Legislator Jurisprudence & Législation
ECLI:BE:CASS:2018:CONC.20180628.9 ECLI:BE:CASS:2018:CONC.20180628.9 Généré par l'IA

Court clarifies right of defense limits on judge's duty to supplement reasons and establish causation.

Numéro de cause ECLI:BE:CASS:2018:CONC.20180628.9
Autorité / Tribunal
Juridiction Belgique (BE)
Date de la décision
Issue du litige Admis (Allowed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Court of Cassation clarified that a judge may supplement reasons ex officio only if the parties did not exclude the possibility via their conclusions. It held that failing to cite a specific law does not equate to excluding its application, provided the parties could reasonably expect its use and had a chance to oppose it. Furthermore, the court reaffirmed that establishing causation requires replacing the defendant's fault with a hypothetical lawful alternative to determine if the damage would have occurred anyway.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Gerechtelijk Wetboek - 10-10-1967 - Art. 774; Algemeen rechtsbeginsel: A judge may supplement reasons ex officio only if the parties did not exclude the possibility via their conclusions, and causation requires comparing the actual fault with a hypothetical lawful alternative.

Mots-clés

Généré par l'IA
right of defense judge's duty supplementing reasons causation test hypothetical alternative burden of proof civil procedure

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Gerechtelijk Wetboek - 10-10-1967 - Art. 774
Gerechtelijk Wetboek - 10-10-1967 - Art. 774
Burgerlijk Wetboek - Artt. 1382 en 1383
oud Burgerlijk Wetboek - Artt. 1382 en 1383

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

Fiches 1 - 3

De rechter is gehouden het geschil te beslechten overeenkomstig de daarop

van toepassing zijnde rechtsregels; hij moet de juridische aard van de

door partijen aangevoerde feiten en handelingen onderzoeken, en mag, ongeacht

de juridische omschrijving die de partijen daaraan hebben gegeven, de

door hen aangevoerde redenen ambtshalve aanvullen op voorwaarde dat hij

geen betwisting opwerpt waarvan de partijen bij conclusie het bestaan

hebben uitgesloten, dat hij enkel steunt op elementen die hem regelmatig

zijn voorgelegd, dat hij het voorwerp van de vordering niet wijzigt en

dat hij daarbij het recht van verdediging van de partijen niet miskent

(1). (1) Zie concl. OM.

Thesaurus CAS:

RECHT VAN VERDEDIGING - BURGERLIJKE ZAKEN

Vrije woorden:

Gerechtelijk recht - Rechtspleging - Taak van de rechter - Ambtshalve

aanvullen van redenen - Voorwaarden

Wettelijke bepalingen:

Algemeen rechtsbeginsel

Gerechtelijk Wetboek - 10-10-1967 - Art. 774

Thesaurus CAS:

RECHTBANKEN - BURGERLIJKE ZAKEN - Algemeen

Vrije woorden:

Recht van verdediging - Taak van de rechter - Ambtshalve aanvullen van

redenen - Voorwaarden

Wettelijke bepalingen:

Algemeen rechtsbeginsel

Gerechtelijk Wetboek - 10-10-1967 - Art. 774

Thesaurus CAS:

REDENEN VAN DE VONNISSEN EN ARRESTEN - ALGEMEEN

Vrije woorden:

Burgerlijke zaken (handelszaken en sociale zaken inbegrepen) - Recht van

verdediging - Taak van de rechter - Ambtshalve aanvullen van redenen -

Voorwaarden

Wettelijke bepalingen:

Algemeen rechtsbeginsel

Gerechtelijk Wetboek - 10-10-1967 - Art. 774

Fiche 4

Het feit dat de partijen de toepassing van een bepaalde wetsbepaling niet

hebben opgeworpen, betekent niet dat zij die mogelijkheid bij conclusie

hebben uitgesloten (1). (1) Zie concl. OM.

Thesaurus CAS:

RECHT VAN VERDEDIGING - BURGERLIJKE ZAKEN

Vrije woorden:

Toepassing van een bepaalde wetsbepaling - Niet opgeworpen door partijen

- Gevolg - Uitsluiting bij conclusie

Fiches 5 - 6

Het algemeen rechtsbeginsel van het recht van verdediging wordt niet miskend

wanneer een rechter zijn beslissing steunt op elementen waarvan de partijen,

gelet op het verloop van het debat, mochten verwachten dat de rechter

ze in zijn oordeel zou betrekken en waarover zij tegenspraak hebben kunnen

voeren (1). (1) Zie concl. OM.

Thesaurus CAS:

RECHT VAN VERDEDIGING - BURGERLIJKE ZAKEN

Vrije woorden:

Gerechtelijk recht - Rechtspleging - Taak van de rechter - Beslissing

- Redenen - Verwachting van de partijen - Mogelijkheid tot tegenspraak

Wettelijke bepalingen:

Algemeen rechtsbeginsel

Thesaurus CAS:

REDENEN VAN DE VONNISSEN EN ARRESTEN - ALGEMEEN

Vrije woorden:

Burgerlijke zaken (handelszaken en sociale zaken inbegrepen) - Recht van

verdediging - Toepassing - Taak van de rechter - Beslissing - Redenen

- Verwachting van de partijen - Mogelijkheid tot tegenspraak

Wettelijke bepalingen:

Algemeen rechtsbeginsel

Fiche 7

Degene die schadevergoeding vordert moet bewijzen dat er tussen de fout

en de schade, zoals die zich concreet heeft voorgedaan, een oorzakelijk

verband bestaat; dit verband veronderstelt dat, zonder de fout, de schade

zich niet had voorgedaan zoals ze zich heeft voorgedaan (1). (1) Zie concl.

OM.

Thesaurus CAS:

AANSPRAKELIJKHEID BUITEN OVEREENKOMST - OORZAAK - Begrip. Beoordeling door de rechter

Vrije woorden:

Oorzakelijk verband - Begrip - Bewijslast

Wettelijke bepalingen:

oud Burgerlijk Wetboek - Artt. 1382 en 1383

Fiche 8

Om na te gaan of er tussen de fout en de schade een oorzakelijk verband

bestaat, dient de rechter het foutieve gedrag of het foutieve aspect van

het gedrag te vervangen door zijn hypothetisch rechtmatig alternatief,

waarbij alle overige concrete omstandigheden van het schadegeval identiek

moeten blijven; indien de rechter vaststelt dat de schade zich bij dit

hypothetisch rechtmatig alternatief op dezelfde wijze zou hebben voorgedaan,

is er geen oorzakelijk verband tussen fout en schade (1). (1) Zie concl.

OM.

Thesaurus CAS:

AANSPRAKELIJKHEID BUITEN OVEREENKOMST - OORZAAK - Begrip. Beoordeling door de rechter

Vrije woorden:

Oorzakelijk verband - Taak van de rechter - Hypothetisch rechtmatig alternatief

Wettelijke bepalingen:

oud Burgerlijk Wetboek - Artt. 1382 en 1383

Fiches 9 - 16

Conclusie van advocaat-generaal Vandewal.

Thesaurus CAS:

RECHT VAN VERDEDIGING - BURGERLIJKE ZAKEN

Vrije woorden:

Gerechtelijk recht - Rechtspleging - Taak van de rechter - Ambtshalve

aanvullen van redenen - Voorwaarden

Thesaurus CAS:

RECHTBANKEN - BURGERLIJKE ZAKEN - Algemeen

Vrije woorden:

Recht van verdediging - Taak van de rechter - Ambtshalve aanvullen van

redenen - Voorwaarden

Thesaurus CAS:

REDENEN VAN DE VONNISSEN EN ARRESTEN - ALGEMEEN

Vrije woorden:

Burgerlijke zaken (handelszaken en sociale zaken inbegrepen) - Recht van

verdediging - Taak van de rechter - Ambtshalve aanvullen van redenen -

Voorwaarden

Thesaurus CAS:

RECHT VAN VERDEDIGING - BURGERLIJKE ZAKEN

Vrije woorden:

Toepassing van een bepaalde wetsbepaling - Niet opgeworpen door partijen

- Gevolg - Uitsluiting bij conclusie

Gerechtelijk recht - Rechtspleging - Taak van de rechter - Beslissing

- Redenen - Verwachting van de partijen - Mogelijkheid tot tegenspraak

Thesaurus CAS:

REDENEN VAN DE VONNISSEN EN ARRESTEN - ALGEMEEN

Vrije woorden:

Burgerlijke zaken (handelszaken en sociale zaken inbegrepen) - Recht van

verdediging - Toepassing - Taak van de rechter - Beslissing - Redenen

- Verwachting van de partijen - Mogelijkheid tot tegenspraak

Thesaurus CAS:

AANSPRAKELIJKHEID BUITEN OVEREENKOMST - OORZAAK - Begrip. Beoordeling door de rechter

Vrije woorden:

Oorzakelijk verband - Begrip - Bewijslast

Oorzakelijk verband - Taak van de rechter - Hypothetisch rechtmatig alternatief