Belgian court quashes labor tribunal ruling due to improper panel composition and statute of limitations error.

HET HOF,

Gelet op het bestreden arrest, op 4 maart 1997 gewezen door het Arbeidshof te Brussel;

Over het eerste middel : schending van de artikelen 769, 774, 779, eerste lid, en 1042 van het Gerechtelijk Wetboek, alsook miskenning van het algemeen beginsel van het recht van verdediging,

doordat het arrest is gewezen door voorzitter Gistot en raadsheren Bassine en Dubois,

terwijl de raadsheren die een arrest wijzen, krachtens de artikelen 779, eerste lid, en 1042 van het Gerechtelijk Wetboek, alle zittingen over de zaak moeten hebben bijgewoond; die regel tevens van toepassing is na het arrest, waarbij de heropening van het debat over een bepaald onderwerp wordt bevolen; het in dat geval de voortzetting betreft van een vroeger debat over het door de rechter bepaalde onderwerp; wanneer het rechtscollege niet samengesteld is uit de rechters die de vroegere zittingen al bijgewoond hebben, het arrest van het opnieuw samengestelde rechtscollege slechts regelmatig is gewezen, indien het debat voor dat rechtscollege in zijn geheel is hervat; de raadsheren Bassine en Dubois, te dezen, niet alle zittingen over de zaak hebben bijgewoond, zoals dat, op straffe van nietigheid, door artikel 779, eerste lid, van het Gerechtelijk Wetboek wordt vereist; het Arbeidshof te Brussel immers in de zaak reeds een eerste arrest had gewezen op de zitting van 30 april 1996, waarop het, naar aanleiding van de vraag naar de ontvankelijkheid van de hoofdvordering, had vastgesteld dat "onderhavige rechtsvordering blijkt te zijn ingesteld bij wege van de gedinginleidende dagvaarding van 6 oktober 1992, aangezien geen enkel stuk voorgelegd wordt dat betrekking heeft op een vroegere rechtsvordering van 2 augustus 1991; de dienstbetrekking volgens (eisers) conclusie is beëindigd op 24 juni 1991; (...) (verweerster) subsidiair vordert dat de vijfjarige verjaringstermijn zou worden toegepast op grond van artikel 26 (voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering); de partijen zich niet hebben uitgelaten over de eventuele toepassing van het hierboven vermelde artikel 15 van de wet van 3 juli 1978"; het arrest, op grond hiervan, alvorens recht te doen, de heropening van het debat beval op 4 februari 1997; uit de processtukken blijkt dat de kamer op die terechtzitting van 30 april 1996 samengesteld was uit voorzitter Gustot en de raadsheren Thonon en Demarche; het zittingblad van 4 februari 1997 alleen vaststelt dat "over de zaak ab ovo gepleit wordt", maar uitsluitend "over de nog hangende kwesties en in het Frans", overeenkomstig artikel 775 van het Gerechtelijk Wetboek, volgens hetwelk de partijen, na een heropening van het debat, verzocht worden om alleen te pleiten over het welbepaalde punt waarvoor het debat is heropend; uit geen enkel stuk bijgevolg blijkt dat de zaak, na de heropening van de debatten, in haar geheel is hervat vóór de anders samengestelde kamer; het arrest bijgevolg is gewezen door een kamer van het Arbeidshof te Brussel, waarvan 2 leden niet alle zittingen bijgewoond hebben (schending van de in het middel aangegeven wetsbepalingen en miskenning van het algemeen beginsel van het recht van verdediging) :

Overwegende dat, overeenkomstig artikel 779, eerste lid, van het Gerechtelijk Wetboek, de rechters alle zittingen over de zaak bijgewoond moeten hebben; dat die bepaling, in de regel, tevens van toepassing is wanneer er, na een beslissing tot heropening van het debat over een bepaald onderwerp, over het voortgezette debat uitspraak moet worden gedaan; dat, wanneer het rechtscollege dat de eindbeslissing wijst, niet samengesteld is uit de rechters die de vroegere zittingen al bijgewoond hebben, die beslissing van het anders samengestelde rechtscollege slechts regelmatig is gewezen, indien het debat in zijn geheel voor dat rechtscollege is hervat;

Overwegende dat het arbeidshof, bij een arrest van 30 april 1996, alvorens recht te doen, de heropening van het debat bevolen heeft en de partijen verzocht heeft om zich uit te laten over de vraag of de vordering ontvankelijk was, gelet op artikel 15 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten; dat voornoemd arrest geen andere beslissingen bevat;

Overwegende dat het bestreden arrest is gewezen door drie raadsheren, van wie er twee de uitspraak van het arrest alvorens recht te doen van 30 april 1996 niet hebben bijgewoond; dat uit het verband tussen laatstgenoemd arrest en het proces-verbaal van de terechtzitting evenwel blijkt dat het debat, bij de heropening ervan, in zijn geheel is hervat voor de appèlrechters;

Dat de appèlrechters, nu zij het bestreden arrest in die omstandigheden gewezen hebben, de in het middel aangegeven wetsbepalingen en algemeen rechtsbeginsel niet hebben geschonden;

Dat het middel niet kan worden aangenomen;

Over het tweede middel : schending van de artikelen 149 van de op 17 februari 1994 gecoördineerde Grondwet, 4, 26, 27 van de wet van 17 april 1878 houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering, 9, 9bis, 42 van de wet van 12 april 1965 betreffende de bescherming van het loon der werknemers, 29, § 1, 2, 53, 2° tot 4°, - 3° vóór de wijziging ervan bij de wet van 3 april 1995 - van de arbeidswet van 16 maart 1971 en 15 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten;

doordat het arbeidshof in het arrest van 30 april 1996 vaststelt dat "deze rechtsvordering, waarbij (voor de terugvordering van overuren) loon wordt gevorderd, dat oorspronkelijk geraamd was op 18.296.785 (bedrag dat in de conclusie in eerste aanleg verminderd werd tot 17.159.126 frank), is ingesteld bij dagvaarding van 6 oktober 1992", dat verweerster subsidiair "verzoekt om toepassing van de vijfjarige verjaringstermijn, aangezien 'niet-betaling van loon een ogenblikkelijk misdrijf vormt' (artikel 26 Sv.)", beslist om het debat te heropenen, opdat de partijen zich zouden uitlaten over de verjaring van eisers rechtsvordering en over de eventuele toepassing van artikel 15 van de wet van 3 juli 1978; dat het bestreden arrest, na de heropening van het debat, de oorspronkelijke vordering niet ontvankelijk verklaart, op grond dat : "(verweerster) subsidiair aanvoerde dat de vijfjarige verjaringstermijn moest worden toegepast op grond van de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering (artikel 26); dat het (arbeids)hof haar in het bovenvermelde arrest ondervroeg over de eventuele toepassing van artikel 15 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten; dat voornoemd, door (verweerster) uitdrukkelijk aangevoerd artikel ontegenzeglijk van toepassing is op onderhavig geschil inzake een arbeidsovereenkomst; dat de rechtsvordering is ingesteld op 6 oktober 1992, dus meer dan JJn jaar na de beNindiging van de dienstbetrekking (24 juni 1991), en derhalve verjaard is",

terwijl, eerste onderdeel, de burgerlijke rechtsvordering wegens de niet-uitvoering van een contractuele verbintenis - wat een misdrijf vormt -, onderworpen is aan de verjaringstermijn van artikel 26 van de wet van 17 april 1878 houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering; die verjaring de openbare orde raakt; luidens de artikelen 29, 53 van de wet van 16 maart 1971, 9, 9bis en 42 van de wet van 12 april 1965, de verplichting om overwerk te betalen strafrechtelijk gesanctionneerd wordt; het arrest van 30 april 1996, te dezen, uitdrukkelijk vaststelde dat eisers rechtsvordering strekte tot betaling van overuren en dat verweerster trouwens subsidiair artikel 26 van de wet van 17 april 1878 houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering aanvoerde; het arrest bijgevolg niet zonder schending van voornoemd artikel 26 van de wet van 17 april 1878 kon beslissen dat de bij artikel 15 van de wet van 3 juli 1978 bepaalde verjaringstermijn moest worden toegepast (schending van de artikelen 4, 26, 27 van de wet van 17 april 1878 houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering, 9, 9bis, 42 van de wet van 12 april 1965 betreffende de bescherming van het loon der werknemers, 29, § 1, 2, 53, 2° tot 4°, vóór de wijziging ervan bij de wet van 3 april 1995, van de arbeidswet van 16 maart 1971, en 15 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten),

tweede onderdeel, eiser in de door hem na de heropening van het debat genomen conclusie betoogde dat zijn rechtsvordering ontvankelijk was, aangezien de niet-betaling van overuren een wanbedrijf oplevert, zodat te dezen de vijfjarige verjaringstermijn van artikel 26 van de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering moest worden toegepast; het arrest bijgevolg, nu het de in artikel 15 van de wet van 3 juli 1978 bepaalde verjaringstermijn van één jaar toepast, zonder de redenen aan te geven waarom de verjaringstermijn van artikel 26 van de wet van 17 april 1878 houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering te dezen niet van toepassing zou zijn, niet antwoordt op eisers conclusie, bijgevolg niet regelmatig met redenen omkleed is en het Hof niet in staat stelt de wettigheid van de bestreden beslissing na te gaan (schending van artikel 149 van de Grondwet) :

Wat het eerste onderdeel betreft :

Overwegende dat het arrest van 30 april 1996 vaststelt dat eisers rechtsvordering ertoe strekt verweerster te doen veroordelen tot betaling van "loon (voor de terugvordering van overuren)"; dat eiser in zijn appPlconclusie steunt op het misdrijf van niet-betaling van loon, dat bedongen wordt in een bij koninklijk besluit verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst, en uitdrukkelijk betoogde dat de vijfjarige verjaringstermijn van artikel 26 van de voorafgaande titel van de wet van 17 april 1878 houdende het Wetboek van Strafvordering moest worden toegepast;

Overwegende dat het arrest, nu het de beslissing dat de rechtsvordering verjaard is, uitsluitend grondt op artikel 15 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten, de in het middel aangegeven wetsbepalingen schendt;

Dat het onderdeel gegrond is;

OM DIE REDENEN,

Vernietigt het bestreden arrest;

Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het vernietigde arrest;

Houdt de kosten aan en laat de beslissing daaromtrent aan de feitenrechter over;

Verwijst de zaak naar het Arbeidshof te Luik.