υπ. αρ.C-901/19 CF and DN v Bundesrepublik Deutschland).

Εκ των όσων πιο πάνω αναφέρω σχετικά με τους ισχυρισμούς του αιτητή ορθώς, θεωρώ, κρίθηκε και επί της ουσίας δεν κατάφερε να τεκμηριώσει βάσιμο φόβο «καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων» αλλά ούτε και ότι υπάρχουν «ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη», ως αμφότερες αυτές οι έννοιες ορίζονται στα άρθρα 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 (Ν. 6(I)/2000) αντίστοιχα.

Σημειώνεται ότι η Νιγηρία έχει καθοριστεί δυνάμει της Κ.Δ.Π. 202/2022, η οποία εκδόθηκε δυνάμει του αρ.12Βτρις του Νόμου, ως ασφαλής χώρα ιθαγενείας και στην παρούσα ουδέν στοιχείο προσκομίστηκε στη βάση του οποίου θα μπορούσε να «θεωρηθεί ότι η χώρα αυτή δεν είναι ασφαλής χώρα ιθαγένειας στη συγκεκριμένη περίπτωσή», στη βάση των όσων διαλαμβάνονται από το αρ.12Βτρις (6). Συνεπώς, αν αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα μπορεί να ζητήσει προστασία από τις αρχές της χώρας του.

Δια τους λόγους που πιο πάνω αναφέρονται η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με έξοδα €500 υπέρ των καθ' ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.

Α. Χριστοφόρου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.

[1] Country Guidance: Nigeria (October 2021), 74, διαθέσιμο Country_Guidance_Nigeria_2021.docx (europa.eu)

[2] Country Guidance: Nigeria (October 2021), p.127, διαθέσιμο εδώ Country_Guidance_Nigeria_2021.docx (europa.eu)

[3] EASO, ‘Nigeria Security Situation, Country of Origin Information Report’, June 2021, παρ. 2.21, σελ. 203-207 Διαθέσιμο εδώ: https://coi.euaa.europa.eu/administration/easo/PLib/2021_06_EASO_COI_Report_Nigeria_Security_situation.pdf

[4] Εγχειρίδιο EASO, Άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας για τις ελάχιστες απαιτήσεις ασύλου (2011/95/ΕΕ) Δικαστική ανάλυση, σελ.26-28, διαθέσιμο εδώ: https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/Article-15c-QD_a-judicial-analysis-EL.pdf

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο