Court dismisses urgent suspension request against school board's orientation certificate decision due to lack of prima facie illegality.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

VOORZITTER VAN DE IXe KAMER

nr. 242.323 van 13 september 2018

in de zaak A. 226.067/IX-9371

In zake: Maïca MUÑOZ

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Hilde Minnen kantoor houdend te 2018 Antwerpen Ballaarstraat 69-71 bus 5

bij wie woonplaats wordt gekozen

tegen:

de VZW IGNATIUS SCHOLEN BRUSSEL

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jim Deridder kantoor houdend te 2018 Antwerpen Mechelsesteenweg 210A

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van de vordering

1. De vordering, ingesteld op 4 september 2018, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing van de beroepscommissie van het Sint-Jan Berchmanscollege van 21 augustus 2018 waarbij het aan Maïca Muñoz toegekende oriënteringsattest C

wordt gehandhaafd.

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een nota ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 11 september 2018, om 10.30 uur.

IX-9371-1/21

Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitge-

bracht.

Advocaat Hilde Minnen, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Jim Deridder, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.

Eerste auditeur-afdelingshoofd Diane Mareen heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, ge-

coördineerd op 12 januari 1973.

III. Feiten

3.1. Tijdens het schooljaar 2017-2018 is verzoekster ingeschreven in het tweede jaar van de derde graad, Latijn-wetenschappen, aan het Sint-Jan Berchmanscollege te Brussel.

Haar jaartotaal is 60,3%; zij tekent tekorten op voor wiskunde (41%), fysica (49,3%) en chemie (48,8 %).

De delibererende klassenraad beslist om aan verzoekster een oriënteringsattest C toe te kennen, op grond van de voormelde tekorten en de volgende motivering:

“De leerling behaalt op jaarbasis onvoldoende resultaten voor de richting-

bepalende vakken, niettegenstaande ernstige waarschuwingen gegeven bij de start van het schooljaar op basis van de resultaten van het 5e jaar. De leerling vertoont onvoldoende regelmatige inzet en heeft inzichtelijke problemen om het totaalpakket van de richting te verwerken.”

IX-9371-2/21

Daaropvolgend overleg met de directeur leidt tot een tweede samenkomst van de klassenraad.

Op 29 juni 2018 beslist de klassenraad om het C-attest te be-

houden. De motivering van deze beslissing luidt:

“De klassenraad neemt akte van de nieuwe elementen die de leerling en haar ouders in het gesprek met de directeur aanbrachten. Na overleg besluit de klassenraad om de beslissing niet te wijzigen en het C-attest te behou-

den.

De nieuwe elementen worden door de klassenraad niet aanvaard:

- De leerling betwist de motivering van de klassenraad „de leerling vertoont onvoldoende regelmatige inzet‟. De leden van de klassenraad wijzen er op dat de inzet tijdens het eerste trimester zeker onregelmatig was niettegen-

staande de ernstige verwittiging die er vanaf het begin was (twee waar-

schuwingen voor hoofdvakken – wiskunde en fysica), getuige hiervan de resultaten van het eerste trimester en een aantal commentaren op het rap-

port (zie o.a. commentaar Wiskunde op rapport 1 van oktober en algemeen commentaar titularis op rapport 2 van november).

De leerling bood zich ook laat aan bij de studiebegeleider van de derde graad. Er waren slechts een paar regelmatige contacten in het derde tri-

mester. Op dat ogenblik toonde de leerling weinig bereidheid om haar studie-aanpak bij te sturen.

- De bewering dat er o.a. door de titularis teveel druk op de leerling uit-

geoefend werd om prestaties neer te zetten, is een vreemde bewering. Het is namelijk belangrijk dat leerlingen die in het vijfde jaar op het nippertje gedelibereerd werden, goed gewaarschuwd worden wanneer het fout dreigt te lopen.

- De bewering dat de leerkracht Wiskunde soms aangaf dat oefeningen goed gemaakt waren en dat zij hiermee het signaal zou gegeven hebben dat alles OK was en dat er niets kon mislopen, is een foutieve veronderstelling.

Is het niet normaal dat een leerling bemoedigende woorden krijgt wanneer zij goed aan het werk is? Is dit bovendien niet contradictorisch met de bewering dat de leerkrachten teveel druk uitoefenden op de leerling?

- De positieve evolutie tot slot werd niet als een nieuw element aanvaard.

De klassenraad hield wel degelijk rekening met deze vaststelling maar achtte het gewicht van de andere argumenten belangrijker, met name de resultaten in het eerste trimester en de waarschuwingen die er reeds waren van vorig schooljaar, waardoor de leerling voor een groot deel van de leerstof de eindtermen niet haalt.”

IX-9371-3/21

3.2. Verzoekster stelt op 27 juni 2018 en op 5 juli 2018 beroep in tegen deze evaluatiebeslissing bij het schoolbestuur, onder aanvoering van onder meer de volgende elementen:

- de tekorten voor fysica en chemie zijn zeer beperkt en voor deze vakken is zij geslaagd in de eindexamens, - voor fysica zou er geen tekort zijn aangezien de school ten onrechte een vraag in rekening bracht die niet behoorde tot de te kennen leerstof en buiten de leer-

plandoelstellingen voor dit vak viel, - het tekort voor wiskunde is mede bepaald door een onbekwame, ondertussen ontslagen leraar in het vorige schooljaar, - op grond van de deliberatiecriteria zou verzoekster geslaagd zijn indien zij 0,7%

meer had behaald voor fysica, het niet slagen op grond hiervan wordt niet gemo-

tiveerd en de toepassing van de deliberatiecriteria is onredelijk, - verzoekster maakte een sterke progressie en heeft een mooi jaargemiddelde, er wordt geen rekening gehouden met de positieve evolutie die de zeer nipte onvol-

doendes in een ander daglicht plaatst, - dat de resultaten van het eerste trimester meer doorwegen dan die van het tweede en derde trimester, is niet ernstig, al evenmin het doorwegen van een waarschu-

wing uit het vorig schooljaar, - wiskunde toont een opvallende terugval: de klassenraad had de 49% van het eerste trimester zwaarder kunnen laten doorwegen.

3.3. Op 9 augustus 2018 worden verzoekster en haar raadsman ge-

hoord door de beroepscommissie.

3.4. Op 21 augustus 2018 beslist de commissie om het C-attest te handhaven. Zij overweegt daartoe het volgende:

“• De resultaten van Maïca voldoen niet aan twee van de vier richtingge-

vende criteria voor deliberatie. Ze heeft een tekort voor meer dan één A-vak en ook voor meer dan twee A- of B-vakken.

Daarnaast ziet de beroepscommissie geen voldoende grond om het uit de resultaten en rapporten voor[t]vloeiend vermoeden van niet-slagen, in het licht van de in het schoolreglement bepaalde deliberatiecriteria, te weer-

leggen:

IX-9371-4/21

- Het tekort voor wiskunde is heel zwaar (41%).

- Er waren duidelijke aanwijzingen voor Maïca om specifieke aandacht te geven aan wiskunde. Op het eind van het vierde jaar werd een waarschu-

wing gegeven voor wiskunde, die herhaald werd op het einde van het vijfde jaar. Wiskunde was in het zesde jaar het vak met het grootste tekort (41 %).

- Er was ook een waarschuwing voor fysica op het einde van het vijfde jaar.

- Er waren tijdens het zesde jaar duidelijke boodschappen aan Maïca dat er problemen waren. Elk maandelijks rapport vermeldt moeilijkheden, of in het algemeen en/of voor één van de vakken waarop uiteindelijk een on-

voldoende behaald werd. In maart 2018 wordt ervoor gewaarschuwd dat er op een C-attest afgestevend wordt.

- De maandelijkse rapporten onderlijnen ook het belang van oefeningen maken, bijlessen en individuele uitleg, en hulp bij planning en studieme-

thode. Maïca is daar slechts beperkt op ingegaan, zoals blijkt uit de in-

formatie verschaft door de klassenleerkracht en andere leerkrachten.

- De maandelijkse rapporten wijzen ook regelmatig op de nood aan een beter inzicht in de leerstof.

• Het eerste middel in het verzoekschrift leidt niet tot een andere conclusie.

Wat de motiveringsplicht betreft:

- De door de school vastgelegde richtinggevende criteria voor deliberatie zijn duidelijk. Zoals hierboven vermeld voldoet Maïca niet aan twee van de vier criteria.

- Er zijn zoals hierboven aangegeven geen gronden die ertoe nopen om in dit dossier van de richtinggevende criteria af te wijken.

- Een klein tekort op twee vakken, en het feit dat het tekort op het tweede A-vak (fysica) slechts 0.7% bedraagt, is op zich geen specifieke reden om van de criteria af te wijken. Een beslissing om al dan niet af te wijken van de criteria gebeurt op basis van een algemene beoordeling van alle ele-

menten van het concrete geval. Anders zouden de criteria zelf worden gewijzigd.

- Het is niet correct dat aan de resultaten van het eerste trimester meer gewicht wordt toegekend dan aan die van het tweede en derde trimester.

(i) De berekeningen zijn heel duidelijk vastgelegd in de regels van de school en worden ook duidelijk medegedeeld in een bijlage bij het rapport.

Dagelijks werk wordt gelijk berekend over alle relevante maanden tijdens het jaar en geldt voor 25% van het totaalcijfer. De resterende 75% zijn gebaseerd op de resultaten van de toetsen, waarbij de toetsen in december tellen voor 40% en de toetsen in juni voor 60% (en niet 30 en 70 % zoals verkeerdelijk in het verzoekschrift vermeld).

(ii) Bovendien tonen de maandelijkse rapporten tot in mei de dringende nood aan verbetering aan.

(iii) Zoals vermeld is de beslissing van de beroepscommissie gebaseerd op een algemene beoordeling. Hierbij is geen zwaarder gewicht gegeven aan elementen van het eerste trimester.

Wat de redelijkheid en proportionaliteit betreft:

- Er is geen onredelijkheid in het toepassen van duidelijke en op voorhand vastgelegde en medegedeelde richtcriteria.

IX-9371-5/21

- De beslissing van de beroepscommissie is gebaseerd op een globale be-

oordeling.

- De uitkomst van de uiteindelijke deliberatie kan op basis van de delibe-

ratiecriteria enkel een A-attest of een C-attest zijn. In casu is de beroeps-

commissie van oordeel dat een C-attest de juiste uitkomst is.

Tenslotte is de leerkracht wiskunde die de klas van Maïca Muñoz had in het vorige schooljaar (in het vijfde, 2016-2017) niet meer op de school werk-

zaam. Bij nazicht van de algemene resultaten van de klas blijkt dat er geen hypotheek gelegd werd op de prestaties en dat er geen klassikaal probleem is of was. In het vijfde jaar was het totale klasgemiddelde voor wiskunde 62,6 % en was er geen enkele onvoldoende voor het vak behalve voor Maïca. Het afgelopen jaar was het klasgemiddelde 62,7 % en was er op-

nieuw voor geen enkele leerling een onvoldoende behalve voor Maïca.

• Het tweede middel in het verzoekschrift leidt niet tot een andere conclu-

sie.

Zoals uit de zitting op 9 juni blijkt, betreft het middel de vraag D2, gesteld tijdens het mondeling deel van het examen in juni 2018. De opmerking is (i) dat het een bewijs betreft dat Maïca „niet in haar lesnota‟s had gezien‟, en (ii) dat het „mogelijk‟ een vraag is „die zich situeert buiten de leer-

plandoelstellingen VVKSO voor het vak fysica in de wetenschappelijke richtingen (D/2014/7841/015).‟ Wat het eerste punt (niet in de lesnota‟s) betreft:

- Zoals hierboven vermeld, werd tijdens de hoorzitting verduidelijkt dat het over de eigen lesnota‟s van Maïca gaat.

- Op zich gaat het niet om een bewijs maar om een formule of bereke-

ningsmethode.

- Het in de klas (6B3) gebruikte handboek (Quark 6.2) vermeldt uitdruk-

kelijk hoe in het geval van vraag D2 de centripetale kracht en de periode berekend worden.

7.3 Satellietbanen

De centripetale kracht Fcp is gelijk aan de gravitatiekracht FG en de for-

mule is

IX-9371-6/21

De formule voor de berekening van de periode is:

T = 2π . R1 / |v|

Beide zijn dus uitdrukkelijk aangegeven in het gebruikte handboek. Ze zijn ook vermeld in de PowerPoint op schoolonline (Dynamica en Kinematica, Thema 4, slides 21-23 - met R gesplitst in hoogte h en de straal van de aarde Ra).

Wat het tweede punt (leerplandoelstellingen) betreft:

- Basisdoelstelling B42 van het Leerplan D/2014/7841/015 dekt: „Voor een cirkelvormig bewegend voorwerp, de positie en de snelheid bepalen in functie van de tijd wanneer op dat voorwerp gedurende een bepaalde tijd een resulterende kracht werkt met constante grootte.‟ Dit is verbonden aan eindterm F1 („De beweging van een voorwerp beschrijven in termen van positie, snelheid en versnelling (eenparig versnelde en eenparig cirkel-

vormige beweging).‟) en specifieke eindterm SET10 („De leerlingen kun-

nen … beweging en verandering in bewegingstoestand kwalitatief be-

schrijven, in eenvoudige gevallen experimenteel onderzoeken en bereke-

nen.).

Deze termen dekken noodzakelijkerwijze ook de berekeningswijze. In ie-

der geval echter is de berekeningswijze met de formules een concreet in de leerstof aangereikte verdieping die de leerlingen moeten kunnen reprodu-

ceren en toepassen.

- De door Maïca Muñoz ingeroepen vakfiche fysica 3 aso van de Exa-

mencommissie is niet relevant aangezien het leerplan van het Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs van toepassing is. De commissie stelt daarnaast ook vast dat de vakfiche ook „de periode, fre-

quentie, hoeksnelheid, baansnelheid en centripetale versnelling berekenen van een voorwerp dat een ECB uitvoert‟ en „de richting, zin en grootte van de centripetale kracht berekenen bij een eenparig cirkelvormige beweging‟ dekt.

• De andere punten die tijdens de hoorzitting werden vermeld wijzigen de beoordeling ook niet.

De beroepscommissie apprecieert het initiatief van Maïca om zich ook voor de bereiden voor de examencommissie en wenst haar alle succes toe. Het punt is wel niet relevant voor de beoordeling van het beroep.

De bedoeling om rechten te studeren (en niet een meer wetenschappelijke richting, zoals voorheen blijkbaar de bedoeling was) kan een betere keuze zijn maar staat ook los van het huidig beroep.

• De commissie is verder van mening dat het aanbieden van een bijko-

mende toets niet aangewezen is in dit geval, gezien de hierboven vermelde afwegingen.”

IX-9371-7/21

IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden

4. Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat min-

stens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende nood-

zakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn van de gewone vordering tot schorsing.

V. Uiterst dringende noodzakelijkheid

5. Weliswaar onder een hoofding „belang‟ wijst verzoekster erop dat zij een schooljaar dreigt te verliezen.

De verwerende partij stelt in haar nota dat zij “geen opmerkingen [heeft] met betrekking tot de schorsingsvoorwaarden van de […] uiterst dringende noodzakelijkheid”.

Aangenomen wordt dat de eerste schorsingsvoorwaarde is ver-

vuld.

VI. Ernst van de middelen

A. Eerste middel

Uiteenzetting van het middel

6. Een eerste middel is geput uit de schending van artikel 115/6 van de Codex Secundair Onderwijs en van de artikelen 5, § 3, en 57 van het besluit van de Vlaamse regering van 19 juli 2002 „betreffende de organisatie van het voltijds secundair onderwijs‟ omdat de beroepscommissie aan de hand van een strikte

IX-9371-8/21

toepassing van de deliberatiecriteria uitgaat van een vermoeden van niet-slagen dat door verzoekster moet worden weerlegd. Ten onrechte roept de commissie een vermoeden van niet-slagen in “enkel en alleen gesteund op 2 van de 4 cijfermatige deliberatiecriteria”. De commissie miskent haar volle bevoegdheid tot evalueren.

Deliberatiecriteria kunnen een element zijn dat in aanmerking wordt genomen maar dit schept geen (wettelijk) vermoeden van niet-slagen. Naast de deliberatie-

criteria moet de beroepscommissie andere beoordelingselementen in haar beslis-

sing meenemen.

Beoordeling

7. Blijkens een „inlichtingenblad rapport, evaluatie en deliberatie schooljaar 2017-2018‟ dat aan verzoekster en haar ouders ter kennis is gebracht, zal de delibererende klassenraad de beslissing over het slagen van een leerling “in de eerste plaats” steunen “op de resultaten die de leerling het voorbije schooljaar behaald heeft”. Voorts zal de klassenraad “zich laten leiden door de volgende criteria”:

“1. Algemeen eindcijfer minstens 50/100

2. Niet meer dan 3 vakken met eindcijfer PDF document ECLI:BE:RVSCE:2018:ARR.242.323