Constitutional court dismisses appeal against budget decision for specialist trainee hospital funding. Appeal fails due to lack of sufficient legal grounds and procedural defects.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

XII KAMER

nr. 263.489 van 3 juni 2025

in de zaak A. 239.904/XII-9678

In zake : de VZW JESSA ZIEKENHUIS

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Sarah Van Haute en Hadewijch Jansen kantoor houdend te 3700 Tongeren Vlasmarkt 4

bij wie woonplaats wordt gekozen

tegen :

de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Jean-François De Bock en Joy Moens kantoor houdend te 1180 Brussel Bosveldweg 70

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van het beroep

1. Het beroep, ingesteld op 28 augustus 2023, strekt tot de nietigverklaring van:

- de omzendbrief van 1 juni 2023 van het Directoraat-generaal Gezondheidszorg, dienst Financiering van de Ziekenhuizen & Dienst Legal Management van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, met bijgaand een technische nota, waarmee de modaliteiten worden bepaald voor de tegemoetkoming in de meerkosten van artsen-specialisten in opleiding (ASO) ingevolge de collectieve overeenkomst van 19 mei 2021;

- de beslissing van ongekende datum van directeur-generaal A.P., genomen in opdracht van de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, houdende vaststelling van het voor de verzoekende partij op 1 juli 2023 toegekende (voorstel

XII-9678-1/28

van) budget van financiële middelen van 1 juli 2023, wat betreft de lijnen C2-9726

en B4-1550.

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.

Adjunct-auditeur Tina Coen heeft een verslag opgesteld.

De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 22 mei 2025.

Kamervoorzitter Chantal Bamps heeft verslag uitgebracht.

Advocaat Hadewijch Jansen, die verschijnt voor de verzoekende partij, en advocaat Jean-François De Bock, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.

Adjunct-auditeur Tina Coen, daartoe gemachtigd bij beslissing van de auditeur-generaal van 29 april 2025, heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.

XII-9678-2/28

III. Feiten

3.1. Het budget van financiële middelen (hierna: BFM) dekt op forfaitaire wijze de kosten die verband houden met het verblijf en de verstrekking van zorgen aan de patiënten in het ziekenhuis, met inbegrip van de patiënten in chirurgische daghospitalisatie (artikel 100 van de gecoördineerde wet van 10 juli 2008 ‘op de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen’ (hierna:

ziekenhuiswet)). Op grond van artikel 105 van diezelfde wet bepaalt de Koning, na advies van de Federale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen, de voorwaarden en de regels voor de vaststelling van het BFM en van de onderscheiden bestanddelen.

3.2. De uitvoering van deze bepalingen is in hoofdzaak geregeld door het koninklijk besluit van 25 april 2002 ‘betreffende de vaststelling en de vereffening van het budget financiële middelen van de ziekenhuizen’ (hierna:

koninklijk besluit van 25 april 2002). Blijkens artikel 7 van dit koninklijk besluit is het BFM dat voor elk ziekenhuis vastgesteld wordt, opgesplitst in drie delen (A, B

en C), die op hun beurt verder worden opgesplitst in onderdelen.

Het koninklijk besluit van 25 april 2002 bepaalt voorts op gedetailleerde wijze uit welke bestanddelen elk onderdeel van het BFM bestaat (artikelen 8 tot 23) en wat de modaliteiten voor de vaststelling van dat onderdeel van het BFM zijn, met inbegrip van de criteria ter vastlegging van de kosten die precies worden gedekt (artikelen 24 tot 85).

3.3. Op basis van voormelde reglementaire bepalingen stelt de minister van Volksgezondheid voor ieder ziekenhuis een BFM vast (artikel 95 van de ziekenhuiswet). De te volgen procedure is bepaald in artikel 108, eerste lid, van de ziekenhuiswet en luidt:

“Vooraleer enige beslissing wordt getroffen omtrent de vaststelling van een budget van financiële middelen van een ziekenhuis, ziekenhuisdienst, -functie of zorgprogramma, deelt de minister die de Volksgezondheid onder zijn bevoegdheid heeft of de door hem gedelegeerde ambtenaar van het Bestuur van de gezondheidszorgen, de voorgenomen beslissing, met de nodige elementen ter verantwoording ervan, mede aan de beheerder. Deze beschikt over 30 dagen om zijn opmerkingen te doen gelden. Deze

XII-9678-3/28

opmerkingen van de beheerder worden samen met de ontwerpbeslissing door de minister die de Volksgezondheid onder zijn bevoegdheid heeft of de daartoe gedelegeerde ambtenaar voor advies aan de Federale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen overgemaakt. De beslissing van de minister die de Volksgezondheid onder zijn bevoegdheid heeft is met redenen omkleed en wordt aan de beheerder medegedeeld, alsmede ter kennisgeving aan de Federale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen.”

3.4. Op 10 juni 2024 wordt het koninklijk besluit van 3 mei 2024 ‘tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 april 2002 betreffende de vaststelling en de vereffening van het budget van financiële middelen van de ziekenhuizen’ (hierna: koninklijk besluit van 3 mei 2024) in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd.

Zoals het opschrift aangeeft, heeft dit koninklijk besluit het koninklijk besluit van 25 april 2002 gewijzigd. In de context van de voorliggende zaak zijn in het bijzonder de invoeging van een punt 16 in artikel 19bis van het koninklijk besluit van 25 april 2002 en de invoeging van artikel 79terdecies in datzelfde besluit, relevant.

Artikel 19bis, 16°, van het koninklijk besluit van 25 april 2002, zoals ingevoegd bij artikel 2 van het koninklijk besluit van 3 mei 2024, luidt:

“De elementen waarvan de kosten door onderdeel B9 worden gedekt, zijn de volgende:

[…]

16° de middelen toegewezen aan de opleiding van kandidaat-specialisten.”

Artikel 79terdecies van het koninklijk besluit van 25 april 2002, zoals ingevoegd bij artikel 19 van het koninklijk besluit van 3 mei 2024, luidt:

“Met het oog op de ondersteuning van de opleiding van kandidaat-specialisten wordt in onderdeel B4 van het budget van financiële middelen vanaf 1 augustus 2021 een forfaitair bedrag van 30.000.000 euro (waarde op 1 januari 2022) opgenomen dat over de ziekenhuizen wordt verdeeld pro rata het aantal voltijdse equivalenten kandidaat-specialisten die een stage bij een erkende stagemeester in een ziekenhuis of een specifieke stage met een coördinerende stagemeester uitvoeren.

XII-9678-4/28

De gebruikte gegevens worden aangeleverd door de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid en zijn deze van 31 januari 2020.

Extra-muros stages en wetenschappelijke stages worden niet meegerekend in de berekening.

Voorwaarde voor de financiering is dat het ziekenhuis voldoet aan de verplichte minimumvoorwaarden die zijn opgenomen in de collectieve overeenkomst die op 19 mei 2021 is gesloten in de Nationale Paritaire Commissie Geneesheren-Ziekenhuizen, over de minimale voorwaarden die moeten opgenomen worden in de opleidingsovereenkomsten van de artsen-

specialisten in opleiding (ASO), verplicht gesteld door het koninklijk besluit van 19 juli 2021 waarbij algemeen verbindend wordt verklaard de collectieve overeenkomst van 19 mei 2021, gesloten binnen de Nationale Paritaire Commissie Geneesheren-Ziekenhuizen, over de minimale voorwaarden die moeten opgenomen worden in de opleidingsovereenkomsten die met artsen-specialisten in opleiding worden afgesloten.

De financiering wordt gewogen op basis van de volgende beoordelingscriteria:

- Volledigheid omschrijving voorwerp (1 punt);

- Volledigheid omschrijving verplichtingen van alle betrokken partijen (1 punt);

- Volledigheid bepalingen arbeidsduur (3 punten);

o Vermelden van planning vier weken op voorhand (1 punt);

o Gemiddeld 48u/week met max. 60u/week (1 punt);

o Optie opting-out te ondertekenen: (1 punt);

- Rusttijden en oproepbare wachten (2 punten):

o Vermelden van minstens 12 uur tussen shifts (1 punt);

o Vermelden van bepalingen in overeenkomst omtrent intramurale wachten ( C.14.0308.N ECLI:BE:CASS:2015:ARR.20150219.8 ). De Raad van State is op grond van de artikelen 144

en 145 van de Grondwet zonder rechtsmacht wanneer de vordering strekt tot de nietigverklaring van een administratieve rechtshandeling waarbij (i) een administratieve overheid weigert om een verplichting uit te voeren die overeenstemt met een subjectief recht waarover de verzoekende partij meent te beschikken en (ii) het ingeroepen annulatiemiddel gebaseerd is op een regel van materieel recht die deze verplichting in het leven roept en het geschil inhoudelijk bepaalt (Cass. (verenigde kamers)

27 november 2020, C.17.0114.N ECLI:BE:CASS:2020:ARR.20201127.REUN.2 en de concl. van eerste adv.-gen.

R. Mortier; zie eveneens Cass. (verenigde kamers) 8 september 2016, C.11.0455.F ECLI:BE:CASS:2016:ARR.20160908.8 en de concl. van adv.-gen. Th. Werquin).

Hieruit volgt derhalve dat de Raad van State zonder rechtsmacht is wanneer aan twee (connexe) voorwaarden is voldaan waarbij niet alleen acht moet worden geslagen op het voorwerp van de vordering (het petitum) maar ook op het aangevoerde middel (de causa petendi). De eerste voorwaarde houdt verband met het voorwerp van het beroep, met datgene wat wordt gevorderd, namelijk de erkenning of de vaststelling van het bestaan van een subjectief recht in hoofde van de rechtzoekende, aangezien hij

XII-9678-10/28

voldoet aan alle voorwaarden waarvan het objectief recht deze aanspraak afhankelijk maakt. De eerste voorwaarde is alleen maar vervuld wanneer de bevoegdheid van de administratie volledig gebonden is (zie de concl. van adv.-gen. Th. Werquin voor Cass.

(verenigde kamers) 11 juni 2010, AR C.09.0336.F ECLI:BE:CASS:2010:ARR.20100611.6 , AC 2010, nr.

418; concl. van eerste adv.-gen. R. Mortier voor Cass. (verenigde kamers) 27 november 2020, C.17.0114.N ECLI:BE:CASS:2020:ARR.20201127.REUN.2 ). De tweede voorwaarde heeft betrekking op de middelen die tot staving van het annulatieverzoek worden aangevoerd. De Raad van State heeft geen rechtsmacht wanneer het aangevoerde annulatiemiddel wordt afgeleid uit de schending van de rechtsregel welke die verplichting vestigt (zie de concl. van eerste adv.-gen. R. Mortier voor Cass.

(verenigde kamers) 27 november 2020, 17.0114.N).

Het is daarbij niet voldoende dat een annulatiemiddel de Raad van State in het raam van het wettigheidstoezicht incidenteel of onrechtstreeks verplicht om uitspraak te doen over het bestaan of over de draagwijdte van een subjectief recht om te beslissen tot de afwezigheid van rechtsmacht van de Raad van State (zie Cass.

(verenigde kamers) 11 juni 2010, AR C.09.0336.F ECLI:BE:CASS:2010:ARR.20100611.6 , AC 2010, nr. 418; evenals de concl. van adv.-gen. C. Vandewal voor Cass.

(verenigde kamers) 19 februari 2015, C.14.0369.N ECLI:BE:CASS:2015:ARR.20150219.9 en van eerste adv.-gen. R. Mortier voor Cass. (verenigde kamers) 27 november 2020, C.17.0114.N ECLI:BE:CASS:2020:ARR.20201127.REUN.2 ).

8. Opdat er sprake zou zijn van een vordering op grond van een subjectief recht, is vereist dat de verzoekende partij zich beroept op een welbepaalde juridische verplichting die een regel van objectief recht rechtstreeks aan een derde oplegt en bij de nakoming waarvan die partij belang heeft; opdat een verzoekende partij zich op een dergelijk recht zou kunnen beroepen ten aanzien van de bestuurlijke overheid, dient de bevoegdheid van die overheid volledig gebonden te zijn (Cass. (verenigde kamers) 20 december 2007 (2 arresten), C.06.0574.F ECLI:BE:CASS:2007:ARR.20071220.10 en C.06.0596.F ECLI:BE:CASS:2007:ARR.20071220.11 ). De Raad van State blijft bevoegd wanneer het ontstaan van het subjectief recht afhangt van een voorafgaande beslissing van de administratieve overheid, die wat die beslissing betreft over een discretionaire bevoegdheid beschikt, ook al is haar bevoegdheid op bepaalde vlakken gebonden (Cass.

(verenigde kamers) 19 februari 2015, C.14.0369.N ECLI:BE:CASS:2015:ARR.20150219.9 ).

Het gegeven dat de administratieve overheid de wettelijke en reglementaire criteria die aan haar bestuurshandelen ten grondslag liggen moet interpreteren, noch het gegeven dat zij ertoe wordt verplicht feiten juridisch te kwalificeren, leiden ertoe dat zij een discretionaire bevoegdheid uitoefent of dat er niet langer sprake zou zijn van een op haar rustende juridische verplichting en een daarmee overeenstemmend subjectief recht in hoofde van de rechtszoekende.

9. Er dient te dezen dan ook in de eerste plaats [te] worden nagegaan of de verwerende partij bij het nemen van de bestreden beslissing over enige discretionaire beoordelingsbevoegdheid beschikte, dan wel slechts over een (volledig) gebonden bevoegdheid en in dat opzicht slechts heeft moeten vaststellen of de reglementair vastgestelde voorwaarden, zoals zij die als overheid interpreteert, vervuld waren. Voorts dient bij die beoordeling van het werkelijk en rechtstreeks voorwerp van de vordering, en anders dan de verwerende partij dat ziet, wel degelijk acht [te] worden

XII-9678-11/28

geslagen op de door de verzoekende partij “ingeroepen middelen en vermeende onwettigheden” (de causa petendi).

10. De omstandigheid daarentegen dat de verwerende partij bij de kennisgeving van haar beslissing aan de verzoekende partij o.m.

heeft vermeld dat een annulatieberoep bij de Raad van State kon worden ingesteld, doet – en anders dus dan de verzoekende partij dat ziet – aan het voorgaande niet af. Die omstandigheid heeft immers geen invloed op het onderzoek naar en de beoordeling van de rechtsmacht van de Raad van State. De regels die de respectieve bevoegdheden van de hoven en rechtbanken van de rechterlijke orde en van de Raad van State vaststellen, vloeien voort uit de Grondwet en partijen kunnen daarvan niet afwijken.

11. Het valt dan ook de bevoegde kamer toe om te oordelen of in casu aan de beide voorwaarden is voldaan, wat inhoudt dat bij de beoordeling van het werkelijk en rechtstreeks voorwerp van de vordering niet alleen acht moet worden geslagen op het voorwerp van de vordering (het petitum) maar ook op het/de aangevoerde middel(en) (de causa petendi).’ De algemene vergadering van de Raad van State oordeelde in dezelfde zin in haar arresten nrs. 257.891 en 257.893 van dezelfde datum.

5.2. Er wordt bij de navolgende beoordeling van het werkelijk en rechtstreeks voorwerp van de vordering dan ook acht geslagen op zowel het voorwerp van de vordering (het petitum), dit is de eerste connexe voorwaarde, als op de te dezen aangevoerde middelen (de causa petendi), dit is de tweede connexe voorwaarde.

B. TOEPASSING: EERSTE (CONNEXE) VOORWAARDE

6.1. De eerste voorwaarde om uit te maken of het werkelijke en rechtstreekse voorwerp van de vordering een geschil omtrent een subjectief recht betreft, houdt verband met het voorwerp van het beroep, met datgene wat wordt gevorderd, namelijk de erkenning of de vaststelling van het bestaan van een subjectief recht in hoofde van de rechtzoekende, wat het geval is wanneer hij voldoet aan alle voorwaarden waarvan het objectief recht deze aanspraak afhankelijk maakt.

De eerste voorwaarde is alleen vervuld wanneer de bevoegdheid van het bestuur volledig gebonden is. De vraag die derhalve voorligt, is of de verwerende partij bij het nemen van de bestreden beslissing (al dan niet) over enige discretionaire beoordelingsbevoegdheid beschikt dan wel of haar bevoegdheid ter zake volledig, d.w.z. ‘honderd ten honderd’ gebonden is en in dat opzicht slechts heeft moeten vaststellen of (in hoofde van de verzoekende partij) de reglementair vastgestelde voorwaarden zoals zij die als overheid interpreteert, vervuld waren.

Daarbij leidt het gegeven dat de administratieve overheid de wettelijke en reglementaire criteria die aan haar bestuurshandelen ten grondslag liggen moet interpreteren, noch het gegeven dat zij ertoe wordt verplicht feiten juridisch te kwalificeren, ertoe dat zij een discretionaire bevoegdheid uitoefent of dat er niet langer sprake zou zijn van een op haar rustende juridische verplichting en een daarmee overeenstemmend subjectief recht in hoofde van de rechtzoekende.

6.2. In de voorliggende zaak gaat de betwisting specifiek over de financieringsvoorwaarden die zijn opgenomen in het eerste onderdeel van de bestreden beslissing, alsook de wijze waarop die voorwaarden vervolgens zijn toegepast om de lijnen C2-9726 (“Herziening statuut ASO) en B4-1550 (‘Statuut ASO’) van het BFM van 1 juli 2023 van

XII-9678-12/28

verzoekende partij (provisioneel) te berekenen.

Meer bepaald is de toekenning van de financiering blijkens de bestreden beslissing afhankelijk gesteld van de voorwaarde dat de opleidingsovereenkomst die met de kandidaat-specialisten wordt afgesloten, voldoet aan de minimale voorwaarden, vastgelegd in de Collectieve Overeenkomst. Doordat de opleidingsovereenkomst van verzoekende partij niet volledig in overeenstemming werd geacht met de inhoud van de Collectieve Overeenkomst, werd haar aandeel in het globaal budget pro rata het aantal voltijdse equivalenten kandidaat-specialisten (‘VTE ASO’) herleid tot 80%. De quotering en weging gebeurde volgens de bestreden beslissing overeenkomstig de criteria, opgenomen in de technische nota die aan het eerste onderdeel van de bestreden beslissing is gehecht.

6.3. In haar eerste middel stelt verzoekende partij dat de bestreden beslissing onwettig is doordat de minister is overgegaan tot het bepalen van bijkomende voorwaarden op basis waarvan de bijkomende financiering werd verdeeld, terwijl het overeenkomstig artikel 105 van de Ziekenhuiswet, gelezen in samenhang met artikel 95 van diezelfde wet, aan de Koning toekomt om de voorwaarden en regelen voor de vaststelling van het BFM en van de onderscheiden bestanddelen te bepalen en dat koninklijk besluit ten tijde van het nemen van de bestreden beslissing nog niet was gepubliceerd. Verwerende partij betwist het belang van verzoekende partij bij dit middel.

Zonder dat het eerste (of de andere) middel(en) moet worden onderzocht, stelt het auditoraat vast dat artikel 79terdecies van het KB

van 25 april 2002, gelezen in samenhang met artikel 19bis, 16°, van het KB van 25 april 2002, thans de voorwaarden vaststelt voor de toekenning van financiering van de ziekenhuizen voor de ondersteuning van de opleiding van kandidaat-specialisten, met inbegrip van de wijze waarop die financiering moet worden berekend.

Zowel het vereiste dat de met de kandidaat-specialisten afgesloten opleidingsovereenkomst moet voldoen aan de minimale voorwaarden, vastgelegd in de Collectieve Overeenkomst, als het blijkens diezelfde beslissing toegepaste quoterings- en wegingssysteem zijn integraal hernomen in artikel 79terdecies van het KB van 25 april 2022. Te dezen zijn in het bijzonder het vierde tot en met het zevende lid van artikel 79terdecies van het KB van 25 april 2002 relevant.

6.4. Net als de bestreden beslissing stelt het vierde lid van het KB van 25 april 2002 de toekenning van de financiering afhankelijk van het vereiste dat het ziekenhuis voldoet aan de verplichte minimumvoorwaarden die zijn opgenomen in de Collectieve Overeenkomst.

Die minimumvoorwaarden zijn vermeld in de artikelen 1 t.e.m. 15 van de Collectieve Overeenkomst en luiden als volgt:

‘Basisarbeidstijd tijdens “comfortabele” uren Artikel 1. Het basisloon, bedoeld in artikel 7 § 2, eerste lid, van de wet van 12 december 2010 wordt vastgesteld op een minimum forfaitair brutobedrag van 3.111,92 EUR per maand voor een arts-specialist in opleiding tijdens zijn eerste jaar opleiding en overeenstemmend met de arbeidsprestaties en de uren wetenschappelijk werk gerealiseerd in de in artikel 5 § 1, eerste lid, bedoelde arbeidsduur. Dit minimum brutobedrag wordt jaarlijks op 1 januari geïndexeerd volgens de regels vastgesteld in uitvoering van artikel 207bis van de wet van

XII-9678-13/28

14 juli 1994 betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen. Een voltijdse tewerkstelling bedraagt een arbeidsduur van 48 uur per week.

Het minimum basisloon vermeld in het eerste lid wordt op basis van de anciënniteit van de arts-specialist in opleiding verhoogd met de minimumbedragen vermeld in volgende tabel:

Verhoging Minimum brutobedrag Jaar 1 - 3.111,92 EUR

Jaar 2 100 EUR 3.211,92 EUR

Jaar 3 125 EUR 3.336,92 EUR

Jaar 4 125 EUR 3.461,92 EUR

Jaar 5 150 EUR 3.611,92 EUR

Jaar 6 150 EUR 3.761,92 EUR

Voor een deeltijdse arbeidsduur wordt het minimum brutobasisloon pro rata verminderd.

Opt-out uren tijdens “comfortabele” uren Art. 2. Voor de bijkomende arbeidstijd, bedoeld in artikel 7 § 2, eerste lid van de wet van 12 december 2010, die niet valt onder één van de situaties bedoeld in artikelen 3 en 4, bedraagt het minimum bruto uurloon 110 % van het minimum basisuurloon.

Oncomfortabele uren week en zaterdag Art. 3. Voor elke arbeidstijd, ongeacht of deze behoort tot de basis arbeidstijd bedoeld in artikel 1 of de bijkomende arbeidstijd bedoeld in artikel 2, die tussen 20 u ’avonds en 8 uur ’s morgens en op zaterdag wordt verricht, bedraagt het minimum bruto uurloon 125 % van het minimum basisuurloon.

Oncomfortabele uren zondag en feestdagen Art. 4. Voor elke arbeidstijd, ongeacht of deze behoort tot de basis arbeidstijd bedoeld in artikel 1 of de bijkomende arbeidstijd bedoeld in artikel 2, die op zondag of op wettelijke feestdagen wordt verricht, bedraagt het minimum bruto uurloon 150 % van het minimum basisuurloon.

Oproepbare wachtdiensten Art. 5. Als oproepbare wachten worden beschouwd, de extramurale wachtdiensten waarbij van de arts-specialist in opleiding niet wordt verwacht om zich binnen de 20 minuten ter plaatse in het ziekenhuis te begeven.

Oproepbare wachten tijdens weekdagen tussen 8 uur ’s morgens en 20 uur ’s avonds worden, forfaitair vergoed met een bedrag van 50 EUR per begonnen periode van 12 uren.

Oproepbare wachten tijdens het weekend en tussen 20 uur ’s avonds en 8 uur ’s morgens worden, forfaitair vergoed met een bedrag van 75 EUR per begonnen periode van 12 uren.

De betrokken uren worden niet bij de berekening van de arbeidsduur in aanmerking genomen.

Gepresteerde arbeidstijd in het ziekenhuis tijdens de periode van een oproepbare wachtdienst wordt vergoed als arbeidstijd conform voorgaande artikelen, met dien verstande dat elk begonnen uur minstens vergoed wordt.

Oproepbare wachten waarbij men in minder dan 20 minuten in het ziekenhuis wordt verwacht, worden beschouwd als

XII-9678-14/28

intramurale wachten, en meegeteld en vergoed als arbeidstijd conform voorgaande artikelen.

Registratie arbeidsduur Art. 6. Het maandelijks arbeidsrooster met inbegrip van de wachtregeling en de rusttijden wordt door het ziekenhuis minstens vier weken voor de aanvang ervan aan de arts-specialist in opleiding op elektronische wijze meegedeeld en tezelfdertijd op elektronische wijze overgemaakt aan de onafhankelijke derde partij bedoeld in artikel 7.

Art. 7. De arts-specialist in opleiding doet een beroep op een door de overheid ter beschikking gestelde elektronische registratietool, beheerd door een onafhankelijke derde partij, om de door hem geleverde arbeidstijden te registreren en om een berekening van de verschuldigde vergoedingen te laten verrichten.

De registratie van de arbeidstijd en berekening van de vergoedingen worden minstens éénmaal per trimester door de onafhankelijke derde partij overgemaakt aan de arts-specialist in opleiding, de stagemeester en het ziekenhuis waar de arts-specialist in opleiding zijn prestaties heeft verricht.

De door de arts-specialist in opleiding geregistreerde arbeidstijd wordt geacht correct te zijn tenzij de stagemeester of ziekenhuis aan de hand van documentatie kan aantonen dat de registratie niet met de werkelijkheid overeenkomt. In het geval het ziekenhuis of de stagemeester opmerkingen heeft bij de door de onafhankelijke derde partij opgeleverde informatie, neemt deze laatste de nodige initiatieven om het geschil uit te klaren.

De onafhankelijke derde partij screent de in artikel 6 bedoelde arbeidsroosters op hun conformiteit met de vigerende wet- en regelgeving of de bepalingen van deze overeenkomst. De vastgestelde afwijkingen worden meegedeeld aan de arts-specialist in opleiding, de stagemeester en het ziekenhuis met het oog op het rechtzetten van deze afwijkingen.

De stagemeester en het ziekenhuis blijven hoe dan ook verantwoordelijk voor de financiële impact van gebeurlijke rechtzettingen van welke aard ook, ook al heeft de arts-specialist in opleiding de betrokken stagedienst reeds verlaten.

Bij veelvuldig voorkomende discrepantie tussen het arbeidsrooster, de door de arts-specialist in opleiding geregistreerde arbeidstijd en/of de door de stagemeester of ziekenhuis aangegeven arbeidstijd, wordt de sociale inspectie op de hoogte gebracht met het oog op een controle van deze discrepanties. Ook in het geval van weigering van aanpassing van het arbeidsrooster na controle op de conformiteit met de vigerende wet- en regelgeving, wordt de sociale inspectie op de hoogte gebracht met het oog op een controle op deze niet-conforme arbeidsroosters.

De onafhankelijke derde partij maakt ook jaarlijks een verslag aan de overheid op van de problemen die zich hebben voorgedaan. Dit verslag wordt ook besproken binnen de NPCAZ met het oog op het evalueren van deze collectieve overeenkomst.

Art. 8. De maandelijkse loonfiche vermeldt met de hoogste mate van detail de geleverde arbeidstijden. Op zijn minst moet een

XII-9678-15/28

vergelijking mogelijk zijn met de geregistreerde arbeidsduur in de door de overheid ter beschikking gestelde registratietool bedoeld in artikel 7.

Onkostenvergoeding Art. 9. Er wordt maandelijks een onkostenvergoeding van 100 EUR toegekend aan de arts-specialist in opleiding. Deze vergoeding dekt onder meer de kosten die betrekking hebben op verplaatsingen, telefonie en telematica.

Wetenschappelijke activiteiten (zoals publicatiekosten, congressen, vaardigheids-cursussen, ...) worden vergoed op basis van bewezen reële kosten in onderlinge overeenstemming tussen de stagemeester en de arts-specialist in opleiding, of maken het voorwerp uit van een specifiek budget ten voordele van de arts-specialist in opleiding. Het ziekenhuis wordt uitdrukkelijk geïnformeerd over de gemaakte onkosten.

De afspraken en de bedragen inzake de vergoeding voor wetenschappelijke activiteiten worden uitdrukkelijk vermeld in de opleidingsovereenkomst.

Sociale bescherming Art. 10. De zwangere arts-specialist in opleiding geniet van de volledige moederschapsbescherming die op basis van de arbeidswet van 16 maart 1971 en haar uitvoeringsbesluiten wordt geboden. De ondertekenende partijen komen overeen dat de zwangere arts-specialist in opleiding vanaf 26 weken zwangerschap geen prestaties meer mag verrichten tussen 20 u ’s avonds en 8 u ’s morgens en geen risicovolle activiteiten mag verrichten zoals onder meer een deelname aan MUG-interventies. De arbeidsduur wordt beperkt tot maximum 12 uur aaneensluitend. Vanaf de bekendmaking van de zwangerschap aan de werkgever mag er geen blootstelling meer zijn aan ioniserende stralen en andere gevaarlijke situaties met een potentiële impact op de gezondheid van de foetus.

De arts-specialist in opleiding kan genieten van de verlofstelsels bepaald in de artikelen 30 en 30ter van de wet van 3 juli 1978

betreffende de arbeidsovereenkomsten en onder de voorwaarden die in deze bepalingen zijn omschreven.

De arts-specialist in opleiding kan genieten van de palliatieve verlofstelsels bepaald in de artikelen 100bis en 102bis van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen.

De opleidingsovereenkomst vermeldt uitdrukkelijk dat de arts-specialist in opleiding een beroep kan doen op de toepassing van deze bepalingen.

Art. 11. Diegene die het loon van de arts-specialist in opleiding betaalt, garandeert bij ziekte van de arts-specialist in opleiding een gewaarborgd maandloon, minstens gelijk aan het basisloon bedoeld in artikel 1, gedurende de eerste 30 dagen van arbeidsongeschiktheid.

Art. 12. De codex over het welzijn op het werk is van toepassing op de personen die artsenspecialisten in opleiding tewerkstellen.

Meer in het bijzonder engageren de partijen zich om hun interne procedure met betrekking tot problemen inzake grensoverschrijdend of ontoelaatbaar gedrag aan te scherpen.

De contactgegevens van de vertrouwenspersoon of de preventieadviseur psychosociale aspecten (of van de dienst die

XII-9678-16/28

deze taak op zich neemt) wordt uitdrukkelijk in de opleidingsovereenkomst vermeld.

Verlof Art. 13. Elke arts-specialist in opleiding heeft jaarlijks recht op minstens 20 vakantiedagen boven op de 10 wettelijke feestdagen. Minstens 10 vakantiedagen kunnen in een ononderbroken periode worden opgenomen, met inbegrip van het weekend in het begin en aan het einde van deze periode.

De arts-specialist in opleiding die arbeidsprestaties verricht op een wettelijke feestdag heeft recht op de in de arbeidswetgeving voorziene betaalde inhaalrust. Daarnaast wordt een wettelijke feestdag die in het weekend valt gerecupereerd op een ander moment. Elke arts-specialist in opleiding heeft jaarlijks recht op vrijstelling van arbeidsprestaties met het oog op het verrichten van wetenschappelijke opdrachten, bovenop de jaarlijks contractueel toegekende vakantiedagen. De ondertekenende partijen komen overeen om de in artikel 5 § 4 van de wet van 12 december 2010 bedoelde uren te bundelen tot minstens 10 forfaitaire wetenschappelijke dagen per jaar die vrij gebruikt kunnen worden voor wetenschappelijk werk, studieverlof of congressen.

De arts-specialist in opleiding die aanwezig dient te zijn op lessen en examens in het kader van een master specialistische geneeskunde, wordt vrijgesteld van arbeid. Als deze lessen of examens in het weekend plaatsvinden, dan zijn artikelen 3 en 4

niet van toepassing en is er geen aanleiding tot recuperatie van deze tijd op een ander moment.

Afwezigheden moeten door de arts-specialist in opleiding minstens 4 weken op voorhand worden aangevraagd. De stagemeester of zijn/haar plaatsvervanger is gehouden om hierop binnen de 7 dagen te antwoorden.

De opleidingsovereenkomst vermeldt uitdrukkelijk, rekening houdend met de minima, bepaald in dit artikel, op hoeveel dagen vakantieverlof, wetenschappelijk verlof en studieverlof de arts-specialist in opleiding recht heeft.

Verzekering burgerlijke aansprakelijkheid Art. 14. Overeenkomstig artikel 38 van het ministerieel besluit van 23 april 2014 tot vaststelling van de algemene criteria voor de erkenning van arts-specialisten, stagemeesters en stagediensten, moet ten behoeve van de arts-specialist in opleiding een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid worden afgesloten. De opleidingsovereenkomst vermeldt uitdrukkelijk de regeling die ter zake werd getroffen. De polis van de verzekering burgerlijke aansprakelijkheid kan op vraag van de arts-specialist in opleiding ingekeken worden. De arts-specialist in opleiding wordt uitdrukkelijk gewezen op het feit dat activiteiten buiten het ziekenhuis verricht, niet toegelaten zijn en niet gedekt worden door de polis.

Slotbepalingen Art. 15. De opleidingsovereenkomst vermeldt de periode waarvoor de stagemeester erkend werd en voor hoeveel artsen-specialist in opleiding deze erkenning geldt.’ 6.5. Het vijfde, zesde en zevende lid van het KB van 25 april 2002 leggen vervolgens de criteria vast op basis waarvan die financiering wordt

XII-9678-17/28

beoordeeld en gewogen. Deze criteria en hun onderlinge weging zijn dezelfde als die opgenomen in het eerste onderdeel van de bestreden beslissing, en luiden als volgt:

‘De financiering wordt gewogen op basis van de volgende beoordelingscriteria:

- Volledigheid omschrijving voorwerp (1 punt);

- Volledigheid omschrijving verplichtingen van alle betrokken partijen (1 punt);

- Volledigheid bepalingen arbeidsduur (3 punten);

o Vermelden van planning vier weken op voorhand (1 punt);

o Gemiddeld 48u/week met max. 60u/week (1 punt);

o Optie opting-out te ondertekenen: (1 punt);

- Rusttijden en oproepbare wachten (2 punten):

o Vermelden van minstens 12 uur tussen shifts (1 punt);

o Vermelden van bepalingen in overeenkomst omtrent intramurale wachten ( PDF document ECLI:BE:RVSCE:2025:ARR.263.489