Belgian court of cassation dismissed appeal regarding liability limitation for inland vessels under LLMC Convention.

Nr. C.15.0433.N

GEMEENTELIJK HAVENBEDRIJF ANTWERPEN, met zetel te 2000 Ant-werpen, Entrepotkaai 1,

eiseres,

vertegenwoordigd door mr. Paul Wouters, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 3000 Leuven, Koning Leopold I-straat 3, waar de eiseres woonplaats kiest,

tegen

1. KAYAK MARITIME SERVICES bvba, met zetel te 2000 Antwerpen, Sint Laureiskaai 7,

2. P. B., advocaat, met kantoor te 2020 Antwerpen, Jan van Rijswijcklaan 232, in zijn hoedanigheid van vereffenaar van het afgestane scheepsvermogen van het ms KAYAK V,

verweerders,

vertegenwoordigd door mr. Simone Nudelholc, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 1000 Brussel, Keizerslaan 3, waar de verweerders woonplaats kie-zen.

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 20 april 2015.

Advocaat-generaal André Van Ingelgem heeft op 7 april 2016 een schriftelijke conclusie neergelegd.

Sectievoorzitter Eric Dirix heeft verslag uitgebracht.

Advocaat-generaal André Van Ingelgem heeft geconcludeerd.

II. CASSATIEMIDDEL

De eiseres voert in haar verzoekschrift dat aan dit arrest gehecht is, een middel aan.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

Eerste onderdeel

1. Krachtens artikel 1, c), van de wet van 11 april 1989 houdende goedkeuring en uitvoering van diverse internationale akten inzake de zeevaart (hierna "Goed-keuringswet") heeft het Verdrag betreffende de beperking van de aansprakelijk-heid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november 1976 (hierna "LLMC-Verdrag"), volkomen uitwerking, behalve artikel 2, § 1, leden d) en e), van dit Verdrag.

2. Uit deze bepaling en de wetsgeschiedenis volgt dat de wetgever hierdoor, enkel voor wat de zeevaartuigen betreft, toepassing heeft gemaakt van artikel 18 LLMC-Verdrag, op grond waarvan elke Staat zich het recht kan voorbehouden de toepassing van voormeld artikel 2, § 1, leden d) en e), van dit Verdrag uit te slui-ten.

3. Krachtens artikel 9 Goedkeuringswet, dat artikel 273, § 1, 1°, Wetboek van Koophandel heeft aangepast, is artikel 2, § 1, leden d) en e), LLMC-Verdrag wel van toepassing op de binnenvaartuigen en de daarmee gelijkgestelde vaartuigen en drijvende tuigen.

4. Uit de wetsgeschiedenis volgt dat de wetgever hierdoor toepassing heeft gemaakt van artikel 15, § 2, a), LLMC-Verdrag, op grond waarvan een Staat door middel van uitdrukkelijke bepalingen in zijn nationale wet, het stelsel van beper-king van aansprakelijkheid kan regelen dat moet worden toegepast op schepen die volgens de wet van die Staat bestemd zijn voor de vaart op de binnenwateren.

5. De goedkeuringswet bevat dan ook geen interne tegenstrijdigheid of incohe-rentie door te bepalen dat artikel 2, § 1, leden d) en e), LLMC-Verdrag niet van toepassing is op de zeevaartuigen maar wel op de binnenvaartuigen.

6. De appelrechters vermochten aldus te oordelen dat de eerste verweerster ge-rechtigd was een beroep te doen op het LLMC-Verdrag en op artikel 273, § 1, 1°, Wetboek van Koophandel om haar aansprakelijkheid te beperken in verband met vorderingen in de zin van artikel 2, § 1, leden d) en e), LLMC-Verdrag, zonder miskenning van het rechtszekerheidsbeginsel of schending van de aangevoerde grondwettelijke en wettelijke bepalingen.

Het onderdeel kan niet worden aangenomen.

Tweede onderdeel

7. Krachtens artikel 14 Goedkeuringswet kan de overheid ambtshalve en op ri-sico van de eigenaar en van de persoon die aansprakelijk gehouden wordt voor de gebeurtenis waardoor het vaartuig gezonken of gestrand is: a) een gezonken, ver-gaan, gestrand of verlaten vaartuig, daarbij inbegrepen alles wat zich aan boord bevindt of heeft bevonden, vlot brengen, verwijderen, vernietigen of onschadelijk maken; b) de lading van het vaartuig verwijderen, vernietigen of onschadelijk ma-ken.

Krachtens artikel 16 Goedkeuringswet is degene die aansprakelijk is voor de ge-beurtenis waardoor het vaartuig is gezonken of gestrand aan de overheid de beta-ling verschuldigd van de kosten die voor deze overheid voortvloeien uit de ambts-halve, krachtens artikel 14 bevolen maatregelen en uitgevoerde verrichtingen.

Krachtens artikel 18 Goedkeuringswet kan de eigenaar van een zeegaand schip, die op grond van artikel 16 schuldenaar is van de betaling van de kosten, daarbij zijn aansprakelijkheid beperken tot de in dit artikel vastgestelde bedragen.

8. De vorderingen betreffende de maatregelen van artikel 14, leden a) en b), Goedkeuringswet, stemmen overeen met de vorderingen vermeld in artikel 2, § 1, leden d) en e), LLMC-Verdrag.

Uit artikel 1, c), Goedkeuringswet volgt dat deze vorderingen, voor wat de zee-vaartuigen betreft, uitgesloten zijn van de toepassing van de aansprakelijkheids-beperking, zoals die door dit Verdrag geregeld is.

Uit voormeld artikel 18 Goedkeuringswet en de wetsgeschiedenis blijkt evenwel dat de wetgever deze vorderingen, betreffende de zeevaartuigen, aan een eigen re-geling van aansprakelijkheidsbeperking heeft onderworpen. Aldus wil de wetge-ver de onbeperkte aansprakelijkheid matigen, die voor zeevaartuigen zou voort-vloeien uit de uitsluiting van deze vorderingen uit de toepassing van het LLMC-Verdrag.

9. De aangevoerde ongelijke behandeling betreft verschillende soorten van vaartuigen zodat er geen aanleiding is tot het stellen van een prejudiciële vraag.

Dictum

Het Hof,

Verwerpt het cassatieberoep.

Veroordeelt de eiseres tot de kosten.

Bepaalt de kosten voor de eiseres op 1643,27 euro.

Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samen-gesteld uit sectievoorzitter Eric Dirix, als voorzitter, de sectievoorzitters Beatrijs Deconinck en Alain Smetryns, en de raadsheren Bart Wylleman en Koenraad Moens, en in openbare rechtszitting van 9 juni 2016 uitgesproken door sectie-voorzitter Eric Dirix, in aanwezigheid van advocaat-generaal André Van Ingelgem, met bijstand van griffier Kristel Vanden Bossche.

K. Vanden Bossche K. Moens B. Wylleman

A. Smetryns B. Deconinck E. Dirix

Eerste blad

VOORZIENING IN CASSATIE

VOOR: Het GEMEENTELIJK HAVENBEDRIJF ANTWERPEN, met zetel te 2000 Antwerpen, Entrepotkaai, 1 en met ondernemings-nummer 0248.399.380;

Eiseres in cassatie,

Bijgestaan en vertegenwoordigd door ondergetekende, Mr. Paul WOUTERS, Advocaat bij het Hof van cassatie, kantoor houdende te 3000 Leuven, Koning Leopold I-straat, 3, waar keuze van woon-plaats wordt gedaan tot en met het tussen te komen arrest;

TEGEN: 1. De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid KAYAK MARITIME SERVICES, met zetel gevestigd te 2000 Antwerpen, Sint Laureiskaai, 7 en met ondernemingsnummer 0461.780.376;

2. De Heer P. B., advocaat te 2020 Antwerpen, Jan van Rijswijcklaan 232, in zijn hoedanigheid van vereffenaar van het afgestane scheepsvermogen van het ms KAYAK V, hiertoe aangesteld bij be-schikking van de Voorzitter van de rechtbank van koophandel te Antwerpen dd. 20 januari 2009 ;

Verweerders in cassatie,

* *

Tweede blad

Aan de Heer Eerste Voorzitter, de Heer Voorzitter, de Dames en Heren Raadshe-ren in het Hof van cassatie van België.

Hooggeachte Dames en Heren,

Eiseres heeft de eer aan Uw toezicht te onderwerpen het arrest tegensprekelijk uitgesproken op 20 april 2015 door de vierde kamer van het Hof van beroep te Antwerpen (2013/AR/579).

I. De feiten en procedurevoorgaanden kunnen als volgt worden sa-mengevat:

1. Op 19 januari 2009 is de tanklichter, de ms. Kayak V, eigendom van eerste verweerster, na het ophalen van een partij ladingrestanten en waswater gezonken in de haven van Antwerpen. Dit resulteerde in een bevuiling van het dokwater met olieproducten, waarbij het wrak gelicht werd door eiseres met een kost van 125 000 euro. Eiseres werd ook door verschillende partijen, die door het voorval scha-de hadden geleden, aangesproken voor 265 000 euro, provisioneel.

2. Bij verzoekschrift van 20 januari 2009 leidde eerste verweerster een pro-cedure in tot beperking van aansprakelijkheid bij de Rechtbank van koophandel te Antwerpen.

Bij beschikking van 21 januari beval de rechtbank de oprichting van een beper-kingsfonds tot beloop van 36.875 euro, meer de intresten, en werd tweede ver-weerder aangesteld tot vereffening van het afgestane scheepsvermogen van de ms. Kayak V, alsook een rechter-commissaris.

Bij beschikking van 22 januari 2009 werd tevens een gerechtsdeskundige aange-steld, die in een op 24 november ter griffie neergelegd verslag oordeelde dat het zinken van het schip te wijten was aan verkeerde handelingen van de schipper.

3. Tegen de vorming van het beperkingsfonds werd door drie partijen, waar-onder eiseres, derdenverzet ingesteld. Op 11 oktober 2012 verklaarde de Recht-bank van koophandel deze rechtsmiddelen ongegrond en oordeelde dat de beper-king van aansprakelijkheid niet doorbroken was.

Derde blad

4. Op het hoger beroep van eiseres bevestigde het Hof van beroep te Antwer-pen bij arrest van 20 april 2015 het vonnis a quo, met haar bijkomende veroorde-ling tot de gerechtskosten in hoger beroep.

* *

*

Eiseres meent ter staving van haar voorziening volgend enig cassatiemiddel naar voor te kunnen brengen.

ENIG CASSATIEMIDDEL

Geschonden wettelijke bepalingen

- De artikelen 10, 11,159 en 190 van de Grondwet;

- Het algemeen rechtsbeginsel met grondwettelijke waarde houdende de wettigheid en de hiërarchie der normen, volgens hetwelk de rechter geen toepassing mag maken van een beslissing of norm die een hogere bepaling of beginsel schendt, waarvan artikel 159 van de Grondwet een bijzondere toepassing vormt ;

- Het algemeen rechtsbeginsel van behoorlijk bestuur, rechtszekerheidsbe-ginsel genaamd ;

- De artikelen 1, 2 en 9 van de wet van 11 april 1989 houdende goedkeuring en uitvoering van diverse internationale akten inzake de zeevaart;

- Artikel 47 van Boek II, Titel II van het Wetboek van koophandel en artikel 273 van Boek II, Titel X van het Wetboek van koophandel, (hierna "de Zeewet");

- Artikel 2, § 1 litterae d en e van het Verdrag betreffende de beperking van de aansprakelijkheid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november 1976 (hierna "LLMC-verdrag") ;

Vierde blad

Aangevochten beslissingen

Het bestreden arrest: "verklaart het hoger beroep van (eiseres) toelaatbaar doch ongegrond, het impliciet doch zeker incidenteel beroep toelaatbaar en gegrond, bevestigt het bestreden vonnis, behalve wat de toegewezen rechtsplegings-vergoeding eerste aanleg betreft, zegt voor recht dat (eerste verweerster) recht heeft op 1.320,00 EUR rechtsplegingsvergoeding eerste aanleg. Het hof veroordeelt (eiseres) in de kosten van het hoger beroep van (eerste verweerster), begroot op en vereffend op 1.320,00 EUR rechtsplegingsvergoeding."

op grond van de motieven op p. 5 - 11:

" IV. BEOORDELING

A. Wettelijk kader.

Het voorval had plaats op 19januari2009. (Eerste verweerster) heeft voor de beperking van haar aansprakelijkheid beroep gedaan op de art. 47 tot en met 54 van de Zeewet, aangepast bij wet van 11april 1989, Inwerking getreden op 1 december 1989, houdende de incorporatie van het verdrag van Londen van 19 november 1976 in zake de beperking van aansprakelijkheid van zeevorderingen, hierna ook het LLMC Verdrag genoemd.

(Het LLMC-Protocol van Londen van 2 mei 1996 werd pas ingevoerd bij wet van 10 september 2009 en dus niet van toepassing).

De bepalingen van art. 47 e.v. zijn binnen de grenzen van art. 273 Zeewet van toepassing op binnenvaartuigen.

Art.273 Z.W.

§1

Onder voorbehoud van de §§ 2 tot 4 zijn van toepassing op de binnenvaartuigen en op de vaartuigen en drijvende tuigen door de Koning daarmede gelijkgesteld:

1° de artikelen 1 tot en met 15, behalve artikel 6 § 5, van het Verdrag inzake de beperking van aansprakelijkheid voor zeevorderingen, gesloten te Londen op 19 november 1976, verder LLMC-Verdrag genoemd.

Art.2, § 1, litterae d en e, van het LLMC-Verdrag is van toepassing op de binnen vaartuigen en de daarmede gelijkgestelde vaartuigen en drijvende tuigen.

2° de artikelen 46, 48 tot 58 en 67 van dit Boek.

3° de artikelen 12 tot 14, 16 en 17 van de wet houdende goedkeuring en uitvoering van diverse internationale akten inzake de zeevaart.

Vijfde blad

§2.

Voor de toepassing van § 1 wordt het begrip schip, waar het voorkomt in de aangeduide artikelen, vervangen door "binnenvaartuig".

...

§ 4.

De vorderingen vermeld in artikel 2, § 1, litterae d en e van het LLMC-Verdrag omvatten mede de vorderingen van de overheid wegens de maatregelen en verrichtingen vermeld in artikel 14 van de wet vermeld in § 1, 3°. (W. 1997.10.21, art. 2; Inwerkingtreding: 07.12.1997).

Art.47 van de Zeewet.

§ 1. Onder voorbehoud van het bepaalde in de §§ 2 en 3 hierna, kan de scheepseigenaar zijn aansprakelijkheid beperken overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag betreffende de beperking van de aansprakelijkheid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november1976, verder ‘LLMC-Verdrag' genoemd.

De toepassing van artikel 2, § 1, letters d en e van dat verdrag is evenwel uitgesloten.

§ 2. De scheepseigenaar kan zijn aansprakelijkheid voor schade door olieverontreiniging beperken overeenkomstig de bepalingen van het internationaal Verdrag inzake de burgerlijke aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door olie, en van de Bijlage, opgemaakt te Brussel op 29 november 1969, van de wet van 20 juli 1976 houdende goedkeuring en uitvoering van dit Verdrag, en van het Protocol hij dit Verdrag, opgemaakt te Londen op 19 november1976, in zoverre het oliën betreft die omschreven staan in dit Verdrag.

Hier wordt verwezen naar het CLC Verdrag - Verdrag, zijnde het verdrag van Brussel inzake de burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door olie en de Bijlage van 29 november 1969 (Wet 20juli 1976) en bijkomend Protocol van Londen d.d. 19 november 1976 -, dat, na opzegging door België van het CLC 1969, werd gewijzigd/vervangen door het CLC-Protocol van 1992 (B.S. 16 maart 1999, van toepassing sedert 6 oktober 1999), hierna CIC (1992).

Artikel 2 LLMC Verdrag.

Vorderingen vatbaar voor beperking

° 1 Behoudens de artikelen 3 en 4 zijn de volgende vorderingen, ongeacht de grondslag van de aansprakelijkheid, vatbaar voor beperking van aansprakelijkheid:

.../...

d. vorderingen met betrekking tot het vlotbrengen, verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van een gezonken, vergaan, gestrand of verlaten schip, daarbij inbegrepen alles wat zich aan boord bevindt of heeft bevonden;

e. vorderingen met betrekking tot het verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van de lading van het schip;

Zesde blad

Artikel 3 LLMC Verdrag

Vorderingen uitgezonderd van beperking

De regels van dit Verdrag zijn niet van toepassing op:

b. vorderingen terzake van schade daar verontreiniging door olie in de zin van het internationaal Verdrag inzake de wettelijke aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door olie van 29 november 1969 of van enige wijziging van dat Verdrag of van een bi] dat Verdrag behorend Protocol, welke van kracht is;

Artikel 4 LLMC Verdrag

Gedragingen die de beperking opheffen

Een aansprakelijke persoon is niet gerechtigd zijn aansprakelijkheid te beperken, in dien bewezen wordt dat de schade het gevolg Is van zijn persoonlijk handelen of nalaten, begaan hetzij met het opzet zodanige schade te veroorzaken, hetzij roekeloos en met het wetenschap dat zodanige schade er waarschijnlijk uit zou voortvloeien.

Artikel 1 van het CLC luidt:

1. wordt onder « schip » verstaan: alle zeeschepen en andere zeegaande vaartuigen, van welk type ook, gebouwd of aangepast voor het vervoer van alle in bulk als lading, met dien verstande dat een schip dat olie en andere soorten lading kon vervoeren alleen als een schip wordt beschouwd, wanneer het daadwerkelijk olie in bulk als lading vervoert en tijdens iedere reis na een zodanig vervoer, tenzij wordt aangetoond dat het geen residuen van zulk vervoer van olie in buik aan boord heeft.

B. In verband met de toepassing van art. 273 § 1,1° Z.W. en de bepalingen van het LLMC

Verdrag op het voorval

Niet betwist is dat de vordering van (eiseres) betrekking heeft op de kosten In verband met de ontstane olieverontreiniging in en op het dokwater (leggen van oliegordels, bewaking), de bevuiling van belendende schepen, de kosten in verband met het lichten van het wrak van het ms. KAVAK V, dus vorderingen die vallen onder de litterae d en e, namelijk: ‘vorderingen met betrekking tot het ... verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van een gezonken ... schip, daarbij Inbegrepen alles wat zich aan boord bevindt of heeft bevonden en vorderingen met betrekking tot het verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van de lading van het schip'.

B.l.

(Eiseres) beweert ten onrechte dat de litterae d en e niet zouden zijn opgenomen In de Belgische rechtsorde.

(Eiseres) citeert zelf art. 273 § 1,1° lid Z.W. waarin de wetgever uitdrukkelijk de litterae d en e van art. 2.1 van het LLMC Verdrag van toepassing verklaart op binnenvaartuigen.

In de Memorie van Toelichting bij de Wet van 11 april 1989 (Kamer Doc 536/1-1988) lijkt wel degelijk dat litterae d en e (van art. 2.1 van het L.LMC Verdrag) voor wat binnenschepen betreft wel degelijk opgenomen werden in de Belgische rechtsorde.

Zevende blad

"De Verdragsluitende Staten mogen in hun interne wetgeving bepalen welke aansprakelijkheidsregime van toepassing zal zijn op schepen bestemd zijn om de binnenwateren te bevaren en voor zeeschepen kleiner dan 300 ton. Voor binnenschepen maakt dit ontwerp, zoals uiteengezet onder art. 9 hierna, in principe met het Verdrag van 19 november1976 inzake de beperking van aansprakelijkheid voor zeevorderingen (verder LLMC Verdrag genoemd) van toepassing.'

"Art. 9: dit artikel voert de mogelijkheid in die voorzien wordt door art. 15 tweede lid van het LLMC Verdrag. Deze tekst bepaalt: ,,. 2) een staat partij bij dit verdrag kan door middel van uitdrukkelijke bepalingen in zijn nationale Wet het stelsel van beperking van aansprakelijkheid regelen dat moet worden toegepast op schepen die a) volgens de wet van die staat bestemd zijn voor de vaart op binnen wateren."

"... Wat §.1 betreft dient erop gewezen dat de leden d) en e) van paragraaf 1 van artikel 2 van het LLMC Verdrag wel van toepassing zijn op de binnenvaart."

Deze laatste toelichting spreekt voor zich.

B.2

Nergens is bepaald dat de verdragsartikelen van het LLMC Verdrag letterlijk zouden dienen hernomen te worden In de Belgische wet.

Wetgevingstechnisch is het niet verboden om bepalingen van een verdrag te incorporeren in de Belgische rechtsorde door de verwijzing ernaar, eens het verdrag ondertekend, goedgekeurd en gepubliceerd werd.

Het was België, meer specifiek de Belgische wetgever, wel degelijk toegelaten om het toepassingsgebied van het LLMC Verdrag uit te breiden tot de binnenscheepvaart (art. 15.2.a LLMC Verdrag), derhalve kon de Belgische wetgever perfect art. 2 § 1 litt. d en e LLMC Verdrag van toepassing verklaren op de binnenvaart.

(Eiseres) houdt onterecht voor dat de litt. d en e van art 2.1 LLMC Verdrag niet zouden zijn goedgekeurd door de wetgevende kamers en niet in beide landstalen zouden zijn uitgevaardigd.

Art.9 van de wet van 11 april 1989, dat art. 273 Z,W. heeft gewijzigd, werd door de wetgever goedgekeurd en werd opgenomen in het BS. in beide landstalen.

Vervolgens dient te worden vermeld dat het LLMC Verdrag, die een Franse versie als authentieke taal heeft samen met een Nederlandse versie gepubliceerd werd (B.S. 6 oktober1989, p. 17162 e,v).

Er werd dus voldaan aan het vereist van art. 8 van de wet van 31mei 1961 en de wet op het gebruik van talen In gerechtszaken. Er is geen sprake van enige schending, welke dan ook van de taalwetgeving en/of de wet van 31 mei 1961 en/of art. 30 van de Grondwet.

B.3

België heeft overeenkomstig art. 18 § 1 LLMC Verdrag een voorbehoud gemaakt.

Achtste blad

Art.1 van de goedkeuringswet van 11 april 1989 bepaalt dat het verdrag volledige uitwerking zal hebben, behalve voor de leden d en e van art. 2 van dit verdrag.

De bewuste bepalingen van art. 2 § 1 d en e hebben te maken met de beperking aansprakelijkheid in verband met zeevorderingen, dus met de zeevaart, maar slaan niet op de mogelijkheid een eigen regeling voor de binnenvaart te bepalen (art. 15.2. a LLMC Verdrag, cj. art. 273 § 1,1° lid Zeewet).

B.4

Ten onrechte wordt door (eiseres) aangevoerd dat art. 3, b I.LMC Verdrag vorderingen uitsluit van beperking volgens het LLMC Verdrag ter zake van schade door olieverontreiniging in de zin van het CLC.

Dit is logisch voor de zeevaart, maar geldt niet voor de binnenvaart. Art.3.b verwijst enkel naar het CLC, enkel van toepassing op zeeschepen.

Het cassatie-arrest van 14 juni 2012 heeft duidelijkheid gebracht, meer bepaald onder overweging nr. 6:

"Uit de bedoeling van de wetgever om ook aan de eigenaren van binnenschepen de mogelijkheid te bieden om hun aansprakelijkheid te beperken overeenkomstig de regels van het LLMC Verdrag en deze bescherming niet te onthouden voor vorderingen wegens schade door olieverontreiniging zoals ook blijkt uit het ontbreken van een verwijzing in art. 273 Zeewet naar het bepaalde in art. 47 Zeewet, volgt dat de beperking van aansprakelijkheid van de eigenaren van binnenschepen ter zake van olieverontreiniging eveneens onderworpen is aan de regels van het LLMC Verdrag voor zover de bedoelde verontreiniging niet valt onder het materiële toepassingsgebied van het CLC-Verdrag".

Het materiële toepassingsgebied van dc wordt bepaald door autonome definities van olie, vervuiling, schade en schip.

Art.1.1 CLC definieert ‘schip' als alle zeeschepen en andere zeegaande vaartuigen, van welk type ook, gebouwd of aangepast voor het ven/oer van olie in bulk als lading, met dien verstande dat een schip dat olie en andere soorten lading kon vervoeren alleen als een schip wordt beschouwd, wanneer het daadwerkelijk olie In bulk als lading vervoert en tijdens iedere reis na een zodanig vervoer, tenzij wordt aangetoond dat het geen residuen van zulk vervoer van olie in bulk aan boord heeft'.

Het gaat met andere woorden om ‘zeeschepen' en ‘zeegaande vaartuigen'.

Het ms. KAYAK V is een binnenschip - dat staat buiten discussie - en beantwoordt niet aan de definitie van ‘schip' onder CLC.

Olie wordt gedefinieerd als ‘alle persistente uit koolwaterstoffen bestaande minerale oliën (art. 1.5 CLC). Het gaat om olie in bulk als lading. De ‘waswaters' en ‘ladingrestanten' - eigenlijk afval afkomstig van een ander schip - ex het ms. STOLT G beantwoorden daaraan niet.

Het is niet omdat door het zinken van ms. KAVAK V er een bepaalde verontreiniging is opgetreden, o.m. door olie, dat daarom het CLC ipso facto van toepassing zou zijn.

Negende blad

Besluit

De eigenaar van het ms. KAVAK V is perfect gerechtigd zich te beroepen op het LLMC Verdrag / art. 273 1 Zeewet om de aansprakelijkheid te beperken in verband met de vorderingen van (eiseres) gelieerd aan en voortvloeiend uit het voorval van 19 januari 2009."

Grieven

1.1. De Belgische wetgever heeft bij wet van 11 april 1989 het Verdrag betref-fende de beperking van de aansprakelijkheid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november 1976 (hierna "LLMC-verdrag"), gedeeltelijk goedge-keurd.

Artikel 1 van die wet bepaalt:

"De volgende internationale akte(...) zal volkomen uitwerking hebben:

a) (...)

b) (...)

c) het Verdrag betreffende de beperking van de aansprakelijkheid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november 1976, behalve de leden d en e van paragraaf 1 van artikel 2 van dit verdrag;

d) (...)".

Volgens deze bepaling zijn de leden d en e van paragraaf 1 van artikel 2 van het LLMC-verdrag dus niet goedgekeurd met als gevolg dat zij geen uitwerking heb-ben in België.

1.2. Dit LLMC-verdrag bestaat blijkens zijn artikel 23 in meerdere officiële ta-len, waaronder ook het Frans.

Dit LLMC-verdrag werd in het Belgisch Staatsblad van 6 oktober 1989 gepubli-ceerd vanaf p. 17162 e.v. in de officiële Franse versie ervan, met een vertaling in het Nederlands.

1.3. Overeenkomstig de voormelde goedkeuringswet van 11 april 1989 heeft de Belgische wetgever in zijn artikel 2 ervan de artikelen 46 tot 53 van de Zeewet (Boek II, Titel II: "Zeevaart en binnenvaart" van het Wetboek van Koophandel) gewijzigd.

Tiende blad

Artikel 47 van de Zeewet luidt sedertdien:

"§1. Onder voorbehoud van het bepaalde in de §§ 2 en 3 hierna, kan de scheeps-eigenaar zijn aansprakelijkheid beperken overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag betreffende de beperking van de aansprakelijkheid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november 1976, verder "LLMC-Verdrag" genoemd.

(...)"

1.4. Op grond van artikel 18.1 van het goedgekeurd LLMC-verdrag kan "Elke Staat (...) op het tijdstip van ondertekening, bekrachtiging, aanvaarding, goed-keuring of toetreding, zich het recht voorbehouden de toepassing van artikel 2, eerste lid, letters d en e, uit te sluiten. Andere voorbehouden ten aanzien van de wezenlijke bepalingen van dit Verdrag zijn niet toegestaan."

De Belgische wetgever heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt en in artikel 47, § 1, lid 2 van de Zeewet die uitsluiting opgenomen voor zeeschepen als volgt:

"De toepassing van artikel 2, § 1, letters d en e van dat verdrag is evenwel uitge-sloten.

(...)."

1.5. Aldus is de beperking van de aansprakelijkheid zoals bepaald in het LLMC-verdrag slechts in beperkte mate van toepassing op de zeeschepen, vermits de letters d en e van artikel 2, § 1 van dat verdrag ervan zijn uitgesloten.

2.1. Anderzijds bepaalt artikel 15.2 van het LLMC-verdrag dat de Verdragslui-tende Staten het toepassingsgebied van de bepalingen van het Verdrag binnen het nationale recht kunnen uitbreiden naar de binnenscheepvaart:

"2. Een Staat, die Partij is bij dit Verdrag, kan door middel van uitdrukkelijke be-palingen in zijn nationale wet het stelsel van beperking van aansprakelijkheid re-gelen dat moet worden toegepast op schepen, die

a. volgens de wet van die Staat schepen zijn welke zijn bestemd voor de vaart op de binnenwateren;

b. schepen zijn van een geringere inhoud dan 300 ton."

2.2. De Belgische wetgever heeft op grond van deze mogelijkheid dergelijke uitbreiding naar de binnenscheepvaart uitdrukkelijk ingevoerd in artikel 9 van de voormelde wet van 11 april 1989 houdende goedkeuring van het LLMC-verdrag door het artikel 273 van de Zeewet als volgt te wijzigen:

Elfde blad

"§1. Onder voorbehoud van de §§2 tot 4 zijn van toepassing op de binnenvaartui-gen en op de vaartuigen en drijvende tuigen door de Koning daarmede gelijkge-steld:

1° de artikelen 1 tot en met 15, behalve artikel 6 § 5 van het Verdrag inzake de beperking van aansprakelijkheid voor zeevorderingen, gesloten te Londen op 19 november 1976, verder LLMC-Verdag genoemd.

Art. 2, §1, litterae d en e, van het LLMC-Verdrag is van toepassing op de binnenvaartuigen en de daarmede gelijkgestelde vaartuigen en drijvende tuigen.

2°(...)".

De voorbereidende werken van de voormelde wet van 11 april 1989 laten over de-ze laatste uitdrukkelijk gewilde uitbreiding geen twijfel bestaan.

"De Verdragsluitende Staten mogen in hun interne wetgeving bepalen welke aan-sprakelijkheidsregime van toepassing zal zijn op schepen bestemd die bestemd zijn om de binnenwateren te bevaren en voor zeeschepen kleiner dan 300 ton. Voor binnenschepen maakt dit ontwerp, zoals uiteengezet onder art. 9 hierna, in principe met Het Verdrag van 19 november 1976 inzake de beperking van aan-sprakelijkheid voor zeevorderingen (verder LLMC Verdrag genoemd) van toepas-sing."

"Art. 9: dit artikel voert de mogelijkheid in die voorzien wordt door art. 15 tweede lid van het LLMC Verdrag. (...) Wat § 1 betreft dient erop gewezen dat de leden d) en e) van paragraaf 1 van artikel 2 van het LLMC Verdrag wel van toepassing zijn op de binnenvaart.(...) De vorderingen van de overheid betreffende de kosten van de maatregelen en verrichtingen bedoeld in artikel 14 worden voor wat de binnenvaartuigen betreft, aangerekend op het fonds voor zaakschade bedoeld in het LLMC-Verdrag" (Parl. Besch. Kamer, Memorie van Toelichting, Doc 536/1 - 1988).

2.3. Artikel 273 van de Zeewet is derhalve een volledig autonome internrechte-lijke wettekst die door de Belgische wetgever is aangenomen en waarbij de tekst ervan verwijst naar "Art. 2, §1, litterae d en e, van het LLMC-Verdrag" dat van toepassing wordt verklaard op de binnenscheepvaart.

Eerste onderdeel,

3. Artikel 190 van de Grondwet bepaalt: "Geen wet, geen besluit of verorde-ning van algemeen, provinciaal of gemeentelijk bestuur is verbindend dan na te zijn bekendgemaakt in de vorm bij de wet bepaald."

Twaalfde blad

Het rechtszekerheidsbeginsel maakt deel uit van de beginselen van behoorlijk be-stuur, waaraan ook de Belgische wetgever onderworpen is bij de wijze waarop hij zijn wetgeving opstelt.

Dit beginsel vereist de voorzienbaarheid, kenbaarheid en toegankelijkheid van het recht voor de rechtszoekende, wat in de eerste plaats impliceert dat de wetgeving duidelijk en transparant moet zijn. Daartoe is o.m. vereist dat de regelgeving be-hoorlijk wordt bekendgemaakt, voldoende duidelijk wordt geformuleerd, er duidelijkheid bestaat over zijn gelding in de tijd, hij niet zonder objectieve en redelijke verantwoording legitieme verwachtingen doorkruist, hij niet intern strijdig, maar juist coherent is.

De verwijzing door de Belgische wetgever in artikel 9 van voormelde goedkeu-ringswet van 11 april 1989 naar "Art. 2, §1, litterae d en e, van het LLMC-Verdrag", waarvan diezelfde wetgever in artikel 1 c) van diezelfde wet heeft be-paalt dat deze geen "uitwerking hebben" en hij ze dus uitsluit van zijn goedkeu-ring, is strijdig met het rechtszekerheidsbeginsel nu deze wetgevingstechniek in-tern strijdig, niet coherent en zodoende niet duidelijk noch transparant is.

4. Hieruit volgt dat het bestreden arrest onwettig besluit op p.11 dat de eige-naar van het ms KAYAK V gerechtigd is zich te beroepen op het LLMC Verdrag / art. 273, § 1 Zeewet om de aansprakelijkheid te beperken in verband met de vor-deringen van eiseres gelieerd aan en voortvloeiend uit het voorval van 19 januari 2009, dan wanneer het deze bepalingen niet vermocht toe te passen, maar buiten toepassing diende te laten wegens miskenning van de primauteit verbonden aan het aangehaald hogere beginsel van behoorlijk bestuur, rechtszekerheidsbeginsel genaamd (Schending van het aangehaald algemeen rechtsbeginsel houdend de primauteit van de hogere norm, zoals neergelegd in o.m. artikel 159 van de Grondwet, van de artikelen 159 en 190 van de Grondwet, het aangehaald alge-meen rechtsbeginsel van behoorlijk bestuur, rechtszekerheidsbeginsel genaamd, de artikelen 1, c), 2 en 9 van de aangehaalde goedkeuringswet van 11 april 1989 en artikel 2, § 1, letters d en e van het aangehaald LLMC-verdrag).

Tweede onderdeel,

5. Artikel 273, § 1 van de Zeewet schendt het gelijkheidsbeginsel en het ver-bod op discriminatie voorzien in de artikelen 10 en 11 van de Grondwet in zoverre deze bepaling, de beperking van de aansprakelijkheid voorzien in de artikelen 1 tot en met 15 van LLMC-verdrag, zoals die geldt krachtens artikel 47 van de Zeewet voor de zeevaart, toepasselijk maakt op de binnenvaartuigen en op de door de Koning daarmee gelijk te stellen vaartuigen en drijvende tuigen, met

Dertiende blad

uitsluiting evenwel zonder enige redelijke verantwoording van de vorderingen opgesomd in artikel 2, § 1 litterae d en e van het LLMC-verdrag, met betrekking tot enerzijds "het vlotbrengen, verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van een gezonken, vergaan, gestrand of verlaten schip, daarbij inbegrepen alles wat zich aan boord bevindt of heeft bevonden" en anderzijds "het verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van de lading van het schip".

Niet ingezien wordt waarom voormelde vorderingen van eiseres na een schadege-val waarbij zij als verantwoordelijke overheid in de uitoefening van haar taak is tussengekomen bij het opruimen en vrijmaken en -houden van de scheepvaart in de haven van Antwerpen, nu eens wel en dan weer niet onderworpen worden aan de voormelde beperkte aansprakelijkheid naargelang haar tussenkomst een zee- of binnenschip betrof.

6. Hieruit volgt dat het bestreden arrest niet zonder de artikelen 10 en 11 van de Grondwet te miskennen (Schending van de artikelen 10 en 11 van de Grond-wet) heeft kunnen beslissen op p. 11 dat de eigenaar van het binnenschip, de ms KAYAK V gerechtigd is zich te beroepen op het LLMC Verdrag / art. 273, § 1 Zeewet om de aansprakelijkheid te beperken in verband met de vorderingen van eiseres gelieerd aan en voortvloeiend uit het voorval van 19 januari 2009, dan wanneer dit niet zou kunnen in geval een zeeschip in de haven van Antwerpen be-trokken is in een gelijkaardig ongeval. (Schending van de artikelen 10 en 11 van de Grondwet).

Toelichting

1. De appèlrechters oordelen op p. 11 dat de ms Kayak V zich kan beroepen op het beperkingsfonds op grond van artikel 273 §1, 1° lid van de Zeewet dat de bepalingen van artikel 2.§1, d en e van het LLMC-verdrag wel degelijk toepasse-lijk maakt op de binnenscheepvaart.

2. De Belgische wetgever heeft bij wet van 11 april 1989 het Verdrag betref-fende de beperking van de aansprakelijkheid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november 1976 (hierna LLMC-Verdrag), goedgekeurd.

Artikel 1 van deze wet bepaalt dat dit LLMC-verdrag "volkomen uitwerking" heeft.

Dit LLMC-verdrag bestaat blijkens zijn artikel 23 in meerdere officiële talen, waaronder ook het Frans.

Dit LLMC-verdrag werd in het Belgisch Staatsblad van 6 oktober 1989 gepubli-ceerd vanaf p. 17162 e.v. in de officiële Franse versie ervan, met een vertaling in het Nederlands.

Veertiende blad

Dienovereenkomstig heeft de voormelde goedkeuringswet in artikel 2 ervan arti-kel 46 tot 53 van de Zeewet (Boek II, Titel II: "Zeevaart en binnenvaart" van het Wetboek van Koophandel) gewijzigd.

Artikel 47 van de Zeewet luidt sedertdien:

"§1. Onder voorbehoud van het bepaalde in de §§ 2 en 3 hierna, kan de scheeps-eigenaar zijn aansprakelijkheid beperken overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag betreffende de beperking van de aansprakelijkheid inzake zeevorderingen, opgemaakt te Londen op 19 november 1976, verder "LLMC-Verdrag" genoemd.

(...)"

3. Op grond van artikel 18.1 van het goedgekeurd LLMC-verdrag kan "Elke Staat (...) op het tijdstip van ondertekening, bekrachtiging, aanvaarding, goed-keuring of toetreding, zich het recht voorbehouden de toepassing van artikel 2, eerste lid, letters d en e, uit te sluiten. Andere voorbehouden ten aanzien van de wezenlijke bepalingen van dit Verdrag zijn niet toegestaan."

De Belgische wetgever heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt en in artikel 47, § 1, lid 2 van de Zeewet die uitsluiting opgenomen voor zeeschepen.

"De toepassing van artikel 2, § 1, letters d en e van dat verdrag is evenwel uitge-sloten.

(...)."

4. Aldus is de beperking van de aansprakelijkheid zoals bepaald in het LLMC-verdrag slechts beperkt van toepassing op de zeeschepen, vermits de let-ters d) en e) van artikel 2, § 1van dat verdrag ervan zijn uitgesloten.

5. Anderzijds staat artikel 15.2 van het LLMC-verdrag de verdragsluitende Staten toe het toepassingsgebied van de bepalingen van het Verdrag binnen het nationale recht uit te breiden naar de binnenscheepvaart:

"2. Een Staat, die Partij is bij dit Verdrag, kan door middel van uitdrukkelijke be-palingen in zijn nationale wet het stelsel van beperking van aansprakelijkheid re-gelen dat moet worden toegepast op schepen, die

a. volgens de wet van die Staat schepen zijn welke zijn bestemd voor de vaart op de binnenwateren;

b. schepen zijn van een geringere inhoud dan 300 ton."

Vijftiende blad

De Belgische wetgever heeft op grond van deze mogelijkheid dergelijke uitbrei-ding naar de binnenscheepvaart uitdrukkelijk ingevoerd in artikel 9 van de voor-melde wet van 11 april 1989 houdende goedkeuring van het LLMC-verdrag door een nieuw artikel 273 van de Zeewet te wijzigen:

"§1. Onder voorbehoud van de §§2 tot 4 zijn van toepassing op de binnenvaartui-gen en op de vaartuigen en drijvende tuigen door de Koning daarmede gelijkge-steld:

1° de artikelen 1 tot en met 15, behalve artikel 6 § 5 van het Verdrag inzake de beperking van aansprakelijkheid voor zeevorderingen, gesloten te Londen op 19 november 1976, verder LLMC-Verdag genoemd.

Art. 2, §1, litterae d en e, van het LLMC-Verdrag is van toepassing op de binnen-vaartuigen en de daarmede gelijkgestelde vaartuigen en drijvende tuigen.

2°(...)"

De voorbereidende werken van de voormelde wet van 11 april 1989 laten over de-ze laatste uitdrukkelijk gewilde uitbreiding geen twijfel bestaan.

"De Verdragsluitende Staten mogen in hun interne wetgeving bepalen welke aan-sprakelijkheidsregime van toepassing zal zijn op schepen bestemd die bestemd zijn om de binnenwateren te bevaren en voor zeeschepen kleiner dan 300 ton. Voor binnenschepen maakt dit ontwerp, zoals uiteengezet onder art. 9 hierna, in principe met Het Verdrag van 19 november 1976 inzake de beperking van aan-sprakelijkheid voor zeevorderingen (verder LLMC Verdrag genoemd) van toepas-sing."

"Art. 9: dit artikel voert de mogelijkheid in die voorzien wordt door art. 15 tweede lid van het LLMC Verdrag. (...) Wat § 1 betreft dient erop gewezen dat de leden d) en e) va paragraaf 1 van artikel 2 van het LLMC Verdrag wel van toepassing zijn op de binnenvaart.(...) De vorderingen van de overheid betreffende de kosten van de maatregelen en verrichtingen bedoeld in artikel 14 worden voor wat de binnenvaartuigen betreft, aangerekend op het fonds voor zaakschade bedoeld in het LLMC-Verdrag." (Parl. Besch. Kamer, Memorie van Toelichting, Doc 536/1 - 1988).

6. Artikel 273 van de Zeewet is derhalve een volledig autonome internrechte-lijke wettekst die door de Belgische wetgever is aangenomen en waarbij de tekst ervan verwijst naar "Art. 2, §1, litterae d en e, van het LLMC-Verdrag" dat van toepassing wordt verklaard op de binnenscheepvaart.

Zestiende blad

7. In het eerste onderdeel wordt de wetgevingstechniek bekritiseerd, waarbij de Belgische wetgever verwijst naar een artikel uit een internationaal verdrag, dat evenwel door diezelfde wetgever niet goedgekeurd wordt en dus geen enkele uit-werking verkrijgt.

De artikelen 1 en 9 van de wet van 11 april 1989 zijn intern strijdig, zijn niet co-herent en zijn niet transparant. Dit is strijdig met het rechtszekerheidsbeginsel.

Het Grondwettelijk Hof omschrijft dat beginsel als "een vereiste van voorzien-baarheid en toegankelijkheid van het recht, die het de rechtzoekende mogelijk moet maken om in redelijke mate de gevolgen van een bepaalde handeling te voorzien op het tijdstip dat die handeling wordt verricht" (Zie o.a. GwH 25/90, 5 juli 1990, GwH 36/90, 22 november1990, GwH 164/2003, 17 december 2003, GwH 164/2004,17 december 2003, GwH 86/2005, 4 mei 2005)

Ook Uw Hof stelt dat de algemene beginselen van behoorlijk bestuur het recht op rechtszekerheid insluiten. (Cass., 3 november 2000, Cass., 1 maart 2010).

Dat betekent onder meer dat de wetgeving duidelijk en transparant moet zijn.

P. POPELIER schrijft: "Uit dat rechtszekerheidsbeginsel komen diverse eisen naar voren inzake de kwaliteit van de wetgeving. Deze eisen hebben alle te maken met het feit dat een persoon maar rekening kan houden met wetgeving als die wetgeving hem bekend is en duidelijk maakt welke rechtsgevolgen worden gehecht aan welke gedragingen, en met het feit dat een persoon op basis van die informatie zijn persoonlijke plannen maar kan realiseren als de wetgeving ook betrouwbaar is, zodat de voorspelde rechtsgevolgen daadwerkelijk volgen en de rechtsgevolgen die men wou ontwijken, daadwerkelijk uitblijven. Meer bepaald gaat het om eisen van toegankelijkheid, berekenbaarheid en betrouwbaarheid, en uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid, die kunnen worden geconcretiseerd in de eisen dat:

- de regelgeving behoorlijk wordt bekendgemaakt;

- de regelgeving voldoende duidelijk wordt geformuleerd;

- de regelgeving coherent is;

- er duidelijkheid bestaat over de gelding van een rechtsregel in de tijd;

- de regelgeving niet zonder objectieve en redelijke verantwoording legitieme

verwachtingen doorkruist;

- de regelgeving realiseerbaar is." (" De wet juridisch bekeken", Brugge, die Keure, 2004, nr. 112; V. VERLINDEN, "De hoeders van de wet", Brugge, die Keure, 2010, p. 74).

Bovendien wordt door de Raad van State (Nota: ‘Beginselen van de wetgevings-techniek' (2008) van de Raad van State, http://www.raadvst-consetat.be?page=techniquelegislative&lang=nl, nr. 75 e.v.) ten zeerste aanbevolen niet te verwijzen naar:

Zeventiende blad

- een tekst die nog in voorbereiding is, daar die tekst als zodanig nog niet bestaat in de rechtsorde;

- een opgeheven tekst, daar die tekst niet meer bestaat in de rechtsorde;

- een niet-regelgevende tekst;

- een tekst die niet overeenkomstig de wet bekendgemaakt is en dan ook niet bin-dend is voor iedereen.

In dezelfde zin is het de wetgever niet toegestaan naar een tekst van een interna-tionaal verdrag te verwijzen, waarvan de wetgever zelf heeft geoordeeld dat deze niet bestaat in de Belgische rechtsorde.

De rechter dient aldus artikel 273, § 1, 1°, lid 2 van de Zeewet buiten toepassing te laten krachtens het algemeen rechtsbeginsel met grondwettelijke waarde hou-dende de wettigheid en de hiërarchie der normen, volgens hetwelk de rechter geen toepassing mag maken van een beslissing of norm die een hogere bepaling of be-ginsel schendt, waarvan artikel 159 van de Grondwet een bijzondere toepassing vormt (Cass., 8 april 2003, Pas., 2003, I, n° 233; Cass., 21 april 2011, AR nr. C.08.0452.F ECLI:BE:CASS:2011:ARR.20110421.4 , www.juridat.be).

8. In het tweede onderdeel wordt het zonder redelijke verantwoording verschil in behandeling van de vordering van eiseres bekritiseerd naargelang haar tussen-komst betrekking heeft op een zee- of binnenschip.

Immers, art. 47 van de Zeewet sluit de toepassing van de aansprakelijkheids-beperking van artikel 2, §1, letters d en e (over gezonken schip en lading van schip) van het LLMC-verdrag uit ten aanzien van zeeschepen, terwijl art. 273 van de Zeewet deze wel van toepassing maakt op binnenvaart.

Dit heeft tot gevolg dat wanneer eiseres overgaat tot het bergen van een gezonken schip met andere aansprakelijkheidsbeperkingen geconfronteerd wordt naargelang het om een zee- dan wel een binnenschip gaat.

Dit is duidelijk een miskenning van het gelijkheidsbeginsel en een verboden dis-criminatie.

Voor dit onderscheid bestaat geen redelijke verantwoording.

Uit de Memorie van toelichting bij de wet van 11 april 1989, die het verschil in behandeling invoert, blijkt dat de opting out ten aanzien van LLMC-verdrag be-oogt de belangen van de scheepvaart te verzoenen met die van de overheid die in-staat voor het vrijmaken of vrijhouden van de openbare vaarwateren. (Parl. Besch. Kamer, 1988, Doc. 536/1, p.11).

Achttiende blad

"Artikel 18, eerste lid van het LLMC-Verdrag laat de Staten toe bij de ratificatie één enkel voorbehoud te formuleren. Daardoor worden de vorderingen vermeld in artikel 2, eerste lid, litterae d en e van de toepassing van de aansprakelijkheids-beperking, zoals die door dat verdrag is geregeld, uitgesloten.

Sommige toetredende landen, onder meer Frankrijk, hebben dit gedaan. Zo dan in de nationale wet géén mildering ter zake wordt ingevoerd, vallen deze vorderingen onder de onbeperkte aansprakelijkheid.

Zulks is niet de bedoeling van de regering, wat overigens ook de commerciële aantrekkelijkheid van de Belgische havens in het gedrang zou brengen.

Artikel 18, eerste lid van het Verdrag geeft ons de mogelijkheid om de belangen van de scheepvaart te verzoenen met die van de overheid die instaat voor het vrijmaken of vrijhouden van de openbare vaarwateren in het algemeen belang van de vrijheid en de veiligheid van de scheepvaart.

Dit belang van de overheid bestaat voornamelijk in het feit dat degene, die aan-sprakelijk gehouden wordt voor de gebeurtenis waarbij zijn schip of dat van een ander eigenaar gezonken of gestrand is, hetzij dat schip zelf verwijdert hetzij de kosten voorschieten betaalt van de maatregelen en verrichtingen - uit te voeren of te bevelen door de overheid - waardoor het openbare vaarwater zo snel mogelijk vrij en veilig wordt gemaakt in het algemeen belang van de scheepvaart." (Parl. Besch. Kamer, 1988, Doc 536/1, p.17).

Waarom deze redenering enkel zou opgaan voor de zeevaart en niet voor de bin-nenvaart is volkomen onduidelijk. Ook ten aanzien van de binnenvaart kan gesteld worden dat rekening moet gehouden worden met de belangen van de overheid die instaat voor het vrijmaken of vrijhouden van de openbare vaarwateren, zodat de aansprakelijkheidsbeperking van art. 2, §1, litterae d en e LLMC-verdrag niet zou mogen gelden.

9. Indien Uw Hof de plano niet overtuigd is van deze grief behoort het een prejudiciële vraag te stellen aan het Grondwettelijk Hof, die als volgt zou kunnen geformuleerd worden:

" Schenden de artikelen 47, § 1, lid 2 en 273, § 1, 1° van de Zeewet de artikelen 10 en 11 van de Grondwet doordat zij eenzelfde vordering van eiseres met betrekking enerzijds tot het vlotbrengen, verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van een gezonken, vergaan, gestrand of verlaten schip, daarbij inbegrepen alles wat zich aan boord bevindt of heeft bevonden en anderzijds tot het verwijderen, vernietigen of het onschadelijk maken van de lading van het schip, zoals opgesomd in artikel 2, §1, letters d en e van het LLMC-verdrag, zonder redelijke verantwoording verschillend behandelen naargelang het om een zeeschip of een binnenvaartuig gaat, doordat de scheepseigenaar van een zeeschip de beperking van aansprakelijkheid niet kan tegenwerpen en die van een binnenvaartuig wel?"

Negentiende en laatste blad

OM DEZE BESCHOUWINGEN,

Besluit ondergetekende, Advocaat bij het Hof van cassatie, voor eiseres dat het U behage, Hooggeachte Dames en Heren, het bestreden arrest te verbreken en de zaak en partijen te verwijzen naar een ander hof van beroep.

Kosten als naar rechte.

Leuven, 16 oktober 2015

Paul WOUTERS

Inventaris van de aan de voorziening in cassatie gehechte stukken

1. Pro-fiscoverklaring rolrecht ;

Gem. Havenbedrijf Antwerpen.voorziening 047-1510

PDF document ECLI:BE:CASS:2016:ARR.20160609.4