Court dismisses request to suspend church sale execution due to lack of extreme urgency and pending canonical proceedings.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

VOORZITTER VAN DE Xe KAMER

nr. 240.677 van 6 februari 2018

in de zaak A. 224.327/X-17.126.

In zake : 1. Jacques MATTHYS

2. Marc HUYS

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Dominique Matthys kantoor houdend te 9000 Gent Opgeëistenlaan 8/0301

bij wie woonplaats wordt gekozen

tegen :

de KERKFABRIEK HEILIG KRUIS

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Philippe Leroy kantoor houdend te 9000 Gent Coupure 5

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van de vordering

1. De vordering, ingesteld op 24 januari 2018, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid van:

“a. de beslissing van de Kerkfabriek Heilig Kruis te Sint-Amandsberg van 20 november 217 waarbij zij toestemming heeft verleend aan de Bisschop van Gent tot onttrekking van de Heilig Kruiskerk te 9040 Gent, Sint-Amandsberg, aan de eredienst b. de beslissing waarbij voornoemde Kerkfabriek op dezelfde datum van 20 november 2017 van het verkoopreglement d.d. 14 november 2017 heeft goedgekeurd dat voorziet in de openbare verkoop van het kerkgebouw c. [...] alle handelingen die het gevolg zijn van wat wordt vermeld onder de punten a en b.”

X-17.126-1/5

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 2 februari 2018, om 11 uur.

Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht.

Advocaat Dominique Matthys, die verschijnt voor verzoekers, en advocaat Pieter Van Roeyen, die loco advocaat Philippe Leroy verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.

Auditeur Sofie De Doncker heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.

III. Feiten

3. Verzoekers zijn al jarenlang “gebruikers” van de Heilig Kruiskerk in de parochie Heilig Kruis te Sint-Amandsberg, Gent, waar zij de liturgische diensten volgen.

Met een brief van 14 november 2017 vraagt de bisschop van Gent de kerkfabriek om haar “advies voor de onttrekking van de Heilig kruiskerk aan de eredienst”.

X-17.126-2/5

De kerkfabriek beslist op 20 november 2017 om het verkoopreglement van de kerk goed te keuren. Ook verstrekt zij een gunstig advies voor de onttrekking van de Heilig Kruiskerk aan de eredienst.

Bij decreet van 1 december 2017 beslist de bisschop van Gent om de altaren van de Heilig Kruiskerk met toepassing van het wetboek van canoniek recht aan de eredienst te ontrekken.

Naar verzoekers uiteenzetten, vernemen zij het bestaan van het decreet uit het weekblad Kerk & Leven van 13 december 2017, waarna zij “een verzoekschrift richten aan de Bisschop van Gent tot opschorting en herroeping van zijn decreet van 1 december 2017 tot onttrekking van de Heilig Kruiskerk te Gent-Sint-Amandsberg (Westveld) aan de eredienst en nadien een akte van administratief beroep bij de bevoegde kerkelijke rechtbank in Rome (respectievelijk op grond van de canons 1734 en 1737 van het Wetboek van Canoniek Recht)”.

Bij decreet van 30 januari 2018 schort de bisschop van Gent de uitvoering van zijn decreet van 1 december 2017 op tot de Congregatie voor de Clerus uitspraak heeft gedaan over het hiërarchisch beroep.

IV. Ontvankelijkheid

4. De verwerende betwist de ontvankelijkheid van het beroep in hoofde van tweede verzoeker.

Een onderzoek van en uitspraak over de exceptie dringen zich niet op. Zoals hierna zal blijken is hoe dan ook niet aan de grondvoorwaarden voor een schorsing voldaan.

X-17.126-3/5

V. Grondvoorwaarden voor een schorsing

5. Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat een uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn van de gewone vordering tot schorsing en dat minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie kan verantwoorden.

VI. Voorwaarde van een uiterst dringende noodzakelijkheid

Standpunt van verzoekers

6. Verzoekers voeren ter staving van de uiterst dringende noodzakelijkheid aan dat zij willen voorkomen dat de Heilig Kruiskerk wordt verkocht alvorens de Raad van State uitspraak zal hebben gedaan over het beroep tot nietigverklaring van de bestreden beslissingen van 20 november 2017. Zonder schorsing zal de kerk verkocht worden en zal een later vernietigingsarrest “geen enkel feitelijk en concreet gevolg” meer hebben, waardoor verzoekers “hun uitzicht op een oplossing moeten laten varen”.

Beoordeling

7. Volgens de verwerende partij dient een onderscheid te worden gemaakt tussen de principiële beslissing om te verkopen en de effectieve uitvoering ervan. Naar zij in de nota schrijft en ter terechtzitting expliciet bevestigt, zal zij vooralsnog niet tot een effectieve verkoop beslissen: de verkoopprocedure kan pas van start gaan “nadat de canonieke procedure van onttrekking aan het gebruik voor de eredienst geheel is afgehandeld”; de verkoop “zal slechts kunnen gerealiseerd worden nadat de kerk onttrokken is aan de eredienst, daarmee uit het publiek domein wordt gelicht en haar het statuut van parochiekerk is ontnomen”.

X-17.126-4/5

8. Op vandaag blijkt de procedure tot onttrekking van de Heilig Kruiskerk aan de eredienst nog geenszins afgehandeld. Actueel is het betrokken bisschoppelijk decreet van 1 december 2017 zelfs uitdrukkelijk opgeschort.

9. In de gegeven omstandigheden blijkt geen uiterst dringende noodzakelijkheid tot schorsing van de bestreden beslissingen voorhanden.

Aldus is alvast één van de cumulatieve grondvoorwaarden voor een schorsing niet voorhanden. Deze vaststelling volstaat om de vordering in haar geheel te verwerpen.

BESLISSING

De Raad van State verwerpt de vordering.

Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van zes februari 2018, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:

Johan Lust, kamervoorzitter, bijgestaan door Silvan De Clercq, griffier.

De griffier De voorzitter

Silvan De Clercq Johan Lust

X-17.126-5/5

PDF document ECLI:BE:RVSCE:2018:ARR.240.677