Court dismisses appeal against wind farm noise conditions, upholding stricter shadow criteria under VLAREM.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

VIIe KAMER

nr. 240.980 van 8 maart 2018

in de zaak A. 218.684/VII-39.634.

In zake : 1. de VZW BUURTCOMITÉ MEGA NOISY

ESSEN KALMTHOUT

2. Natasja GELADI

3. Erik VAN OERS

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Griet Cnudde kantoor houdend te 9000 Gent Brabantdam 56

bij wie woonplaats wordt gekozen

tegen :

het VLAAMSE GEWEST

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Dirk Abbeloos kantoor houdend te 9200 Dendermonde Sint-Gillislaan 117

bij wie woonplaats wordt gekozen

Tussenkomende partij :

de CVBA MEGA WINDY

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Yves Loix en Jo Van Lommel kantoor houdend te 2018 Antwerpen Mechelsesteenweg 27

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van het beroep

1. Het beroep, ingesteld op 9 maart 2016, strekt tot de nietigverklaring van het besluit van de Vlaamse minister van Omgeving, Natuur en Landbouw van 5 januari 2016, waarbij de beroepen ingesteld tegen de beslissing van de deputatie van de provincieraad van Antwerpen van 13 mei 2015, houdende

VII-39.634-1/35

niet-inwilliging van de verzoeken van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Kalmthout en van de VZW Buurtcomité Mega Noisy Essen Kalmthout tot wijziging van de voorwaarden opgelegd bij besluit van de deputatie van de provincieraad van 27 januari 2011 met betrekking tot de exploitatie door de CVBA Ecopower en de CVBA Mega Windy van een windturbinepark, gelegen aan de Rijkmakerlaan 16 te Essen en de Essensteenweg te Kalmthout, gedeeltelijk gegrond worden verklaard.

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend.

De tussenkomende partij heeft een verzoekschrift tot tussenkomst ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij beschikking van 12 mei 2016. De tussenkomende partij heeft een memorie ingediend.

Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft een verslag opgesteld.

De verwerende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verzoekende partijen en de tussenkomende partij hebben een laatste memorie ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 23 november 2017.

Staatsraad Pierre Lefranc heeft verslag uitgebracht.

Advocaat Griet Cnudde, die verschijnt voor de verzoekende partijen, advocaat Dirk Abbeloos, die verschijnt voor de verwerende partij, en advocaat Jo Van Lommel, die verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord.

VII-39.634-2/35

Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.

III. Feiten

3. Op 27 januari 2011 wordt een milieuvergunning voor 20 jaar verleend aan de CVBA Ecopower en de CVBA Mega Windy voor de exploitatie van vier windturbines aan de Rijkmakerlaan 16 te Essen en de Essensteenweg te Kalmthout.

Als bijzondere voorwaarde wordt opgelegd dat de windturbines moeten worden uitgerust met een slagschaduwmodule om meer dan 30 uren slagschaduw per jaar voor de naburige woningen en kantoren te voorkomen en dat verdere maatregelen op kosten van de exploitanten met de betrokkenen worden afgesproken. Er worden geen bijzondere geluidsvoorwaarden opgelegd.

De windturbines zijn volgens het bij koninklijk besluit van 30 september 1977 vastgestelde gewestplan Turnhout deels gelegen in een agrarisch gebied en een gebied voor milieubelastende industrie.

4. Naar aanleiding van klachten van geluidsoverlast wordt een akoestisch onderzoek in de periode mei-juni 2013 uitgevoerd door het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (hierna: PIH). Het PIH concludeert dat de inrichting beantwoordt aan de milieukwaliteitsnormen in de omzendbrief EME/2006/01-RO/2006/02 en in artikel 5.20.6.1 van het besluit van de Vlaamse regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne (hierna: Vlarem II). Er wordt geen rekening gehouden met de

VII-39.634-3/35

eventuele aanwezigheid van een tonaal karakter. Er wordt opgemerkt dat het specifiek geluid van de windturbines hoog is ten opzichte van het oorspronkelijke omgevingsgeluid. Dat beïnvloedt de appreciatie van het specifieke geluid van de windturbines negatief.

5. Tijdens de nacht van 20 op 21 maart 2014 voert de afdeling Milieu-inspectie Buitendienst Antwerpen een meting uit op meerdere locaties in de omgeving en in twee woningen. Het werkverslag komt tot vergelijkbare conclusies. Er is één lichte overschrijding van de normen vastgesteld en één meetpunt waar een andere storende factor de meting verstoort waardoor geen representatieve metingen konden plaatsvinden. Verder wordt vastgesteld dat de invloed van de windturbines duidelijk merkbaar en objectief meetbaar-hoorbaar is in de woningen. In de woning Essensteenweg 74 is geen sprake van laag frequent geluid.

6. Op 19 november 2014 dient de gemeente Kalmthout een aanvraag in tot het opleggen van bijzondere voorwaarden. Op 5 januari 2015 dient de eerste verzoekende partij ook een aanvraag in tot het opleggen en wijzigen van de bijzondere vergunningsvoorwaarden. Beide aanvragen hebben betrekking op de slagschaduw- en de geluidsproblematiek. De deputatie van de provincieraad van Antwerpen willigt op 13 mei 2015 de aanvragen niet in.

7. De verzoekende partijen en de gemeente Kalmthout tekenen administratief beroep aan tegen deze beslissing.

8. De afdeling Milieuvergunningen verleent op 28 augustus 2015

een deels gunstig advies:

“Overwegende dat de metingen ter hoogte van de Bosweg 26 werden verstoord door een externe bron, waardoor de metingen zowel binnenhuis als buitenhuis niet representatief zijn;

Overwegende dat AMI besluit dat de windmolens in openlucht zeer sterk objectief meetbaar zijn; dat uit de meetgegevens van AMI eveneens blijkt dat het omgevingsgeluid laag is in de omgeving van de windturbines; dat AMI stelt

VII-39.634-4/35

dat het geluidsklimaat van de omwonenden hierdoor sterk nadelig beïnvloed wordt; dat de richtwaarde in meetpunt Essensteenweg 74 licht wordt overschreden; dat de impact van de geluidsemissie afkomstig van de windturbines binnenhuis, goed zichtbaar is in de metingen ter hoogte van de Essensteenweg 74; dat de LAeq 21,1 dB(A) bedraagt binnenhuis op de Essensteenweg 74 met de windturbines in werking en daalt tot 17,6 dB(A)

indien de windturbines buiten werking zijn; dat gelet op het feit dat een verhoging met 3dB(A) een verdubbeling van de uitgemiddelde geluidsenergie betreft, kan gesteld worden dat de impact van de windturbines (binnenhuis) als hinderlijk kan ervaren worden; dat AMI vaststelde dat de invloed van de windmolens duidelijk merkbaar en objectief meetbaar en hoorbaar is in de woning Essensteenweg 74 maar dat er geen laag frequent geluid veroorzaakt werd;

Overwegende dat uit bovenstaande metingen/studies kan geconcludeerd worden dat de omgevingsgeluiden in de regio zeer laag liggen en dat de specifieke geluiden van de windturbines duidelijk hoger liggen; dat er uit de metingen blijkt dat er geen dominante, maskerende geluidsbronnen aanwezig zijn tijdens de nachtperiode, waardoor de windturbines het omgevingsgeluid sterk bepalen en verhogen; dat het bedrijventerrein Rijkmaker en bedrijventerrein Nieuwmoer-Kalmthout volgens het gewestplan werd vastgesteld als een gebied voor milieubelastende industrieën; dat op het bedrijventerrein ‘Rijkmaker’ en bedrijventerrein ‘Nieuwmoer’ de activiteiten grotendeels stilvallen vanaf de avond tot de morgen; dat dit het lage oorspronkelijk omgevingsgeluid verklaard en qua geluidsklimaat eerder aansluit bij een KMO-zone;

Overwegende dat nog moet opgemerkt worden dat in beide meetcampagnes alleen de nachtperiode bekeken werd en dat er verder geen informatie geven wordt over het omgevingsgeluid tijdens de dagperiode;

Overwegende dat de eerste voorgestelde geluidsvoorwaarde betrekking heeft op het toepassen van tonaliteit op de richtwaarden; dat de aanwezigheid van tonaliteit echter niet eenduidig werd vastgesteld; dat op basis van artikel 5.20.6.1.1 van titel II van het VLAREM men ervan uit zou kunnen gaan dat geen rekening moet gehouden worden met eventuele tonaliteit;

Overwegende dat in het betreffende artikel wordt gesteld dat de bepalingen uit hoofdstuk 4.5 en de bijlage 4.5.1 van titel II van het VLAREM niet van toepassing zijn met uitzondering van afdeling 4.5.1 en 4.5.6, tenzij expliciet vermeld in de hiernavolgende artikelen; dat bijlage 4.5.1 de voorwaarden bevat met betrekking tot tonaliteit;

Overwegende dat op basis van het VLAREM de penalisatie met 5 dB(A)

niet zondermeer van toepassing is; dat de definitie van ‘specifiek geluid’ echter wel behouden blijft voor windturbines; dat hierin de mogelijkheid tot aanpassing van de relevante waarde behouden blijft; dat het hier juridisch gezien een onduidelijkheid betreft; dat technisch gezien de geluidsdeskundige in geval van tonaliteit beroep kan doen op codes van goede praktijk of op internationale normen, bij ontstentenis van concrete wetgeving; dat onder meer kan verwezen worden naar de ISO 1996-2 norm; dat het niet de bedoeling was van de wetgever om de penalisatie van tonaal geluid sectoraal te bannen wat blijkt uit het feit dat in de toelichtingsbijlage bij het

VII-39.634-5/35

milieuvergunningsaanvraagformulier (bijlage 4B van Vlarem I) bij punt F14, meer specifiek bij het deel geluidstudie puntje n) vermeld staat dat de eventuele tonaliteit wordt beschouwd conform dit besluit;

Overwegende dat de erkend deskundige bij onbetwistbare vaststelling van tonaliteit een geargumenteerd beoordelingsgetal mag voegen bij de relevante waarde om zo het specifiek geluid te bepalen; dat rekening houdende met bovenstaande en rekening houdende met de aanwezige onduidelijkheid, volgende bijzondere voorwaarde opgelegd wordt: ‘Bij vaststelling van tonaliteit moet hiermee rekening gehouden worden bij de bepaling van het specifieke geluid van de windturbines, overeenkomstig artikel 4§4 van bijlage 4.5.1 van titel II van het VLAREM’;

Overwegende dat de andere voorgestelde bijzondere voorwaarden betrekking hebben op het opleggen van strengere normen voor het specifieke geluid van de windturbines dan de geldende richtwaarden van bijlage 5.20.6.1

van titel II van het VLAREM; dat met de gevraagde bijzondere voorwaarde 2

wordt voorgesteld dat alle woningen ongeacht in welk gebied van het gewestplan ze zijn gelegen beschouwd worden als woningen gelegen in woongebied; dat met de voorgestelde bijzondere voorwaarde 3 de afstemming van het specifieke geluid van de windturbines op het oorspronkelijk omgevingsgeluid vermeerderd met een factor voor de dag en-avondperiode en voor de nachtperiode wordt voorgesteld; dat met de voorgestelde bijzondere voorwaarde 4 men het specifieke geluid van de windturbines tijdens de nacht wenst af te stemmen op het oorspronkelijk omgevingsgeluid;

Overwegende dat rekening houdende met het voorgaande kan gesteld worden dat binnen het huidige normenkader de hinder naar de omwonenden niet voldoende beperkt wordt; dat de huidige regelgeving immers geen rekening houdt met het oorspronkelijke omgevingsgeluid, indien dit aanzienlijk lager is dan de normen; dat het daarom in dit specifieke geval aangewezen is om bijzondere voorwaarden op te leggen die de geluidshinder tot een aanvaardbaar niveau brengen; dat bijgevolg in een bijzondere voorwaarde wordt opgelegd dat tijdens de avond- en nachtperiode een norm van 39 dB(A) geldt voor het specifieke geluid van de windturbines ter hoogte van de woningen die niet in industriegebied gelegen zijn;

Overwegende dat de voorgestelde 39 dB(A) overeenstemt met de geldende richtwaarde van bijlage 5.20.6.1 van titel II van het VLAREM voor woongebieden tijdens de avond- en nachtperiode; dat de richtwaarde van 39 dB(A) een verstrenging betekent van de huidige richtwaarde met 4 of 6 dB(A) ter hoogte van de woningen die niet in industriegebied gelegen zijn; dat uit de metingen blijkt dat deze voorgestelde richtwaarde bij een aantal woningen zal zorgen voor een significante daling van het omgevingsgeluid met circa 5-6 dB(A); dat ten gevolge van het verstrengen van de richtwaarde voor woningen gelegen buiten het industriegebied, bijkomend ook de geluidsomgeving voor woningen gelegen in het industriegebied verbetert; dat de strenger richtwaarde zal resulteren in een duidelijk waarneembare verbetering van het geluidsklimaat in de omgeving;

Overwegende dat er eveneens klachten werden geuit van geluidsoverlast tijdens de dagperiode; dat kan aangenomen worden dat er tijdens zon- en feestdagen eveneens een laag omgevingsgeluid heerst omwille van het

VII-39.634-6/35

wegvallen van de bedrijfsactiviteiten en omwille van het verminderd wegverkeer; dat tijdens deze periodes het windturbinegeluid bijgevolg niet gemaskeerd zal worden door dominante geluidsbronnen; dat het aangewezen is om ook op zon- en feestdagen de richtwaarde tijdens de dagperiode te verstrengen tot de richtwaarde voor woongebieden tijdens de dagperiode, zijnde 44 dB(A);

Overwegende dat er vergaande geluidsreducerende maatregelen moeten genomen worden teneinde aan bovenstaande normen te voldoen; dat de exploitant reeds heeft onderzocht op welke manier er kan voldaan worden aan de strengere normen; dat er 4 niveaus zijn van reductie, met name:

- niveau 0: niet gereduceerd;

- niveau 1: reductie brongeluid tot 103,5 dB(A);

- niveau 2: reductie brongeluid tot 101,5 dB(A);

- niveau 3: reductie brongeluid tot 99,5 dB(A);

- windturbine uitgeschakeld.

dat de exploitant stelt dat om te voldoen aan een geluidsnorm van 43 dB(A)

volgende reducties noodzakelijk zijn:

- WT1: niveau 3

- WT2: niveau 3

- WT3: niveau 3

- WT4: niveau 3

dat de exploitant stelt dat om te voldoen aan een geluidsnorm van 39 dB(A)

volgende reducties noodzakelijk zijn:

- WT1: niveau 3

- WT2: uitgeschakeld - WT3: uitgeschakeld - WT4: uitgeschakeld Overwegende dat door de exploitant, in samenspraak met de afdeling Milieu-inspectie, nog de mogelijkheid wordt onderzocht tot het plaatsen van blade serrations (haaievinnen) op de wieken van windturbine 4; dat deze techniek een reductie van ongeveer 3 dB(A) zou kunnen opleveren; dat de blade serrations na positieve evaluatie ook op de overige zouden kunnen geïnstalleerd worden; dat de windturbines bij het toepassen van deze techniek minder zullen moeten gereduceerd worden dan aangenomen in bovenstaande overwegende;

dat het daarom aangewezen is om op te leggen dat de exploitant een rapport opmaakt met daarin de wijze waarop de windturbines gemoduleerd zullen worden ten einde aan de normen te voldoen; dat in deze bijzondere voorwaarde een periode van 6 maanden wordt voorzien teneinde de exploitant in de mogelijkheid te stellen de milderende effecten van de blade serrations te kunnen evalueren;

Overwegende dat het aangewezen is om een geluidsmeting ter controle op te leggen ter hoogte van de meest kritische plaatsen voor geluidshinder gelet op het feit dat de windturbines teruggeschakeld moeten worden om de normen te behalen; dat met deze controlemeting moet aangetoond worden dat er voldaan wordt aan de normen;

8. CONCLUSIE ADVIES: deels gunstig Overwegende dat de hinder en de effecten op mens en milieu en de risico’s voor de externe veiligheid, veroorzaakt door de aangevraagde inrichting, mits

VII-39.634-7/35

naleving van de milieuvergunningsvoorwaarden tot een aanvaardbaar niveau kunnen worden beperkt;

Overwegende dat er bijgevolg aanleiding toe bestaat de beroepen gedeeltelijk gegrond te verklaren en het bestreden besluit op te heffen;

[…]

9. Voorstel […]

Aan artikel 3, §3 worden volgende bijzondere voorwaarden toegevoegd:

‘Bij vaststelling van tonaliteit moet hiermee rekening gehouden worden bij de bepaling van het specifieke geluid van de windturbines, overeenkomstig artikel 4§4 van bijlage 4.5.1 van titel II van het VLAREM.

Tijdens de avond- en nachtperiode geldt een norm van 39 dB(A) voor het specifieke geluid van de windturbines ter hoogte van de woningen die niet in industriegebied gelegen zijn.

Tijdens de dagperiode geldt op zon- en feestdagen een norm van 44 dB(A)

voor het specifieke geluid van de windturbines ter hoogte van de woningen die niet in industriegebied gelegen zijn.

De exploitant maakt een rapport op in samenwerking met een erkend milieudeskundige in de discipline geluid en trillingen, deeldomein geluid, vermeld in artikel 6, 1°, c), van het VLAREL, waarin bepaald wordt op welke wijze de windturbines zullen gemoduleerd worden. De modulering moet ervoor zorgen dat aan de hier gestelde geluidsnormen voldaan wordt.

Dit rapport moet binnen de 6 maanden na het definitief worden van deze beslissing ter evaluatie overgemaakt worden aan de toezichthouder en ter informatie aan de afdeling Milieuvergunningen, de gemeente Kalmthout en de gemeente Essen.

Na bovenstaand rapport en binnen de 6 maanden na het definitief worden van deze beslissing moet de exploitant ter controle geluidsmetingen laten uitvoeren ter hoogte van de meest kritische plaatsen voor geluidshinder door een erkend milieudeskundige in de discipline geluid en trillingen, deeldomein geluid.

De resultaten hiervan worden ter evaluatie overgemaakt worden aan de toezichthouder en ter informatie aan de afdeling Milieuvergunningen, de gemeente Kalmthout en de gemeente Essen.

De productie in geluidsreducerende modus wordt bijgehouden in een logboek. Bij klachten met betrekking tot geluid moet de exploitant binnen 24 uur aan de toezichthouder en aan de gemeentelijke milieuambtenaar de gegevens uit het logboek overmaken, zodat kan nagegaan worden of voldaan werd aan de geldende geluidsnormen’”.

9. De bestreden beslissing van 5 januari 2016 verklaart de beroepen gedeeltelijk gegrond:

“[…]

Overwegende dat het verzoek van de gemeente Kalmthout het volgende omvat:

VII-39.634-8/35

- wijzigen van de bestaande bijzondere voorwaarde: ‘De windturbines dienen te worden uitgerust met een slagschaduwmodule om te voorkomen dat ze jaarlijks meer dan 30 uur effectieve slagschaduw veroorzaken bij naburige woningen en kantoorruimtes. Om de hinder verder te beperken dienen verdere maatregelen genomen te worden in samenspraak met de betrokken omwonenden en bedrijven. Indien dit resulteert in het plaatsen van zonnewering of andere voorzieningen aan de woningen en kantoorruimten dient dit te gebeuren op rekening van de exploitanten’;

en vervangen door: ‘De windturbines dienen te worden uitgerust met een slagschaduwmodule om te voorkomen dat ze jaarlijks meer dan in Vlarem II opgenomen effectieve slagschaduw veroorzaken voor elk relevant slagschaduwgevoelig object. Om de hinder verder te beperken dienen verdere maatregelen genomen te worden in samenspraak met de betrokken omwonenden en bedrijven. Indien dit resulteert in het plaatsen van zonnewering of andere voorzieningen aan de slagschaduwgevoelige objecten dient dit te gebeuren op rekening van de exploitanten.

Jaarlijks dient de exploitant de resultaten van de slagschaduwmetingen over te maken aan de toezichthoudende overheid en de gemeentelijke milieudienst’;

- aanvullen van de bijzondere voorwaarden met:

1. ‘Bij de beoordeling van de gemeten geluidsemissie met de geldende normenkader van Vlarem II dient bijkomend rekening gehouden te worden met de aanwezigheid van eventuele tonaliteit, zoals opgenomen in bijlage 4.5.1, artikel 4§4 van Vlarem II.’;

2. ‘Ter hoogte van alle woongelegenheid onafhankelijk in welk gebied van het gewestplan, BPA of uitvoeringsplan gelegen, dienen de richtwaarden van woongebieden, of delen van woongebieden op meer of minder dan 500 meter gelegen van gebieden voor ambachtelijke bedrijven en kleine en middelgrote ondernemingen, zoals opgenomen in 3°a en 3°b van bijlage 5.20.6.1 ‘Richtwaarden voor windturbinegeluid’ van Vlarem II nageleefd te worden.’ Of ‘Ter hoogte van alle woongelegenheid onafhankelijk in welk gebied van het gewestplan, BPA of uitvoeringsplan gelegen, dienen de richtwaarden voor woongebied, zoals opgenomen in 4° van bijlage 5.20.6.1 ‘Richtwaarden voor windturbinegeluid’ van Vlarem II nageleefd te worden.’;

3. ‘Ter aanvulling van de normen of richtwaarden van Vlarem II

mag het specifieke geluidsdrukniveau van de windmolens (Lsp) ter hoogte van alle woongelegenheden niet hoger zijn dan de oorspronkelijke achtergrondwaarde of residueel geluid (Lsp lager of gelijk aan omgevingsgeluid zonder de windmolens LA95) vermeerderd met 3 dB(A) tijdens de nachtperiode en vermeerderd met 5 dB(A) tijdens de dag- en

VII-39.634-9/35

avondperiode. Het vaststellen van de oorspronkelijke achtergrondwaarden (zonder de windmolens), dient in opdracht en op kosten van de exploitant uitgevoerd te worden in overleg met de vergunningverlenende overheid, de afdeling Milieu-inspectie, de gemeente Kalmthout en de gemeente Essen.’;

4. ‘Ter aanvulling van de normen of richtwaarden van Vlarem II

en de voorwaarden van de lopende milieuvergunning mag het specifieke geluidsdrukniveau van de windmolens (Lsp)

tijdens de nachtperiode ter hoogte van alle woongelegenheden niet hoger zijn dan de oorspronkelijke achtergrondwaarde of residueel geluid (Lsp lager of gelijk aan omgevingsgeluid zonder de windmolens LA95,1h). Het vaststellen van de oorspronkelijke achtergrondwaarden (zonder de windmolens), dient in opdracht en op kosten van de exploitant uitgevoerd te worden in overleg met de vergunningverlenende overheid, de afdeling Milieu-inspectie, de gemeente Kalmthout en de gemeente Essen.’;

dat het verzoek van de vzw buurtcomité Mega Noisy gelijkaardige wijzigingen aan de bijzondere voorwaarden bevat met dat verschil dat de vzw buurtcomité Mega Noisy stelt dat het specifieke geluidsdrukniveau van de windturbines (Lsp) ter hoogte van alle woongelegenheden niet hoger mag zijn dan de oorspronkelijke achtergrondwaarde of residueel geluid (Lsp lager of gelijk aan omgevingsgeluid zonder de windturbines LA95) vermeerderd met 1 dB(A) tijdens de nachtperiode en vermeerderd met 3 dB(A) tijdens de dag- en avondperiode; dat in het verzoek van de vzw buurtcomité Mega Noisy de 2de geluidsvoorwaarde niet wordt gevraagd;

Overwegende dat het verzoek tot wijziging van de voorwaarden steunt op volgende motivatie:

- in de huidige bijzondere voorwaarde van de lopende milieuvergunning is er sprake van maximaal 30 uur effectieve slagschaduw; om onduidelijkheden te vermijden kan de huidige bijzondere voorwaarde best afgestemd worden met de nieuwe normen van titel II van het VLAREM;

- er worden aanhoudende klachten geuit met betrekking tot de geluidsoverlast zowel overdag als ‘s nachts, ondanks het feit dat voldaan wordt aan de richtwaarden voor windturbinegeluid;

- zowel uit de metingen van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH) als de metingen van de afdeling Milieu-inspectie blijkt dat het omgevingsgeluid in de regio zeer laag is terwijl het specifieke geluid van de windturbines een stuk hoger ligt; het windturbinepark verhoogt bijgevolg sterk het geluidsklimaat van de omgeving;

- de huidige milieuvergunning met de daarin opgenomen voorwaarden en de voorwaarden van de omzendbrief en titel II van het VLAREM

zijn ontoereikend om de vastgestelde hinder voor de buurt in voldoende mate te beperken;

Overwegende dat de milieuvergunning werd verleend op basis van de omzendbrief EME/2006/01-RO/2006/02 ‘Afwegingskader en

VII-39.634-10/35

randvoorwaarden voor de inplanting van windturbines’; dat er begin 2012

sectorale voorwaarden voor windturbines werden opgenomen in hoofdstuk 5.20, afdeling 5.20.6 van titel II van het VLAREM; dat voor windturbines die voor 1 januari 2012 vergund zijn, de nieuwe verplichtingen gelden vanaf 1 januari 2015, en vanaf 2020 voor windturbines die niet uitgerust zijn met een automatisch regelsysteem dat toelaat de slagschaduw en het geluid in voldoende mate te verminderen;

Overwegende dat er sinds de exploitatie van de windturbines eind 2012

regelmatig klachten van de omwonenden werden geuit bij de gemeente betreffende de geluidshinder en slagschaduw afkomstig van de windturbines van Mega Windy en Ecopower; dat deze klachten voornamelijk komen van omwonenden van de volgende straten: Moleneind/Maalderijstraat, Essensteenweg, Bosweg, Venetië, Nieuwmoersteenweg, Duiventorenstraat; dat de klachten voornamelijk gaan over hinder tijdens de nachtperiode maar dat er eveneens klachten zijn van hinder tijdens de dagperiode; dat ook de afdeling Milieu-inspectie herhaaldelijk klachten heeft ontvangen; dat tot op heden echter geen PV’s werden opgesteld omdat de exploitatie gebeurt volgens de voorwaarden van de verleende vergunning;

Overwegende dat er tijdens een eerste buurtoverleg van 5 februari 2013

duidelijke afspraken werden gemaakt met het buurtcomité, de exploitant en de gemeente Kalmthout:

- het uitvoeren van geluidsmetingen door een geluidsdeskundige;

- het organiseren van een werkgroep met het buurcomité en de exploitant voor verder overleg;

- het centraliseren en behandelen van alle klachten over de windturbines;

- afhankelijk van het verdere verloop van het dossier zal de gemeente, in het kader van de lopende milieuvergunning, al dan niet bijkomende voorwaarden aan de provincie vragen;

dat de exploitant en verschillende instanties voormelde afspraken uitgevoerd hebben;

Overwegende dat bijkomende bijzondere voorwaarden kunnen opgelegd worden conform artikel 3.3.0.1 van titel II van het VLAREM;

Overwegende dat in het besluit van de deputatie van de provincie Antwerpen van 27 januari 2011 volgende bijzondere voorwaarde werd opgenomen met betrekking tot het aspect slagschaduw: ‘De windturbines dienen te worden uitgerust met een slagschaduwmodule om te voorkomen dat ze jaarlijks meer dan 30 uur effectieve slagschaduw veroorzaken bij naburige woningen en kantoorruimtes. Om de hinder verder te beperken dienen verdere maatregelen genomen te worden in samenspraak met de betrokken omwonenden en bedrijven. Indien dit resulteert in het plaatsen van zonnewering of andere voorzieningen aan de woningen en kantoorruimten dient dit te gebeuren op rekening van de exploitanten;’;

Overwegende dat deze bijzondere voorwaarde verschilt van de nieuwe sectorale voorwaarden voor slagschaduw afkomstig van windturbines van titel II van het VLAREM; dat de huidige bijzondere voorwaarde nog verwijst naar de jaarlijkse 30 uur slagschaduw uit de omzendbrief EME/2006/01-RO/2006/02 ‘Afwegingskader en randvoorwaarden voor de inplanting van windturbines’;

VII-39.634-11/35

Overwegende dat er overeenkomstig artikel 5.20.6.2.3 van de sectorale voorwaarden een maximum van 8 uur effectieve slagschaduw per jaar geldt, met een maximum van 30 minuten effectieve slagschaduw per dag voor elk relevant slagschaduwgevoelig object; dat de exploitant conform artikel 5.20.6.2.2 van titel II van het VLAREM eveneens de eerste twee exploitatiejaren een controlerapport moet opstellen waarin minstens vermeld wordt hoeveel effectieve slagschaduw elk relevant slagschaduwgevoelig object binnen de contour van 4 uur verwachte slagschaduw per jaar heeft ontvangen en welke remediërende maatregelen eventueel zijn genomen; dat per windturbine een logboek moet bijgehouden worden dat de nodige gegevens vermeldt om de effectieve slagschaduw voor elk relevant slagschaduwgevoelig object binnen de contour van vier uur verwachte slagschaduw per jaar te bepalen;

Overwegende dat het omwille van de klachten van omwonenden aangewezen is om de strengere slagschaduwvoorwaarden van artikel 5.20.6.2.3

van titel II van het VLAREM te doen gelden in plaats van de soepelere uit de reeds opgelegde bijzondere voorwaarde; dat de gevraagde aanpassing van de slagschaduwvoorwaarde reeds voor een deel gevat wordt in de sectorale voorwaarden van titel II van het VLAREM; dat het aangewezen is de bijzondere voorwaarde met betrekking tot slagschaduw in het besluit van 27 januari 2011

te schrappen en te vervangen door ‘jaarlijks moet de exploitant een controlerapport voor slagschaduw opstellen, conform titel II van het VLAREM, en dit ter beschikking houden van de toezichthouder en de gemeentelijke milieuambtenaar’; dat door het schrappen van de bijzondere voorwaarde de bepalingen van artikel 5.20.6.2.3 van toepassing worden;

Overwegende dat in het besluit van 27 januari 2011 geen bijzondere voorwaarden werden opgelegd met betrekking tot geluid; dat aanvankelijk bij het verlenen van de milieuvergunning getoetst werd aan de richtwaarden voor windturbinegeluid opgenomen in de omzendbrief EME/2006/01-RO/2006/02

‘Afwegingskader en randvoorwaarden voor de inplanting van windturbines’;

dat vanaf 1 januari 2015 de richtwaarden voor windturbinegeluid van toepassing zijn op onderhavig windturbinepark;

Overwegende dat er verschillende geluidsmetingen werden uitgevoerd om een beeld te krijgen van het geluidsklimaat en om na te gaan in hoeverre dat er wordt voldaan aan de richtwaarden; dat er in mei-juni 2013 geluidsmetingen werden uitgevoerd door een erkend milieudeskundige in de discipline geluid en trillingen van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH); dat eveneens geluidsmetingen werden uitgevoerd door de afdeling Milieu-inspectie in maart 2014;

Overwegende dat door het PIH gedurende een vijftal weken omgevingsmetingen werden uitgevoerd; dat de metingen werden uitgevoerd op 8 meetlocaties gedurende een paar nachten; dat het specifieke geluid werd berekend op basis van deze metingen; dat men zich voor het bepalen van het specifieke geluid van het windturbinepark heeft geconcentreerd op de periode tussen 24h-5h (GTM+2u) omdat in deze periode de aanwezigheid van stoorgeluiden minimaal is; dat dit ook de meest kritische beoordelingsperiode betreft;

Overwegende dat de deskundige in de studie zowel het specifieke geluid, het totale omgevingsgeluid (alle geluidsbronnen inclusief de windturbines) als

VII-39.634-12/35

het residueel geluid (exclusief de windturbines) heeft berekend; dat de deskundige de parameter LAeq voorstelt als de meest relevante parameter om het specifieke geluid te berekenen; dat eerst de sterke stoorgeluiden werden verwijderd en de geluidsniveaus werden bepaald voor windsnelheden tussen 7,0 m/s en 9,1 m/s bij alle windrichtingen;

Overwegende dat de metingen en berekeningen voor de nachtperiode (24h-5h (GTM+2u)) per meetpunt en de geldende norm als volgt kunnen weergegeven worden:

Meetpunt Ligging Vlarem- Omgeving- Residueel- Specifiek norm geluid (LAeq) geluid (LAeq) geluid met wind- (oorspronk- (turbines)

turbines elijk) (LAeq)

omgevings-

geluid MP 1(Venetië 3) agrarisch gebied 45dB(A) 44,2 dB(A) 28,8 dB(A) 44,1 dB(A)

PDF document ECLI:BE:RVSCE:2018:ARR.240.980