Court dismissed asylum appeal citing safe country presumption and lack of objective risk despite alleged economic motives.
Legislator summary
AI generatedThe Administrative Court of International Protection dismissed the applicant's appeal against the asylum rejection decision dated March 16, 2022. The applicant claimed the initial decision lacked due diligence, while the Republic argued he was an economic migrant from a safe country of origin. The court rejected the claim because the applicant failed to rebut the safe country presumption and did not demonstrate a real risk of harm upon return.
Legislator headnote
AI generatedArticles 3 and 19 of the Refugees Laws 2000-2020; The court may dismiss an asylum application where the applicant fails to rebut the safe country presumption and cannot demonstrate a real risk of persecution or serious harm upon return.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Δημοκρατία ν. Κουκκουρή κ.α. (1993) 3 ΑΑΔ 598
Kυπριακή Δημοκρατία μέσω του Yπουργικού Συμβουλίου και Άλλος ν. Koινότητας Πυργών μέσω του Kοινοτάρχη και της Xωριτικής Aρχής Πυργών και Άλλων (1996) 3 ΑΑΔ 503
Eπιτροπή Eκπαιδευτικής Yπηρεσίας ν. Aντώνη Zάμπογλου (1997) 3 ΑΑΔ 270
Ράφτης Αντώνης ν. Kυπριακής Δημοκρατίας και Άλλων (2002) 3 ΑΑΔ 345
Eλισσαίου Xρίστος ν. Aρχής Hλεκτρισμού Kύπρου (2004) 3 ΑΑΔ 412
Moda Encando Ltd ν. Διευθυντή Τελωνείων (2009) 3 ΑΑΔ 384
Ηossain Md Jakir ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2008) 4 ΑΑΔ 568
Αγγλική νομολογία που περιλαμβάνεται στο bailii.org στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
ECLI:EU:C:2012:744
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DDDP:2022:968
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση Αρ.: 2016/22
6 Οκτωβρίου, 2022
[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
M. F. R.
Αιτητού,
ΚΑΙ
Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ’ ων η αίτηση
……………………
Λ. Α. Τάχερ (κα), για τον Αιτητή
Σ. Σταύρου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή αιτείται την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται άκυρη η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 16.3.2022 με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα του για διεθνή προστασία, καθώς κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2020 (στο εξής: ο περί Προσφύγων Νόμος).
Γεγονότα
1. Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από το Μπαγκλαντές. Περί τις 28.1.2022, υπέβαλε αίτηση διεθνούς. Στις 7.2.2022, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη στον Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/ Εισήγηση στον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: o Προϊστάμενος), για απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή. Ο Προϊστάμενος ενέκρινε την εισήγηση του λειτουργού στις 16.3.2022, απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή την ίδια ημέρα και αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας.
Νομικοί Ισχυρισμοί
2. Ο Αιτητής κατά την ακροαματική διαδικασία δήλωσε ότι προωθεί ως μόνο λόγο προσφυγής της έλλειψη δέουσας έρευνας.
3. Από την πλευρά τους οι Καθ΄ων η αίτηση επέλεξαν να αγορεύσουν προφορικώς και παραπέμποντας στα στοιχεία του διοικητικού φακέλου και τις δηλώσεις του Αιτητή υποβάλλουν ότι πρόκειται περί οικονομικού μετανάστη καταγόμενου από ασφαλή χώρα ιθαγένειας και συνεπώς δεν είναι δυνατή η υπαγωγή του σε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ο δε προωθούμενος από αυτόν ισχυρισμός είναι, ως υποστηρίζουν αλυσιτελής, δεδομένης της έκτασης του ελέγχου που ασκεί το παρόν Δικαστήριο επί της επίδικης πράξης και της διαπίστωσης, ως ισχυρίζονται, ότι ο Αιτητής δεν δύναται να υπαχθεί σε καθεστώς διεθνούς προστασίας.
To νομικό πλαίσιο
4. Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 και 2020 (Ο περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.
5. Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τον ορισμό και την έννοια του όρου πρόσφυγας και ποιο πρόσωπο εμπίπτει σε αυτό τον ορισμό.
6. Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:
«Υποχρεώσεις αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών
16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).
(2) Ιδίως, ο αιτητής οφείλει-
(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙
[.]
(3) Η Υπηρεσία Ασύλου αξιολογεί, σε συνεργασία με τον αιτητή, τα προβλεπόμενα στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2) στοιχεία.».
7. Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει τις περιπτώσεις όπου αναγνωρίζεται καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Κατάληξη
8. Εκ προοιμίου, είναι κρίσιμο και απαραίτητο να καταστεί αντιληπτό, ότι η δικαιοδοσία του παρόντος δικαστηρίου διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στο λυσιτελές της προβολής των λόγων προσφυγής. Ειδικότερα, το παρόν Δικαστήριο ως δικαστήριο ουσίας δικάζει την υπόθεση που άγεται ενώπιον του εξ υπαρχής, κατά το νόμο και κατά την ουσία, δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά προχωρεί παραπέρα και εξετάζει και την ουσιαστική της ορθότητα.
Ο Αιτητής θα πρέπει να προβάλει, στο πλαίσιο της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως δε λόγος προσφυγής ανάγεται πλέον η κακή/ πλημμελής εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών από τη διοίκηση, εκτίμηση η οποία καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ.
έλλειψη δέουσας έρευνας, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π.
Σπηλιωτόπουλος, 14ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552].
9. Επισημαίνεται επιπλέον, συναφώς, ότι αποτελεί βασική νομολογιακή αρχή ότι η έκταση της έρευνας, ο τρόπος και η διαδικασία που θα ακολουθηθεί ποικίλλει ανάλογα με το υπό εξέταση ζήτημα, ανάγεται δε στην διακριτική ευχέρεια της Διοίκησης (Βλ. Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών κ.ά. (1996) 3 Α.Α.Δ. 503, Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν. Ζάμπογλου (1997) 3 Α.Α.Δ. 270, Α.Ε. Aρ.: 3017, Αντώνης Ράφτης ν. Δημοκρατίας, ημερ. 5.6.2002, (2002) 3 ΑΑΔ 345).
10. Η γενική αυτή νομολογιακή αρχή θα πρέπει να εξεταστεί εν προκειμένω υπό το φως του ειδικού δικαίου που διέπει τη διαδικασία εξέτασης μίας αιτήσεως ασύλου και των αρχών που θεσπίζει τόσο η εθνική όσο και η ενωσιακή νομοθεσία. Συναφές εν προκειμένω είναι το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτού.
Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για έναν από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ.
επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας των αιτητών ασύλου να τεκμηριώσουν με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή τους, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ.
Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI:EU:C:2012:744, σκέψεις 63 εώς 68).
11. Παρατηρώ ότι εν προκειμένω, στο πλαίσιο του εντύπου της αίτησής του για άσυλο, ο Αιτητής ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του προκειμένου να συνδράμει την οικογένειά του, η οποία βρίσκεται στο όριο της φτώχιας. Κατά το κρίσιμο διαδικαστικό στάδιο της συνέντευξης, ο δήλωσε ότι αφίχθη στη Δημοκρατία με σκοπό να εργαστεί και να συνδράμει την οικογένειά του, δηλώνοντας συνάμα ότι δεν υπάρχει πέραν αυτού κάποιος άλλος λόγος για τον οποίο εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του. Ως προς τις συνέπειες ενδεχόμενης επιστροφής του στη χώρα του, δήλωσε ότι θα αντιμετωπίσει δυσκολίες στην εξεύρεση εργασίας και ο μισθός θα είναι πολύ χαμηλός. Επιπλέον, αναφέρθηκε σε λεκτικές απειλές που δέχτηκε από τους δανειστές του. Αξιολογώντας τις δηλώσεις του Αιτητή, ο Προϊστάμενος έκανε δεκτούς τους ισχυρισμούς του διαπιστώνοντας ωστόσο ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του σε καθεστώς διεθνούς προστασίας και ότι πρόκειται περί οικονομικού μετανάστη.
12. Ενώπιον της παρούσας διαδικασίας, ο Αιτητής δεν αναφέρεται στον πυρήνα του αιτήματός του, όπως αυτός αναπτύχθηκε κατά τη διοικητική διαδικασία, ούτε και επιχειρεί με οποιοδήποτε τρόπο να ανατρέψει το συμπέρασμα των Καθ’ ων η αίτηση με την προβολή νέων τεκμηριωμένων ισχυρισμών συναφών με τον πυρήνα του αιτήματός του για άσυλο.
13. Σημειώνω επιπλέον, ότι οι οψιγενείς ισχυρισμοί που προβάλλονται στο πλαίσιο του εισαγωγικού δικογράφου της διαδικασίας περί κινδύνου της ζωής και της σωματικής του ακεραιότητας σε περίπτωση που αυτός επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του, προβάλλονται για πρώτη φορά στο στάδιο της δικαστικής διαδικασίας είναι δε, γενικοί και ατεκμηρίωτοι. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη, αφενός εξαιτίας της γενικότητας με την οποία αυτοί προβάλλονται και αφετέρου, καθώς παγίως αναγνωρίζεται, οι αγορεύσεις δεν αποτελούν μέσο για τη προσκόμιση μαρτυρίας και θεμελίωση γεγονότων [Βλ. Δημοκρατία ν. Κουκκουρή (1993) 3 Α.Α.Δ. 598, Ελισσαίου ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (2004) 3 Α.Α.Δ. 412 και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας (2009) 3 Α.Α.Δ. 384].
14. Υπό το φως των ανωτέρω, καταλήγω ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης σε σχέση με το πρόσωπό του για κάποιον από τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου. Ούτε επίσης τεκμηριώνεται υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.
15. Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν επικαλείται ειδικώς, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)] δεν προκύπτει ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)].
16. Ειδικώς ως προς τις απειλές που δέχεται από τους δανειστές του, παρατηρώ ότι αυτές ως δήλωσε είναι λεκτικές και αφορούν σε ιδιωτικής φύσεως διαφορά, από την οποία δεν προκύπτει στη βάση των δηλώσεων του Αιτητή οποιοσδήποτε αντικειμενικός κίνδυνο βλάβης. Σε κάθε περίπτωση, υπενθυμίζεται ότι η διεθνής προστασία αποτελεί προστασία δευτερεύουσα εκείνης της χώρας καταγωγής.[1] Ο Αιτητής σε περίπτωση που αντιμετωπίσει οποιαδήποτε απειλή, μπορεί να αιτηθεί τη συνδρομή των αρχών της χώρας καταγωγής του, η οποία συγκαταλέγεται στις ασφαλείς χώρες ιθαγένειας δυνάμει της Κ.Δ.Π. 202/2022. Στην αξιολόγηση κατάρτισης του καταλόγου των ασφαλών χωρών ιθαγένειας λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων, και η ικανότητα του κράτους να παρέχει προστασία στους πολίτες της από παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους (βλ. άρθρο 12Βτρις(2) του περί Προσφύγων Νόμου)
17. Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο προσφεύγων, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή (βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94 Elgafaji, σκέψη 43).
18. Παραπέμπω προς τούτο συναφώς στο Διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών ημερομηνίας 27.5.2022 (Κ.Δ.Π. 202/2022) με το οποίο η χώρα καταγωγής του Αιτητή ορίζεται ως ασφαλής τρίτη χώρα, χωρίς εν προκειμένω ο Αιτητής να έχει προβάλει οποιουσδήποτε ισχυρισμούς/στοιχεία που αφορούν προσωπικά στον ίδιο και οι οποίοι να ανατρέπουν το τεκμήριο περί ασφαλούς τρίτης χώρας.
19. Η επίκληση αμιγώς οικονομικών κινήτρων εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής του Αιτητή δεν δικαιολογεί από μόνη της την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή την αναγνώριση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας [Βλ. ενδεικτικώς Υπόθεση Αρ. 2319/2006Md Jakir Hossain v. Δημοκρατίας, μέσω Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 16.7.2008, (2008) 4 ΑΑΔ 568, Απόφαση στην υπόθεση αρ. 444/20, S.Μ.S. ν. Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, ημερ. 2.6.2021, Υπόθεση Αρ. 1051/2010, Irene Fesenko v. Δημοκρατίας, μέσω Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων].
20. Ενόψει της πιο πάνω ανάλυσης και διαπίστωσης, η εξέταση των ισχυρισμών του Αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας καθίσταται αλυσιτελής, ιδίως δεδομένης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και της έκτασης του ελέγχου που ασκεί στην επίδικη πράξη.
Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] European Asylum Support Office (EASO), ‘Practical Guide: Qualification for International Protection’ (2018), 36 διαθέσιμο σε https://euaa.europa.eu/sites/default/files/easo-practical-guide-qualification-for-international-protection-2018.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 6/4/2022)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο